1. Istota i znaczenie zaufania - ?· Europa Polska iększość osób jest sprawiedliwa Większość…

  • Published on
    01-Mar-2019

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

<p>1. Istota i znaczenie zaufaniaRosnce znaczenie zaufania w wiecie biznesu zwizane jest z jego udoku-</p> <p>mentowanym wpywem na wiele aspektw dziaalnoci organizacyjnej. Wyni-ka rwnie z koniecznoci wiadomego budowania w organizacjach rodowiska pracy opartego na zaufaniu oraz zaufania w relacjach zewntrznych. Wysoki poziom zaufania jest cennym zasobem organizacyjnym i moe stanowi rdo przewagi konkurencyjnej. </p> <p>1.1. Rola zaufania we wspczesnej gospodarce Polska na tle innych krajw</p> <p>Poziom zaufania wydaje si by dobrym predykatorem rozwoju gospodar-czego. W spoeczestwach, ktre cechuj si wysokim zaufaniem spoecznym, przewaaj postawy optymistyczne, ktre ograniczaj koncentrowanie si na ryzyku, a intensyfikuj koncentrowanie si na moliwociach. F. Fukuyama [1997] twierdzi, e brak zaufania powoduje, i ludzie przestaj wierzy w sens dziaania zespoowego, staj si aspoeczni. Brak zaufania moe wic ograni-cza horyzonty, sprzyja postawom spiskowym, korupcji, niszczy postawy obywatelskie, nasila autorytaryzm.</p> <p>I tak na przykad przyjmuje si, e ruchy na rynkach finansowych s cz-ciowo odzwierciedleniem ludzkiego nastawienia, emocji oraz opinii. Ry-nek pnie si w gr, gdy przewaa pozytywne nastawienie, natomiast spadki s obserwowane, gdy wikszo uczestnikw rynku jest nastawiona nega-tywnie. Dlatego poziom zaufania, czyli oczekiwania czy te przekonania co do tego, w jaki sposb zachowaj si partnerzy interakcji, moe wyznacza w pewnym stopniu rozwj zarwno gospodarczy, jak i spoeczny. Wedug Fu-kuyamy [1997] dobrobyt danego kraju oraz jego zdolno do konkurowania uzalenione s od poziomu kultury zaufania w danym spoeczestwie. Au-tor ten podkrela take korelacj zaufania z efektywnoci gospodarcz ze wzgldu na to, e zwiksza ono ludzk skonno do ryzyka i produktywnej spoecznej wymiany. Rosnce moliwoci wyboru i coraz wiksze trudnoci z podjciem racjonalnej decyzji sprawiaj, e znaczenie zaufania stale ronie. Zaufanie staje si wic wskazwk uatwiajc ocen i wybr spord rnych moliwoci [Sztompka, 2007]. Te moliwoci mog dotyczy osobistych wybo-rw, produktw, usugodawcw, ale rwnie budowania wizi midzyludz-kich. Jak stwierdzi R.M. Morgan, zaufanie i zaangaowanie s esencjonalnym elementem kreowania relacji [Morgan, 2000]. Przede wszystkim zaufanie jest podstaw rozwoju otwartej komunikacji i dialogu, sprzyja wsppracy pomi-</p> <p>12 1. Istota i znaczenie zaufania </p> <p>dzy ludmi, grupami i organizacjami, a w konsekwencji osiganiu wsplnych celw [Ashleigh, Nandhakumar, 1998]. Dziki wsppracy opartej na zaufaniu moliwe jest pobudzanie kreatywnoci, generowanie innowacyjnych rozwi-za, ale rwnie skuteczne wdraanie innowacji. Zaufanie bowiem wzmacnia jeden z podstawowych warunkw innowacyjnoci proces tworzenia i roz-przestrzeniania wiedzy [Loon Hoe, 2007].</p> <p>Polska jest krajem o niskim poziomie zaufania spoecznego. Z midzynaro-dowych porwna wynika, e zajmuje pod tym wzgldem jedno z ostatnich miejsc wrd krajw europejskich. Jedynie 23% badanych Polakw twierdzi, e wikszoci ludzi mona zaufa, podczas gdy w Danii i Szwecji tak opini wy-raa prawie 70% badanych [http://pliki.innowacyjnosc.gpw.pl/Kapital]. Dla porwnania w Stanach Zjednoczonych 43,5% badanych w 2006 roku deklaro-wao zaufanie do ludzi [Gittell, Carter, 2007]. Na rysunku 1.1 zaprezentowano rnice w zakresie poziomu zaufania midzy Polsk a Europ.</p> <p>Na rysunku 1.2 przedstawiono odpowiedzi badanych dotyczce intencji przypisywanych innym. Wyniki te dopeniaj obrazu Polakw, ktrzy dekla-ruj w tym obszarze niszy poziom zaufania w pozytywne intencje innych ni badani w innych krajach Europy. Wskazuj, e w porwnaniu ze redni euro-pejsk Polacy nieco czciej sdz, i wikszo ludzi prbuje ich wykorzysta, oraz rzadziej spodziewaj si uzyskania pomocy od innych, ni deklaruj to po-zostali Europejczycy. </p> <p>Jak wynika z rysunku 1.3, poziom zaufania w Polsce w latach 20042010 stopniowo wzrasta. Ostatnio jednak notuje si jego zdecydowany spadek. We-dug badania Edelman Trust Barometer z 2014 roku Polacy deklaruj najni-szy poziom zaufania wrd ogu badanych spoeczestw. W 2013 roku po raz pierwszy Polska znalaza si w grupie pastw o najniszym poziomie zaufania do rzdu, biznesu, organizacji non-profit i mediw. Byo to miejsce 19 na 26 po-zycji. W 2013 roku Polska zaja ostatnie miejsce w rankingu za takimi kraja-mi, jak Turcja, Hiszpania, Irlandia i Rosja. Obnieniu ulego znaczco zaufanie do wszystkich instytucji rzdu, biznesu, organizacji pozarzdowych (NGO) i mediw co najmniej o 10 punktw w porwnaniu z poziomem z poprzednie-go roku. Po stopniowym wzrocie zaufania do instytucji rzdowych (do 30%), w 2013 roku poziom ten spad do 19%. </p> <p>Spore zdziwienie wywoa znaczcy spadek zaufania do organizacji poza-rzdowych (do 47%), ktre do tej pory cieszyy si wzgldnie stabilnym pozio-mem zaufania.</p> <p>Cykliczny wzrost poziomu zaufania do biznesu w latach 20112013 w roku 2013 obniy si z 56% do 45%. Po raz trzeci z rzdu spad te poziom deklaro-wanego zaufania do mediw. W 2011 roku wynosi on 53%, w 2013 roku 30%. Badania z 2014 roku pokazay, e oglnie mamy w Polsce problem z zaufaniem do jakiejkolwiek instytucji.</p> <p>W badaniu Edelman Trust Barometer 2014 zidentyfikowano cztery czyn-niki, od ktrych zaley zaufanie do biznesu. S to: sektor, typ przedsibior-stwa, styl przywdztwa (Chief Executive Officer CEO) oraz kraj pochodzenia. Ogem w badanych krajach brana technologiczna (79%) i motoryzacyjna (70%) ponownie okazay si globalnie najbardziej godnymi zaufania sekto-rami. </p> <p> 1.1. Rola zaufania we wspczesnej gospodarce Polska na tle innych krajw 13</p> <p>Rysunek 1.1. Poziom zaufania w Polsce i w Europie w 2012 roku</p> <p>6,6</p> <p>4,6</p> <p>7,1</p> <p>10,59,7</p> <p>19,2</p> <p>11,1</p> <p>14,8</p> <p>11,3</p> <p>31,8</p> <p>9,9</p> <p>6,6</p> <p>10,2</p> <p>13,1</p> <p>11,2</p> <p>22,7</p> <p>8,2 8,7</p> <p>6,4</p> <p>1,7 1,1</p> <p>0</p> <p>5</p> <p>10</p> <p>15</p> <p>20</p> <p>25</p> <p>Naley byostronymw relacjach</p> <p>z ludmi</p> <p>1 2 3 4 5 6 7 8 9 Wikszociosb</p> <p>mona ufa</p> <p>Europa Polska</p> <p>rdo: opracowanie wasne na podstawie wynikw badania European Social Survey.</p> <p>Rysunek 1.2. Oczekiwania dotyczce zachowa innych ludzi</p> <p>5,50</p> <p>4,974,84</p> <p>3,76</p> <p>0,00</p> <p>1,00</p> <p>2,00</p> <p>3,00</p> <p>4,00</p> <p>5,00</p> <p>6,00</p> <p>PolskaEuropa</p> <p>Wikszo osb jest sprawiedliwa Wikszo osb jest pomocna</p> <p>rdo: opracowanie wasne na podstawie wynikw badania European Social Survey.</p> <p>14 1. Istota i znaczenie zaufania </p> <p>4,924,864,704,994,925,01</p> <p>4,134,394,174,07</p> <p>3,603,72</p> <p>0,00</p> <p>1,00</p> <p>2,00</p> <p>3,00</p> <p>4,00</p> <p>5,00</p> <p>6,00</p> <p>201220102008200620042002</p> <p>Europa Polska</p> <p>Poziom zaufania do poszczeglnych bran w Polsce wyglda podobnie jak w innych krajach: najwyszy poziom osigny brane technologiczna i produkcji elektroniki konsumenckiej (65%, spadek o 3 punkty w porw-naniu z zesz edycj). Kolejne miejsca zajy: brana motoryzacyjna (64%, wzrost o 2 punkty) oraz przemys piwowarski i spirytusowy (56%, spadek o 8 punktw). Najwikszy wzrost zaufania odnotowaa brana chemiczna (55%, wzrost o 5 punktw).</p> <p>Najmniejszym zaufaniem w skali wiatowej ciesz si banki (51%). Wyni-ki badania pokazuj, e najwikszy problem z reputacj ma brana farmaceu-tyczna, ktra walczy o odbudowanie wiarygodnoci odnotowuje ona w 2014 roku najwikszy spadek zaufania, bo a o 11%. Ostatnie miejsce w zestawie-niu zaufania do bran zajy, podobnie jak w roku poprzednim, media, ktre stale trac w oczach respondentw. Stwierdzono o 8% mniejsze zaufanie do tej brany. W Polsce, w przeciwiestwie do innych krajw Unii Europejskiej, coraz niszym zaufaniem ciesz si media tradycyjne. Wyszym poziomem zaufania Polacy darz wyszukiwarki internetowe ni media tradycyjne. </p> <p>Firmy rodzinne ciesz si najwikszym zaufaniem zarwno w Polsce (68%), jak i globalnie. Na drugim miejscu znajduj si mae i rednie przedsibiorstwa (58%). Trzecie miejsce pod wzgldem deklarowanego zaufania, w odrnieniu od wynikw na wiecie, zajmuj w naszym kraju korporacje midzynarodowe (56%). Raport wskazuje, e zaufanie do prezesw firm w skali wiatowej ustabi-lizowao si. Nadal jednak pozostaje bardzo niskie (na sidmej pozycji z omiu), wyprzedzajc tylko urzdnikw rzdowych (36%). Warto jednak zaznaczy, e wzroso, z rekordowo niskiego w 2009 roku (31%) do 43% w 2014 roku.</p> <p>Prezentowany raport wskazuje take inne ciekawe tendencje. Okazuje si, e wyniki finansowe i reputacja najlepszego miejsca pracy trac nieco na znacze-niu (w 2008 roku 76%, w 2014 roku 36% odpowiedzi) na rzecz zaangaowania i prowadzenia biznesu w sposb etyczny z poszanowaniem praw interesariu-szy, takich jak: dobre traktowanie pracownikw (59%), suchanie klientw (59%) </p> <p>Rysunek 1.3. Zmiana poziomu zaufania w Polsce i w Europie w latach 20022012</p> <p>rdo: opracowanie wasne na podstawie wynikw badania European Social Survey.</p> <p> 1.1. Rola zaufania we wspczesnej gospodarce Polska na tle innych krajw 15</p> <p>i wykazywanie si etycznymi, przejrzystymi praktykami (56%), a take podej-mowanie odpowiedzialnych dziaa w celu rozwizania problemu lub kryzy-su. Jednak badani w tych aspektach widz te najwikszy rozdwik midzy potrzeb wprowadzania takich dziaa a ich faktyczn realizacj. W kontekcie komunikacji wyniki te mog nasuwa wniosek, e w celu wzmacniania zaufa-nia do firmy naley wikszy nacisk pooy wanie na te aspekty aktywnoci organizacji. Wniosek ten potwierdzaj analizy moliwoci zwikszenia wiary-godnoci prezesw (wasnej jak i swoich firm) poprzez dziaania komunikacyj-ne, takie jak: klarowna, przejrzysta komunikacja (82%), mwienie prawdy, bez wzgldu na to jak bardzo jest nieprzyjemna (81%) oraz utrzymywanie regular-nych kontaktw z pracownikami (80%). Badania z 2014 roku informuj take o innych dziaaniach sucych poprawie zaufania do firm, takich jak: zagwa-rantowanie kontroli jakoci produktw (86%), ochrona danych klientw (85%) i przestrzeganie praw pracowniczych (85%).</p> <p>Z kolei badanie ankietowe przeprowadzone w Polsce na przeomie 2014 i 2015 roku na reprezentatywnej prbie 1115 polskich przedsibiorstw ze wszystkich sektorw gospodarki potwierdzio niski poziom zaufania w rela-cjach midzy firmami, ale rwnie wyranie pokazao konsekwencje takiego stanu rzeczy. I tak, 47,1% przedsibiorcw deklaruje, e cz transakcji nie do-chodzi do skutku, poniewa nie ma zaufania do potencjalnych kontrahentw, 27,1% idzie o krok dalej i w ogle zamyka si na wspprac ze sprawdzony-mi klientami, z kolei 35,2% przedsibiorcw twierdzi, e wiele transakcji nie dochodzi do skutku, poniewa s traktowani przez innych jako niesprawdze-ni czy nierozpoznawalni. Gdyby odnie te wskaniki do wszystkich dziaaj-cych w Polsce firm, to warto niezawartych transakcji waha si od 145 do 215 miliardw zotych, co stanowi rwnowarto 10% polskiego PKB z 2014 roku. Jednoczenie ankietowani zostali zapytani, czy gdyby podjli dodatkowe dzia-ania podnoszce ich wiarygodno, wpynoby to na wzrost sprzeday? Po-proszono ich te o oszacowanie jej wartoci. Te transakcje zostay wyliczone na 66,3 miliarda zotych, czyli 3% PKB. cznie, w najbardziej pesymistycznym wariancie, w 2014 roku polska gospodarka stracia 281 miliardw zotych wa-nie przez deficyt zaufania [http://www2.krd.pl/Centrum-prasowe/Informacje--prasowe/2015/].</p> <p>Wyniki bada Edelman Trust Barometer z 2014 roku wskazuj take na ko-nieczno budowania tzw. public engagement, definiowanego jako otwarta i ciga komunikacja midzy zainteresowanymi podmiotami, ktre staraj si budowa zaufanie i osiga konsensus poprzez dialog, partnerstwo i konstruk-tywne dziaania spoeczne [http://www.edelman.com/insights/intellectual-pro-perty/2014].</p> <p>Pracownicy stanowi nie tylko zasb strategiczny wspczesnych przed-sibiorstw, ale i staj si gwnym rdem kreowania wartoci. S w stanie tworzy warto dodan dla przedsibiorstwa, pod warunkiem e zostan im stworzone sprzyjajce warunki, np. nie bd odczuwali obaw w zwizku z dzie-leniem si wiedz, nie bd obawiali si zmian i chtnie bd w tych zmianach uczestniczyli, a nawet je inicjowali. Taka sytuacja moe mie miejsce jedynie w rodowisku pracy, w ktrym panuje wysoki stopie zaufania. Std ogromne znaczenie budowania relacji opartych na zaufaniu wewntrz organizacji. </p> <p>16 1. Istota i znaczenie zaufania </p> <p>Firma konsultingowa Great Place to Work Institute Inc. prowadzi od 1980 roku badania i doradztwo w zakresie zarzdzania na caym wiecie. Jako je-den z elementw w badaniu analizowany jest poziom zaufania midzy pracow-nikami a kierownictwem. Ciekaw inicjatyw jest take ranking najlepszych miejsc pracy przygotowywany przez t organizacj. Cytowane badania wska-zuj, e najwyej ocenione w rankingach firmy uzyskuj wynik trzy razy lepszy ni rednia rynkowa, a take cztery razy wikszy zwrot z inwestycji, i osigaj o 50% mniejszy wskanik rotacji. Wyniki te potwierdzaj rol czynnikw mik-kich, take zaufania, w kreowaniu wynikw przedsibiorstw. Niestety barier dostpu do udziau w takich badaniach jest niedostatek rodkw finansowych, w rezultacie czego jedynie niektre przedsibiorstwa mog sobie pozwoli na udzia w konkursie. Ponadto prezentowane badanie nie uwzgldnia aspektw zaufania do wsppracownikw i do firmy jako instytucji, a wydaje si, e te aspekty s take bardzo istotne w procesie tworzenia i wprowadzania innowa-cji [www.najlepszemiejscapracy.pl].</p> <p>Wysoki poziom zaufania zachca czonkw spoecznoci do pozytyw-nych zachowa przynoszcych korzyci nie tylko ufajcym, ale caemu spoe-czestwu. Dowodem na to s wyniki badania European Social Survey (ESS) w 2010 roku, w ktrym uczestniczyo ponad 49 tys. respondentw z caej Eu-ropy. Okazuje si, e istnieje silna korelacja midzy skonnoci do zaufania a przekonaniem, e ludzie s uczciwi, staraj si by pomocni, wzajemnie si szanuj, a w konsekwencji angauj si w dziaalno organizacji charytatyw-nych (tab. 1.1). </p> <p>Tabela 1.1. Korelacja midzy skonnoci do zaufania a opiniami o innych</p> <p>Wyszczeglnienie Wskanik korelacjiWikszo osb prbuje wykorzysta innych 0,588W wikszoci ludzie s pomocni 0,517Uwaam, e ludzie w najbliszym ssiedztwie </p> <p>pomagaj sobie nawzajem 0,192</p> <p>Ludzie traktuj mnie z szacunkiem 0,166Mam czas, eby robi rzeczy, ktre naprawd </p> <p>chc robi0,104</p> <p>Jestem zaangaowany w prac na rzecz organi-zacji dobroczynnych lub charytatywnych </p> <p>0,135</p> <p>rdo: opracowanie wasne na podstawie wynikw badania European Social Survey.</p> <p>Skonno do ufania innym jest rwnie zwizana z pozytywnymi prze-konaniami dotyczcymi wasnej osoby. Osoby takie deklaruj bowiem wyso-k sprawczo, tzn. e niele radz sobie z wanymi problemami w yciu, ale rwnie s otwarci na otoczenie i dziki temu otrzymuj pomoc i wsparcie od osb z najbliszego krgu. S one rwnie optymistycznie nastawione do swojej przyszoci, rzadziej popadaj w stany depresyjne i poczucie smutku, odczuwa-j samotno, a czciej ciesz si yciem. Ponadto w wikszym stopniu wyka-zuj ch uczenia si nowych rzeczy (tab. 1.2). </p> <p> 1.2. Pojcie zaufania i jego pomiar 17</p> <p>Tabela 1.2. Korelacja midzy skonnoci do zaufania a przekonaniami na temat wasnej osoby</p> <p>Wyszczeglnienie Wskanik korelacjiRadz sobie z wanymi problemami w yciu 0,211Doceniam swoje otoczenie 0,107Otrzymuj pomoc i wsparcie od osb, z ktrymi </p> <p>jestem blisko0,134</p> <p>Czuj si przygnbiony -0,175Czuj si samotny -0,134Jestem zadowolony z ycia 0,139Czuj smutek -0,162Czuj si spokojny 0,126Ucz si nowych rzeczy 0,137</p> <p>rdo: opracowanie wasne na podstawie wynikw badania E...</p>

Recommended

View more >