Anthropology Elisabeth Kelan

  • Published on
    12-Dec-2015

  • View
    5

  • Download
    3

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Anthropology

Transcript

  • 1 2009 The Author(s) Volume 17 Number 2 March 2010 Journal compilation 2009 Blackwell Publishing Ltd

    Logic gii v s th hin (xa b) gii trong mi trng cng vic

    Tc gi: Elizabeth K.Kelan

    Nguyn bn: Elisabeth K. Kelan 2010. Gender logic and (Un)doing gender at work. Gender, Work & Organisation, Vol. 17, No. 2, pp. 174-194.

    Ngi dch: Nguyn Th Phng Chm v V Thnh Long

    Th hin gii l mt khi nim ph bin trong cc nghin cu v cng vic hoc t chc ch ra s kin to ca gii thng qua nhng tng tc din ra trong cc t chc. Ngy nay, cc nh nghin cu ng thi bt u tm hiu nhng cch m gii c xa b. Bi vit ny gii thch hai cch hiu v vic th hin gii da trn cch tip cn phng php lun dn tc hc, phng php hu cu trc v din ngn, ng thi ch ra cch m nhng l thuyt tip cn ny mang li nhng cch khc nhau xa b gii. Hai cch tip cn ny c tm hiu nghim tc thng qua nghin cu nh tnh vi nhng ngi cng nhn lm trong lnh vc cng ngh truyn thng. Do vy, bi vit ny kim tra nhng cch m c th qua gii b xa b bng c hai cch tip cn phng php dn tc hc v hu cu trc/din ngn. Bi vit ng gp thm hiu bit v nhng phng php tip cn th hin gii v xa b gii trong cng vic bng cch lm r nhng gi cho cc nghin cu v gii, t chc v cng vic.

    T kha: th hin gii, xa b th hin gii, trng phi hu cu trc, phng php lun dn tc hc, t chc, cng vic

    GII THIU

    Cc phng php tip cn cho rng gii c nhng c tnh d thay i, tnh bin ng v l nhng iu phi tun theo c ng dng ph bin nht trong cc nghin cu v t chc (Bruni v cng s, 2004; Gherardi, 1994; Hall, 1993; Korvajrvi, 1998; Leidner, 1991; Linstead v Pullen, 2006; Martin, 2003; Poggio, 2006). Trong khi th hin gii thng c cc nh nghin cu v t chc quan tm tm hiu, th mt cu hi c t ra l bng cch no nhng th hin gii ny b xa b li t c quan tm nghin cu hn. Tuy nhin, mt xut bn gn y ca tp ch Gii, Cng Vic v T Chc m ra mt tranh lun v nhng ch ny (Linstead v Brewis, 2004; Pullen v Knights, 2008). Bi vit ny mang li hiu bit v th hin v xa b nhng th hin gii thng qua vic thm d nhng gi t hai trng phi tip cn phng php lun dn tc hc v hu cu trc lun v din ngn lun trong nhng tho lun ny. C th hn, bi vit ny phn tch hai phng php tip cn l thuyt tch bit: phng php lun dn tc hc, nh c l thuyt ha bi West v Zimmerman (1987) v Hirschauer (1994), v phng php tip cn hu cu trc lun v din ngn da trn cc bi vit ca Butler (1990, 1993, 2004), nhng cch tip cn ny mang li nhiu phng php khc bit v sng to nhm tip cn n vic tm hiu xa b cc th hin gii. Mc tiu ca bi vit ny nhm ng gp cho hiu bit v nhng cch gip l thuyt ha vic th hin gii v xa b chng. Bi vit nhn mnh hai phng php tip cn

  • 2 2009 The Author(s) Volume 17 Number 2 March 2010 Journal compilation 2009 Blackwell Publishing Ltd

    c s dng trong cc l thuyt gii gii thch v th hin gii, v kt hp chng vi nghin cu v gii ti cc t chc. Tip , ti lin h cc quan im phng php lun dn tc hc v trng phi hu cu trc nghin cu v xa b th hin gii. Hu ht cc cch tip cn gii u p dng trn mt nn tng nh nguyn, trong vic phn chia gii thnh hai cc c sp t hoc sp t mt cch khc bit, tuy nhin bn thn s phn chia hai cc nh vy khng c bn n (Knights v Kerfoot, 2004; Linstead v Brewis, 2004). Theo l thuyt, c hai cch xa b gii: thng qua logic a bi th m c th mang li nhiu hn hai la chn hoc logic nht th ch a ra mt la chn duy nht (Linstead and Pullen, 2006). Ti s dng logic y nhm chng t mt h thng cc lp lun v thng qua cu trc nn nhng gi thuyt v kin to x hi ca gii. Mc d khi nim gii c xem nh khng c nh, lun hon v v thay i, c nhng m hnh hoc h thng nht nh cho s vn ng ny. C hai cch tho lun v tnh nh nguyn ca gii, thng qua logic a bi v logic nht th, c th hin bi hai phng php tip cn n xa b th hin gii. Trong bi vit ny, ti a ra lun im cho rng cch tip cn phng php lun dn tc hc vi vic xa b th hin gii (Hirschauer, 1994) mang li mt la chn thay th cho cch tip cn nh nguyn truyn thng vi gii, trong khi phng php tip cn theo trng phi hu cu trc v din ngn ca xa b th hin gii (Butler, 2004) mang li nhiu la chn.

    Thay v a ra mt tho lun thun l thuyt v nhng hiu bit tim n v thc hin v xa b gii, bi vit ny s dng t liu t nghin cu thc nghim nhm nh gi cc l thuyt c tho lun. Ti liu thc nghim c s dng th nghim nhng cch m l thuyt v xa b th hin gii c th p dng trn thc t. Do vy, y l mt hnh thc tip cn c tnh sng to nhm kt hp l thuyt v ng dng thc nghim. Ti liu thc nghim c s dng tho lun trong bi vit ny c rt ra t mt nghin cu dn tc hc vi cc cng nhn cng ngh truyn thng (cng nhn ICT). Nghin cu ny c tin hnh trong nm 2003 v 2004 ti hai cng ty cng ngh thng tin v truyn thng Thy S, v theo th t, hai cng ty ny c nhc n trong bi vit vi bit hiu l Bluetech v Redtech. S liu cho bi vit bao gm 26 phng vn vi di khong mt gi ng h vi cc cng nhn ICT, bao gm mi cng nhn n v 16 nam. Nhng cng nhn ny hin u lm vic cho b phn k thut ch khng lm trong nhng lnh vc khc v d nh b phn bn hng thuc hai cng ty. Ngi tham gia nghin cu c la chn thng qua mt ngi gc cng ti mi cng ty, v bng phng php chn mu qu bng tuyt. Mu nghin cu c la chn sao cho th hin cng nhiu s khc bit cng tt nhm mang li kt qu thng tin a dng (Nentwich, 2004; Potter v Wetherell, 1987; Toren, 1996). Trong trng hp ny, ngi tham gia nghin cu c la chn theo khc bit v tui tc, thi gian lm vic vi cng ty, trnh hc vn, kinh nghim lm vic, vv. Ni dung phng vn c thit k nhm khuyn khch ngi tham gia ni v mi trng lm vic cng ngh thng tin v truyn thng, tiu s ca nhng cng nhn ICT, cng vi quan im ca h v gii trong cng vic, tip n l cc h thng din ngn trn l thuyt v thc hnh (Potter and Wetherell, 1987). Tt c cc phng vn u c chuyn sang dng vn bn, s dng phin bn n gin ha

  • 3 2009 The Author(s) Volume 17 Number 2 March 2010 Journal compilation 2009 Blackwell Publishing Ltd

    ca h thng Jefferson1, v c m ha vi phn mm h tr nghin cu nh tnh theo ba ch ln (cng vic, tiu s, v gii) vi nhiu m th cp nhm chi tit ha vic m ha. Cc ghi nh ti thc a cng c m ha. Cc m th cp v ton b phng vn c c i c li tm ra c cu v gii m ngi tr li v ra. Sau khi c nhn dng, nhng c cu ny mang li mt khung phn tch cho vic phn tch s liu su hn. Cc trch dn li ni c s dng trong bi vit ny c chnh ti, mt ngi c ting c vng cao l bn ng, dch li. L nh nghin cu ng thi l ngi chu trch nhim chuyn ng cho b s liu, ti nh hnh nhng tng tc v nhng cch hiu cc tng tc ny (Alvesson and Skldberg, 2000). Trong bi vit ny, ti p dng nghin cu thc nghim ca mnh vo ch gii v cng vic ti cc cng ty cng ngh thng tin v truyn thng nhm thm d nhng nhn thc m cc khi nim ca phng php lun dn tc hc v ca trng phi hu cu trc c th p dng nhm tm hiu v th hin v xa b th hin gii c trn l thuyt v trong thc t. C th hn, ti s dng s liu thc nghim ch ra cch xa b th hin gii.

    Th hin gii logic lng cc (logic nh nguyn)

    Phn ny tho lun v vic th hin gii trong bi cnh gii, cng vic, v t chc. Vi mc tiu tm hiu qu trnh gii tr nn bnh n v c ti thit lp trong bi cnh ni lm vic (Gherardi, 1994). Mt vi hc gi gi rng nu mt ngi hiu c bng cch no gii c thc hin ni lm vic, th ngi ng thi c th bit cch xa b n (Butler, 2004; Hancock and Tyler, 2007; Nentwich, 2006; Pilgeram, 2007; Pullen and Knights, 2008). Trong bi vit ny, ti tp trung vo hai trng phi c th v vic thc hin gii. Cch tip cn th nht da trn thuyt tng tc tng trng, c th l phng php lun dn tc hc (Blumer, 1969; Garfinkel, 1967; Goffman, 1956). Khi nim phng php lun dn tc hc s c tho lun trong bi vit ny c pht trin bi West v Zimmerman (1987). Cch tip cn cn li c da trn trng phi hu cu trc v l thuyt v din ngn, ly cm hng t Foucault (1969, 1976). Mt trong nhng xut trng tm v phng php tip cn th hin gii theo trng phi hu cu trc v din ngn l ca Butler (1990, 2004). Bi vit s tho lun v hai trng phi mt cch tch bit nhm tm hiu s khc bit gia hai cch tip cn trong ch th hin v xa b th hin gii. Trong phn tip theo, ti tm hiu v nhng ti liu nghin cu sn c v gii, cng vic, v t chc, nhm ch ra nhng cch m hai phng php tip cn phng php lun dn tc hc v hu cu trc v din ngn c th m rng hiu bit v th hin v xa b th hin gii.

    T quan im ca t chc

    1Trong bi vit ny ti ch s dng nhng k hiu ch thch sau. Ti s dng h thng ca

    Jefferson (Heritage, 1984) trong cc bn ghi chp. Du (-) th hin mt s ngp ngng r nt

    du (...) th hin mt on vn bn b b qua. v

  • 4 2009 The Author(s) Volume 17 Number 2 March 2010 Journal compilation 2009 Blackwell Publishing Ltd

    Nghin cu v gii v t chc tm hiu nhng cch m gii c duy tr n nh v t ti thit lp mt cch ng kinh ngc (Gherardi, 1994). Nhiu nh nghin cu lm vic v ch gii v t chc do a ra cc khi nim gii nh mt thc hnh x hi (Alvesson, 1998; Bruni v Gherardi, 2002; Bruni v cng s, 2004; Czarniawska, 2006; Gherardi v Poggio, 2001; Korvajrvi, 1998; Leidner, 1991; Martin v Knopoff, 1997; Martin, 2001, 2003; Nentwich, 2003; Poggio, 2003). Nhng cch tip cn ny tr nn hng thnh cng vi s chuyn bin thay v vic m xem c bao nhiu thnh phn trong t chc m tp trung nhn mnh vo nhng kha cnh m t gii c kin to ti ni lm vic (Alvesson v Billing, 2002). Cch tip cn th hin gii rt hu ch trong vic ch ra rng gii khng phi l mt c tnh ca con ngi m n l mt qu trnh m con ngi din theo trong cc tnh hung c th hng ngy (Linstead and Pullen, 2006; Nentwich and Kelan, 2007).

    c mt vi nghin cu tm hiu v vic gii c thc hnh nh th no ti cc t chc, v bng cch no cc t chc khin mt s thc hnh gii nht nh tr thnh iu phi lm theo (Acker, 1990, 1992; Alvesson v Billing, 1997; Britton, 1997, 2000; Kerfoot v Knights, 1993; Metcalfe v Linstead, 2003; Mills v Tancred, 1992). Martin (2003, 2006) l thuyt ha gii thnh mt qu trnh kp m ti mt mt c lu gi trong cc quen thc hnh gii ca t chc, v mt khc chng c thc hnh hng ngy trong chnh t chc . Theo quan im ny, nhng thi quen v gii v vic thc hnh chng nh hng ln nhau. Gherardi (1994) l thuyt ho gii nh mt thc hnh x hi c chc nng to ra khc bit gii. B vch ra hai thc hnh: hot ng biu trng, c chc nng ch bo s tn ti ca bnh ng gii, v hot ng chnh sa, m thng qua nhng th bc trt t gii c ti thit lp. Cc v d thc nghim khc v thc hnh gii thng qua nghin cu vi nhn vin cng s ch ra rng phong cch lm vic ca nam gii c a chung hn phong cch lm vic ca ph n (Korvajrvi, 1998). y l minh chng cho vic thc hnh gii tht s xy ra ti ni cng s thng qua vic thc hnh nhng th bc gii. Mt quan im c mt c