1 Những chuyện ngày xưa - ?· Tôi nói năng thoải mái, tất nhiên bằng tiếng Pháp,…

  • Published on
    26-Feb-2019

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

1

Bt k : Nhng chuyn ngy xa

* - Nh v qu kh gian lao bit gi tr ca hin ti v tin tng tng lai Mt trit gia Ty phng

Phan c Minh i khng chin :

Cha ti sinh trng ti mt lng, m cng l Ph Huyn Tin Lng,

thuc Tnh Kin An. Kin An sau ny st nhp vo Hi Phng thnh lin

tnh Hi Phng Kin An. Th h ca Cha ti cng nhiu gian trun,

iu ng khng khc nhiu so vi th h ca chnh ti ( nm nay 2018,

cng 87 tui ).

C cho ti ra thnh ph Hi Phng theo hc bc Trung Hc d rng

iu rt tn km i vi gia nh, nhng vi s gp ca Anh ti ,

hn ti chng 6, 7 tui, cng tng ra Hi Phng theo hc nhiu nm..

C cho rng: thi no cng vy, c hc mt cht, cuc i s tt p

hn...

- Lng qu xa -

Cuc chin Php -Vit n ra bt u t Hi Phng, vo thng 11-1946, trong khi chng ti ang ngi trong lp.

Hc sinh c lnh ra v, trnh nhng ng ln, c th l ni qun i 2 bn giao tranh d diB con quen thn

Hi Phng chy lon, ko v nh Cha M ti ng qu.Vi tui thiu nin, nhng thc c bn phn ca

mt cng dn i vi T Quc lc lm nguy, ti xin php Cha M ln ng, theo cc bc n anh, trong c anh

ti, khng chin chng Php xm lc, ty theo kh nng v sc lc ca mnh. Cha M, ch v cc em ti gt nc

mt ti ra i.

Hai ln b Php bt:

Ln u nm 1949 : lc 18 tui, ti ang cng tc ti vn phng Huyn y Tin Lng, ng trn lnh th tnh Thi Bnh, do b cn qut lin tc, phi di chuyn khp ni tm s an ton, th b qun i Php bt trong mt

cuc hnh qun to thanh, cn qut mt vng ca Huyn Thy Anh. Vi ci u c canh qun s dm , ti

ngh trong bng : mnh c bng qua ci cu tre lt lo trn con sng nh kia th s quan Php no n ngu cho qun

l d trn ci cu tre kiu cho b i cng snsi ti d dng qu hay sao.u c ng, sau ny khi b bt

ri, ti mi thy v hiu : vin Trung y Php ch huy trung i ( section ) hnh qun theo mt ny cng vi 2 trung

i na tin vo khu vc theo 3 ng khc nhau. Vin s quan Php eo lng lng ni c 1 cp ng nhm ( binoculars )

th ng ta thy r ti ti bng qua cu, sang cnh ng la chn vng, ri chui vo np trong . Trc khi hnh qun,

ng ta c tin tnh bo cho bit khu vc ny chng c b i, dn qun, du kch chi c cho nn qun lnh ca ng

ta mun i u cng chng s chi ai. Ti b bt t trong rung la vng, hi cao ngang tht lng, khi 1 ngi lnh

Vit Nam cha khu sng MAS 36 h to : gi tay, i ln Cu lnh ny dn ti ti ch vin Trung y Php. ng ta

bo ti m ci ti vi eo trn lng. Khi thy ch c vi ci qun o vi my cun sch, xp v, ng ta cm ly

coiThy ch l my cun sch dng cho vic hc hnh Php ng. Cn my xp v l ca hc tr hc Anh ng

ng ta hi ti sao li c nhng sch v ny ? Ti ni nng thoi mi, tt nhin bng ting Php, lm cho ng ta

ngc nhin khi thy ti ni nng theo kiu hc hnh trng lp ng hong ch khng nh ci kiuting Php ca

lnh trng, thy Cai, ngi i trong n H ca ngng cng hi chuyn, ti cng c dptr ngh ni chuyn

ngi Trung U nh ta, lm cho ng Trung y khoi ch, qun c l ang thm vn 1 t nhn va bt c, m

xoay ra tm tnh lm cm vi ti th chuyn trn iBn thanh nin chng ti chng hn chc ngi b bt,

i theo m qun , ti tra th vo mt ngi lng kh ln, nhng chng thy dn chng chi c, chc l trn chy

hay n trn, chui rc xung hm h chi nh ci kiu chng ti tng tri qua trong nhiu trng hp C lnh

ln t nhn tp hp y ngh tra. Ti ng quanh th thy c 2 vin s quan Php : 1 trung y c 2 vch vng gn

trc ngc, ngi hi chuyn ti khi va b bt, v 1 Thiu y vi 1 vch vng cng gn nh th, chc l s quan

2

ch huy nhm qun t pha khc, mi tp hp v y.. Vin trung y bo 1 thng s ( adjudant ) ngi Vit : cho anh

em canh gc, gi an ninh khu vc dng qun y. .. Khong qu bui tra, m t nhn chng ti c lnh tp hp

mt ni lin n traTh ra qun lnh ngi Php dng thc phm hnh qun l chnh, ng hp, trong lon,

cn lnh Vit Nam v t nhn th n tra bng go, bng rau c, mm mui kim ngay trong lng, ca dn, c ni

niu nu nng . V l hnh qun a phng, cp nh, trong khng kh an ton, cho nn bn chng ti n

tra xong, cng nm ln ra quanh quanh ni ngh ngi ng hong theo lnh ca vin Thng s ngi Vit. n

lc x chiu, c lnh ln t ko nhau v n ng qun, theo lnh ca vin trung y Php, bng qua my xm nh, l

th t nc nh. Mi s bnh yn, khng c ng chm, bn nhau chi c ..

Ngi nh lng H c 1 i i, chng hn 1 trm qun Php v Vit bin thnh n ng qun.. Bn t nhn

chng ti hn chc ngi, ton l thanh thiu nin, trai trng b bt, phi

nm ngoi tri v khng c nh giam, 2 chn b gi trong 2 ci cm bng

g. C 3 ngi c pht 2 ci chiu, 1 tri trn mt t, 1 p ln

ngi, ng qua m. Nu m m ma th chng ti lnh , nc

ma s t mi nh xung ng mt, ng mi. Lc mt tri ln, nh

nhem ti, ti trng r 1 Trung S ( Sergent ) v 1 anh lnh Php vc khu

trung lin, tc sng lin thanh c trung v my thng st ng n ra t

gc tng c thnh l hng, nng sng chi ra ngoi. Phi di

chn tng l h su, cho 2 ngi ng, v tm s dng khu trung

lin khi b ch tn cng. Dc chn tng c khong 2, 3 mt li thy

- Ngi nh lng H nh th ny

c 1 l c thng ging nh th, vi bao ct che chn, vi h c nhn, chc l: nu Vit cng tn cng th lnh trong

n nho ra v tr chin u, ri gi pho binh bn ym tr. Ti on chng chung quanh n cng c nhiu i im

nh th phng th Sau ny, ti c c hi suy ngh : qun i Php mi cho bn ngi b bt, cha r thuc

loi g nh chng ti trng thy r rng cng cuc phng th qun s cu h nh vy, ch nu l bn Vit Cng th

chc chn chng ti khng b nht di hm su th cng mi a lnh 1 mt vin n vo u hay mt nht li l

m vo ngc, chsc my m bn cng sn cho chng ti trng thy nhng iu b mt qun s - An ninh

phng th nh th ! Cng sn n coi mng ngi, nht l ngi b bt bt c v l do g, r rng hn mng sng ca

nhng con vt..

Sng hm sau, ngi ta gi ti ln thm vn u tin. Cng nh c cht vn ling Php Ng v kh nng trnh

by l l, thuyt phc c vin Trung U Php,ch huy Ph n H, kim s quan thm vn ( Officier de

renseignements ) ch thn lm vic i vi nhng trng hp ng thn trng, tt nhin l i vi nhng ngi b

bt bit ting Php. Ti trnh by vi ng ta: vo hon cnh cu ti, 1 thanh nin b trng hc, cng Cha M v

cc emlu lc giang h, trnh cnh chin tranh khi la, cht chc,ti khng cn cch no lm khc c na.

Ngi Php d dng tin l ti ni thtThy ti ni ting Php c v hc hnh ng hong, ng ta ng dy vo

trong mi vin i U Php ch huy trng n H ra ni chuyn v thuyt phc ti cng tc vi h, lm cng vic

mt thng dch vin ( interprte ). Nu ti bng lng th ng ta ch cn nhc in thoi trnh vi cp trn, ri mc lon

Sergent cho ti, lm vic lin. Nghe hai S Quan ny ni vi nhau, ti bit rng n H ny ch c mt ng

Thng S Nht ( Adjudant- Chef ) gc lnh kh xanh, kh hi xa lm thng dch vin thng xuyn, ni nng,

dch li khai cu nhng ngi Vit b bt sang ting Php cho hai S Quan ny nghe th hai ng mt tim lm.,

nhng lu ri cng quen. Ti trnh by l cn cha m gi v my em nh di tn trnh chin tranh, hin cch y vi

ki-l-mt. Ti xin c tha, a gia nh v thnh ph Kin An hay Hi Phng, ri cng tm cch sng thoi mi, d

chu hn, c nh i U v ni th tt, cn g bng. Xong xui ng ta vui v bo vin th k ly ci giy phng

thch, in Rono sn bng 2 th ch Php v Vit, c ng sn con du , ghi vi chi tit l lch, ri a cho ng k

tn. Xong, ng ng dy khuyn nh ti vi cu. Ti ng dy theo, ng ta bo ti gi tay phi ln ha vi ng ta i

nh ni trn. Xong ng a giy phng thch cho ti. ng cn bt tay ti v ni Bonne chance ! - Chc may

mn ! . Ti phi p li theo kiu hc sinh trng lp hn hoi Je vous remercie sincrement, mon Capitaine ! - Ti

chn thnh cm n i U ! .

B Ty bt cng vi hng chc ngi m ngay ngy hm sau mt mnh ti c th v, cm giy trnh din c

quan mnh lm vic, qu l 1 iu ng nghi ng v tai hi cho ti sau ny, bi v cng sn l th ngi "a nghi To

Tho" nht loi ngi. t lu sau, v khng kh trong c quan ti cng tc c v nng n v i khi b anh em hi han,

3

ti phi ni tht l : khi b bt, ti khng h b nh p, S Quan ngi Php cm ngt binh s khi bt c t binh ri

th khng c nh m chi cM khi b bt, ti lun c gn vin Trung y Php ch huy cnh qun , hi

chuyn linh tinh, lm cm th trn i rt lgn gi, chng c chi ng s cCi ny cng kt v tri nghch

vi li cng sn tuyn truyn l qun Php m bt c ai l chng n khng ct u, khng bn nt c th cng ly

li l m cho thngngc, cht ngay V sau, ti phi lin lc vi ng anh rut l cn b cp cao Tnh Kin

An Hi Phng, cho ti i sang ni khc lm vic c thoi mi hn. Kt qu, ti c chuyn ln lm vic

Ban Tuyn Hun ca Tnh, vi cng vic chnh l nh my cng vn, ti liu, sp xp v gi Bo ch, ti liu i

nhng c quan trong vngthoi mi hn nhiu. Lm vic nh th, ti c dp c nhng ti liu quan trng, mang

tnh cch tuyn truyn, hun luyn v c dp hiu bit nhiu hn v ch trng ,. chnh sch khn ngoan, tn c ca

cc cp lnh o cng sn, hiu r phng php tuyn truyn hun luyn c c, gian xo ca cng sn, khng ging

nh nhng m c ban u ca chnh ti Tt c nhng iu lm cho ti ngy cng thm suy ngh n vic

khng th sng mi nh th ny v phi t b n, khi c c hi

* Php bt ln th hai, nm 1951: Lc 20 tui, ti b Php bt ln th 2, nhng l ln ti t nguyn cho Php

bt trong 1 cuc hnh qun i quy m cn qut ton th 12 ph huyn, tnh Thi Bnh, do ch thn i Tng De

Lattre de Tassigny, Tng T Lnh Qun i Php ti ng Dng ch huy t trn my bay Quan St. Tnh Thi

Bnh l hu phng cui cng ca Lin Khu 3 cng sn, ni t c s ch huy, lnh o cc c quan, Ban, Ngnh ca

ng, c quan qun s, chnh tr, hnh chnh, chuyn mn, k thut ca Lin Khu 3 cng nh cc Tnh ln cn. V

qua 1 ln b Php bt nn ti hiu l: Php bt khng ng s cho lm, nhng l c hi ti t b hng ng khng

chin do cng sn lnh o, khi ti chn con ng, lc cha hn l tt nhng khng xu, khng gh tm bng

tun theo cng sn lm nhng iu ti bit, r l v cng tn bo v kinh khng.. Ti phi chn cch " Ty

bt " v 2 l l:

1/- Thot khi hng ng cng sn m khng lm lin ly n nhng ngi thn yu, bn b, nht l ngi anh rut

c chc v lnh o kh cao, ht lng che ch cho ti, nhng khng c nh ti mong c. Anh ti l ngi cng

sn t trc ngy " Tng khi ngha, cp chnh quyn " 19 thng 8-1945, nhng khng ging nhng ngi cng sn

khc: anh ti gc tiu t sn, tr thc, ly khai gia nh nhng lun lun lo lng cho Cha M v cc em, phi ngi

hng dn cha m v cc em di tn trnh ha chin tranh, ti nhng vng hu phng an ton, gi gm vo nhng gia

nh tht tt, ht lng gip . Anh cn che ch cho ti trong nhng thng ngy gian kh, ln ln vi chin tranh,

chui hm, rc h, di quyn ch huy ca nhng ngi cng sn khng thng minh, ti gii bao nhiu nhng cung

tn, st mu thcc k gh gm, kinh khng v di quyn ca anh ti.

2/- Ti c c hi bit r 1 ln: ngi Php ng s khi hai bn n sng, giao chin, bn git nhau, nhng khi

b h bt ri th ni s khng c g ng k na. iu ny khc hn vi trng hp t binh, qun ch b cng sn

bt c, nht l cng sn lc hon ton khng c iu kin giam gi, nui t cho nn bt c l khai thc tin

tc, ti liu bng mi cch. Sau , nu l loi t binh c th thanh tan c l cho t i lun, khi rc ri, li

thi.. Ti phi ni tht l ngi Php " vn minh, nhn o" hn cng sn rt nhiu trong vic i x vi ch

qun, t binh b h bt.

y, ti mun ni ln s hy sinh cao c, s lo s v bin ca ngi Cha dnh cho tnh mng a con ca mnh

b Php bt hai ln trong giai on chin tranh c lit th s ra lm sao, ri cng chnh ngi Cha ln li, ng s

xa xi nguy him i tm a con b giam, b t u v ln th hai, ti b bt cng vi hng trm ngn thanh nin

cc loi ca Lin khu 3 v Tnh Thi Bnh, ng n mc phi a ti cc a im tm giam khp ni trong my

Tnh Thi Bnh, Nam nh, Ninh Bnh mi ht. Ti b tm giam sn vn ng tnhThi Bnh khng nh ca, vo

ma thnh thong c ma, trong vng 1 thng, ngy n 1 b vo khong 1 gi 00 x chiu, nhng no, cm go

trng vi 1 mn n, thng l c kh kho mn cho tin. Ung nc th ly ngay t sng Thi Bnh ln, v l nhnh

sng Hng H cho nn lc no nc cng c ngu ph sa mu hng, tht l gh gm. Ti c anh bn c chn

vo lm trong Ban Y T, cn lu vi qun i. S tip xc vi nhau chng c chi kh khn. Ti dn anh ta : my c

rng lo cho tao hai th thuc: tiu chy ( v s nc ung ) v thuc st rt v nhng nm khng chin, ti tng

kh s vi cn bnh ny, v nay ng ngoi tri rui bu, mui cn l chuyn ngy m ni sn vn ng khng nh,

khng c. B con, dn chng th trn Thi Bnh bo nhau cho khun tng ng chiu, c ng thng carton ng v

chai bia loi b ngy xa, v chai ru, ri bo thanh nin mnh kho chia nhau tng ch lao chiu cun trn, qua

hng ro km gai, qung v chai vo cho bn ngi b giam chng ti, dng chiu che ma vi ngi mt chic, v

chai th ngi 1, 2 ci . Ngi Php thy r nhng sn sng chp thun cho t chng ti tip nhn vt tip t ca

b con bn ngoi vng ro m tm sngT c vic ti ch t dy thng tonneau ch ru vang cu Php

4

lc trc, nay ng nc sng Thi Bnh ,c ngu mu t ph sa, m ung. B con Thi Bnh, v lng thng

nhng k b bt giam ni sn vn ng cng c, m trong s khong 30 ngn thanh nin tm giam y chc chn c

nhiu ngi thn cu b con gc Thi Bnh, chy u cho khi. Ti 1 ln ti gp anh Trung S ngi Php dng b

hin lnh, ch huy 1 nhm lnh ngi Vit, trong lc lng an ninh, xin anh ta cho gnh i thng theo on ngi ra

sng Thi Bnh gnh nc, nhn tin tm 1 ln cho bit s i v coi xembn ngoi hng ro km gai, th trn Thi

Bnh l ci ging g ? Chng bit thn quen hay khng, nhng thanh nin nam n, ng gi, b c 2 bn ph x

trng thy bn ti, c vy tay lon c ln. Ti trng ai cng ging ai nn cng hoa tay vy li thoi mi, khng nh

bn cng an cng sn, chng n p cho cht ! Nc ung th c th chai vo thng nc, coi b y th ko ra. Lm

lc ng ngi chen chc nhau, chai va chm leng keng, long xong, ko ln ch cn li ci c chai m thi , chng

c t nc no c Bun 5 pht !

sng cho qua nhng ngy ny, ti tm chn c 2 thanh nin gc Thi Bnh cng l dn khng chin, rt tt.

Ba anh em sng chung vi nhau di mt mi chiu .Qua cc t thm vn, hng trm thanh nin v ti "c

chuyn sang nh giam My Chai Thnh ph Nam nh. Nh ca tri giam ny tht l .ng hong, nh lu 2

tng, nn ti ti cm thy sung sng, sau 1 thng tri dm ma di nng sn vn ng th trn Thi Bnh. Tri

ng ngi qu, ti ko 1 anh bn vn hin lnh, l gio vin lng, i loanh quanh sn tri cho bit. n phi sau

1 Trung U v 1 Trung S Nht ( Sergent-chef ) ngi Php ang bn chuyn nhn lnh 500 t nhn a sang nh

My Ru khng xa , cng trong thnh ph, nhng hai ngi ang lo thiu ngi iu hnh trc tip tri t, cn

mi s c ri. Ti ko anh bn ti trc vin Trung U Php, c ci bng tn Halot trn ngc o. Ti mnh bo

ni : Tha Trung U ! V c nghe Trung U bn tm ni ti vic iu hnh tri mi 500 ngi, 2 anh em chng

ti tnh nguyn i theo Trung U sang tri mi v nhn lnh vic t chc, iu hnh ni b. Xin Trung U tin tng

ni chng ti. ng ta hi i iu ri chp nhn v ni : hai anh cho anh em xp hng 10 ngi mt, 50 ngi th

cho ln 1 xe G.M.C.c lnh gc trc sau, 10 xe sang tri mi

theo lnh cu Sergent-Chef Blanc ph t cu ti. Th l ti v

anh bn lm vic ngay : cho anh em xp hng, ln xe. Ti x di

chuyn ln 1 qung. Lnh gi an ninh, mt ngi nhy ln ngi

cnh ti x, vi ngi ngi phi sau

Sang tri Nh My Ru , ti cho xp hng, tp hp ri

ni vi 500 anh em : Tha tt c anh em ! Ti tn Phan c

Minh, c Trung U ch huy tri v lc lng an ninh, giao ph

trch nhim iu hnh cng vic, sinh hot ni b ton tri cu

anh em mnh. Ti v anh bn ph t y s ht lng, ht sc lm

vic i sng, sinh hot cu tri chng mnh c m p. Ti

yu cu tt c anh em hy cng tc vi chng ti, gi gn k lut

- 1 con ng ph Nam nh ngy xa -

cu tri. Ti tuy t tui hn nhiu anh em, nhng tin chc rng ti kh nng iu khin mi vic qun tr, sinh hot

cu tri chng ta lun c yn vui, tt p. Anh em...

Recommended

View more >