эртний грекийн үеийн уран slide 0

эртний грекийн үеийн уран

  • Published on
    20-Jun-2015

  • View
    4.075

  • Download
    2

Transcript

  • 1. Эртний Грекийн үеийн урансайхны сэтгэлгээ
2. Агуулга• Эртний Грекийн урлаг- Гомеринй үе- Архайка- Сонгодог үе• Эртний Грекийн гоо сайхны үзэл- Пифагор- Сократ- Платон- Аристотель 3. Эртний ГрекДревняя грецияНТӨ 3 дахь мянганжилээс НТӨ 1 зуунГазар дундынтэнгис орчим 4. Эртний Грекийн урлагдараах үе шатуудыг дамжин ирсэн.1. Гомерийн үеийн Грекийн урлаг2. Архайка буюу боол эзэмшигч эртнийулсын урлаг3. Сонгодог үе - Грекийн улс, хотуудынцэцэглэлтийн үеийн урлаг- Эхэн үеийн урлаг- Өндөр үеийн урлаг- Сүүлч үеийн урлаг4. Эллинизмийн үеийн урлаг 5. 1.Гомерийн үеийн Грекийн урлагНТӨ 11-9 зуунИллиада дуулалОдиссей дуулал 6. 2.Архайка буюу боол эзэмшигчэртний улсын урлаг• Архайка хэмээх боол эзэмшигч нийгэмданхны хот улс үүсчээ. Шинжлэх ухаан, яруунайраг, уран зохиол, гүн ухаан, театр,дүрслэх урлаг цэцэглэн хөгжих замдааоржээ.• Энэ үед Афин хот Грекийн нийслэл болжээ. 7. Уран барилгад багана хэрэглэж эхэлсэн бабурхан болон баатарлаг үйлс хийсэн хүмүүстзориулж хотын төвд босгодог байжээ.Сүм бол бурханыорон гэрPaestum/Пестумын сүм/НТӨ 7 – 6 зуундбаригдсан. 8. Курос-Цэрэг баатрын дүрийг шарилын хөшөө болгонбосгохдоо ялалтын бэлэг тэмдэг болгодог байсан бол Курос-Тамирчин нь нийгмийн хүмүүжлийн агуулгыг шингээх баалхаж буйгаар дүрслэдэг байжээ. 9. Ялалтын бурхан Ника - Nike of SamothraceЛуврын музей, Парис (Musée du Louvre)"Самофракийн ялгуусан тэнгэр Ника"-г Сирийн хааны усанцэргийг ялсны дүрсгалд зориулан НТӨ 190 онд босгожээ. 10. Сонгодог үеийн эхэнүеийн урлаг• Зевсийн сүм "Temple of Zeus“• НТӨ 472-456 он 11. • “Зээрэнцэг шидэгч” (а.т.ө.450 он) бүтээлд оюун санаа,бие бялдрын өв тэгш хүмүүжилтэй залуу сайхан эр бүххүч чадлаа төвлөрүүлэн зээрэнцэг шидэх тэрхэн агшингдүрслэн харуулжээ. 12. Сонгодог үеийн өндөр үе• Акропол уран барилгын цогцолбор-Парфенон сүм-Пропилей-Никагийн сүм-Эрехтойн, номын сан, зургийнүзэсгэлэн зэргээс бүрдэнэ.• Акрополийн налуу хэсгийг Дионисийн театрболгосон байдаг. 13. Парфенон сүм/ НТӨ 447-438 он /"Parthenon" 14. Пропилей"Акропол"-ийн хаалгаНТӨ 437-432 он"Propylaea" 15. Никагийн сүмНТӨ480 он“Temple of Athens Nike" 16. ЭрехтойнНТӨ 421-406 он"Erechteum" 17. Акропол 18. Сонгодог үеийн сүүлийн үе• Бельведорийн Аполлон“Apollo Belvedere”• НТӨ 350-325он• Леохар (Leochares)• Ватикан музей( Vatican Museums ) 19. Эртний Грекийн гоосайхны үзэлСамосынПифагорPythagorasНТӨ 570 - 490 20. Амьдрал яг театрархуу, ухаан мөхөсхүмүүст хамгийн аятайхан суудалтаарсан байдаг.• Хөгжим• Математик• Өв тэгш шинж 3 нэгдээд ертөнцийннэгдмэл гоо сайхны мөн чанар, тодорхойоюун санааны мөн чанарыг илэрхийлжбайдаг. 21. “дэлхий ертөнц тооны хүчиндтулгуурласан”• Ертөнц бол уран сайхны бүтээл• Физик – геометер• Хөгжим - тооны зохистой харицаа гэсэнүзэл нь Пифагорын сургуулийнхний гоосайхны үндсэн шинж нь байжээ.• Тоо бол бүхний эмх цэгц, бүтцийгбүрдүүлэгч зарчим, бүтээлч хүч гэсэнүзлийн үндсэн дээр аливаа гоо сайхнышинж нь эмх цэгцэт гоо сайхны илэрхийлэлгэж үздэг байв. 22. Би юу ч мэдэхгүйгээ л мэднэ.СократSocratesНТӨ 470-399 23. Байгаагаасаа доогуур харагдана гэдэг бүдүүлэгявдал, харин байгаагаасаа дээгүүр харагданагэдэг ухаантайн шинж.• Сайхан гэдэг нь аливаа юмс үзэгдэлд түгээмэлбайдал ерөнхий зүйл.• Аливаа сайхан зүйлс зорилго чиглэлтэй байдагба үүний үр дүнд ашигтай зүйлс бий болдог.• Урлаг гоо сайхан гэдэг нь хүний дотоод мөнчанарыг илэрүүлэхэд чиглэгдсэн танинмэдэхүйн асар их хүчийг дотроо агуулсанбайдаг. 24. Огт юу ч мэдэхгүй байна гэдэг тийм ч айхтархортой зүйл биш. Харин дутуу дулимаг эзэмшсэнмэдлэг түүнээс ч аюултайПлатонPlatoНТӨ 427-347 25. Амжилттай сайн эхлэл, ажилүйлийн ихэнх талыг бүтээдэг.Платоны гоо сайхны үзэлд:• Гоо сайхны мөн чанар• Нийгмийн амьдралд урлагийн эзлэх байрсуурь• Гоо сайхны хүмүүжил гэсэн 3 ухагдахуунголлож байсан. 26. Сайхан гэж юу вэ?• Сайхан ----> Харьцуулалт <-----Муухай• Сайхан гэдэг нь ямар нэгэн түгээмэлсанааны зүйл.• Хүн санааны сайханд хүрнэ гэж байхгүй чсайханд хүрэхийн тулд төгсгөлгүйтэмүүлж байдаг.• Туйлын сайхан нь зөвхөн бурханаасзаяагдсан зүйлс. Харин сайхан зүйлс ньБурханаас заяагдсан зүйлсийн бодит бусхуулбар төгс бус илэрхийлэл. 27. Урлаг бол хүн үнэн 2ыг холбожбайдаг зууч• Хамгийн бодитой нь зүйл бол – Санааныертөнц• Уран сайхны үйл ажиллагаа нь - бодитбайдлын хэлбэржсэн сүүдэр• Уран бүтээлчийн бүтээл нь – Сүүдрийнсүүдэр 28. Сайхныг хүртэхүйн ялгаа бүхийтүвшнүүд1. Тэмүүлэл, сэтгэл догдлуулагч, сэдэлтэмүүлэл-Эдгээр нь бие бялдрын хэв шинжийг бийболгодог ба гоо сайхны дурлалын эхлэлийнцэг болдог.Энэ нь төгс зүйл биш ба сайханбиес гэдэг нь цаг хугацааны нөлөөгөөрөөрчлөгдөж байдаг. 29. 2.Оюух санааны сайхны түвшинЭнэ нь ѐс суртахуун- гоо сайхныг илтгэдэг.Энэ түвшинг судалснаар Платон сайхансанаа нь тогтвортой биш бөгөөдхувирамтгай байдаг гэж үзсэнээр сайхныгэнэ түвшинд ч өөрийн болгож чадахгүйгэж үзжээ. 30. 3.Шинжлэх ухаан, урлагийнтүвшинЭнэ түвшинд ч гэсэн сонголт хийх шаардлагагардаг.Хүний шинжлэх ухаан, урлагийн талаарцуглуулсан мэдлэг туршлага нь олон янзбайдгаас хор хөнөөл учруулах талтайбайдаг. 31. 4.Цэцэн цэлмэг, сайн үйлийн дээдхүрээний түвшинСайн үйлийн нэг цэгт бодит ертөнцийнбүхий л төгс төгөлдөр шинж холбогддог.• Энүүгээр Платон сахйны зэрэг дэвийггаргаж ирж, уран сайхныг байр суурийгхаруулсан гэдэг. 32. Хүн төрөлхтөн нэг үнэнийг нэг л удаа олжхардаг юм биш. Нэг удаа хэмээх үгэнд тооныхязгаар байдаггүй.АристотельAristotleНТӨ 384-322 33. Сайхныг юу гэж ойлгох вэ?• Сайхан гэдэгт юмсын мөх чанар орохгүйбөгөөд тэр нь тодорхой төрөлд хамаараххамаарлыг зааж байдаг. Жишээ нь:• Сайхан хүн - Тодорхой биш- Ерөнхий ойлголт 34. Олон найзтай хүнд ганц чнөхөр байдаггүй.• Сайхны гол хэлбэр нь:- орон зай дахь эмх цэгц,- тодорхой тохирсон харьцаа ,- тодорхой мөн чанар гэж үзжээ.Мөн эдгээр 3 элементийг ахуйн өв тэгшхарьцааг бүрдүүлэгч үндсэн элементүүд гэхба эдгээрийн хүчинд бие даасан тусгайэлементүүд нэгдэж гоо сайхныг олдог. 35. Дүгнэлт 36. Ашигласан материал• О. Сосор, Б. Байгальмаа, Л. БатчулуунДэлхийн Урлагийн Түүх. УБ., 2000• А.А.Радугин.Гоо зүй. Орч.Н.Энхцогт, Ц.Алтантуяа, Ж.Төмөрбаатар.УБ.,2000• Ц. Алтантуяа. Гоо сайхны ба уран сайхнысэтгэлгээний түүх.УБ.,2008• Ц.Гомбосүрэн. Философи сурах бичиг.УБ.,2011• www.ancientgreece.com• wikipedia