BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ AĞ TEMELLERİ

  • Published on
    01-Feb-2017

  • View
    244

  • Download
    23

Embed Size (px)

Transcript

  • T.C.MLL ETM BAKANLII

    MEGEP(MESLEK ETM VE RETM SSTEMNN GLENDRLMES

    PROJES)

    BLM TEKNOLOJLER

    A TEMELLER

    ANKARA 2008

  • Milli Eitim Bakanl tarafndan gelitirilen modller;

    Talim ve Terbiye Kurulu Bakanlnn 02.06.2006 tarih ve 269 sayl Karar ileonaylanan, Mesleki ve Teknik Eitim Okul ve Kurumlarnda kademeli olarakyaygnlatrlan 42 alan ve 192 dala ait ereve retim programlarndaamalanan mesleki yeterlikleri kazandrmaya ynelik gelitirilmi retimmateryalleridir (Ders Notlardr).

    Modller, bireylere mesleki yeterlik kazandrmak ve bireysel renmeyerehberlik etmek amacyla renme materyali olarak hazrlanm, denenmek vegelitirilmek zere Mesleki ve Teknik Eitim Okul ve Kurumlarndauygulanmaya balanmtr.

    Modller teknolojik gelimelere paralel olarak, amalanan yeterliikazandrmak koulu ile eitim retim srasnda gelitirilebilir ve yaplmasnerilen deiiklikler Bakanlkta ilgili birime bildirilir.

    rgn ve yaygn eitim kurumlar, iletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlikkazanmak isteyen bireyler modllere internet zerinden ulalabilirler.

    Baslm modller, eitim kurumlarnda rencilere cretsiz olarak datlr.

    Modller hibir ekilde ticari amala kullanlamaz ve cret karlndasatlamaz.

  • i

    AIKLAMALAR ....................................................................................................................iiGR .......................................................................................................................................1RENME FAALYET - 1 ...................................................................................................31. A TEMELLER ................................................................................................................. 3

    1.1. Veri Alar .................................................................................................................... 31.2. A Tarihesi.................................................................................................................. 41.3. Paralel letiim ..............................................................................................................71.4. Seri letiim................................................................................................................... 7

    1.4.1. Asenkron Seri letiim ........................................................................................... 71.4.2. Senkron Seri letiim ............................................................................................. 7

    1.5. A Topolojileri..............................................................................................................71.5.1. Bus Topolojisi........................................................................................................81.5.2. Yldz Topolojisi....................................................................................................91.5.3. Aa Topolojisi .....................................................................................................91.5.4. Halka (ring) topolojisi.......................................................................................... 10

    1.6. A Protokol Standartlar ............................................................................................. 111.7. A eitleri ................................................................................................................. 11

    1.7.1. Yerel Alan Alar ................................................................................................ 111.7.2.Geni Alan Alar .................................................................................................111.7.3.Metropol - Alan Alar (MAN) ............................................................................111.7.4. Depolama Alan Alar ( San ) ..........................................................................111.7.5. zel Sanal Alar (VPN) ...................................................................................... 121.8.1. A Kart( NIC- Network Interface Kart ) ............................................................ 121.8.2. Hub ...................................................................................................................... 141.8.3. Anahtar Cihaz .....................................................................................................161.8.4. Ynlendirici ( Router )......................................................................................... 171.8.5. Geit Yolu............................................................................................................171.8.6. Gvenlik Duvar (Firewall) ................................................................................. 171.8.7. Modem Cihaz .....................................................................................................211.8.9. Eriim Sunucu (Access Server) ...........................................................................241.8.10. Ortam Dntrc (Transciever) .....................................................................241.8.11.nternet Eriim Paylatrcs...............................................................................241.10.1. Bant Genilii ....................................................................................................25

    LME VE DEERLENDRME .................................................................................... 27RENME FAALYET - 2 .................................................................................................302. A OLUTURMA MODELLER .................................................................................... 30

    2.1. Veri Haberlemede Katman Kullanm .......................................................................302.2. OSI Modeli.................................................................................................................. 302.3. Eten Ee letiim........................................................................................................322.4. TCP/ IP Modeli ..........................................................................................................322.5. Veri Gnderim Sreci .................................................................................................32UYGULAMA FAALYET .............................................................................................. 34LME VE DEERLENDRME .................................................................................... 36

    MODL DEERLENDRME .............................................................................................. 38CEVAP ANAHTARLARI .....................................................................................................39KAYNAKA......................................................................................................................... 40

    NDEKLER

  • ii

    AIKLAMALAR

    KOD 481BB0029ALAN Biliim TeknolojileriDAL/MESLEK A letmenliiMODLN ADI A Temelleri

    MODLN TANIMIA elemanlarn kullanarak, bir a sistemi oluturmak iingerekli temel bilgi ve becerilerin kazandrld renmemateryalidir.

    SRE 40/24

    N KOULYETERLK Fiziksel olarak a tasarmn yapmak

    MODLN AMACI

    Genel AmaBu modl ile a elemanlarn kullanarak, a sistemlerininfiziksel kurulum ilemlerini yapabileceksiniz.

    Amalar A sistemlerini tanyarak, topolojinin (yerleim ekli)

    seimini yapabilecekseniz. A elemanlarn tanyarak, topolojiye uygun montaj

    ilemini yapabileceksiniz

    ETM RETMORTAMLARI VEDONANIMLARI

    Ortam:Ala birbirine bal bilgisayar laboratuar.

    Donanm:Tepegz, projeksiyon, bilgisayar, modem, switch, bridge,router, a kart, eriim noktas, bakr kablolar, fiber kablolar,kablo hazrlama aparatlar.

    LME VEDEERLENDRME

    Her faaliyet sonrasnda o faaliyetle ilgili deerlendirmesorular ile kendi kendinizi deerlendireceksiniz.

    Modl sonunda uygulanacak lme aralar ile modluygulamalarnda kazandnz bilgi ve beceriler llerekdeerlendirilecektir.

    AIKLAMALAR

  • 1

    GR

    Sevgili renci,

    Bilgisayar alar, bilgi alveriinin ok hzl bir ekilde gerekletii ve bilgiye kolayulam salayan bir bilgi havuzudur. Bu ortam oluturan ve ayakta durmasn salayan ateknolojilerinin nemi de gn getike artmaktadr.

    Gnmzde her alanda kullanlan ve bilgiye eriim hzn byk bir oranda arttraninternet, vazgeilmez dev bir ktphanedir. Her eve ve her i yerine giren internet,bilgisayarlarn bir aa balamas zorunluluunu ortaya koymutur.

    Bilgisayar alarnn bu denli nemli hale gelmesi ile birlikte a sistemleri konusundabilgi sahibi ve iine hakim teknik elemanlara olan ihtiya artmaktadr.

    Bu modln sonunda, bilgisayar alarn olutururken kullanacanz topolojiyiseebilecek, o topolojiye ait kablo tipini belirleyip kablolar kullanma hazr halegetirebilecek ve uygun a elemanlarn seebileceksiniz.

    Mevcut bilgisayar alarn daha verimli hale getirmek iin zm retebilecek,karlalan sorunlara hzl bir ekilde mdahale edebileceksiniz.

    GR

  • 2

  • 3

    RENME FAALYET - 1

    A sistemlerini tanyarak, topolojinin (yerleim ekli) seimini yapabileceksiniz.

    Piyasada en ok kullanlan a topolojilerini ve bu topolojilere en fazla kabilgisayar balanabileceini reniniz.

    1. A TEMELLER

    1.1. Veri Alar

    Birden ok bilgisayarn birbirine bal olduu donanm ve yazlmlarn dapaylalmasna izin veren bilgisayar alar, veri haberlemesini veri alar zerindenyapmaktadr.

    Bilgi iletimine en gzel rnek evlerimizde kullandmz telefonlardr. Telefonlardases bilgisi kablolar ile santrale gnderilir, santrallerden dier santrallere ve oradan da hedeftelefona ar iletilir. Her telefonun kendisine ulamakta kullanlan bir numarasbulunmaktadr. Bu sistem incelendiinde bir an nasl alt daha kolay anlalabilir.Sistem bilgisayara uyarlandnda her bilgisayarn bir numarasnn bulunduu, eitlikablolama teknolojileri ve a elemanlaryla bilginin hedefe ulatrld grlecektir.

    Bilgisayar alar da bir veri adr. A sistemi ise iki kiisel bilgisayardanoluabilecei gibi binlerce i istasyonundan da oluabilir.

    'A' terimi konusunda dikkat edilecek bir nokta, genelde bamsz makinelerinbalantsndan oluan sistem olarak kullanlmasdr. Bilgisayar anda, datk ilemekuraldr ve an kendisi bilgisayar gibi grlebilir. zetlemek gerekirse, bilgisayar alarnnkarakteristikleri aadaki gibidir:

    Entegre sistemler Evrensel bilgi eriimi Hazr veya zel yapm yazlmlar Hiyerarik ynetim ve kaynak sahiplii oklu-retici ortamlar

    RENME FAALYET-1

    AMA

    ARATIRMA

  • 4

    1.2. A Tarihesi

    Zamanla bilgisayarlar kld ve daha komplike cihazlar oldular. Fakat endstriyehala daha byk ve ok daha gl makineler hkmediyordu. Hesaplama geliti,bilgisayarlar birden fazla uygulamay ileyebilir hale geldiler ve geni merkezi mainframebilgisayarlar oldular. Yani pek ok terminal ve cihaz bal olan merkezi bilgisayarlard.Bal olan terminallere 'dumb' (aptal) terminaller deniyordu. Dier bir deyile giri ve kcihazlar (ekran ve klavye gibi) ve depolama yerine sahiptiler fakat kendileri iin ilemyapamazlard. Burada gemi zaman ekleri kullanlsa da gnmzdeki modern ateknolojisinin yannda bu tip ortamlar hala kullanlmaktadr. Yerel terminaller sradan dkhz bir seri arabirim ile makineye balydlar. Uzaktaki terminaller modemler ve sradan dial-up telefon hatlaryla makineye balanyorlard.

    Bu ortamda 1200, 2400 ve 9600 bps transfer hzlar sunulabiliyordu. Bu dijital astandartlar iin dk fakat pek ok uygulama iin uygundu. Burada tanmlanan host/terminal kullanm en saf ekliyle merkezi ilemedir. Bu tip bir ortamdaki ilemeuygulamalar aadakiler gibidir:

    Geni btnlemi veritaban ynetimi Yksek-hz bilimsel algoritmalar Merkezi dkm kontrol

    Mainframe host/ terminal ortamnda ilemler kme yada interaktif olabilir. Kmeileme ile, ilemler daha sonras iin depolanr ve hep birlikte ileme tabi tutulurlar.

    Bu yksek hzlarda ilemeye izin verir. nteraktif ilemede ise veriler girer girmezilenirler. Bu daha yavatr ama belirgin avantajlar vardr.

    Mainframeler geliip yksek hzda balantlara sahip olunca baz haberlemeilemleri baka cihazlara devredildi. Bu cihazlar cephe ilemcileri (FEPs-front endprocessors) ve grup kontrolcleri (CCs-cluster controllers) idiler. Cephe ilemcisi ahaberlemesine adanyordu. Host bilgisayar ve yksek hz balant arasnda duruyordu. Grupkontrolcs FEPe balyd ve adndan da anlald gibi ok sayda terminal ilehaberlemeyi ynetiyordu. FEPler ve grup kontrolcleri datk ilemenin balangcydlarve datk ileme bilgisayar a haberlemesinin balangcyd.

    Merkezi mainframe bilgisayar sistemlerinin eitli dezavantajlar vard. lenmemibilgiye ve raporlara snrl sayda insann kontrol eriimi vard.

    Yazlm hazrlamak iin pahal bir yazlm gelitirme ekibi gerekiyordu. Ayrca bakmve destek harcamalar yksekti. Doal evrim datk ileme ynndeydi ve minibilgisayarlar(adnn aksine hala geni makineler) mainframelerden ilemin ounu almaya baladlar.

    Datk hesaplama ile geleneksel host/terminal ortamlarda kullanlandan dahakomplike alara ihtiya duyulmaya baland.

  • 5

    Datk minibilgisayar-tabanl ortamlarda, dumb terminallere seri balantlar yinedesteklenmekte. Fakat bamsz alma istasyonlarnn geliimiyle Ethernet gibi gerek aarabirimlerine doru bir eilim balad.

    Minibilgisayar-tabanl datk ortamlarda ilenen tipik uygulamalar:

    CAD/CAM (bilgisayar destekli dizayn/bilgisayar destekli retim) Haberleme Proje Ynetimi

    Orta-l Veritaban Ynetimi

    Datk ilemeyi ynetmek merkezi ilemeyi ynetmekten daha zordur fakat pek okavantaj vardr. Byk bir iin i yknn eitli makineler arasnda paylatrlabilmesinisalar. rnein bir bilgisayar eitli ilemciler zerinde iin kk paralarn balatabilir vetm ilemi bitirmek iin ktlar kullanabilir. Bu mevcut ileme gcnn verimlikullanmdr. Byk ileri hzlandrr ve ilemcilerin iin kendileri iin uygun blmlerindekullanlmasna izin verir. zetleyecek olursak, datk ilemenin karakteristikleri aadakigibidir:

    Bamsz i-istasyonlar (baz durumlarda minilere ve / veya mainframe lerebal)

    Hazr yazlmlar Merkezi olmayan kaynak ynetimi Farkl retici firmalardan oluabilen ortamlar.

    Minibilgisayar/bamsz i-istasyonlar ortamndaki datk ileme gnmzdebildiimiz bilgi alarnn oluumuna yol at. Bu evrimdeki dier bir safha ise entegredevrelerin kefi idi. Bu daha kk fakat daha gl makinalara fakat hepsinin farkl yazlmkullanabilmesine yol at. Otomasyon adalar arasndaki haberlemeyi mmkn klabilmekiin eitli reticiler kendi a mimarilerini gelitirmeye baladlar. Bunlardan ikisi DECnet(sahibi Digital Equipment Corporation) ve SNA (System Network Architecture, sahibi IBM)dir. Bu alar adanm PSTN balantlar zerinde alrlar. DECnet ve SNA 'enterprise'alardr. Kendi organizasyonlarna hizmet veriyor fakat dier alarla ayn ortamdaalamyorlard. Interoperability konusunu zmede ilk alan packet-switched aAmerikan hkmetinin ARPANETidir.

    ARPANET, 1960larda gelitirildi ve bilgisayar donanm seimlerine balkalmakszn pek ok organizasyonu birbirine balad. Modern 'kresel' geni alan ayapsna atlan ilk admd. Belki de a yapsna en byk tevik mikrobilgisayar veyaPClerin (kiisel bilgisayarlar) gelitirilmesi idi. Mikrobilgisayar lek haricindeminibilgisayar ve mainframelerden ok da farkl deildi. Gerekte gnmzn baz PCleri5 - 10 yl nceki minilerden ok daha gldrler. PCyi, btn bilgi haberlemesinin kendiiinde yapld minyatr bir mainframe ortam olarak da dnebilirsiniz. Modern PC ilegeleneksel bilgisayarlar arasndaki ana fark PClerin ileyi hz. Bunun sebebi de ksmen,modern PClerde yksek hz kullanc arabirimleri kullanlmasdr. PClerdeki bu hznsebeplerinden biri de gen...

Recommended

View more >