Beden ve salik eitimi

  • Published on
    22-Mar-2016

  • View
    218

  • Download
    6

DESCRIPTION

Beden ve salik eitimi 6kl.

Transcript

  • BEDEN VE SALIK ETM

    lkretim dokuz yllk eitiminde VI-c snfl ar iin

    DR. PATRK POPOVSKI

  • Yapmc:Dr: Patrik Popovksi

    Makedonya Cumhuriyeti Milli Eitim Bakan tarafndan onayl dokuz yllk ilkretimde VI-c snfl ar iin Beden ve Salk Eitimi ders kitabn dzenleyenler komisiyonuna tain edilenler:

    Dzelten:Prof.Dr. Jivko Gruyovski - BakanProf. Stefe Vasilevski - yeProf. Deyan Angelovski ye

    Makedoncadan Trkeye eviri: Metin Dalip Dil redaksiyonu: Dr. Fatima HocinLektr: Meral Dalip Musli

    CIP - . , : , - : 6 : : , 2011 : 73 . : . ; 24 ISBN: 978-608-226-274-1: 373.3.016:796(075.2)=163.3 : , , : 07.11.2011COBISS.MK-ID: 89055242

    Milli Komisyonunun 13.06.2011 Tarih ve 22-994/1 Sayl Dokuz Yllk lkokul Eitimi Kapsamndaki 6. Snfl ara Ynelik Fiziki ve Salk Eitimi Dersinin Onaylanmas Karar.

    Tiraz: 800

    Basimevi: skp, Dooel Grafi k merkeziYaync: Makedonya Cumhuriyeti Eitim ve bilim bakanl

  • GR

    Eitim-retim ve pedagoji srecinin ayrlmaz paras olarak altnc snfl ar iin Beden ve Salk eitimi ders kitab, retim sreci dahilinde deiik ada ve elenceli ieriklikler sunmaktadr. Ayn zamanda rencilerin geliimi ile motor becerilerinin iyiletirilmesi ve ykseltilmesini etkiler.

    Bu ders kitab rencilere beden ve salk eitimi dersinde ngrlen ieriklikleri daha baarl ve kolay renmelerini salayacaktr. Kitabn tamam vcudun ekillendirilmesinde kullanlan egzersizlerin doru renilmesine, spor oyunlarnda ngrlen egzersizlere, mzik eliinde yaplan folklor ve modern dans performans ile ritmik-spor jimnastiinde kullanlan aralara adanmtr.

    Kitapta yer alan her ierikte,elemann gereklemesindeki teknik hakknda bulunan yazl ksmnn yansra, egzersize uygun resimler de yer almaktadr .Bu durum rencinin kendisine verilen devi daha kolay renmesini salamakta ve devi basitletirmektedir. Bu ders kitab renciye mevcut bilgi ve becerilerini geniletmeye yardmc olacaktr. Beden ve salk eitimi dersinde edinecekleri becerilerin byk bir ksmn gnlk yaamlarnda uygulma frsatn bulacaklardr.

    Sevgili renci ,size itenlikle tavsiyede bulunuyorum. Dzenli olarak egzersiz yapn ve sporla uran. Sal ve sporu tercih edin.

    Melliften

  • 4NDEKLER

    DORU FZK GELM VE HAZIRLII N EGZERSZ VE OYUNLAR ........................................................................ 6Vcut ve hareketlerin ekillendirilmesi iin kompleks egzersizler .......................... 7Yldz ......................................................................................................................... 8Daireler ...................................................................................................................... 8Topla nian ................................................................................................................. 9Aylar ve avclar ......................................................................................................... 9

    TLETZM .............................................................................................................. 11Doru atletizm kousu teknii ................................................................................... 12Yksek k teknii .................................................................................................. 12Alak k teknii .................................................................................................... 13tafet ya da bayrak kousu ........................................................................................ 14Yerinden uzak atlalma ................................................................................................ 15Uzun atlama-toplu ayak teknii ................................................................................. 16Yksek atlama teknii-makazlama ............................................................................ 16Topu uzaa atma ....................................................................................................... 17

    RTM LE JMNASTK ...................................................................................... 23ne takla tekniinin uygulanmas ........................................................................... 24Mum tekniinin uygulanmas ................................................................................... 24Kpr tekniinin uygulanmas ................................................................................ 25Ayaklar duvara dayal elde durma tekniinin uygulanmas ..................................... 25Planr duruu ............................................................................................................ 26Aralarda aslma ve sallanma .................................................................................... 26Barfi ks ....................................................................................................................... 26Halkalar ..................................................................................................................... 27Paralel bar .................................................................................................................. 27Odun parmaklklar .................................................................................................... 28Alak barda yrmek ................................................................................................ 28Srayarak yrmek ................................................................................................... 29180 dnme ve yrme ............................................................................................. 29Jimnastik admlar ....................................................................................................... 30Ritmik yrme ve koma ........................................................................................... 30Ritmik sramalar ve atlamalar ................................................................................. 30Aral ritmik egzersizler ............................................................................................ 31

    DANSLAR ................................................................................................................ 37El ele tutuma ve alanda hareket etme biimleri ....................................................... 38Dansta admlar ve vcut duruu ................................................................................ 38Halk oyunlar ............................................................................................................. 39odern danslar .......................................................................................................... 41

    4

  • 5HENDBOL ................................................................................................................ 45Temel hentbol durular ............................................................................................. 46Hendbolda topun tutulmas ve verilmesi ................................................................... 46Yerinde ve harekette hentbolcu top srmeleri ............................................................ 48Hnetdbolda kale utlar .............................................................................................. 48 Kurallar uygulayarak tek ve ift kalede oynamak .................................................... 51 tafet oyunlarnda hendbol elemanlarn uygulamak ................................................ 51

    BASKETBOL ........................................................................................................... 53Temel basketbolcu durular ...................................................................................... 54Basketbolda topun tutulmas ve verilmesi ................................................................. 55Yerinde ve harekette basketbolcu top srmeleri ........................................................ 57Yerinden basket atmak ............................................................................................... 58

    VELLERLE ANLAARAK GEREKLETRLEN DERS KONULARI VE ERKLER ................................................................. 62Su aktiviteleri ve yzme ............................................................................................. 62Kayak eitimi ............................................................................................................. 63Geziler ve yryler ................................................................................................ 64Okul sporu .................................................................................................................. 65Spor okullar ............................................................................................................... 66

    5

  • 6KONU I: HAZIRLIK VE DZGN FZKSEL GELM N

    EGZERSZ LE OYUNLAR

    SPOR OCUKLARA ZEVK VE OYUN ARACILIIYLA KEND YARATICI YETENEKLERN KANITLAMAYI

    SALAMAKTADIR

    6

  • 7VCUT VE HAREKETLER EKLLENDRMEK N KARMAIK-KOMPLEKS EGZERSZLER

    Vcudu ekillendirmek iin Kompleksegzersizler, tm kas gruplarn kapsayacak egzersizler iermelidir. Egzersizlerin oluturulmas srasnda daha basitten daha karmak egzersizlere doru gidilmesine dikkat edilmelidir. Kopmleks egzersizlerin baaryla uygulanmas iin gruba ayrlmalar mnasiptir: kol ve omuz blgesi egzersizleri, gvde egzersizleri ve bacak ile kala egzersizleri.Her egzersizin 8 veya 12 kez tekrarlanmas nerilmektedir. Kompleks-karmak egzersizler ise tm kas gruplarna zel olarak 8 ile 10 aras deiik trden uygulanmaldr.

    Vcudu ekillendirmek iin egzersizler

    7

  • 8YILDIZ

    DARELER

    Organizasyon: Oyun spor salonunda veya ak oyun alannda oynanabilir.

    Gereken aralar: Ritmik Jimnastik halkalar.

    erik: Bu oyunda renciler daire eklinde yerletirilmilerdir.yleki yanbalarnda daire eklinde halkalar dizili durmaktadr.retmenin iareti zerine dairenin etrafnda halkalar yannda komaya balarlar.Verilen iaret zerine rencilerin halkalardan birine girmeleri gerekir.

    Uyar: Oyun terketmeyle oynanr.rencilerden birinin oyunu terketmesiyle halkalardan biri kartlr.ine girecek halka bulamayan renci oyun d kalr.

    8

    Organizasyon: Oyun salonda gerek-lemektedir.

    Gereken aralar: sve sand veya alak barlar.

    erik: Salonda yldzeklinde alak barlar veya isve sandklar yerletiril-mektedir.renciler yldzetrefnda serbest komaktadrlar ve retme-nin iareti zerine abucak yerletiri-len sandklardan birine oturmaldrlar.

    Uyar : Oyunda sandk says renci saysna baldr (bir sanda 6 ren-ciden fazla renci binemez).Sanda son binen veya den renci oyun-

    dan kar.Bu oyun denge egzersizi iin iyidir.Oyun srasnda alak bara veya sanda binerken tek ayakta durma grevi de verilebilir.

    nemli: Bu oyunda ok dikkat edilmeli ve rencilerin yaralanmalarn nlemek ama-cyla sandklar altna mutlaka jimnastik minderleri yerletirilmelidir.

  • 9nemli: Oyun srasnda renci halkalardan birini ezip kaymamasna dikkat etmelidir.Ezmesi halinde yaralanabilir.

    TOP LE NAN EDENLER

    Organizasyon: Salonda veya ak alanda oynanabilir.erik: Nianciki renci sahann ortasnda bulunuyor.Alnan iaret zere niancrenciler toplarla salonda kouan rencilere isabet etmeye alyor.Topla isabet edilen her renci oyunu terkeder.Nianclarher zaman topu aldklar yerden atarlar.

    9

    erik: Salonun ortasnda ay rencinin oturduu isve sand konulur.Geri kalan renciler avclar olup, aylara belli bir mesafede durmaktadrlar. Bu rencilerin arkasnda ise dier renciler yer alarak toplar toplayp aylar vurmaya alan avclar iin belirlenen yere komaktadrlar.sabet edilen her ay oyundan kmaktadr.Oyun srasnda her

    renci oyundaki her iki rlde bulunmaldr.

    AYILAR VE AVCILAR

  • 1010

    10

  • 1111

    KONU II: ATLETZM

    OCUUN BAARIYA ULAMASINA EN BYK OLANAI YARATACAKGEREK

    SPORBULUNMALIDIR.

    11

  • 12

    DORU ATLETZM KOUSU TEKN

    Doru atletizim kousu teknii srasnda zellikle vcudun eimi ve kol ile bacaklarn doru hareket ettirilmesine dikkat edilmelidir.

    Kou srasnda her adm u aamalara ayrlabilir: srama aamas-vcut arkasna adm,uu aamas,ne adm ve yere konu aamas.Kollar dirsek blmnde dz durmaktadr.Kol ne doru hareket etmeye balaynca dirsek st ve dirsek alt a azalmaktadr.Kol arkaya doru hareket ettiinde ise a byr.Kounun dzgn yaplmasnda vcut ve ban etkisi nemlidir.Yerden arka ayakla ayrl annda ba blmne kadar vcut dz bir izgi durumunu alm bulunmaldr.Vcut hafi f ne eili durmaldr.

    Kou teknii

    YKSEK IKI TEKN

    Bu teknik elemann gerekletirme srasnda renciler k iin iki komut almaldrlar: yerinize komutu ile beden ve salk eitimi dersinde kullanlanhopszc.

    Yerinize komutunda renciler k izgisinin arkasnda dururlar.Arka ayak (ivmelenen) iki ayaklk mesafesinde n ayan (srama) nne yerletirilir.n ayak kou istikametine doru yerletirilir ve vcut arl n ayaa der.vmelenen ayak,ayan n ksmna dayanr.Vcut hafi f ne eili,omuzlar paralel olarak yerleiktir.Kollar hafi f eili,biri daha nde dieri daha arkada veya her iki kol vcut nne yerletirilir.

    12

  • 13

    Hop komutunda renci k yapmaktadr.Bu arada kollar ve ivmeleme aya ayn anda ileri ve yukar ivmelenir.

    Yksek k tekniinin gereklemesi

    ALAK IKI TEKN

    Alak k komut ile gerekleir: yerinize,dikkat ve hop(beden ve salk eitimi dersinde kullanlr).Bu k teknii kouya balamak iin kullanlan en hzl tekniktir.

    Yerlerinize: bu komutla renci k izgisinin arkasnda durur,melir ve ellerini k izgisinin nne yerletirir.lk k izgisine srama aya yerletirilir.Ayan ucu yere dedirilir.Ayn ilem arka ivme aya ile tekrarlanr.Burada diz yere dedirilir.Kollar balama izgisinin arkasna,omuz izasndan biraz daha geni yerletirilir.Ba ve iaret parmaklar balama izgisinin arkasna konulur,dier parmaklar ise da doru yaylr.Vcut arl her iki ayaa ve kola eit olarak verilir.

    Bir sonraki komut dikkat komutudur: arka (ivme) ayan dizi yerden ayrlr ve ayn zamanda kala yukar doru kaldrlr.Vcut arl ne doru kollara verilir.

    Alak k renildiinde balama komutu hop ksa uyars ile yaplr.Kollarn hareketi,ne ve ileriye doru ynlendirilmi olan arka ayan hareketi ile ezamanldr.

    13

  • 14

    Alak k tekniinin gereklemesi

    TAFET (BAYRAK) KOUSU

    tafet (bayrak) koularnda ana ksm itafet paletinin (bayrak sopasnn) belirli alanda deitirilmesidir.Bayrak sopasnn (paletin) deiim alannn uzunluu 20 metredir ve belirgin izgilerle iaretlenir.Paleti yada sopay alann hz alabilmesi iin kullanlan 10 metrelik bir n alan da mevcuttur.Paleti alacak olan renci 10 metrelik n alan belirleyen balama izgisinin nnde yksek k pozisiyonunda beklemektedir.

    tafet paletinin (bayrak sopasnn) alnp verilmesi hop szyle gerekleir.Sopay getirecek koucu,sopay alacak koucuya yetiecek mesafeye gelince bu sz syler.Bayrak sopasn alacak koucuya sopa (palet),alttan yukar verilerek iten deitirme yaplr.ten deitirme bayrak teknii ayrca okul teknii olarak bilinir.Bayrak deitirme annda avu,sopay (paleti) veren koucuya doru arkaya evrilidir.Ba parmak ise dierlerinden ayr,yana doru yneliktir.

    14

  • 15

    tafet paletinin (bayrak sopasnn) deitirilmesi

    YERNDEN UZAA ATLAMA

    Bu atlama tekniinin uygulanmas iin ayaklarn paralel olarak yerletirilmesi gerekir.Ayaklar arasndaki mesafe azdr.Vcut arl ayan ucuna doru aktarlr.Yerinden uzaa atlama srasnda hz kollarn arkadan ne doru hareket ettirilmesi ile alnarak,bacaklar hafi f bkl durumdan dzeltilerek ne doru sranr.

    Yerinden uzaa atlama15

    ndddddddddddden uza

  • 16

    UZAA ATLAMA-TOPLU AYAK TEKN

    Toplu ayak teknikniinde ivmeleme aya vcut nnde bkl ekilde kalr.Srama aya ise bklerek ne hareket ettirilir.Kollar yukarya doru hareket ettirilerek dirsek ve bilekler bklr.Bacaklar ise vcudun nnde dizlerden bkl haldedir.Yere varn amortisman hazrl,ayan zemine dedii anda gerekleir.Ayak bilekleri sabit ve bkldr.Ayan yere dedii anda vcudun hareketi ne doru,kollar ise bacaklarla ne sonra da arkaya doru hareket ettirilir.

    Uzaa atlama-toplu ayak teknii

    YKSEK ATLAMA TEKN- MAKAZLAMA

    Yksek atlamalar her zaman drt aamada gerekleir: ivmeleme,srama,uu ve zemine var.

    Hz kazanma aamasnn srama aamasna iyi balanabilmesi iin hz alma kademeli olarak gerekleir.Hz kazanma srasnda atlan son adm dierlerine kyasen daha uzundur.Bu durum vcudun arkaya eik durumda bulunmasn salar.Srama gereklemeden nce,ne gitmesi gereken kol dier kolla beraber vcudun arkasnda tutulur.Hz kazanmann sonunda her iki kol ne doru hareket ettirilir.renci srama yerine doru yan pozisiyon alr.

    Srama aya topuk ksmyla srama yerine konulur.vmeleme (arka) aya ise ne ve yukarya doru hareket ettirilerek rencinin tay gemesi gerekir.

    Uu aamasndan sonra renci nce ivmeleme sonra srama aya ile zemine var gerekletirir.

    16

  • 17

    Yksek atlama teknii- makazlama

    TOPU UZAA VE HEDEFE ATMA TEKN

    rencilerin beceriklik,elastiklik,hz ve dier motor becerilerinin gelitirilmesine yarayan 200 gram arlndaki toplarn at talimatlar uygulanr.Top atlar cirit atlarn deitirir. Topu frlatmak srasnda eitlii salamak iin her iki el deiimli olarak kullanlmaldr.Frlatmak hz alarak veya yerinden gerekleebilir.Topu atma srasnda renciler elle hz alma ilemini daha abuk yaparak sonundan avu veya parmaklarla topa daha fazla veya daha az derecede mdahale etmelidirler.

    Topu atma

    Topu uzaa atma egzersizlerinden rnekler:

    sol ve sa elle topu uzaa atma; hedefe vurmak iin topu atma (lobutlar,toplar ve benzeri);

    17

    buuuuuuuuuuutlar,top

  • 18

    topu tek ve ift elle atmak ve tutmak (gs yksekliinde,ba stnden,yryerek ve koarak yerinde ve hareket durumunda);

    Yerden geri gnderilen toplar atmak ve tutmak.

    ARA VE GERELER KULLANILARAK YAPILAN TAFET OYUNLARI

    Organizasyon: itafet oyunu salonda gerekleir.

    Gerekli gereler: lobut,halka,minder,isve sand ereveleri,alak bar,topuk ve sepet.

    erik: renciler kz ve erkek says eit olan iki eit grupa ayrlr.renciler retmen tarafndan verilen grevi en ksa zamanda gerekletirmeleri gerekir.renci iyice belirlenmi olan balama izgisinde alak k pozisiyonunu alr.retmenin iaret etmesi zere her iki grubun birinci yarmaclar itafet oyununu balatrlar.lknce dz srat kousu yaparak sonra da yerletirilen lobutlar zik-zak eklinde geerler.Lobutlar getikten sonra yerde braklm halkalar alarak aadan yukarya doru ekilirler ve ardndan halkalar aldklar yere brakrlar. Buradan enine yerletirilmi minderler zerinde yerinden atlay yaparlar.Komaya devam ederek yerletirilmi isve sandklarnn erevelerinden geerler (biri enine,dieri boyuna yerletirilmi ereve).Alak barn bir ucuna gelerek hz alr ve Makazlamayksek atlama tekniini uygular.tafet oyununun sonunda iyice belirlenmi izgide yerletirilen topu alarak nlerinde konulmu sepete atmalar gerekir.Topu sepete isabet ettikten sonra sratle geri koarlar.Kendi grubuna doru koan renci arkadana dedikten sonra ayns verilen grevi yerine getirmeye balar.

    18

  • 1919

    EGZERSZ VE SPOR SANA OLANAK SALAMAKTADIR

    REN:

    Doru atletizm kou teknii;Yksek ve alak k komutlarn ve

    tekniini ren;tafet kousu tekniini ren ve

    uygula;Yerinden uzaa atlama,hz

    alarak atlama ve yksee atlma- Makazlama tekniini uygulamak iin kendini hazrla;

    Top atma teknii hakknda bilgi topla.i hakknda bilgi topla.

    UYGULA:

    Atletizm disiplinleriyle uramak iin kendinde istek gelitir;

    Hareket,kou ve atlama becerilerini gelitir;

    Daha iyi olan saygla;Yarmac ruhunu gelitir;Kendi istikrarlk ve dayanklln

    tevik et;Tm rencilerle ibirlii yap.

  • 202020

    1. Maykl Conson (13.09.1967 yl) - amerikal srat koucusu.Birok defa olimpiyat ve dnya birinciliini kazanm,rekorlar krmtr.Toplam drt kez olimpiyat madalyas kazanm,9 defa da dnya birincisi olmutur.En etkileyici sonular 1996 Atalanta olimpiyatlarnda almtr.Bu olimpiyatlarda 200 ve 400 metre kouda altn madalyay kazanmtr.zellikle srad kou tarz ile tannmtr: dik tutulan srt,ksa admlar ve adm atarken dizini alak kaldr.

    il poznat

    r tki ~ekori i nisk

    2. Specijal

    o 19312. Uluslarars Atletizm Federasyonu zel komitesi 1931 ylnda Avrupa birincilii nin dzenlenmesi kararn alr.07.01.1934 ylnda Budapetede yeni kurulan Avrupa komitesi ayn yl Torinoda Avrupa atmetizim birinciliinin rgtlenmesi kararn getirir.

    lgin olaylar:

  • 21

    21

    3. Sergey Nazarovi Bupka (04.12.1963 yl) srkla yksek atlama disiplininde eski Ukraynal atlettir.Ardsra 6 dnya birinciliini elde etmi,1988 Seul olimpiyatlarnda altn ve 35 kez dnya rekoru krmtr (17 kez akhavada ve 18 kez salonda). 6 metre yksekliini atlayabilen ilk atlettir. u anda 31.07.1994te Sestrierede 6D4 metrede akhavada ve 21.02.1993 ylnda Donetsk ehrinde 6.15 metrede salonda srkla yksek atlamada dnya rekorlarn elinde bulunduruyor.

  • 22

    22

  • 23

    KONU III: RTM LE JMNASTK

    SPOR YETENEKLERNN KEFEDLMES VE GELTRLMES NVERSAL VE LKRETM

    OKULLARINDA GEREKLETRLEN DAM ELEMELERLE UYGULANIR

    23

  • 24

    NE TAKLA TEKNNN UYGULANMASI

    Vcut pozisiyonu melmi toplu haldedir.Eller zeminde ayaklarn yanna yerletirilir.Ardndan vcut arl ellere verilir.Ellerin doru ekilde ayaklarn yanna yerletirilmesine dikkat edilmelidir.Bu durumda vcudu yavaa ne doru hareket ettirmeye balyoruz ve arlk boynun zemine demesine kadar ayaklardan avulara doru aktarlr.Eleman vcudun ne hareket ettirilmesi ile sona erer.Bu arada elemann tamamen uygulanmasna zen gsterilir.

    ne takla

    MUM DURUU TEKNNN UYGULANMASI

    Mum duruu

    24

    renci srt st yatk durumdadr.Her iki bacak gergin olarak yukarya doru yksek kaldrr.Bacaklar,kala ve diz blm uzatlm ekildedir.Kollar dirseklerden hafi f bkl ve zemine yerleiktir.Avularla ise srta destek verilmektedir.

  • 25

    KPRTEKNNN UYGULANMASI

    Kpr

    AYAKLARIN DUVARA DAYATILMASI LE AMUDA KALKMA TEKNNN UYGULANMASI

    Bu elemann uygulanmasna ayakta durma pozisyonu ile balanr.Ayaklarmzdan biriyle arkaya doru hz alrz.Kollarmz ise uzatlm ve ne-aaya doru hareket ettirilir.Avularmz ayaklarn nne yerletirilerek ivmeleme ayamzla yukar ve arkaya doru itilir.Bu hareket yapldnda n ayak kalkverir.Ba yukarya,baklar ise ne doru yneliktir.

    Ayaklarn duvara dayatlmas ile amuda kalkma

    25

    renci ak ayak pozisiyonu alarak ayn zamanda dirsek bileini dz tutmak suretiyle her iki kolunu ba stne ve arkaya doru uzatr.Omurga yar daire pozisiyonunu alr,avular ise topuklarn arkasna yerletirilir.Ba kollar arasnda,baklar arkaya doru kalr.

  • 26

    PLANR DURUU

    Planr duruu

    ARALARDA ASILMA VE SALLANMA

    Aslma ve sallanmalar barfi ks,halkalar,paralel bar ve odun parmaklklar gibi deiik jimnastik elemanlarnn uygulanmas srasnda balama ve ya biti pozisiyonlarnda kullanlr.Bu yzden szkonusu aralarda aslma ve sallanma tekniklerini renmek ok nemlidir.

    BARFKS

    Jimnastikte bu elemandaki sallanma teknii olduka basittir.renci barfi ksin arkasnda durur.Vcut doru pozisiyon almaldr.Avularla barfi ks demiri tutulur.Kollar,omuzlar,vcut ve bacaklar aaya doru gergin tutulur.Bu pozisiyondayken barfi kste ileri geri hareketi balatlr.

    ne doru sallanma Arkaya doru sallanma

    Barfi kste sallanma26

    ksssssssssssssssssteeeeeeeeeee ssssssssalllla

    Bu jimnastik elemannn baaryla uygulanlmas iin kala eklemlerinin hareketli olmas ve ayak kaslarnn elastik olmas gerekir.

    Planr duruu dengenin bir ayak zerine verilmesi durumudur.Bu eleman yle uygulanr: renci vcuduyla ne doru hareket yaparken ayn zamanda bacaklardan biri ters yne (arkaya) kaldrlr.Dier (sabit) bacak kala ve diz eklemlerinde uzatlm durumdadr.Vcudun tm arl denge aya zerindedir.Kollar yanlara ak durumdadr.

  • 27

    HALKALAR

    Halkalar jimnastik elemannda sallanma hareketi,balang pozisiyonu olan aslma ile balar.renci vcudunu dz pozisiyonda tutar.Dz durumdaki vcut ve bacaklarla ileri-geri kk apl sallanma yaplr.Bu elemann renilmesi srasnda bacaklarn diz eklemlerinde bklmenin yaplmamasna ok dikkat edilmelidir.

    ne doru sallanma Arkaya doru sallanma

    Halkalarda sallanma

    PARALEL BAR

    Paralel barda sallanma egzersizinin uygulanmas kol ve omuz kaslarnn gcne baldr. Kaslar, dirsek eklemlerinin bklmesi ve ya omuzlarn dmesine izin vermemelidir.

    ne doru sallanma Arkaya doru sallanma

    Paralel barda sallanma27

    baaarda sa

  • 28

    ODUN PARMAKLIKLAR

    Odun parmaklklar eleman genelde aslma,germe,binme ve omurgalarnda deformiteleri var olan rencilere dzeltici jimnastik egzersizlerinin uygulanmasnda kullanlr.

    Odun parmaklklarda egzersizler

    ALAK BARDA YRME

    Alak barda yrme egzersizi u ekilde uygulanr: doru balang pozisiyonu ve vcut hareketi yaplr. Alak barda yrme teknii ilk nce yerde, ardndan da isve sandnda yrmeyi renmekle balar.Yrme teknii renildikten sonra alak barda yrmeye geilir.

    Alak barda yrme28

    bbbbbbaaaaaaaaaaarda yyyy

  • 29

    SIRAYARAK YRME

    Barda srayarak yrme tekniinin daha ksa zamanda renilmesi iin bu yry teknii ilk nce zeminde renilmelidir.Yrme tekniinin renilmesi srasnda kollar vcudun yannda tutulur.Kol ve bacaklar hareket ettirme tekniinin renilmesi srasnda sramalarn uygulanmas iin artlar yaratlr.

    Srayarak yrme

    YRME VE 180 DERECE DNMELER

    renilmi basit egzersiz ve hareketler daha karmak (dnme) hareketlerin uygulanmasn salar.180 dnerek yrme tekniinin uygulan,vcut arlnn balang pozisiyonundan n ayaa ve ayn zamanda ne ve yana kalkk olan serbest ayan savrulmasyla yaplr.Ayn ilem kollarla da yaplr.Savurma hareketi tamamlandktan sonra 180 dn gerekleir.

    180 dnerek yrme

    29

  • 30

    JMNASTK ADIMLAR

    Jimnastik admlar

    RTMK YRME VE KOMA

    Ritmik yrme

    RTMK SIRAMALAR VE ATLAMALAR

    Atlamalara kyasen, sramalarda hareketler ve ykselmeler ksa amplitdlerle gerekleir. Sramalar hz almadan,sadece kol ve bacak hareketi ile uygulanr.Atlamalar yerinde veya hz alarak uygulanabilir.Sramalar ise tek ve ift ayakla gerekleebilir.

    Ritmik sramalar30

    ikkkkkkkkkkkkkkkkk ssssssssrrrrrraaaaaam

    Jimnastik admlar tekniinin renilmesi srasnda en sk yaplan yanllar unlardr: vcudun gevek tutulmas (vcudun bu ekilde tutulmas vcudun saa veya sola bklmesine neden olur),tabann tamamyla yere baslmas ve ayan gevek tutulmas.

    Ritmik yrme kala ekleminde uygulanmaya balar. Uygulama srasnda diz ve ayak eklemleri hareketsiz kalarak ne adm atlr.

  • 31

    Ritmik atlama

    ARALI RTMK EGZERSZLER

    Aral ritmik egzersizler zel egzersizlerdir.Ritmik spor jimnastiinde kullanlan el aletleri unlardr: ip,halka,top,sopa ve kurdele.

    ple yaplan egzersizler

    Halkayla yaplan egzersizler

    31

    yaplan e

  • 32

    Topla yaplan egzersizler

    Sopayla yaplan egzersizler

    Kurdele ile yaplan egzersizler32

    e yyyyyyyyyyyyyyyyyyaaaaaaaaappppppppppppppppppplan

  • 33

    POLGON

    Organizasyon: Poligon salonda uygulanr.

    Gerekli aralar: Minderler,alak bar,odun parmaklk ve kulpsuz beygir.

    erik: renci,retmeni tarfndan verilen grevleri teknik adan dzgn ve en hzl bir ekilde gerekletirmesi gerekiyor.renci aka belirlenmi olan balama izgisinden ne taklay uygulamaktadr.Alak bara doru koarak bar jimnastik admlarla geer (rencinin bardan dmesi durumunda kald yerden bara yeniden biner).Burdan koarak odun parmaklklara ynelir ve en yksee kadar kar.Asl pozisiyonda sadece kollarla yan yana konulmu iki odun parmakl gemesi gerekiyor (renci dmesi durumunda,dt yerden parmakla yeniden kar). Ardndan deli mindere ynelerek burada mum duruu ve planr duruu nu uygular. Kulpsuz beygiree doru koarak ynelir,beygiri atlar ve ayaklarn duvara dayatlmas ile amuda kalkma jimnastik elemanyla oyunu tamamlar.

    Metodolojik deiiklikler: Doru yaplmam grev iin art iki saniye verilir:

    - ne takla,mum duruu,planr duruu ve ayaklarn duvara dayatlmas ile amuda kalkma elemanlar doru uygulanmazsa;

    - alak bar ve odun parmaklklardan dlrse.

    33

  • 3434

    EGZERSZ VE SPOR SANA OLANAK SALAMAKTADIR

    REN:

    ne takla,mum duruu,kpr,planr duruu ve amuda duruu tekniklerini doru renme ve uygulamay salar;

    Jimnastik aralar: barfi ks,paralel ve halkalarla tan;

    Alak bardaki teknik elemanlarn ren: yrme,srama ve 180 dnme;

    Halkalar,paralel ve barfi kste sallanma tekniklerini tanmla;

    Top,halka,sopa,ip ve kurdele ritmik aralarn kullanmay ren.

    p ve kurdele ritmik aralarnnnn nnnnnnnnnnnnnnnnnn...........

    UYGULA:

    Jimnastie kar sevgi beslemek.;Egzersiste azim ve istikrarl gelitirmek;Kararllk ve z kontrol isteini

    glendirmek;Deiik becerileri sayglamak ve kabul

    etmek;Karlkl sayg,ibirlii ve cmerte

    yardm sunmak;Alan,koordinasyon ve zaman

    oryantasyonunu gelitirmek.

  • 3535

    1. 1700 ylnda barfi ks,paralel,bar ve srama jimnastik aletleri icat edilmitir.

    lgin olaylar:

    3. Bayan jimnastikilerin formalar ise uzun kollu triko ve jimnastik ayakablarndan ibarettir (ancak gsterilerini yaln ayak da yapabilirler).

    2. Jimnastikte spor formalar erkeklerde : uzun eofman, atlet tirt, orab ve ayakablarndan ibarettir (bu formalar kulplu beygir, halkalar, paralel ve barfi kste kullanlr). Yer altrmalar ve atlamalarda ise ksa sporcu kilotlar, atlet tirt, oraplar ve jimnastik ayakablar kullanlr (ya da gsterilerini yalnayak yapmaktadrlar).

  • 3636

    36

  • 3737

    KONU IV: DANS

    HER SPOR AKTVTES VEL BASKISIYLA DEL,OCUUN STE ZERE YAPILMALIDIR

    37

  • 38

    ALANDA ELLERDEN TUTULMA VE HAREKET ETME YNTEM

    Halk oyunlarnda oyuncularn en karakteristik tutuluu elden yaplandr. Bu en sk hzl tempolu oyunlarda grlr. Omuzdan tutulma ise erkek (erkek oyunlar), baz yrelerde de bayan oyunlarnda rastlanlr. Bu tr tutulu Yenlik Horo gibi dk tempolu dz horolara karakteristiktir. Belden tutulmak ise sadece baz yrelerin halk oyunlarnda vcudun titretilmesiyle oynanan Ufak Horogibi oyunlarda uygulanr. Belden tutulmak hem erkek hem bayan oyunlarnda vardr.

    Horolarda genelde saa doru hareket edilir.Ancak belli yrelerde sola doru oynanan horolara da rastlanr. Horonun ekli yarm daire biimindedir.Bunun yansra kapal daire,ylan eklinde ve alanda dier hareket ekilleri kullanlr..

    HOROLARDA ADIMLAR VE VCUT HAREKETLER

    Her yrenin kendine ait horo stili ve uygulamas vardr.Admlar yava (Yenlik ve Gelin horolarnda olduu gibi) ve ya srama, melme ve dnmeler ieren daha belirgin ve dinamik olabilir (Gurga Nine,uukhorolarnda olduu gibi).Ufak Horo,Kazma ve buna benzer tabann btnyle baslarak oynanan horolar da vardr.

    38

  • 3939

    Makedon halk giysileri

    HALK OYUNLARI

    BUVAN HOROSU

    Buvan horosu Manastr yresinden kaynaklanr. rencilerin el ele tutulular disresklerden hafi f bklm biimde, omuz izasndadr.Bu horoda hz giderek artrlr. Oyun, vcut korunma eklinde hafi f dengelenerek ve tabann yarsyla yere baslarak oynanr. Hareketler sakin ve zariftir.

    rencilerin balang pozisiyonu yan yana dizili yarm daire eklindedir.Yzler dairenin ortasna doru evrilidir. Vcut arl sa ayaa verilir. Sol ayak ise balama adm iin hazr durumda yere tam basmaktadr.

    Horo sol ayakla arkaya adm atlarak balanr. Ardndan sa ayakla yerinde adm ve sol ayakla ne adm atlr.Bu arada sa ayak hafi f kaldrlr. Sa ayak ayn pozisiyonda kalmak suretiyle vcut yar sola evrilir. Sa ayakla yarsa arkaya adm, sol ayakla yarsa. arkaya adm. Sa ayakla yarsa arkaya adm, sol ayak ise dizde hafi f bkl olarak ne kaldrlr. Vcut arl sa ayakta kalarak ayn zamanda vcut yarsaa doru ervilir.Sol ayakla yarsa ne adm, sa ayakla yarsa ne adm. Sol ayakla yarsa ne adm, ardndan sa ayak dizde hafi f bkl ne kaldrlr.

  • 4040

    PAYDUKA HOROSU

    Payduka horosu skp blgesinden kaynaklanr. Karma oyuncularla icra edilir. rencilerin ellerle tutuluu aaya yneliktir. Oyunun zellii orta hzl sramalardan ibarettir.

    Balang pozisiyonu yan yana yarm daire eklindedir.Yzler dairenin ortasna doru yneliktir.Vcudun arl sramaya hazrlanan sol ayak zerindedir. Sa ayak zemine tam basar.

    Vcut yarsa yne evrilidir. Sol ayakla yarsa ne srama yaplr. Sol ayak ne kaldrlarak diz 90 derece bklr. Sa ayakla yarsa ne adm atlr. Sol ayak ne kaldrlarak diz 90 derece bklr. Sa ayakla ne doru yarsa srama yaplr. Sol ayak hala kalkk durumdadr. Sol ayakla yarsa ne adm, sa ayak ne kaldrlm dizden 90 derece bkldr. Bu sramalar tekrarlanr. Vcut yarsola evrilir.Sa ayakla ne yarsol adm atlr.Vcut dairenin ortasna doru evrilir. Sol ayakla sola adm, sa ayakla ne doru yarsol adm atlr. Sol ayakla sola adm.

    KARADA HOROSU

    Bu horo skp yresine aittir. Karma oyuncularla icra edilir. renciler kollar aaa doru el ele tutulur. Horo yarm ayak baslarak hzl ve kk admlarla oynanr. Oyun srama, atlama ve yan hareketlerden oluur.

    renciler yan yana yarm daire yapar.Yzler dairenin ortasna yneliktir.Vcut arl sol ayaa verilir, sa ayak ise yere basar. Horo sol ayan sratlmasyla balar.

    Sa ayakla yarsa ne adm,ardndan sol ayakla ne adm atlr.Sol ve sa admlar tekrarlanr. Sa ayakla ne adm. Sol ayak ne doru dizden 90 derece bkl kaldrl.Vcut yarsola evrilir. Sol ayakla yarsol ne adm, sa ayakla yarsol ne adm atlr.Vcut dairenin ortasna yneliktir. Sol ayakla saa adm, sa ayakla arkaya adm.Vcut yarsaa yneliktir. Sol ayakla yerinde kk adm, sa ayakla yerine kk adm. Sol ayakla yerinde adm. Sa ayak ne kaldrlarak diz 90 derece bkldr.

  • 4141

    MODERN DANSLAR

    Dans insann doaya,tand ve tanmadklarna kar kendini ifade tarz olmu ve yle kalmtr. Dans vcut hareketleri ile ifade edilen sanat daldr. Duygu, dnce ve fi kirlerin dansla anlatlma tarzdr.

    Deiik ada dans trleri vardr.Bunlar arasnda: rockn roll,twist, zumba, hip-hop, tango, vals, jazz, bale ve dierleri.

    ROCKN ROLL

    Rockn roll 4/4 temposunda (taktnda), orta hzl ve hzl tempoda oynanlr.Temponun (taktn) ikinci ve drdnc ksmnda tek dzeli ritmik vurgusu vardr. Klivlentli dicey Alan Frid bu oyunun adn koymutur. Bu oyun ellili yllarn banda meydana gelmi ve poplerliini gnmzde de korumaktadr.

    TWST

    Twist dans altml yllarn dansdr ve rockn rolldan esinlenmitir. Twist basit bir dans tr olup, tek yapmamz gereken ey kol ve bacaklar yardmyla kendi eksenimiz etrafnda dnmektir. Hareketler belli bir dzen iinde deildir, yleki herkez mzik ritmine gre istedii gibi dans eder.

  • 4242

    EGZERSZ VE SPOR SANA OLANAK SALAMAKTADIR

    REN:

    lk oyunlar hakknda bilgi edinin;Mzik ritmi eliinde yrme,

    koma, atlama ve halk oyunlar hareketlerini uygulamay ren;

    Modern danslarla tanmak;Tempo (takt) ve mzik eliinde

    hareket elemanlarn doru uygulamak;

    Mzik ritmi eliinde kol ve bacak hareketleriyle elemanlar kombine etmek ve uygulamak.

    Daha fazla halk oyunu ve modern dans trleri hakknda bilgi edin.

    ern .

    Halk oyunlar ve modern danslara kar kendinde sevgi gelitir;

    Grup almalarn uygula;Mekan duygusu, gzel koordinasyon ve

    estetik ifade duygusunu gelitir;Halk oyunlar ve modern dans yapmak

    iin eitiliyorsun;Dier rencilerle ibirlii yapma

    becerisini gelitiriyorsun;Halk oyunlar ve modern danslarn

    meydana geldii yrelerin geleneklerini reniyorsun.

    UYGULA:

  • 4343

    SOVREMENI TANCI

    Tancot bil i ostanal na~in na izrazuvawe na lu|eto kon prirodata, kon poznatite i nepoznatite ne{ta. Tancot e umetnost izrazena preku dvi`ewe na teloto, na~in kako da se izrazat ~uvstvata, mislite i ideite.

    Postojat pove}e vida na sovremeni tanci kako {to se: zumba, hip hop, tango, valcer, xez balet i drugi tanci.

    3. Giyimine gre horonun hangi yreden olduu anlalr.Bu yzden halk giysilerinin bir milletin nemli sembol olduu dncesi mevcuttur.Makedon halk giysileri, dnyada benzeri olmayan zgn giysilerdir. Demek oluyor ki Makedon halk giysileri Makedon milletinin bir semboldr.

    1. Her millet kendi mzikalliini ve ruh zgrl ihtiyacn ifade edebilecei enstrman semektedir. Davul ve zurna sesleri bakaldrmann sembolleridir. Gayda ve kaval sesleri ise ruh zenginliinin daima yerine getirilmesi ihtiyacnn seboldr.

    2. lkemizin her yresi kendine zg halk giysileriyle tannr. Halk giysilerinin eitlilii ile en ok sayda deiik halk giysisi olan devletler arasnda yer almaktyz. Tannm giysiler Miyak, skp, Dou Makedonya ve dierleridir.

    lgin olaylar:

  • 44

    444

  • 45

    KONU V: SPOR OYUNLARI ELTOPU (HENTBOL)

    SPOR OCUKLARA DER LG ALANLARINI MEMNUN ETMEK N YETERL ZAMAN

    SALAMALIDIR

    455

  • 46

    ESAS HENTBOLCU DURULARI

    Henbol duruu savunmada deiik elemanlarn uyguland pozisiyondur.

    Hentbol duruu paralel yerletirilmi ayaklarla gerekleebilir. Ayaklar omuz izasndan biraz daha geni tutulur.Vcut arl ise ayaklarn n ksmndadr. Gvde hafi f ne eik, kollar omuz yksekliine kaldrlm ve avular ne doru evrilidir.

    Diyagonal henbolcu duruu: Ayaklar diyagonal durumdadr. Daha dorusu ayaklardan biri dierine kyasen yarm adm nde durur.Dizler bkl,vcut arl ise daha ok arka ayaktadr. Rakip oyuncunun hangi elle topu kaleye gndereceine bal olarak sol veya sa diyagonal duruu yaplr.

    Her iki duruta hareker srasnda dikkat edilmesi gereken hususlar unlardr: ayaklar arasndaki mesafe her zaman ayn olmaldr,denge bozulmamal ve ayaklar apraz hale gelmemelidir.

    Paralel duru Diyagonal duru

    TOPUN PAS VERLMES VE ALINMASI

    Doru zamanda, hzl ve isabetli paslamalar, gvenli ve etkili oyun salamaktadr.Tm paslamalar iin geerli olan kural byk dikkatle uygulanmalar gereklidir. Paslamalarn hzl, zamannda, isabetli ve ngrlmemi olmalar gereklidir.

    46

  • 47

    Top paslamas-verilmesi

    Topun alm

    Topun verilmesi ve alnmas talimatndan egzersiz rnekleri.Tm egzersizler ikili veya l gruplarda yaplr:

    Paralel hentbol duruunda yksek kaldrlm elle paslama uygulamas. Bir ayakla ne adm pas verilmesi. Yryerek, daha sonra koarak paslama. Atlayarak paslama.

    47

    Hentbolda temel ve zel paslamalar mevcuttur. Temel paslamalar tek elle de gerekleebilir. rnein: vcut n, ba st ve dier paslamalar. zel paslamalara gelince: ban arkasna pas verme, bacak aras, srt arkas ve dier ngrlmeyen paslardr.

    Top tekniklerinin renilmesinde temel elemanlardan biri topun alm tekniidir. renci, topun alm elemann topun geldii istikamete doru ellerini uzatmakla uygular. Topla ilk temas yar uzatlm ve topa ynelik durumdaki parmak uclaryla,sonra avularla yaplr. Ayn zamanda dirsek eklemlerinin bklmesi ve alnan topun amortizmann salayan topun gse doru ekilmesi gerekleir.

  • 48

    YERNDE VE HAREKET EDEREK TOPUN SRLMES

    Yerinde ve hareket edilerek uygulanan topun srlmesi,eltopu oyununun blnmez bir parasdr.

    Eltopunda topun srlmesi

    KALEYE UT

    Eltopu oyununda kaleye ut uygulamasnn birka aamadan gemesi gerekir: hz alma, srama ve uu,topu atma ve yere var.

    Kaleye ut

    48

    Topun srlmesi dz ve vcudun nnde tutulan elle uygulanr.Yerinde yaplan top srlmesinde topun itilii ksa ve avula yukardan aaya doru yaplan hareketlerle gerekleir.Hareket srasnda yaplan top srlmesinde topun itili as rencinin hareket hzna bal olacaktr.

    Topun srlmesini uygulayabilmek iin egzersiz rnekleri:

    Daha iyi elle topun yerinde srlmesi, ardndan deiimli olarak sol-sa.

    Yryerek ve koarak topun tek elle srlmesi, ardndan deiimli olarak sol-sa.

    Topun zik-zak srlmesi. Dier renciden alnan topla hareket ederek topun srlmesi.

    Kaleye utu uygulayabilmek iin egzersiz rnekleri:

    renciler ift olarak alrlar. Paralel durutan adm yaplarak ut atlr. Bu srada elin doru tutulmasna dikkat edilmelidir. El hzla ne hareket edilir, topun elden karlmas ise parmaklarla yaplr. Bu egzersizin ayns hz alnarak, top srlerek ve sramayla uygulanabilir. renci arkadandan pas aldktan sonra kaleye doru yerinde veya srayarak ut atabilir. renci kaleye doru yerinde veya srayarak ut attnda rakip oyuncu onu engellemeye alr. Atlayarak veya yerinde iki kaleye ut atma oyunu.

  • 49

    TAFET OYUNLARINDA ELTOPU ELEMANLARININ UYGULANMASI

    Organizasyon: tafet oyunu salonda uygulanr.

    Gereken aralar: Henbol topu, dik engel ve lobutlar.

    erik: renciler eit sayda kz ve erkek rencilerin bulunduu iki eit gruba ayrlrlar. rencilerin, retmenleri tarfndan verilen grevleri en ksa zamanda yerine getirmeleri gerekiyor. renciler ellerindeki toplarla iyice belirlenmi olan balang izgilerine yerleirler. retmen tarafndan verilen iaret zere her iki grubun ilk iki rencisi itafet oyununu balatr. Top dz izgi zere srdrlrken dik engellere gelinir. Burada engeller arasndan sa-sol hareketlerle geilmelidir. Top dz izgi zere srlmeye devam edilir. Lobutlara gelindiinde yine zig-zag hareketleriyle top srlr. Bu grevi de yerine getirdikten sonra top belirlenmi izgiye srlr. Burada top ard arda defa duvardan sekilir. Topun duvardan sektirilmesi grevini bitiren renci topu srerek grubuna geri dner ve topu sradaki yarmac renciye verir.

    49

    KURALLARIN UYGULANMASIYLA TEK VE FT KALE OYUNU

    Kurallarn uygulanmasyla tek ve ift kale eltopu (hentbol) oyunu,t akmn gol atmas iin gerekletirdii planl etkinliktir. Bu srada oyun kurallarnn inenmemesi gerekir.

    Eltopu oyun kurallarnn daha iyi alglanmas iin tek kale oyunu uygulanr. renciler zellikle topu doru srmelerine ve doru paslamaya dikkat etmelidirler. Daha dorusu top srmede yanl yapmamaldrlar (ift srme kural, renci topu srmenin ardndan iki elle topu tutuktan sonra yeniden topu sremez).Admlarda yanl yapma (top elde tutulurken admdan fazla adm yaplamaz). Hcumda faul ve hata olarak bilinen alt metrelik kale alanna girmek.

    rencilerin tek kalede hentbol kurallarn benimsemelerinin ardndan, hentbol kurallarnn uygulanmas sretiyle ift kale oyununa geilir.

  • 5050

    EGZERSZ VE SPOR SANA OLANAK SALAMAKTADIR

    REN:

    Topun tek ve ift elle paslamas ve verilmesi tekniini ren;

    Yerinde ve hareket ederek topun doru verilmesi, paslalmas ve srlmesi;

    Srayarak kaleye ut tekniinin benimsenmesi;

    Topun paslamas ve verilmesiyle topu srmeyi renmek;

    Kombineli olarak paslama, verilme, srme ve kaleye ut.yyyyyyyyyeeeeeeeeeeeeeeeeeeee uuuuuuuuuuuuuuuuuttttttttttttt...........

    UYGULA:

    Henbol oynamak iin motive ol;Oyun sresince henbol elemanlarn

    doru uygulamak;Sporda daha iyi olan sayglamak;almaya kar doru tutum almak;Ekip almas ve iirlii iin hazr olmak;Oyun srasnda ve oyun d arkadalk

    yapmak;Kolektif ibirlii gelitirmek.

  • 5151

    1. Erkelerde dnya hentbol ampiyonalar 1938 ylnda her drt ylda dzenlenmeye balanmtr.1993 ylnda itibaren ise her iki ylda dzenlenmektedir. Avrupa birincilikleri ise 1994 ylndan beri her iki ylda rgtlenmektedir.

    Bayanlarda dnya henbol birincilikleri 1957 ylndan beri dzenlenmektedir, 1993 ylndan itibaren her iki ylda rgtlenmektedir. Avrupa birincilikleri 1994 ylndan bu yana dzenlenmeye balanmtr.

    2. EHF (Avrupa henbol federasyonu) (European Handball Federation) avrupa henbol federasyonlarn kontrol etmektedir ve HF Dnya henbol federasyonunun bir parasdr.1991 ylnda Viyanada (Avusturya) kurulmutur ve toplam 49 hentbol federasyonunu iermektedir.

    lgin olaylar:

    bol

    ya n da

    49

    3. ndira Kastratovi Banya Luka (Bosna Hersek) 02.10.1970 doumludur. Makedonya henbol milli takm ve Kometal Gore Petrov takmnda oynad. Bu Makedon kulb ile 16 ampiyona, 15 kupa ma ve 2002 ylnda avrupa kulpler ampiyonasn elde etti.1997 ylnda Alamnyadaki dnya ampiyonasnda Makedonya milli takm formasyla ampiyonann en baarl golcs seildi. Katratovi bu ampiyonda 71 gol kaydetti.

  • 5252

    52

  • 5353

    ALT KONU VI: BASKETBOL

    SPOR YARIMALARI SPOR YETENEK VE BECERLERNN N PLANA IKTII DEK

    FZKSEL AKTVTELER ANLAMINA GELR.SPOR YETENEK VE BECERLER DER SPORCULARLA

    LLR VE KIYASLANIR

    53

  • 54

    ESAS BASKETBOL DURULARI

    Esas basketbol duruular ve hareketleri,tm basketbol elemanlarnn yerine getirilmesi iin temel oluturmaktadr. Ayak pozisiyonuna bal olarak basketbol duruu paralel ve diyagonal olabilir (sol ve sa).

    Paralel basketbol duruu

    Diyagonal basketbol duruu

    54

    Paralel basketbol duruunun ilk aamsnda ayaklar paralel olarak yerletirilir.Ayaklar arasndaki mesafe ise omuzlardan biraz daha geni olmaldr.Vcut arl ayaklarn n ksmna eit olarak verilir, dizler ise hafi f bkldr. Gvde ne doru biraz eili, kollar rakibe gre pozisiyon alr. Ba ise dik durumda, baklar rakip oyuncuya yneliktir.

    Paralel basketbol duruu iin yan hareketler ve vcut arlk merkezinin alak seviyede tutulmas karaktesirtiktir.

    Diyagonal basketbol duruunda ayaklar yana yerletiktir. Arka ayak parmaklar ile n ayan topuu arasnda 10 ile 20 cm aras mesafe bulunmaldr. Vcut arlnn byk bir blm arka ayan n ksmna verilir.Dizler nemli derecede bkl,gve ise hafi fe ne konumlanmtr. n ayak izasndaki kol yksek kaldrlktr. Dier kol ise arka diz ynndedir. Ba dik tutularak,bak rakip oyuncuya yneliktir. Diyagonal basketbol duruu iin ileri-geri hareketler karakteristiktir.

  • 55

    BASKETBOLDA TOPUN TUTULMASI VE PAS VERLMES

    Basketbol oyununun temel eleman topun tutulmasdr.Baarl paslama veya topun baaryla baskete atlmas buna baldr. Topu tutmas srasnda renci alak basketbolcu pozisiyonunu almal ve topun geldii yne evrili olmaldr.Topun tutulmas teknii, her iki elin topa doru yneltilmesi, dirseklerin ie doru evrilmesi,parmaklarn hafi f bkl ve ba parmaklarn ie evrilmesinden ibarettir. Topla ilk temas parmak uclar ve avularla yaplr. Ardndan topun tutulmasnn amortizman amacyla kollar arkaya gse doru akilir.

    Basketbolda topu tutma

    55

    Takmn oyun biimi en ok topun verilmesi basketbol tekniine baldr.Topun verilmesi basketbol sahasnda topun hzl aktarlmas iin yarar. Basketbol oyununda uygulanan deiik paslama eitleri ayt edilmektedir. Hepsinin ortak zellii byk konsantrasyonla gerekletirilmesi gerekliliidir.

    Gs izasnda pas vermek nemli olan vcudun ve kollarn duruudur. Bu yzden pas vermek esas basketbolcu duruundan yaplmaldr.Top gsn nnde tutulmaktadr, dirsekler bkl, avular topun yan tarfna, parmaklar ve ba parmaklar

    ise topun arkasna yaylm ekilde yerleiktir.

    Pas vermenin ikinci blmnde kollar uzatlarak top ne doru itilir. Pas verme srasnda ne doru adm atlarak arlk bu ayaa verilir.Genelde pas vermenin istikameti takm arkadann gs ve ba yksekliindedir.

    Gsten paslama

  • 56

    Ba yksekliinde verilen pasta vcut pozisiyonu yar bkl durumdadr. Sol ayak vcut nnde ileriye doru yer alr.Top ise sa elinde omuz st yksekliinde avula tutulur. Bu eit paslama hzl kar atak yaplas gerektiine kullanlr.

    Ba yksekliinde pas verme

    Ba st pas verme srasnda top ba st ve ili elle tutulur. Byk mesafelerde topun daha hzl ve isabetli verilmesi iin pas srasnda bir adm ne atlr.

    Ba stnden paslama

    56

  • 57

    Basketbol oyununda paslama tekniini daha iyi gelitirmek iin egzersiz rnekleri:

    Kar karya yerletirilen 3 veya 4 kiilik renci gruplar deiimli olarak paslar.

    Kar karya yerletirilen iki renci gsten iki elle paslar. Daha byk mesafede iki renci iki elle ba stnden veya tek elle ba

    yksekliinden paslar.

    YERNDE VE HAREKET DURUMUNDA BASKETBOLCU TOP SRLMES

    Top srmek teknik elemandr.Yerinde yaplan top srmelerinde vcut arl her iki ayaa eit olarak verilir. Baz durumlarda arlk sadece n veya sadece arka ayaa verilir. yleki vcut alak durumda ve biraz ne doru eiliktir.

    Topun bastrlmas srasnda n kol dirsekten uzatlarak, topa son hamle avu ve parmaklarla yaplr. Serbest olan kol dirsekten yar bkl durumda, topu siper etmek iin kullanlr. Oyuna ve sahaya daha iyi hakim olmak iin ba yukarya doru ykseltilir.

    Topun potadan verilmesinin ardndan avu yar bkl parmaklarla topu yeniden kabul etmeye hazr durumdadr. Topun amortizman kalada tamamlanarak yeniden topun zemine doru bastrlmas aamasna geilir.

    Yerinde srme

    57

    Her iki top srlme biiminde her zaman topun rakip oyuncuya uzak olan elle srlmesine dikkat edilmelidir. Dier kol ve bacakla ise top siper edilir.

  • 58

    rencinin iki eliyle eit olarak topu srebildii,topla beraber hareket ynn ve ritmini deiitebildii ve hi topa bakmadan top srebildii zaman top srme tekniini baaryla renmi demektir.

    Hareket ederek top srme

    Basketbol oyununda top srme tekniklerini daha iyi gelitirmek iin egzersizler:

    renci alak basketbol duruunu alarak, sa ayann nnde ve yannda sa eliyle topu yerinde srer.Ayn ilem dier elle daha sonra da hareket edilerek yaplabilir.

    Ayaklarn nnde deiimli olarak sol-sa iki elle topun srlmesi. Topun iki elle, tek veya iki ayak arasndan evirerek srlmesi. 3 veya 4 kiilik iki renci grubu karlkl yerletirilerek, deiimli olarak

    top srme egzersizini uygyular.

    YERNDEN UT ATMA

    Bu eleman renciler iin en ekicidir. Bu ekilde baskete atlan top srasnda utun atld elin tarafndaki ayak daha nde ve baskete yneliktir. Arka ayak biraz geride kalr. Arlk her iki ayakta eittir. Dizler hafi f bkl, vcut dik ve baklar baskete doru yneliktir. Top el avucuna yumuak yatar, parmaklar yelpaze eklinde ak, dier el ise topu yandan destekler. Top elden karldnda kol dirsek ekleminde dzlenir, dier kol ise yana hareket eder. ut atldktan sonra kol dz ekilde kalr.

    renciler bu teknik egzersizlerini 2m uzaklktan gerekletiriler. Teknii renmeleriyle ut mesafesi de artrlr.

    58

  • 59

    Yerinden ut

    59

    Novite dimenzii na ko{arkarskiot teren

    Basketbol sahasnn yeni boyutlar

    SAHADA TM ZGLER ZORUNLU OLARAK BEYAZ RENKTEDR NERLEN MAV RENK NANSI-PANTONE 3005 BU RENKLE SAHANIN ORTASINDAK DARE, RKETN KARE BLM VE SAHANIN 2 METRE DIINDAK ZORUNLU SINIR BLGES DE BOYANIR.ZGNN GENL 5 CMDR

    TAKIM RAHLES TAKIM RAHLESTutanak masas TV KAMERA BLM

  • 6060

    EGZERSZ VE SPOR SANA OLANAK SALAMAKTADIR

    REN:

    Basketbolda topu tek ve ift elle yakalama,tutma ve paslama;

    Gsten, omuzdan ve tek elle ba stnden paslama elemanlarn ren;

    Yerinde ve hareket durumunda top srmeyi ren;

    Potaya ut;Potaya doru kombineli top srme,

    paslama, yakalama ve ut atma

    Basketbol sevgisini ve azmini gelitirin;Takm saygsn sayglama;Dier rencilerle ibirlii iin her

    zaman hazr ol;Oyun srasnda ve dnda arkadalk

    yapmak;Dier rencilere kar doru ilikiler

    gelitirmek;Yenilgiyi kabul etmeyi renmek.

    UYGULA:

  • 6161

    1. Uluslal basketbol birleimi (ingilizcede National Basketball Association NBA) 30 takmdan kurulmu profesyonel basketbol ligi organizasyonudur (ABDden 29 ve Kanadadan 1).Lig 6 Haziran 1946 ylnda New Yorkta kurulmutur.2. Basketbolu 1891 ylnda Kanadal Ceyms Naysmit icat etmitir.lk resmi msabaka 20 Ocak 1892 ylnda dokuz oyuncuyla dzenlenmi ve ma 1:0 sonulanmtr.Bu olay bayan basketbolunun balangcyla da baldr.Bayan basketbolunu beden eitimi hocas Senda Berenson rgtlemitir.lk bayan basketbol msabakas 9 Mart 1993 ylnda yaplmtr.

    ligin Olaylar:

    3. Petar Naumoski 27.08.1968 Pirlepe doumludur.Avrupann en baarl basketbolcularndan biriydi.1999 ylnda Fransada dzenlenen Avrupa Basketbol birinciliinde Makedonya basketbol milli takmnn kaptanyd.Bu,Makedonya milli basketbolcularnn bir Avrupa birinciliine ilk katlmyd. ok sayda avrupa kulplerinde forma giydi: Yugoplastika (Hrvatistan). Bu takmla Avrupa kulpler ampiyonasn elde etti. Trkiyenin Efes Pilsen takmyla Trkiye birinciliini, yine Trkiyenin lker takmyla Radivoe Kora avrupa kupasn kazand.talyann Beneton takmyla talyan kupasn kazanmd.Bunun dnda talyann Montreal, Makedonyann Rabotnki ve dier takmlarda oynamd.

  • 62

    ETM KONULARI VELLERLE ANLAMALI OLARAK GEREKLETRLEN KONULAR

    SU AKTVTELER VE YZME

    Yzme insann gnlk ortam olmayan suda gerekleen spesifi k bir etkinliktir.Yzme tm organizmay eit olarak ykleyen nadir fi ziki aktivitelerden biridir. Kaslar glendirerek tm eklemlerin hareketliliini iyiletirir ve arttrr. ocularda vcut deformitelerinin oluumunu engeller.

    Eitim srecinde verilen grevlerin baaryla yerine getirilmesi iin vazgeilmez nart iyi organizasyondur.Yzme eitimi srecinde her derste renilmesi gereken en az bir devin renilmesi gerekir.

    62

  • 63

    KAYAK ETM

    Kayaa kar ilgi gsteren renciler,beden ve salk eitimi retmenleri tarafndan gznnde bulundurularak onlara rgtl bir ekilde kayak eitimini salamaldr. Daha dorusu rencilerin kayan tekniklerini renmelerine olanak saalmanmaldr. Gnmzde okullar bu olanaklar kayak dersi dahilinde salamaktadr. Bunun iin kayak okullar rgtlenmektedir. Bu sayede renciler ahsi ihtiyalarn gidererek fi ziksel becerilerini gelitirirler. rgtl olarak kayak eitiminin gerekletirilmesi, bu sporun sunduu gzellikleri ho bir ekilde yaanmasn salamaktadr.

    retmen kayak srasnda rencilerin giyimine zellikle dikkat etmelidir. Ayn zamanda retmen kayak dersi srasnda rencilerin yorgun dtkleri zaman farketmelidir.

    Eitim srasnda istenmeyen kazalarn meydana gelmemesi iin renci sraya ve disipline dikkat etmelidir. Kayak eitiminin uygulanmas ve balatlmasndaki temel kural retmenin egzersizi en basit bir ekilde gstermesine ynelik olmaldr. Ardndan ksa ve aka aklama yaparak partik olarak gstermelidir.

    63

  • 64

    GEZLER VE YRYLER

    renciler doay sevmeyi renerek, orada konaklamak kendilerinde bir gereksinim halinde gelmelidir. Geziler srasnda ocuklar arazinin durumuna ve doa artlarna uyum salamay renmelidirler. Temiz hava sahasnda,gneli ve yeillenmi bir ortamda hareket etmek nefes alma fonksiyonlarn ve baklk sitemini iyi ynde etkiler. Bu ya grubundaki rencilere gnbirlik geziler uygulanmaktadr. ocuklar daha uzun sre yryebilirler. Geilen istikametin uzunluu 5 ile 7 kmyi bulabilir. Geziler ayda bir kez rgtlenerek gerekletirilmelidir.

    64

  • 65

    OKUL SPORU

    Okul sporu zel bir alan olarak beden eitimi ile kulp sporu arasnda bir uyum salamaldr. Buradan hareket ederek okul sporunun iki temel amac ortaya kmaktadr. Okul sporu ilknce sporun youn sonra da kaliteli olmasn hedefl er.

    Okul sporu rencilerin youn ekilde spor yapma ihtiyacn gideren nemli bir stratejidir.Yarma sistemi sayesinde erken elemeler balatlr. Bu yntem ileride seviyeli kulp sporuna zemin yaratacak sistematik bir ekilde kaliteli sporcularn yetitirilmesini salayacaktr.

    65

  • 66

    SPOR OKULLARI

    Spor okullarnn temel amac rencilerin salk kltrlerini gelitirmelerini tevik etmektir. Bu okullar nce kendi sonra da evresindekilerin salk kltrlerini korumlar ve gelitirmelerine yneliktir. ahsi hareket ile egzersiz yapma ihtiyalarn gidermek ve gnlk egzersiz alkanl edinmektir. rencilerde salkl yaam tarz alkanln salarken,ayn zamanda beden ile salk kltr olanaklarndan yararlanmalarn retmektir.

    renciler beden ve salk eitimi retmenlerinin uzman gzetimi altnda temel hareket biimlerini ve spor oyunlarnn temel elamanlarn renirler.Spor okullar rencilerde fi ziksel egzersiz alkanlklarn yaratmak amacyla bnyelerine nekadar daha ok renci dahil etmelidirler.

    Spor okullarnn rencilere salamas gerektii unsurlar: oyun ihtiyalarnn giderilmesi,motor becerilerini benimsemek, iyiletirmek ve gelitirmek, i alkanlklarn oaltmak, z disiplin alkanln salamak, kendi bana alma alkanln edinmek, dierlerine yardm etmek ve oyun kurallarn sayglamaktr.

    66

  • 67

    RENCLERN MOTOR BECERLERN LM TEKN VE TANIMI

    1. Boy: renci yalnayak, ort ve tirtle llr.2. Arlk: renci yalnayak, ort ve tirtle llr.

    Dengenin belirlenmesi iin test 3. Gzler kapal leylek duruuAra: Kronometre ve gz band

    dev: Testi uygulayan rencinin gzleri bantla kapanarak tek ayak zerinde durmakla gerekleir.Ayaklardan biri dz tutuluken, dieri diz ekleminden bklerek duran ayaa yaklatrlr.Kollar yana doru aktr.

    Gzler kapal leylek duruu

    lme: rencinin bu durumda ne kadar zaman durabilecei llr. ki deneme uygulanarak daha iyi sonu kaydedilir.

    Esnekliin belirlenmesi testi4. Bacaklar ak ayakta duru

    Ara: tro dev: renci ayaktadr.Sol ayak topuu sfrla belirlenmi olan duvarn kenarna yerletirilir. llenin grevi sa ayan sol ayandan maksimum aymaktr.

    67

  • 68

    Bacaklar ak ayakta durulme: Her iki ayak topuu arasndaki maksimum ayrm llr.Petlayc gc lme testi5. Yerinden uzaa atlama

    Ara: Minder,srama tahtas ve metro dev: renci tersine evrili srama tahtasnn banda durur. ki ayakla yerinden olabildiince uzaa atlayarak mindere varmaldr.

    Yerinden uzaa atlama lme: Gerekleen iki baarl denemeden daha iyi sonucu olan kaydedilir. Deney srasnda renci yalnayak olmal ve topuklarnn magnezyumla yalanmas mecburidir.

    Hareketlerin hzn lme testi6. Aya eritle lme

    Ara: Denge rahlesi, dayana olmayan sandalye ve kronometre. dev: renci tercih edecei ayayla rahlenin bir tarafndan dier tarafna 20 saniye iinde yapabilecei kadak ok anahtarlama yapmaldr.

    68

    annnnnnnnnnaaaaaaaaaaaaaaahttttttttaaaaaaarlam

  • 69

    Aya eritle lme

    lme: Bir anhtarlama ve balama pozisiyonuna dnme ilemi tam evrim olarak hesaplanr. Doru uygulanan evrimler sonucu oluturur.

    Alternatif harekeleri deerlendirme testi

    7. Srat ile ileri-geri yn deitirme

    Ara: Kronometre, 9 metrelik iaretlenmi dz pist ve be adet bayrakk.

    dev: rencinin ne kadar daha ksa zaman iinde gemesi gereken pist, aralarnda er metrelik mesafeyle ardarda dizili be belirgin bayrakkla iaretlenmitir. renci ilk iki bayrakn bulunduu start izgisinden balar ve nc bayraka kadar koar.Yerinde dnme yaparak balama izgisine doru koar.Yeniden yerinde dnme yaparak,drdnc bayraka koar. Buradan dnerek nc bayraka doru koar. Yine dnerek beinci bayraka doru koar, bir son dnme hareketi ile balama izgisine yetiir.

    69

  • 70

    Srat ile ileri-geri yn deitirme

    lme: ki deneme uygulanarak daha iyi sonu kaydedilir.

    Mesafe hissini deerlendirme testi

    8. Koordinasyon deerlendirilmesi iin yerinden atlama

    Ara: Dz zemin ve metro

    dev: renci belirlenmi izginin arkasnda durur. Bu izgiden 1,20 metre uzaklkta bir izgi daha izilir. Hedef bu izgiye nekadar daha yakn atlayabilmektir.

    Koordinayon deerlendirilmesi iin yerinden atlama

    lme: rencinin balama izgisinden var izgisine kadar atlam olduu mesafe llr.

    70

  • 71

    Koordinasyon testi

    9. Szlme ve atlama poligonu

    Aralar: 9 metre uzunluunda dz zemin, isve sandndan drt ereve,kronometre ve bayrakk.

    dev: 1,5 metre uzaklkta izgi tarafndan yatay durumda isve sandnn ilki yerletirilir. lk sandktan 1,5 metre uzaklkta ikinci, daha 1,5 metre uzaklkta ncs ve bir 1,5 metre uzaklkta daha isve sandnn drdncs yerletirilir. Bu yerden deneye tabi tutulan rencinin ayn yle 1,5 metre uzunlukta dnerek atlama gerekletirmesi gerekir. Verilen iaret zere renci ereveden ereveye nekadar daha ksa zamanda atlamas gerekir. Belirlenmi izgiye gelerek 180 dnerek atlama gerekletirir.Ardndan drdnc ereveyi (imdi birinci) atlayarak nc ereveden szlr.kincisini atlar ve birincisinden szlr ve balang izgisine koarak varr.

    Szlme ve atlama poligonu

    lme: Bu dev sadece bir kez uygulanarak elde edilen sonu kaydedilir.

    71

  • 72

    RENCNN MOTOR BECERLERN LME

    Okul: Snf: Ad: Soyad:

    Testler: Eyll Ocak Haziran

    1. Boy

    2. Kilo

    3. Gzler kapal leylek duruu

    4. Bacaklar ak ayakta duru

    5. Yerinden uzaa atlama

    6. Aya etirle lme

    7. Srat ile ileri-geri yn deitirme

    8. Koordinasyon deerlendirmesi iin yerinden atlama

    9. Szlme ve atlama poligonu

    72

  • 7373

    BLNMEYEN SZLER:

    mpleks egzersizler grup egzersizler

    k Takozu atletizm yar disiplinlerinde yarmacnn ayaklarn basarak ilk hzn almasn salayan genellikle metal bir alettir.

    Motor becerileri Baarl hareketleri uygulama becerisi

    Fleksibilite esnek hareketlerin uygulanmas becerisi

    rdinasyon ardsra birbirine bal daha fazla hareketleri uygulama becerisi

    Srat ayn trden hareketlerin hzl ekilde tekrarlanmas

    Denge vcudun sabit durumda tutulmas

    Zik-zak kou deiimli kou (sol-sa)

    Spor aletleri sporda yardmc gereler

    Ritmik jimnastik lobut ritmik spor jimnastiinde egzersizlerin uygulanmasnda kullanlan yardmc gereler

  • 7474

    Dr. PATRK POPOVSK

    BEDEN VE SALIK ETMlkretim dokuz yllk eitiminde VI-s snfl ar iin

    *

    Makedoncadan Trkeye eviri Meral Dalip Musli

    *

    Lektr ve dzeltiEMLYA VELKOVA

    *

    Resim ve grafi k editr ve illstratrLYA BOGOEVSK

    *

    Bilgisayar tasarmURO VELKOV