Sociaal kapitaal, gezondheid en criminaliteit in gentse buurten huisartsengeneeskunde en criminologie

  • Published on
    06-Nov-2014

  • View
    88

  • Download
    2

DESCRIPTION

 

Transcript

  • 1. 14-03-14 1 Voorstelling SWING-studie Sociaal kapitaal, gezondheid en criminaliteit in Gentse buurten 14 maart 2014 AC Portus (Gent) Dr. Wim Hardyns (Wim.Hardyns@UGent.be) Drs. Veerle Vyncke (Veerle.Vyncke@UGent.be) Prof. Sara Willems Prof. Jan De Maeseneer Prof. Lieven Pauwels Doel en inhoud presentatie A. Voorstelling SWING-Studie B. Sociaal kapitaal: is er verschil tussen Gentse buurten? C. Sociaal kapitaal en onveiligheidsbeleving D. Sociaal kapitaal en sociale gezondheidsverschillen Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent 2 Voorstelling SWING-studie
  • 2. 14-03-14 2 Voorstelling SWING-Studie Social capital and Well-being in Neighborhoods in Ghent 4Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent Voorgaand contextueel onderzoek in Belgi Economische achtergesteldheid als structurele indicator Sociale buurtprocessen spelen een rol: Sociale organisatie Sociale desorganisatie Doctoraat Pauwels (2006) Doctoraat Hardyns (2010) 5Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent Nieuwe uitdagingen Andere disciplines? Individueel sociaal kapitaal? Andere buurtprocessen van belang? Kunnen we nog kleiner? SWING-studie 6Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent
  • 3. 14-03-14 3 Januari 2011: start SWING-studie Interdisciplinaire samenwerking Vakgroep Huisartsgeneeskunde & Eerstelijnsgezondheidszorg Vakgroep Strafrecht & Criminologie Sociale processen op twee niveaus Individuen Buurten Klein aggregatieniveau voor de buurt Focus op sociale ongelijkheid en socio-economische achterstelling Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent 7 Setting = Gent Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent 8 +/- 250.000 inwoners Buurt = statistische sector N = 142 buurten (min. 200 inwoners) 3 waves dataverzameling 2011 (N = 50) 2012 (N = 42) 2013 (N = 50) Selectie buurten Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent 9
  • 4. 14-03-14 4 Methoden van dataverzameling 10 1. Representatieve bevraging buurtbewoners - Face-to-face - Individuele kenmerken - Sociale netwerken en sociale relaties - Gezondheid en welzijn - Politie en veiligheid - Socio-demografische achtergrondkenmerken 2. Bevraging sleutelfiguren a.d.h.v. key informant techniek - Face-to-face - Buurtkenmerken - Sociale cohesie en sociaal vertrouwen - Informele sociale controle - Overlast Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent Methoden van dataverzameling Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent 11 3. Observatiechecklist interviewers - Voorzieningen in de buurt - Groen in de buurt 4. Externe buurtdata - Stad Gent - Lokale politie Gent - Universiteit Gent - Overzicht respondenten Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent 12 1. Wave 1 (2011) 1.025 buurtbewoners - 638 key informants 50 buurten 2. Wave 2 (2012) 762 buurtbewoners - 360 key informants 42 buurten 3. Wave 3 (2013) 946 buurtbewoners - 402 key informants 50 buurten
  • 5. 14-03-14 5 13 L1: 2.733 buurtbewoners L2: 142 buurten 1.400 key informants 2.733 observatie-checklists Externe data Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent Sociaal kapitaal: is er verschil tussen Gentse buurten? Sociaal kapitaal: een verwarrend concept Aantal mensen dat je vertrouwt Sociale controle in de buurt Residentile mobiliteit Aantal vrienden Regelmatig contact met vrienden en familie Lidmaatschap in groep/capita in buurt Vertrouwen in de staat/politie/regering Sociale samenhang van een buurt Aantal vrienden met andere etnische achtergrond Denk je dat mensen over het algemeen te vertrouwen zijn? Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent 15
  • 6. 14-03-14 6 Sociaal kapitaal: verschil tussen buurten? 16 Verschil tussen buurten voor sommige aspecten van sociaal kapitaal Sociale steun Sociale cohesie Informele sociale controle Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent 17 Verklaring? Kenmerken buurtbewoners Hoe minder sterk men zich gehecht voelt aan de buurt, hoe lager het sociaal kapitaal in de buurt Kenmerken buurten Achtergestelde buurten hebben doorgaans lagere niveaus van sociale cohesie en informele sociale controle Versterkt de relatie tussen gehecht zijn aan de buurt en sociaal kapitaal Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent 18 Gehecht zijn aan buurt is belangrijker in achtergestelde buurten Hoe minder sterk men zich gehecht voelt aan de buurt, hoe lager het sociaal kapitaal in de buurt Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent
  • 7. 14-03-14 7 19 Gehecht zijn aan buurt is belangrijker in achtergestelde buurten Hoe minder sterk men zich gehecht voelt aan de buurt, hoe lager het sociaal kapitaal in de buurt HoogLaag Socialecohesie Gehecht aan buurt Hoog Laag Niet-achtergestelde buurten Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent 20 Gehecht zijn aan buurt is belangrijker in achtergestelde buurten Hoe minder sterk men zich gehecht voelt aan de buurt, hoe lager het sociaal kapitaal in de buurt HoogLaag Socialecohesie Gehecht aan buurt Hoog Laag Achtergestelde buurten Niet-achtergestelde buurten Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent 21 Laag Hoog Sociale cohesie Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent
  • 8. 14-03-14 8 22 Wie is het? Belle Vue Rabot Station Blaisantvest Rooigem Brusselse Poort Sint - Amandsberg Centrum Ham Tolhuis Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent Sociaal kapitaal en onveiligheidsbeleving Bevindingen onveiligheidsbeleving en criminaliteit 1. Ruimtelijke concentraties van mijdgedrag? 2. Individuele verschillen in mijdgedrag? MACRO MODEL CROSS LEVEL MODEL Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent
  • 9. 14-03-14 9 Theoretisch model macro level Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent 25 Angst voor criminaliteit Sociaal vertrouwen Overlast Economische achterstelling Samenhang tussen buurtkenmerken (N = 142) (1) (2) (3) (4) Economische achtergesteldheid (1) 1 Sociaal vertrouwen (2) -.52*** 1 Overlast (3) .73*** -.57*** 1 Angst voor criminaliteit (4) .57*** -.42*** .54*** 1 26 Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent Samenhang tussen buurtkenmerken (N = 142) 27 Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent Diefstal uit voertuigen Bedreigingen met geweld Economische achtergesteldheid .29*** .50*** Sociaal vertrouwen -.34*** -.36*** Overlast .30*** .43*** Angst voor criminaliteit .27** .36***
  • 10. 14-03-14 10 Spreiding personen met veel angst voor criminaliteit (N = 525) Q1 Q2 Q3 Q4 Economische achtergesteldheid 14.7% (77) 16.0% (84) 25.3% (133) 44.0% (231) Sociaal vertrouwen 35.4% (186) 30.5% (160) 19.6% (103) 14.5% (76) Overlast 14.9% (78) 18.1% (95) 23.6% (124) 43.4% (228) 28 Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent Pad-analyse Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent 29 Afhankelijke Onafhankelijke Model1 Sociaal vertrouwen Model 2 Overlast Model 3 Angst voor criminaliteit Economische achterstelling -.52*** 0.60*** 0.34*** Sociaal vertrouwen -- -.25*** n.s. Overlast -- -- 0.23* Model evaluatie R 27% 59% 37% Theoretisch model cross level Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent 30 H2 Angst voor criminaliteit Sociaal vertrouwen Informele sociale controle Buurt sociale steun Overlast Gender Leeftijd Opleidingsniveau Eigen woning Individuele sociale steun H3 H1 H4 H5
  • 11. 14-03-14 11 Vrouwen Ouderen Laag opgeleiden Angst voor criminaliteit Huurders (ns) Sociaal vertrouwen Informele sociale controle (ns) - + Sociaal vertrouwen (ns) Overlast + Individuele sociale steun - +/- 8% +/- 92% Huurders Buurt sociale steun (ns) Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent 31 Sociaal kapitaal en sociale verschillen in gezondheid 32 ? Sociale relaties: van levensbelang ? Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent
  • 12. 14-03-14 12 Sociale relaties: van levensbelang ? Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent Uit Holt-Lunstad, J., Smith, T.B., & Layton, J.B. (2010) Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent Sociale netwerken hebben een even grote impact op vroegtijdig sterven als traditionele risicofactoren 36 Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent
  • 13. 14-03-14 13 MAAR (1) Is meer altijd beter? (2) Is de impact van sociaal kapitaal voor iedereen gelijk? 37 Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent Sociaal kapitaal en zelfgerapporteerde gezondheid 38 Wave 2 (2012) o 762 buurtbewoners - 360 key informants o 42 buurten (statistische sectoren) Sociaal kapitaal Individuen Buurten Zelfgerapporteerde gezondheid Is de relatie tussen sociaal kapitaal en gezondheid afhankelijk van socio-economische status? Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent Sociaal kapitaal en zelfgerapporteerde gezondheid 39 Voor volledige populatie Meer individueel sociaal kapitaal hangt samen met een beter inschatting van de gezondheid Buurt sociaal kapitaal? Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent
  • 14. 14-03-14 14 Sociaal kapitaal en zelfgerapporteerde gezondheid 40 Vergelijken inwoners met verschillende SES Meer veralgemeend vertrouwen (individueel) hangt samen met een beter inschatting van de gezondheid; vnl. voor inwoners met een hoge SES een minder goede inschatting van de gezondheid voor mensen met lage SES Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent Sociaal kapitaal en zelfgerapporteerde gezondheid 41 Vergelijken inwoners met verschillende SES Meer informele sociale controle (buurt) hangt samen met een beter inschatting van de gezondheid; vnl. voor inwoners met een hoge SES een minder goede inschatting van de gezondheid voor mensen met lage SES Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent Sociaal kapitaal en zelfgerapporteerde gezondheid 42 Vergelijken achtergestelde en niet-achtergestelde buurten Meer hulpbronnen in netwerk (individueel) hangt samen met een beter inschatting van de gezondheid voornamelijk in achtergestelde buurten Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent
  • 15. 14-03-14 15 Conclusie 43 Relatie sociaal kapitaal en gezondheid MAAR! meer sociaal kapitaal gaat niet altijd gepaard met gewenste gezondheidsuitkomsten de samenhang tussen sociaal kapitaal en gezondheid is (soms) afhankelijk van socio- economische factoren => Erkennen van mogelijks differentieel effect => Kan sociaal kapitaal bijdragen tot sociale ongelijkheid? Dr. Wim Hardyns & Veerle Vyncke Sociaal kapitaal, gezondheiden criminaliteit in Gent