Adjuwanty i szczepionki dośluzówkowe

  • Published on
    11-Jan-2017

  • View
    213

  • Download
    1

Embed Size (px)

Transcript

<ul><li><p>1 </p><p>Rne rodzaje </p><p>adjuwantw </p><p> Szczepienie: Historia </p><p> Wiek XVIII: Jenner uy wirusa krowianki </p><p>jak szczepionki przeciwko czarnej ospie </p><p> Wiek XIX: mikroorganizmy powodujce choroby byy </p><p>po raz pierwszy wyizolowane i rozpoczy si prace </p><p>nad szczepionkami </p><p> Wiek XX: wydawao si, e dziki szczepionkom </p><p>i antybiotykom problem chorb zakanych zosta </p><p>rozwizany </p><p> Przeom XX/XXI wieku: pojawienie si nowych chorb </p><p>wirusowych (AIDS, SARS, Ebola, Dengue) przeciwko </p><p>ktrym produkcja skutecznych szczepionek jest bardzo </p><p>trudna </p><p>Dr hab. Andrzej Myc </p><p>Michigan Nanotechnology Institute </p><p>for Medicine and Biological Sciences </p><p>University of Michigan, Ann Arbor, MI </p><p>Adjuwanty i szczepionki doluzwkowe </p><p>Streszczenie </p><p>Szczepionki odniosy bezprecedensowy sukces w medycynie XX wieku. Zastosowanie </p><p>szczepionek przyczynio si do cakowitego wyeliminowania czarnej ospy a w niektrych </p><p>regionach wiata rwnie odry </p><p>i polio oraz istotnej redukcji </p><p>miertelnoci spowodowanej </p><p>takimi chorobami jak dyfteryt, </p><p>tec czy koklusz. Cigle </p><p>jednak na choroby zakane, </p><p>ktrym dziki szczepionkom </p><p>mona zapobiec umiera rocznie </p><p>okoo 10 milionw dzieci </p><p>poniej pitego roku ycia. </p><p>Wraz z dostpem do nowych </p><p>szczepionek przeciwko </p><p>wirusowi rota czy zakanemu </p><p>zapaleniu puc znaczna cz </p><p>dzieci jest obecnie ochroniona </p><p>przed mierci czy nawet </p><p>zachorowaniem. Dalszy rozwj </p><p>programu szczepie na caym wiecie moe znacznie ograniczy zachorowalno </p><p>i umieralno na takie choroby jak odra, tec, koklusz, Haemophilus influenzae typ b. </p><p>Nic wic dziwnego, e szczepienia s jedn z form najbardziej efektywnych i stosunkowo </p><p>tanich interwencji medycznych. Potrzeba nowych ochronnych szczepionek przeciwko </p><p>bakteryjnym, wirusowym i grzybiczym patogenom </p><p>jest spowodowana wzrostem odpornoci patogenw </p><p>na leki, wzrostem populacji ludzkiej na wiecie </p><p>i sposobem ycia. </p><p>Idealna szczepionka powinna by bezpieczna </p><p>i ochronna (tzn. indukowa zarwno neutralizujce </p><p>przeciwciaa jak i siln odpowied komrkow). </p><p>Bezpieczna to znaczy taka, e sama nie powoduje </p><p>choroby albo powika (alergia czy zesp Guillain</p><p>Barr) a tym bardziej mierci. Szczepionki powinny </p><p>chroni szczepionego przed chorob zakan. </p><p>Ochrona szczepionego przed chorob powinna </p><p>trwa przynajmniej przez kilkanacie lat a najlepiej </p><p>przez cae ycie. W kocu taka szczepionka </p><p>powinna by tania i bezinwazyjna. </p><p>To oczywicie s pobone yczenia, bo obecnym szczepionkom jest daleko do ideau. </p><p>Bezpieczestwo szczepionki jest problemem samym w sobie. Nie mona udowodni, </p></li><li><p>2 </p><p>Przeywalno myszy szczepionych donosowo przeciwko </p><p>wirusowi krowianki (zinaktywowany wirus krowianki </p><p>z nanoemulsj) i zakaanych wirusem krowianki </p><p>posiadajcym gen na lucyferaz (VV-WR-Luc) </p><p>Schemat czsteczki nanoemulsji </p><p>Schemat czsteczki nanoemulsji </p><p>e jakikolwiek medyczny zabieg jest cakowicie bezpieczny, dla wszystkich ludzi </p><p>i w kadych okolicznociach. Zawsze istnieje jaki stopie zagroenia, tak jak np. </p><p>przy prowadzeniu samochodu. Problem drugi to brak szczepionki, ktra by indukowaa </p><p>dugotrwa ochron przed chorob w caej ludzkiej populacji. Ludzie starzy, niemowlta czy </p><p>ludzie z uszkodzonym ukadem immunologicznym bd odpowiada na szczepionk inaczej </p><p>(zwykle gorzej) ni populacja ludzi modych i zdrowych. Z tego te powodu potrzebne s </p><p>rne rodzaje szczepionek w zalenoci od warunkw zdrowotnych czowieka. </p><p>Zasadniczo szczepionki skadaj si z jakiego rodzaju antygenu i innych dodatkw takich </p><p>jak adjuwanty, ktre czyni szczepionk bardziej </p><p>skuteczn. Istniej cztery typy szczepionek: zawierajce </p><p>osabiony patogen, zawierajce zinaktywowany patogen, </p><p>zawierajce dobrze zdefinowane biaka patogenu, w </p><p>kocu szczepionki DNA. Szczepionki zawierajce </p><p>osabiony patogen, ktry nie moe wywoa choroby, </p><p>ale moe wyindukowa odpowied odpornociow moe </p><p>nie by bezpieczny, szczeglnie przy szczepieniu ludzi z </p><p>uszkodzonym ukadem immunologicznym. Szczepionki </p><p>zawierajce zinaktywowane patogeny s bardziej </p><p>bezpieczne, ale mog nie by w peni ochronne. Z kolei </p><p>szczepionki z dobrze zdefiniowanym antygenem mog </p><p>nie by ochronne szczeglnie przeciwko patogenom, </p><p>ktre mutuj antygeny z wysok czstotliwoci albo ukrywaj si wewntrz komrek </p><p>gospodarza. W kocu szczepionki DNA, ktre s cigle na etapie eksperymentw i nie s </p><p>atwo dostpne, mog powodowa przewleke zapalenia i alergie. Pomimo tych wszystkich </p><p>problemw kada nowa generacja szczepionek jest bardziej bezpieczna i skuteczna. </p><p>W cigu ostatnich lat prowadzone s intensywne badania nad szczepionkami przeciwko </p><p>nowym gronym patogenom, takim jak wirusy Dengue czy Ebola. Prowadzone s rwnie </p><p>badania, aby nowe szczepionki </p><p>byy podawane w miejsca, poprzez </p><p>ktre najczciej dochodzi do </p><p>zakae. Uwaa si e nowe </p><p>szczepionki byyby bardziej </p><p>skuteczne od tradycyjnych </p><p>podawanych podskrnie, </p><p>rdskrnie czy dominiowo, </p><p>gdyby podawano je donosowo, </p><p>doodbytniczo czy dopochwowo. </p><p>Na uwag tutaj zasuguje fakt, </p><p>e wikszo patogenw zakaa </p><p>czowieka poprzez ukad </p><p>oddechowy, ktrego powierzchnia </p><p>jest ogromna (90 m2). Szczepienia </p><p>ochronne poprzez nos byyby tu </p><p>bardzo wskazane. Takie </p><p>szczepionki wymagaj jednak </p><p>nowych adjuwantw ni </p><p>powszechnie stosowane sole </p><p>aluminium, ktre s bezuyteczne </p></li><li><p>3 </p><p>Mechanizm dziaania szczepionek luzwkowych z nanoemulsj </p><p>Mechanizm dziaania szczepionek luzwkowych z nanoemulsj </p><p>w szczepionkach luzwkowych (donosowych). Obecnie naukowcy pracuj nad kilkoma </p><p>innymi rodzajami adjuwantw: liposomy, np. wirosomy, emulsje, ligandy dla receptorw </p><p>takich jak TRL, RLR, NOD2, nad osabionymi skadowymi toksyn i enterotoksyn oraz nad </p><p>hybrydowymi adjuwantami zawierajcymi cytokiny (IL1, IL2, IL12). </p><p>W naszych wasnych badaniach skoncetrowalimy si na nanoemulsjach jako potencjalnym </p><p>adjuwancie szczepionek luzwkowych (donosowych). Wyprodukowalimy emulsje </p><p>o wielkoci czsteczek mniejszych od mikrometra (std w nazwie jest nano), ktre skadaj </p><p>si z oleju, obojtnego i dodatnio naadowanego emulgatora, organicznego rozpuszczalnika </p><p>i wody. Wytworzone nanoemulsje charakteryzoway si stabilnoci a niektre z nich miay </p><p>waciwoci nieswoistych adjuwantw. </p><p>Takie nanoemulsje byy przez nas uyte jako skadowa donosowych szczepionek. </p><p>W ten sposb otrzymane szczepionki zawierajce rne antygeny (rozpuszczalne </p><p>i czsteczkowe) byy testowane na wielu gatunkach zwierzt (myszy, szczury, psy, krliki, </p><p>winki morskie i fretki) na toksyczno i skuteczn indukcj odpowiedzi immunologicznej. </p><p>Badane nanoemulsje wykazyway znikom toksyczno w koncentracji do 20% i indukoway </p><p>swoist i ochronn </p><p>odpowied </p><p>immunologiczn. </p><p>Bya to odpowied </p><p>humoralna </p><p>i komrkowa, </p><p>zarwno </p><p>systematyczna jak </p><p>i luzwkowa. </p><p>Kliniczne badania </p><p>potwierdziy, e </p><p>do-nosowa </p><p>szczepionka </p><p>skadajca si </p><p>z nanoemulsji </p><p>i antygenu </p><p>(sezonowa szcze-</p><p>pionka przeciwko grypie zaaprobowana przez FDA) jest bezpieczna i skuteczna </p><p>w szczepieniu donosowym ludzi. Adjuwant w kombinacji ze szczepionk okaza si </p><p>bezpieczny i bez adnych istotnych skutkw ubocznych. Najwysza dawka 20% nanoemulsji </p><p>zmieszana z 10 g swoistego antygenu indukowaa klinicznie istotn odporno mierzon </p><p>w surowicy testem HAI; GMT and 70% odpornoci przeciwko wszystkim trzem szczepom </p><p>grypy w szczepionce, jak rwnie zaobserwowano wysze miano swoistych przeciwcia </p><p>klasy IgA w popuczynach z nosa, co wiadczy, e po pojedynczej dawce szczepionki </p><p>donosowej mona byo wyindukowa zarwno systematyczn jak i luzwkow odpowied </p><p>immunologiczn. </p><p>Pomimo bezprecedensowego sukcesu szczepionek w zapobieganiu chorobom zakanym, </p><p>w ostatnich latach mona odnotowa wzmoon akcj przeciwko szczepionkom. Ludzie, </p><p>ktrzy s przeciwko szczepionkom i szczepieniu nie zawsze s dobrze poinformowani, </p><p>bo swoj wiedz z reguy czerpi ze rde zamieszczanych w internecie, gdzie nie mog </p><p>sprawdzi wiarygodnoci rda. Czsto s tam prezentowane pprawdy, nierzetelnie </p><p>przedstawiane wyniki bada nad szczepionkami przez osoby, ktre podaj si za autorytety </p></li><li><p>4 </p><p>a ktrymi nie s, w kocu zwyke kamstwa, ktre maj ludzi przestraszy przed </p><p>stosowaniem szczepionek. </p><p>Jednym z nieporozumie, jeli chodzi o szczepionki jest ocena skutecznoci szczepionek </p><p>z dwch perspektyw jednoczenie, z perspektywy jednostki i spoeczestwa. Z perspektywy </p><p>jednostki moe si zdarzy, e szczepionka okae si nieskuteczna czy wrcz szkodliwa, </p><p>z perspektywy spoeczestwa szczepionki istotnie obniaj zachorowalno i miertelno </p><p>populacji. Z perspektywy jednostki szczepionka moe pomc albo nie, z perspektywy </p><p>spoecznej trzeba policzy bilans strat i zyskw i zobaczy, czy szczepionka jest korzystna </p><p>dla spoeczestwa czy nie. Jeeli kto decyduje o bezpieczestwie wikszej iloci ludzi </p><p>(prezydent, premier, minister), to jest zobowizany do podejmowania okrelonych decyzji dla </p><p>bezpieczestwa caej spoecznoci, bez wzgldu na to czy ta decyzja moe zaszkodzi </p><p>pojedynczemu czowiekowi. </p><p>Innym wanym aspektem szczepie jest brak zaufania czci spoeczestwa do rzdw i firm </p><p>farmaceutycznych. Ludzie boj si, e decydenci mog da si przekupi firmom </p><p>farmaceutycznym, aby podj niekorzystne dla spoeczestwa decyzje, w tym wypadku </p><p>niepotrzebnie szczepi cae spoeczestwo. Boj si te, e rzd moe poprzez szczepionki </p><p>eksperymentowa na ludziach. W kocu boj si samych szczepionek, e nie s bezpieczne, </p><p>bo firmy farmaceutyczne s nierzetelne. Oczywicie we wszystkich tych obawach ludzie </p><p>mog mie troch racji. Przekupny decydent moe wzi od firmy farmaceutycznej du </p><p>apwk i zakupi szczepionki do zaszczepienia spoeczestwa. Nie tak dawno, bo jeszcze </p><p>w pierwszej poowie zeszego stulecia miay miejsce nieetyczne i bezprawne eksperymenty </p><p>przeprowadzane na ludziach w USA. W kocu same szczepionki nie musz by dla </p><p>wszystkich szczepionych bezpieczne z takiego czy innego wzgldu. Najczciej jednak </p><p>obawy odnonie szczepionek wynikaj z braku informacji. Potrzeba atwo dostpnej </p><p>i rzetelnej informacji w mediach i w internecie na temat szczepionek i szczepienia mogaby </p><p>skutecznie wyeliminowa nieuzasadnione obawy obywateli. </p></li></ul>