BILANS NA PLA]AWA

  • Published on
    03-Feb-2016

  • View
    74

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

BILANS NA PLA]AWA. m-r Olivera Panovska (NB RM ) Skopje, 28.11.2008 g. SODR@INA. 1. POIM I ZNA^EWE NA BILANSOT NA PLA]AWA (BP) 2. METODOLOGIJA 3. KOMPONENTI NA BP 4. STATISTIKA NA BP VO RM 5. KARAKTERISTIKI NA BP NA RM. 1. POIM I DEFINICIJA NA BILANSOT NA PLA]AWA. POIM - PowerPoint PPT Presentation

Transcript

<ul><li><p>BILANS NA PLA]AWAm-r Olivera Panovska (NBRM)Skopje, 28.11.2008 g. **</p></li><li><p>SODR@INA1. POIM I ZNA^EWE NA BILANSOT NA PLA]AWA (BP)</p><p>2. METODOLOGIJA</p><p>3. KOMPONENTI NA BP</p><p>4. STATISTIKA NA BP VO RM</p><p>5. KARAKTERISTIKI NA BP NA RM</p><p>**</p></li><li><p>1. POIM I DEFINICIJA NA BILANSOT NA PLA]AWAPOIM relativno nov poim vo ekonomskata literaturapo su{tinata e star kolku i najstarite civilizacii i dr`aviza prv pat se sretnuva kaj merkantilistitevo pravilna forma se sretnuva vo sredinata na XIX vek vo Anglija</p><p>DEFINICIJA (IMF, Balance of Payments Manual, Fifth Edition, 1993) Bilansot na pla}awa pretstavuva:statisti~ki izve{taj koj sistematski gi prika`uva site ekonomski transakcii na nacionalnata ekonomija so ostanatiot del od svetot,za opredelen vremenski period .....(voobi~aeno edna godina)</p><p>**</p></li><li><p>1. ZNA^EWE NA BILANSOT NA PLA]AWAZNA^EWE povrzan e so ostanatite makroekonomski bilansi vo nacionalnata ekonomija so dvonaso~na vrska</p><p>se smeta za najva`en makrobilans i go poka`uva: stepenot na razvoj na nacionalnata ekonomija, nejzinata eksterna pozicija od aspekt na zadol`enosta i vklu~enosta vo me|unarodnata razmena na stoki i kapital, pretstavuva osnova za kreirawe na politika i strategija za razvojot na me|unarodnite ekonomski odnosi na nacionalnata ekonomija</p><p>**</p></li><li><p>POVRZANOST NA BILANSOT NA PLA]AWA SO OSTANATITE MAKROBILANSI**</p></li><li><p>2. METODOLOGIJAMETODOLOGIJA PROPI[ANA OD MMF</p><p>unificirana (standardni utvrdeni kodovi za site oddelni transakcii)primena (site zemji ~lenki na MMF)valuta na prika`uvawe (SAD dolari)periodika (edna{ godi{no)formi na prezentacija na BP - standardna prezentacija - analiti~ka prezentacijapublikuvawe (Balance of Payments Statistics Yearly BOPSY)</p><p>**</p></li><li><p>3. KOMPONENTI NA BILANSOT NA PLA]AWA</p><p>1. TEKOVNA SMETKA Tekovni transakcii pome|u rezidenti i nerezidenti ~ija cel ne e transfer na kapital </p><p>2. KAPITALNA I FINANSISKA SMETKAKapitalni transakcii pome|u rezidenti i nerezidenti ~ija cel e transfer na kapital</p><p>3. GRE[KI I PROPUSTI statisti~ki neidentifikuvani transakcii</p><p>**</p></li><li><p>3. KOMPONENTI NA BILANSOT NA PLA]AWATEKOVNA SMETKA, neto -stoki- uslugi- dohod- transferi2. KAPITALNA I FINANSISKA SMETKA, neto2.1. KAPITALNA SMETKA- kapitalni transferi- steknuvawe/raspolagawe so neproizvodni sredstva2.2. FINANSISKA SMETKA- direktni i portfolio investicii- ostanati investicii- oficijalni rezervi3. GRE[KI I PROPUSTI</p><p>**</p></li><li><p>3. KOMPONENTI NA BILANSOT NA PLA]AWATEKOVNA SMETKA </p><p>Stoki, neto Izvoz UvozUslugi, netoTurizam, neto - Prilivi - OdliviTransport, netoOstanati uslugi, neto (telekomunikacioni, investicioni raboti , delovni uslugi)Dohod, netoNadomest za vraboteni, netoDohod od investicii,neto (isplati na dividendi, kamati)Tekovni transferi, netoOficijalni, netoPrivatni, neto</p><p>*</p></li><li><p>3. KOMPONENTI NA BILANSOT NA PLA]AWAFINANSISKA SMETKADirektni investicii, netostranski direktni investicii vo zemjatadirektni investicii vo stranstvo</p><p> Portfolio investicii, neto- sredstva- obvrski</p><p>Ostanati investicii, neto- trgovski krediti, neto - zaemi, neto- valuti i depoziti, neto - drugi, neto - bruto oficijalni rezervi**</p></li><li><p>4. STATISTIKATA NA BP VO RM</p><p>Nadle`na institucija: NBRM</p><p>Metodologija propi{ana od MMF(IMF, Balance of Payments Manual, Fifth Edition, 1993)</p><p>Izvori na podatoci</p><p>Diseminacija na podatoci </p><p>Zna~ewe na statistikata na BP</p><p>**</p></li><li><p>5. KARAKTERISTIKI NA BILANSOT NA PLA]AWA NA RMTEKOVNA SMETKA**Dinamika na saldo i komponenti na tekovnata smetka (vo mil.$)Izvor: NBRMKarakteristiki:deficit vo tekovnata smetka koj bele`i tendencija na porast(7,8% od BDP vo 2007, 0,6% vo 2006)- permanenten rast na trgovskiot deficit- nezna~itelno pozitivno saldo kaj uslugite- negativno saldo kaj dohodot- pozitivno saldo kaj privatnite transferi</p></li><li><p>KARAKTERISTIKI NA BILANSOT NA PLA]AWA NA RMSTOKOVNA RAZMENA SO STRANSTVO</p><p>**Nadvore{notrgovska razmena na RM(vo milioni SAD dolari)Izvor: Dr`aven zavod za statistika na RM- RM e mala i otvorena ekonomija (u~estvo na NTR vo BDP od 109% vo 2007 g.), - eksterniot sektor ima silno vlijanie vrz ekonomskiot razvoj na zemjata</p></li><li><p>KARAKTERISTIKI NA BILANSOT NA PLA]AWA NA RMIZVOZ NA STOKI</p><p>1. izvoznata ponuda e mala i nekonkurentna (koncentrirana e vo trudointenzivni i noskodohodovni proizvodi)2. dominantno e u~estvoto na dve grupi proizvodi: obleka i `elezo i ~elik (nad 56% vo 2007 g.)3. dominantno u~estvo na proizvodite za reprodukcija - 62% vo 2007 g. (od koi pogolem del se surovini i poluproizvodi) i na stokite za {iroka potro{uva~ka - 36% vo 2007 (od koi pogolem del se obleka i obuvki)4. visoka zastapenost na tri zemji najzna~ajni partneri (Germanija, Srbija i Grcija - 46% vo 2007 g.)5. zgolemeno e u~estvoto na razmenata so EU vo vkupniot izvoz (vo 2007 g. dostigna 65%, nasproti 34% 1994 g.).6. u~estvoto na izvozot vo BDP raste no e malo (42% vo 2007 g.)</p></li><li><p>KARAKTERISTIKI NA BILANSOT NA PLA]AWA NA RMUVOZ NA STOKI</p><p>Visoka uvozna zavisnost na makedonskata ekonomija (surovinska,energetska, tehni~ko-tehnolo{ka)1.visoka uvozna surovinska zavisnost na nose~kite izvozni industriski granki tekstilnata i industrijata za prizvodstvo na `elezo i ~elik (od nad 70%)2.uvozot na mineralni goriva (nafta, nafteni derivati i el. energija) - tendencija na porast (19% vo 2007 g. nasprema 11% vo 1994 g.)3. diverzificirana struktura na uvozot na stoki4. dominantno u~estvo na proizvodite za reprodukcija (65% vo 2007 g.)5. dominantno u~estvo na tri zemji najzna~ajni partneri (Germanija, Srbija i Grcija) vo uvozot (okolu 27% vo 2007 g.). Zgolemeno u~estvo na Rusija zaradi uvozot na nafta (od 3% vo 1994 g. na 12% vo 2007 g.)6. zgolemeno e u~estvoto na razmenata so EU vo vkupniot uvoz (vo 2007 g. dostigna 50% nasproti 38% vo 1994 g.)</p></li><li><p>KARAKTERISTIKI NA BILANSOT NA PLA]AWA NA RMIZVOZ I UVOZ NA STOKI PO EKONOMSKA NAMENA**</p><p>U~estvo na izvozot i uvozot po ekonomska namena na proizvodite(vo %) Izvoz UvozIzvor: Dr`aven zavod za statistika na Republika Makedonija.</p></li><li><p>KARAKTERISTIKI NA BILANSOT NA PLA]AWA NA RMTRGOVSKI DEFICIT </p><p>**Permanenten trgovski deficit (pogolem uvoz od izvoz)</p><p>Trend na porast na trgovskiot deficit (u~estvo vo BDP od 21% vo 2007 g.) pri pobrza dinamika na rast na uvozot vo sporedba so izvozot</p><p>Trgovskiot deficit za makedonskata ekonomija e limitira~ki faktor za ekonomskiot razvoj i voedno su{testven problem za bilansot na pla}awa. Namaluvaweto na ovoj debalans e pove}e od neophodno. Ekspertite prepora~uvaat "ne da se krati grankata na koja stoime", {to go simbolizira uvozot, tuku izlezot go gledaat preku porast na izvozot. </p></li><li><p>KARAKTERISTIKI NA BILANSOT NA PLA]AWA NA RMPRIVATNI TRANSFERI**Prilivi koi zemjata gi dobiva od stranstvo bez nadoknada</p><p>Finansiraat zna~aen del od trgovskiot deficit ideficitot vo tekovnata smetka</p><p>Bele`at rast do IX 2007- u~estvo vo 2007 g.-18% od BDP</p><p> Kompozit od 3 kategorii: - doznaki, neto- efektiva, neto- ostanati privatni transferi, netoDinamika na privatni transferi, po komponenti (vo mil. $)Izvor: NBRMPokrienost na trgovski deficit so privatni transferi (vo %)</p><p>Chart1</p><p>43.0985844222</p><p>61.4669242916</p><p>41.5533962604</p><p>73.6553282616</p><p>60.408579479</p><p>78.8310971588</p><p>68.9863611779</p><p>54.825283233</p><p>49.3544047172</p><p>74.2573815532</p><p>62.3034599219</p><p>92.825079222</p><p>90.5264243554</p><p>82.9876038799</p><p>53.6247924737</p><p>1 (2)</p><p>National Bank of the Republic of MacedoniaNarodna banka na Republika Makedonija</p><p>Statistics DepartmentDirekcija za statistika</p><p>BOP and external debt statistics divisionOtsek za statistika na platen bilans i nadvore{en dolg</p><p>TABLE No.1- REPUBLIC OF MACEDONIA: BALANCE OF PAYMENTS /1TABELA 1 - PLATEN BILANS NA REPUBLIKA MAKEDONIJA /1</p><p>In USD Million(vo milioni SAD dolari)</p><p>199319941995199619971998199920002001200220032004200520062007</p><p>I. Current Account-82.54-262.94-298.91-339.85-286.56-278.82-65.26-97.61-236.08-377.61-184.11-452.82-157.91-56.39-596.83</p><p>Current Account (without Reinvested earnings and undistributed branch profits)Tekovna smetka (bez reinvestirana i neraspredelena dobivka)-82.54-262.94-298.91-339.85-288.13-272.36-40.62-79.38-249.47-363.82-155.55-450.66-103.44-33.96-345.76</p><p>GOODS, netSTOKI, neto42.82-184.92-222.78-314.67-386.27-515.63-495.92-690.82-526.72-805.58-851.00-1,138.97-1,063.03-1,284.99-1,629.75-1807</p><p>Exports, f.o.b.1,055.301,086.351,204.051,147.441,236.811,291.521,189.981,320.731,155.431,112.151,362.651,674.852,040.582,396.263,349.49</p><p>Imports, f.o.b. /2-1,012.48-1,271.27-1,426.83-1,462.11-1,623.08-1,807.14-1,685.91-2,011.55-1,682.15-1,917.73-2,213.65-2,813.82-3,103.61-3,681.24-4,979.24</p><p>SERVICES, netUSLUGI, neto-154.47-155.12-200.51-156.16-137.75-59.8238.8548.70-19.17-22.11-6.62-54.37-33.6428.2534.98</p><p>INCOME, netDOHOD, neto-56.69-46.60-39.57-51.35-54.51-52.25-71.82-64.53-27.97-44.33-62.39-39.19-113.46-36.65-385.02</p><p>o/w: interest, netod koj: kamata, neto-56.69-46.60-39.73-56.42-54.88-44.34-41.33-39.15-33.50-18.82-30.92-25.67-25.93-24.34-25.29</p><p>CURRENT TRANSFERS, netTEKOVNI TRANSFERI, neto85.80123.70163.95182.33291.97348.87463.64609.04337.78494.42735.90779.711,052.211,237.001,382.96</p><p>OfficialOficijalni28.0044.0027.0151.587.4637.3972.69132.4749.0196.83103.9870.0965.4573.7530.47</p><p>PrivatePrivatni57.8079.70136.94130.76284.51311.48390.94476.58288.78397.59631.93709.62986.761,163.251,352.49969</p><p>II. Capital and Financial Account-12.85162.34280.63318.20349.63296.30-91.4340.20236.60387.98218.30434.05165.4748.54638.84</p><p>CAPITAL ACCOUNT, netKAPITALNA SMETKA, neto0.0030.041.700.000.00-1.790.000.331.398.26-6.69-4.62-2.02-1.114.91</p><p>Capital transfers, netKapitalni transferi, neto0.0030.041.700.000.000.000.000.333.739.92-6.60-4.62-2.02-1.111.60</p><p>OfficialOficijalni0.0030.041.700.000.000.000.000.013.649.920.000.000.000.000.00</p><p>OtherDrugi0.000.000.000.000.000.000.000.310.090.00-6.60-4.62-2.02-1.111.60</p><p>Acquisition/disposal of non-produced,Steknuvawe/raspolagawe so neproizvodni, nefinansiski sredstva0.000.000.000.000.00-1.790.000.00-2.34-1.66-0.09-0.000.000.003.32</p><p>FINANCIAL ACCOUNT, netFINANSISKA SMETKA, neto-12.85132.31278.93318.20349.63298.09-91.4339.87235.20379.72224.99438.68167.4949.66633.93</p><p>Direct investment, netDirektni investicii, neto0.0024.009.4911.2157.98150.4788.10215.66446.26105.47117.46321.8794.23423.96700.15</p><p>Portfolio investment, netPortfolio investicii, neto0.000.002.680.311.32-0.000.00-0.110.360.355.4512.54237.8792.87155.58</p><p>Other investment, netDrugi investicii, neto43.98150.22367.35300.78294.11200.92-36.1988.81-134.42134.24153.04123.74250.45-91.36-78.79</p><p>Trade credits, netTrgovski krediti, neto-82.0297.97144.5876.94248.9739.13-7.95139.11-64.2281.8772.1490.42131.505.18-31.80</p><p>Loans, netZaemi, neto-91.00-96.8329.3141.5174.86216.1675.2710.97-113.53-6.9560.978.72123.13-20.42-167.17</p><p>Currency and deposits, netValuti i depoziti, neto81.0038.0986.66113.77-37.83-56.34-120.47-108.8221.2735.608.82-3.71-24.21-103.7512.47</p><p>o/w: Monetary Authorities, netod koi: monetarna vlast, neto0.000.000.000.00-28.02-15.24-6.2514.07-82.5659.7017.7726.440.77-3.26-0.22</p><p>o/w: Commercial Banks, netkomercijalni banki, neto-17.00-69.6423.4361.37-29.14-28.77-51.28-93.26-272.39112.17-48.88-105.0726.61-15.5898.23</p><p>o/w: Individuals, netostanati sektori, neto98.00107.7363.2352.4019.33-12.33-62.94-29.63376.23-136.2739.7475.06-52.10-84.90-85.55</p><p>Other, netDrugi, neto136.00110.99106.8168.568.111.9816.9747.5422.0523.7211.1128.3220.0427.63107.72</p><p>Gross official reserves (- = increase) /3Bruto oficijalni rezervi, ( - = zgolemuvawe) /3-56.83-41.91-100.595.91-3.79-53.29-143.35-264.48-77.00139.66-50.96-19.47-415.07-375.82-143.01</p><p>III. Errors and Omissions95.39100.6018.2821.64-63.06-17.48156.6957.41-0.51-10.37-34.1918.77-7.557.84-42.01</p><p>1/ Preliminary data.1/ Prethodni podatoci.</p><p>a. Revision of the 2007 data has been done in October 2008 in the following categories: direct investment, income and other investment, due to inclusion of data from the annual FDI Survey DI 22a. vo oktomvri 2008 godina izvr{ena e revizija na podatocite od 2007 godina vo kategoriite direktni investicii, dohod i ostanati investicii, poradi vklu~uvawe na podatocite od godi{niot pra{alnik za stranski vlo`uvawa DI 22</p><p>b. Revision of the time series data 1997-2006 is made in November 2007 in the following categories:b. vo noemvri 2007 godina izvr{ena e revizija na vremenskata serija 1997-2006 godina kaj slednite kategorii:</p><p>- direct investment and income- better coverage due to the introduction of a new data source (annual FDI Survey DI 22) for the period 1997-2006- direktni investicii i dohod-podabar opfat poradi voveduvawe na nov izvor na podatoci-(godi{en pra{alnik za stranski vlo`uvawa DI 22) za periodot 1997-2006 godina</p><p>- goods, services, current transfers, trade credits and direct investments data for 2003 and 2004 due to the final data on foreign trade for 2004 and 2005- stoki, uslugi, tekovni transferi, trgovski krediti i direktni investicii, vrz osnova na definitivnite podatoci za nadvore{no - trgovska razmena za 2004 i 2005 godina.</p><p>- services - better coverage due to the introduction of a new data source (Monthly Reports on residents' accounts abroad and settlement accounts) for the period 2003-2006- uslugi - podobar opfat na podatocite poradi voveduvawe na nov izvor na podatoci- (Mese~ni izve{tai za rezidentni smetki vo stranstvo i evidentni smetki) za 2003-2006 godina</p><p>- income and other investments, net - better coverage of indebtedness data for 2003 and 2004- dohod i drugi investicii-neto - poradi podobar opfat na podatocite za kreditnata zadol`enost za periodot 2003-2004 godina</p><p>c. Revision of the time series data 2003-2004 is made in April 2005 in the following categories:v. vo april 2005 godina izvr{ena e revizija na vremenskata serija 2003-2004 godina kaj slednite kategorii:</p><p>- goods, services, current transfers, trade credits and direct investments data for 2003 and 2004 due to the foreign trade final data for 2003- stoki, uslugi, tekovni transferi, trgovski krediti i direktni investicii, vrz osnova na definitivnite podatoci za nadvore{no - trgovska razmena za 2003 godina.</p><p>- better coverage of Government services n.i.e.; better coverage of indebtedness data, (long-term debt) for income and other investments-net (trade credits, loans and other items) for 2003- uslugi - podobar opfat na podatocite za vladini uslugi. Dohod i drugi investicii-neto (trgovski krediti, zaemi i drugi) - poradi podobar opfat na podatocite</p><p>za kreditnata zadol`enost (dolgoro~en dolg)</p><p>d. Revision of the time series data 2002-2003 is made in October 2004 due to the:g. vo oktomvri 2004 godina revidirana e vremenskata serija 2002-2003 godina. Izvr{eni se promeni vo slednite kategorii:</p><p>- methodological adjustments of the time series for private transfers, cash exchange (January - December 2003);- privatni transferi, menuva~ko rabotewe (januari-dekemvri 2003 god.) - zaradi metodolo{ko usoglasuvawe i</p><p>- new data source introduction for currency and deposits of the commercial banks (march 2002 - December 2003)- valuti i depoziti na komercijalnite banki (mart 2002 - dekemvri 2003 god.) - voveduvawe na nov izvor na podatoci</p><p>so koj e zgolemen opfatot na smetkite ~ii promeni se presmetuvaat vrz osnova na promenite vo sostojbite po originalna valuta.</p><p>e. revision of the time series data 2002-2003 is made in August 2004 due to the:d....</p></li></ul>