2-Tregtia Banakiere Dhe Format e Financimit Nderkombetar

  • Published on
    10-Nov-2015

  • View
    60

  • Download
    3

Embed Size (px)

Transcript

3

TREGTIA BANAKIERE DHE FINANCIMI I TREGTIS NDRKOMBTARE PRMES FAKTORINGUT DHE FORFAITINGUT1. TRAMBA DHE TREGTIA BANAKIERE

Tramba kurr nuk do ta zvendsoj paran, sepse paraja sht zbuluar para shum kohs pikrisht pr ta zvendsuar trambn

Proverb i lasht kinez

1.Ndrsa tramba ishte me t vrtet e praktikuar pr nj koh t gjat para se t zbulohej paraja si vler e kmbimit, tregtia e tanishme banakiere z fill pikrisht nga ringjallja, nga rivendosja e trambs - tregtis mall me mall - pas Lufts s Dyt Botrore. 2.N at koh, vendet e Bllokut t Lindjes, ekonomit e t cilave menaxhoheshin me plane pes vjeare, ballafaqoheshin me munges t t mirave materiale, t cilat duheshin t importoheshin, por ato nuk kishin me ka ti paguajn ato, ndrsa nuk kishin mundsi t marrjes s kredive. Fillimisht ato u kthyen kah tramba ndrmjet veti, por prapseprap ballafaqoheshin me mungesa t shumta t mallrave, t cilat mund t siguroheshin vetm n Perndim.

3.N kt koh, roli i ndrmjetsve financiar ishte shum i vogl, por meqense ishin shpikur shum teknika t tregtis mall-mall (banakiere), bankat austriake filluan t ndrmjetsojn (sepse shumica e refugjatve nga Evropa Qendrore dhe Lindore ishin strehuar n Austri, m pak n Zvicr), ndrsa Viena ishte br qendra kryesore financiare n Perndim, e specializuar n tregtin banakiere.

4.Fundi i viteve 70-t solli sinjalet e para paralajmruese t krizs s borxheve, e cila doli n siprfaqe n vitet 80-t. Pasi q fuqia kredituese e vendeve t Bots s Tret binte n kontinuitet, ndrsa agjencit q mbulonin kredit e eksportit e ndrpren mbshtetjen e tyre, vendet n zhvillim, n munges t valutave t forta, filluan t dalin sheshazi si forca t reja, me ndikim n botn e tregtis banakiere.

5.Vitet 80-t t shekullit t kaluar shnuan nj pasqyr t veuar t nj roli shum t rndsishm t luajtur nga bankat n tregtin banakiere, si dhe pozicionimin e Londrs si qendr e dyt e rndsishme n Perndim pr kt lloj tregtie. Fundi i viteve 80-t dhe fillimi i viteve 90-t tregon nj zhvillim t hovshm t tregtis banakiere; n veanti kjo sht vrejtur n Evropn Lindore.

6.Me shkatrrimin e Bllokut komunist t Lindjes, vendet e Evrops Lindore dhe Qendrore si dhe vendet e ish Bashkimi Sovjetik kan filluar luftn e vshtir pr t krijuar ekonomit e tregut, ndrsa me qllim q t lehtsojn tregtin e lir, ato kishin nevoj pr nj valut t fort dhe, ato tashm, si vende t tilla n tranzicion, ideologjikisht nuk e prkrahnin tregtin banakiere. N t njjtn koh, qeverit e ktyre vendeve filluan t kuptojn dhe ta pranojn si fakt t pamohueshm se ekonomit e tregut nuk krijohen brenda nats dhe, kshtu ato kan qen t detyruara t tolerojn nj tregtim t pashmangshm n form t tregtis banakiere brenda kuadrit t establishuar t tregtis midis vendeve t Evrops Lindore, ndrsa ato shiqonin dhe krkonin nga Perndimi mundsin e financimit t prbashkt (Joint Venture) dhe formave tjera t financimit, q t mirmbajn funksionimin e industris dhe t tregtis s tyre n tranzicion.

7.N parim, vendet e Evrops Lindore jan pozicionuar kundr tregtis tradicionale banakiere, ndrsa tregtart banakier n Perndim interesin e tyre e shohin n regjionet e tjera, si sht Afrika dhe Azia.

FINANCIMI I TREGTIS NDRKOMBTARE PRMES FAKTORINGUT DHE FORFAITINGUT

ka sht Faktoringu?

1.Sot, problemi m i madh kur tregtohet me vende t jashtme sht se si t merren pagesat nga blersit (importuesit). Kompanit financiare tregtarve ju ofrojn mbshtetje financiare n kompensim pr provizion dhe garanci. Ekzistojn dy lloje t formave t financimit: Faktoringu dhe Forfaitingu.

2.Faktoringu sht proces i blerjes s faturave nga biznesi me nj diskont t caktuar. Faktori ofron shrbime financiare pr kompanit e vogla dhe t mesme t cilat kan nevoj pr para kesh. Pr kt firma faktor e ka provizionin rreth 5% t faturs s bler.

3.Faktoringu sht form e financimit afatshkurtr e cila konsiston n blerjen e faturave n shuma m pak se $10, 000 n afate kohore prej 90-120 ditsh. Pas ngarkimit t mallrave dhe shrbimeve tuaja, firma faktor i blen faturat dhe e paguan kompanin tuaj n kesh. Faktoringu e furnizon biznesin e vogl me asete likuide, sepse bankat kan kritere tepr strikte kur ju huazojn para, prandaj ato e kan shum vshtir t marrin hua nga bankat.

4.Firma Faktor, respektivisht banka komerciale ose ndonj firm tjetr e specializuar, mund ta ndihmoj eksportuesin duke e financuar prmes blerjes s faturave ose krkesave t pranueshme. Faktoringu eksportues ofrohet sipas kontrats midis Faktorit dhe eksportuesit, me rast Faktori i blen krkesat e jashtme afatshkurtra t arktueshme t eksportuesit, pr para kesh dhe me diskont nga vlera nominale, normalisht pa krkesa-adresim karshi eksportuesit, duke marr prsipr rrezikun pr mundsin e blersit pr t paguar, duke marr prsipr mbledhjen e pagesave (krkesave t pagueshme).

5.Faktoringu paraqet diskontimi e krkesave t jashtme t arktueshme, (zakonisht diskonti sht 2-4% m pak se vlera nominale e faturs) t cilat nuk e involvojn ekun. Eksportuesi i transferon t drejtat e tij n krkesat e arktueshme, t jashtme, tek shtpia faktor pr nj pages n kesh me diskont nga vlera nominale. Faktoringu zakonisht bhet pa adresim (krkesa) ndaj eksportuesit. Firma faktor e merr prgjegjsin e aftsis s pagess s konsumatorit (importuesit).

ka sht Forfaitingu?

6.Forfaitingu sht form e financimit afatmesm t tregtis ndrkombtare, respektivisht Forfaitingu sht mnyr e ofrimit t kredive afatmesme t importit. Importuesi i prgatit Dftesa borxhi (ose nj seri t instrumenteve t kreditit-borxhit, si jan urdhrpagesat e lshuara sipas letrkredis, kambialet, ose instrumente tjera, t tregtueshme pa vshtirsi) t cilat jan t garantuara nga banka. Kto i drgohen eksportuesit, t cilat pastaj ia shet pr para n kesh Forfaiting-banks, ndrsa Forfaiting-banka, pasi q eksportuesi ti liferoj (drgoj) mallrat, ajo kto Dftesa borxhi mund ti shes n tregun sekondar (ndonj banke tjetr ose investitori). Poseduesi i Dftesave t borxhit nuk i adresohet (skrkon asgj) nga eksportuesi; ai thjesht Dftesat ia prezanton banks s importuesit dhe kur importuesi paguan, banka e importuesit i bart fondet (parat) tek Forfaiting-banka. Prandaj, rreziku i kreditimit plotsisht bie n poseduesin e Dftesave t borxhit.

7.Eksportuesi, Dftesat e borxhit, Forfaiting-banks ia shet me diskont. Forfaiting-banka e paguan eksportuesin menjher, duke i mundsuar at q eksportuesi ta financoj prodhimin dhe, nse sht e nevojshme, edhe transportin e mallrave pr eksport dhe, mundsin q importuesi t paguaj m von.

8.Disa Forfaiting-banka vet i mbajn Dftesat e borxhit (n pronsi t vetn), pastaj i mbledhin pagesat sipas dinamiks s prcaktuar (mnyr tipike pr tu paguar jan intervalet kohore prej gjasht muajsh n kohzgjatje prej 3-5 vjet), ose mund ti shiten ndonj investitori q ka shprehur interesim pr t prfituar nga kto letra me vler.

9.Prfitimet nga Forfaitingu jan relativisht m t larta, sepse nuk ka krkesa (nga eksportuesi) nse mallrat nuk drgohen, ose importuesi nuk paguan, e kshtu me radh.

10.Dftesat prezantohen pr koleksion (pages) kur ato vijn n tajmingun e parapar, pa adresim (pa krkesa) pr eksportuesin, n favor t t cilit edhe jan lshuar Dftesat. Kjo munges e adresimit (krkesave) e dallon edhe Forfaitingun e Dftesave t borxhit nga diskontimi i ekut, pr t cilin eksportuesi sht i hapur q ti adresohet (krkoj ndihm) n rast t mospagess. Me nj fjali, Forfaitingu mund t prmblidhet kshtu: Forfaitingu sht financim afatmesm, i aranzhuar nga eksportuesi pr kreditimin e importuesit, por pa krkesa-pa adresim (non-recourse) karshi eksportuesit.

11.Forfaitingu sht metod e financave tregtare, prmes s cils, p.sh. Credit Europe Bank N.V blen obligimin e borxhit q rrjedh nga furnizimi (pajisja) me mallra dhe/ose shrbime, n baz joobligative ndaj eksportuesit. N transaksionin e Forfaitingut, eksportuesi pajtohet q t transferoj t drejtat e tij q t krkoj pagesn e mallrave ose t shrbimeve t drguara te importuesi n baz t kontrats s shitjes, si kompensim pr pages n kesh nga Credit Europe Bank N.V.

12.Si kmbim pr pagesn, Credit Europe Bank N.V. i merr prsipr instrumentet e borxhit t eksportuesit dhe pranon riskun e plot t pagess nga importuesi. Eksportuesi, kshtu sht i liruar nga fardo rreziku n transaksion dhe sht prgjegjs (mban detyrim) vetm pr kualitetin dhe sigurin e mallrave dhe/ose t shrbimeve t ofruara.

13.Forfaitingu sht nj zgjidhje financiare, e disejnuar posarisht konform me nevojat e eksportuesit, t cilat mund t prshkruhen si vijon:

Financim 100% i mallrave pr importuesin, n baza joburimore;

Borxhi zakonisht sht i evidentuar si kambial, nota premtuese ose letr krediti;

Pagesa sht e garantuar nga banka lokale n form t avalit, garancis bankare ose n form t L/C t konfirmuar, etj.

Shumat e financuara mund t rangohen nga US$100,000 deri n US$100 milion e m shum;

Norma e interesit mund t prcaktohet n norm fikse, por mund t jet edhe fleksibile;

Prmbyllje e shpejt e transaksionit;

Zgjidhje e dizajnuar n veanti karshi interesave t financimit t eksportuesit;

Krkohet dokumentacion i thjesht

E liron eksportuesin nga problemet administrative dhe t koleksionit (t borxhit).Kur duhet q Forfaitingu t prdoret?

14.Forfaitingu prdoret pr transaksionet n tregtin ndrkombtare. Normalisht, Shtpia Forfaiting nuk do t prt q t tregtoj me transaksione n vler m pak se $100,000. Tradicionalisht, Forfaitingu sht norm e fiksuar, financim afatmesm (nj deri n pes vjet), por Forfaiterat jan br shum fleksibl rreth termeve t cilat ata i pranojn. Disa shtpi do t pranojn letrat me prmbajtje deri n 10 vjet, ndrsa n raste t tjera, pr periudha m t shkurtra, edhe m pak se 180 dit. Tregu i letrave t tilla n prgjithsi rangohet midis nj dhe dhjet vjet, varsisht nga vendi/importuesi i financuar dhe nga garantuesi.

15.Pagesat do t bheshin normalisht n do gjasht muaj n prapambetje (vones), por shumica e Forfaiterave do ti akomodojn pagesat q jan br n tremujor, n gja