Bilişim Teknolojileri - 12 - Monitörler

  • Published on
    20-Jun-2015

  • View
    1.522

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Biliim Teknolojileri - 12 - Monitrler

Transcript

<p>T.C. M E M BAKANLII LL T</p> <p>MEGEP(MESLEK M VE E T RET S M STEM N N GLEND LMES R PROJES )</p> <p>B M TEKNOLOJ L LER</p> <p>MON TRLER</p> <p>ANKARA 2007</p> <p>Milli E Bakanl itim taraf geli ndan tirilen modller; Talim ve Terbiye Kurulu Ba n 02.06.2006 tarih ve 269 say Karar kanl n l ile onaylanan, Mesleki ve Teknik E Okul ve Kurumlar kademeli olarak itim nda yayg tlan 42 alan ve 192 dala ait ereve nlar retim programlar nda amalanan mesleki yeterlikleri kazand rmaya ynelik geli tirilmi retim materyalleridir (Ders Notlar r). d Modller, bireylere mesleki yeterlik kazand rmak ve bireysel renmeye rehberlik etmek amac yla renme materyali olarak haz rlanm denenmek ve , geli tirilmek zere Mesleki ve Teknik E itim Okul ve Kurumlar nda uygulanmaya ba lanm r. t Modller teknolojik geli melere paralel olarak, amalanan yeterli i kazand rmak ko ile e ulu itim retim s nda geli ras tirilebilir ve yap lmas nerilen de iklikler Bakanl ilgili birime bildirilir. i kta rgn ve yayg e kurumlar letmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik n itim , i kazanmak isteyen bireyler modllere internet zerinden ula labilirler. Bas lmmodller, e kurumlar itim nda rencilere cretsiz olarak datr. l Modller hibir ekilde ticari amala kullan lamaz ve cret kar l nda sat lamaz.</p> <p> NDEK LERAIKLAMALAR ....................................................................................................................ii G .......................................................................................................................................1 R RENME FAAL YET ....................................................................................................3 1 1. CRT MON TRLER ...........................................................................................................3 1.1. Monitrlerle Temel Kavramlar ............................................................................3 lgili 1.2. CRT (Katot I Tp) Monitrler..................................................................................7 n 1.2.1 CRT Monitrn zellikleri ve al Prensibi ...................................................8 ma 1.2.2. CRT Monitrn al r lmas Ayarlanmas t ve ................................................... 11 1.3. Monitr Standartlar ....................................................................................................12 UYGULAMA FAAL YET .............................................................................................. 15 LME VE DE ERLEND RME 1 ................................................................................. 16 RENME FAAL YET .................................................................................................. 18 2 2. LCD MON TRLER ......................................................................................................... 18 2.1. LCD (Likit Kristal Ekran) Monitrler......................................................................... 18 2.1.1. LCD Monitrn zellikleri ve al Prensibi ................................................18 ma 2.1.2. LCD Monitrn al r lmas Ayarlanmas t ve ................................................... 22 LME VE DE ERLEND RME ....................................................................................26 RENME FAAL YET .................................................................................................. 27 3 3. PLAZMA MON TRLER ................................................................................................ 27 3.1. Plazma Monitrler....................................................................................................... 27 3.1.1. Plazma Monitrn zellikleri ve al Prensibi ............................................28 ma 3.1.2. Plazma Monitrn al r lmas Ayarlanmas t ve ............................................... 30 UYGULAMA FAAL YET .............................................................................................. 33 LME VE DE ERLEND RME ....................................................................................34 RENME FAAL YET -4................................................................................................... 35 4. PROJEKS YON MAK NES PROJEKS VE YON MON TRLER ............................... 35 4.1. Projeksiyon Makineleri ve Projeksiyon Monitrler ....................................................35 4.1.1. Projeksiyon Makine ve Monitrlerinin zellikleri ve al Prensibi............. 36 ma 4.1.2. Projeksiyon Makine ve Monitrlerinin al r lmas Ayarlanmas t ve ............... 40 UYGULAMA FAAL YET .............................................................................................. 43 LME VE DE ERLEND RME ....................................................................................44 MODL DE ERLEND RME .............................................................................................. 45 CEVAP ANAHTARLARI ..................................................................................................... 49 KAYNAKA .........................................................................................................................51</p> <p>i</p> <p>AIKLAMALAR AIKLAMALARKOD ALAN DAL/MESLEK MODLN ADI MODLN TANIMI SRE N KO UL YETERL K 481BB0016 Bili Teknolojisi im Alan Ortak Monitrler Bilgisayarlarda kullan monitrlerle ilgili bilgi veren lan renme materyalidir 40 / 8 Post ( Amodln almolmak. lk l ) Bilgisayar ekranlar ba s yapmak nn lantn Genel Ama Bu modl ile gerekli ortam sa land bilgisayar nda, monitrlerini tan yacak ve bilgisayar ba s lantn gerekle tirebileceksiniz. Amalar MODLN AMACI 1. CRT ekranlarbilgisayarla ba s yaparak n lantn kullanabileceksiniz. 2. LCD ekranlarbilgisayarla ba s yaparak n lantn kullanabileceksiniz. 3. Plazma ekranlarbilgisayarla ba s yaparak n lantn kullanabileceksiniz. 4. Projeksiyon ekranlar bilgisayarla ba s yaparak n lantn kullanabileceksiniz. Ortam Bilgisayar laboratuar .</p> <p>E M RET T M ORTAMLARI VE DONANIMLARI</p> <p>Donan ve Yazm m lBilgisayar, DVI portlu ekran kart , CRT, LCD, Plazma, Projeksiyon makinesi veya projeksiyon monitr, Monitrlerin kullan kitap . m klar Modl iinde ve sonunda verilen retici sorularla edindi iniz bilgileri peki tirecek, uygulama rneklerini ve testleri gerekli sre iinde tamamlayarak etkili renmeyi gerekle tireceksiniz. S yla ararma yaparak, grup ras t al malar kat na larak ve en son a amada alan retmenlerine dan arak lme ve de erlendirme uygulamalar gerekle n tiriniz.</p> <p>LME VE DEERLEND RME</p> <p>ii</p> <p>G R G RSevgili renci, Televizyonlar, monitrler, projeksiyon makineleri Btn bu grntleme donan n nd mlar d mzde akl za h geli teknolojik geli m zl en melerin paralelinde ister istemez sorular gelmektedir. Nasoluyor da bu donan l mlar grntleri olu turuyor? Bunlar kadar etkili yapan zellikler nelerdir? Bu donan n bu kadar ince olmasn bu mlar n alt yatan teknolojinin zelli nedir ve bunun gibi birok soru bu sorulara cevap nda i te vermek amac bu modlde, sizlere bilgisayarlarda kullan monitrler ve grntleme yla lan ayg tlarile ilgili bilgiler verilecektir. Bu modl sonunda, bir bilgisayar donan nda m olmazsa olmaz olarak d nlen grntleme donan yla ilgili temel bilgilere mlar kavu acaks z. Ayr bu modl aracyla edindi n ca l iniz bilgiler, sizlerin gelecekte kabilecek bir grntleme donan n al prensibi ile ilgili fikir yrtmenize mn ma yard olacakt mc r.</p> <p>Kontrol monitr</p> <p>1</p> <p>2</p> <p> RENME FAAL YET 1AMA</p> <p> RENME FAAL YET 1</p> <p>Bu renme faaliyetinde, monitrlerin kalitesini belirleyen niteliklerin yan nda elektron tabancas tas grnt olu vas yla turulan CRT monitrlerin zelliklerini ve al ma prensibini reneceksiniz.</p> <p>ARA TIRMA1990l llarda kullan siyah beyaz monitrlerin zellikleri hakk ararma y lan nda t yap z. Trkiyede ilk renkli bilgisayar monitr ne zaman retilmi Arar z. 2000 n tir? tn ynda sat 17 in CRT bir monitrle gnmzde sat 17 in CRT bir monitrn dolar l lan lan baz fiyat kadard Aradaki fiyat farkl neden kaynaklanmaktad Sorgulay z. nda ne r? l r? n Edindi btn ararma sonular z iniz t n raporlaysfa sununuz ve tartn p n z. </p> <p>1. CRT MON TRLER1.1. Monitrlerle Temel Kavramlar lgiliBilgisayarlarda grntleme i lemi, temel olarak u ekilde yap lmaktad r. Grntlenecek resim bilgisi say (dijital) olarak ekran kart ya da grntleme i sal na lemini stne alan mikro denetleyicili sisteme gnderilir. Daha sonra ekran kartlar ndaki haf za elemanlar bulunan (RAMlerinde) resim bilgisi DAC (Dijital Analog evriciler) nda aracyla her nokta (piksel) iin ayr genlik bilgisine dn l ayr trlr. Bu genlik bilgileri renk derinli gre de iklik gstermektedir. rnek olarak SVGA bir ekran kart her ine i nda bir nokta iin yakla olarak 16,8 milyon renk kaydedebilmektedir. Tablo1.1 de ekran k formatlar n renk derinlik zellikleri verilmektedir. Tablo1.2 de ise temsili olarak genlik n bilgilerinin renk kar klar l ifade edilmi tir. Bit Derinli i 1 8 16 Renk Say s 2 256 (VGA) A klama Grnt sadece siyah ve beyaz renkten olu turulur. Ekranda en fazla 2 8 = 256 renk e olu idi turulabilir.</p> <p>65,536 Tm renkleri d nd mzde ba sona 65536 renkten tan (High Color, XGA) olu olduka yo bir renk tayf sahip olan bu format an un na YKSEK RENK yine de 24 bit renk tayf gre yetersizdir. na 16,777,216 GEREK RENK (True Color, SVGA) 16,777,216 (True Color + Alpha Channel) Gzleri doyurucu nitelikte olup tm renklerin elde edilmesini sa layan bir formatt Yeni nesil renkli r. monitrler standart 24 bit VGA konnektrleri ile sat lmaktad r. Renkler 24 bitle temsil edilmektedir. Yaln 32-24=8 bit z grntlenen objenin saydamlbilgisi iin ayr k lmaktad r.</p> <p>24</p> <p>32</p> <p>Tablo 1.1: Video grafik h zlandc ntemel renk derinlik zellikleri rlar n</p> <p>3</p> <p>Gerilim (Voltaj) K z Ye rm il Mavi 5 0 0 0 5 0 0 0 5 5 2,5 3 5 2,5 5</p> <p>Renk</p> <p>Tablo1.2: Gerilim de erlerinin temsili renk gsterimi</p> <p>Monitrlere resim bilgisi analog olarak gnderilmektedir. R (RED-k z G rm), (GREEN-Ye ve B (BLUE-mavi) olarak 3 hat zerinden iletilen analog sinyallerin her biri il) iin ayr 3 adet DAC grev almaktad Bu analog renk bilgi sinyalleri ekran kablosunda ayr r. ayr gnderilmektedir. 1.1 de kablo pin ba lar ayr ekil lant gsterilmekte ve Tablo1.3 te a klamalar lmaktad yaz r.1: k z 6 : k z rm rm geri k dn (toprak) 2: ye il k 3: mavi k 4: bo 5: toprak 7 : ye geri il dn (toprak) 8 : mavi geri dn (toprak) 9 : bo</p> <p>11: monitr kimlik 0 12: monitr kimlik 1 veya ekrandan gnderilen bilgi hatt 13: yatay senkronizasyon geri dn 14: d ey senkronizasyon</p> <p> 1.1: Monitr kablo pinleri ekil (d-sub 15 konnektr)</p> <p>10 : senkronizasyon geri 15: monitr kimlik 3 dn (toprak) veya bilgi darbesi</p> <p>Tablo1.3: Pin a klamalar</p> <p>Yatay ve d senkronizasyon pinleri zerinden ekranda resim bilgisinin ey olu turulmas gerekli olan tarama sinyalleri gnderilir. Yatay ve d senkronizasyon iin ey yard yla ekran, sat sat dzgn bir m r r ekilde taran ve istenilen pikselle renk bilgisi r verilir. Bilgi: Monitrlerde bazrenklerin olmamasveya grntde meydana gelen bozukluklar genellikle monitr konnektr pinlerinin e ilmesinden ya da kablo kopmalar ndan meydana gelmektedir. Konnektr pinlerinin kontrol edilerek tekrar ba s n yap lantn lmas zandzelmesini sa ar n layabilir. Monitrlerin kalitesini belirleyen en nemli unsurlardan birisi de piksel boyutlar r. d Piksel (nokta) R-G-B renk hcrelerinin birle iminden olu mubir yapr. bir monitr d yi ekranok say pikselden olu Bu piksellerin nokta aral (dot pitch) ne kadar kk , da ur. klar</p> <p>4</p> <p>olursa ve ekran kaplayan piksel say ne kadar ok olursa o kadar ince ayr ekranda s nt gsterilebilir. E bir monitre bytele yakla er pikselleri rahatl fark edebiliriz. rsak kla 1.2 de monitr pikselleri gsterilmektedir. ekil</p> <p>a) Glge maskeli yap b) A k zgara yap 1.2: Monitr ekran piksel grnm ekil</p> <p>Btn bu ayr lar, ekran znrl ve kalitesini ortaya koymaktad Nokta nt n n r. aral monitrlerin tipine gre 0.2 ile 0.3 mm milimetre aras de mektedir. klar nda i Monitrler iin di bir husus ise ekran znrl er dr (screen resolution). Ekran znrl satstun olarak ifade edilmektedir. rne 1024X768 olarak ayarlanmbir r in monitrde her sat 1024, her stunda ise 768 nokta bulunmaktad Toplamda ise rda r. 1024x768=786432 nokta bulunur. Bir monitr satrken maksimum destekledi ekran l i znrl nn bilgisi verilmektedir. Ayr sadece znrlk, monitr zelliklerinin belirlenmesinde yeterli de ca ildir. Tazeleme oranda (Refresh Rate) znrlkle birlikte belirtilen bir zelliktir. Hz birimiyle ifade edilen tazeleme frekansbir saniye ierisinde monitrn uygun ve kararl , olarak ekrana getirebilece resim sayn i s belirler. Monitrlerin bu zelli ekran kartlarn i, n tazeleme frekans ile paralellik gstermektedir. E bir ekran kart monitrn er desteklemedi bir znrlk ve tazeleme frekans ayarlan monitrde grnt elde i na rsa edilemeyecektir. letim sistemleri bu gibi durumlarda ekran karart ve 15 saniye hibir r i yap lem lmazsa monitr eski alr hline geri getirir. Monitrlerin boyutlaramerikan l birimi in- inch ile ifade edilmektedir. Bir , monitrn boyutu sol alt k ile sast k esi esinin aras ndaki mesafenin llmesi ile bulunmaktad r. ekil 1.3 te boyutlargsteren resimler verilmektedir. CRT monitrler k eden k plastik kmlardahil llrken, LCD monitrler sadece grnebilir eye s alan ndan llerek boyutlar belirlenmektedir. Bu nedenle monitrlerin seilmesinde as l olan grnebilir alann bykl oldu unutulmamalr. n n u d (1 in = 2,54 cm dir)</p> <p>5</p> <p> 1.3: Monitr boyutu ekil</p> <p> bir monitrde ayr harcad yi ca enerjinin az olmas ayd , nlatma zelli inin ve kontrast oran n fazla olmas n gibi zellikler aranmaktad Btn bu zelliklerin ok iyi r. olmas monitrlerin kalitesini art rmakta buda monitrn fiyat yans na maktad r. Monitr ne kadar iyi olursa olsun e ekran kart er monitr kadar iyi de istenilen ilse grnt kalitesi elde edilemez. Gnmz ekran kartlarher trl monitrn kullan na , lmas olanak sa lamaktad 1.4 te geli bir ekran kart r. ekil mi gsterilmektedir.</p> <p> 1.4: Ekran kart ekil portlar</p> <p>VGA portu tm bilgisayar monitrleri iin kullanrken, S-Video portu zerinden l televizyon ve video kaydedici gibi cihazlara PAL/NTSC yay sisteminde sinyal gnderilir. n S-Video portundan gnderilen resim sinyali monitr ve DVI portundan gnderilen resim</p> <p>6</p> <p>sinyaline gre kalitesizdir. Monitr ve DVI portlar bir saniyede ok yksek yo ndan unlukta bilgi gnderilmektedir. Bu sinyallerin iletilmesinde zel bir kablo kullan d lmal r. Monitr ile ekran kart aras kablo boyu uzad monitrde olu grntde nda ka an problemler kabilir. Bu nedenle kabloya ok dikkat edilmesi gerekmektedir. DVI portu zerinden resim bilgisi s r olarak gnderilir. Genelde plazma k lm t TV lerde ve projeksiyon makinelerinde bulunan bu port aracyla resim bilgisinin l bozulmadan, HDTV ve UXGA yay formatlar destekleyen byk ekranlsistemlere n n aktar lmas lanmaktad sa r. Soru: 100 Hz lik tazeleme frekans al bir monitrn znrl 1024x768 olarak nda an ayarlanm r. Renk derinli 16 bit olarak ayarlanan bu monitre 1 saniye boyunca t i gnderilecek olan resim bilgisi ne kadard r? Cevap: Normal olarak bir monitr 60 Hz tazeleme frekans alr. Normal nda artlarda 1 saniye iinde ka resim olu turuldu hesap edersek (tazeleme oran = 60/2=30 ereve un...</p>