Bingo(Term Paper).docx

  • Published on
    08-Nov-2014

  • View
    198

  • Download
    7

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Ang dokumentong ito ay ukol sa pag-aaral ng historya ng bingo at mga salitang madalas ipanglarawan sa mga numero nito.

Transcript

Bingo: Namumuro Na Ba Sa Wikang Filipino?

Jasmin J. De Vera

Bilang tugon sa kahilingan ng asignaturang Filipino 40

Sa ilalim ni G. Jimmuel Naval

Abstrakt Ang Bingo ay isang tanyag na sugal sa Pilipinas. Itinuturing itong isang laro at anyo ng libangan ng nakakarami. Ang Bingo ay nagsimulang laruin noon pa lamang 1530 sa Italya at kaagad na kinakitaan ng pagtangkilik mula sa mga tao. Walang pinipiling lugar o okasyon ang larong Bingo. Ganun din sa mga taong naglalaro nito. Bukod sa pagiging sugal at libangan, ang Bingo ay ginagamit din upang mangalap ng pondo at sa pagtuturo. Maraming masama at mabuting dulot ang larong ito. Malaki ang naiambag nito sa pangaraw-araw na wika ng mga taong naglalaro nito.

1

Talaan ng Nilalaman I. Introduksyon..............................................................................................................................3 II. Diskusyon A. Ang Bingo............................................................................................................................5 B. Kasaysayan ng Bingo..........................................................................................................6 C. Lugar at okasyon kung saan nilalaro ang bingo.................................................................7 D. Mga taong naglalaro ng bingo............................................................................................9 E. Mga dahilan ng paglalaro ng bingo...................................................................................10 F. Maganda at masamang epekto ng bingo..........................................................................10 G. Kontribusyon ng bingo sa wikang Filipino.........................................................................13

III. Konklusyon..............................................................................................................................16 IV. Bibliograpiya............................................................................................................................17 V. Apendiks...................................................................................................................................18

2

I. Introduksyon A. Layunin Nilalayon ng pag-aaral na ito na matuklasan ang mga naging kontribusyon at epekto ng larong bingo hindi lamang sa wika kundi maging sa sosyolohikal na aspeto ng mga Pilipino.

B. Metodolohiya Ang pag-aaral na ito ay gumamit ng mga datos mula sa aktuwal na obserbasyon ng manunulat. Mayrooon ding mga impormasyong nakuha mula sa pananaliksik sa mga libro at artikulong matatagpuan sa internet. C. Saklaw at Delimitasyon Ang pag-aaral na ito ay nakapokus lamang sa mga mamamayan ng Sta. Maria, Bulacan. Ang saklaw ay mula sa sampung taong gulang hanggang sa animnapung taong gulang. Hindi tinatalakay sa pag-aaral na ito ang mga pambansang isyu na may kinalaman sa bingo o anumang uri ng pagsusugal.

D. Kahalagahan ng Pag-aaral Naipapakita sa pag-aaral na ito ang mga mabubuti at masamang dulot ng Bingo sa wika, kultura at paniniwala ng tao. Kaakibat nito ay ang pagbibigay solusyon sa anumang problemang dulot ng Bingo sa buhay ng tao.

3

E. Rebyu ng mga Kaugnay na Pag-aaral Nabanggit sa librong Encyclopedia of Play in Today's Society ni Rodney P. Carlisle ang pagkahumaling ng mga tao ng Jackonsville, Georgia sa Bingo. Nabanggit din ang paggamit ng mga slang terms at bugtong ng mga manlalaro mula sa United Kingdom sa pagbabanggit ng mga numero. Ilan sa slang terms na ginamit ay "Lucky for Some" para sa numero pito, "Man Alive" na katunog ng lima sa wikang Ingles.

4

II. Diskusyon

Ang Bingo Ang Bingo ay isang larong gumagamit ng kard na may mga numero. Ang bawat bingo kard ay binubuo ng tiglimang hanay na pahalang at patayo. Ang gitna ay iniiwang free o iyong awtomatikong may marka na. Ang mga numerong saklaw ng laro ay mula isa hanggang pitumpu't lima. Sa letrang B lamang maaaring lumabas ang mga numero mula isa hanggang labinlima(1-15), sa I naman ang labing anim hanggang tatlumpo(16-30), N ang tatlumpu't isa hanggang apatnapu't lima(31-45), sa G naman ang apatnapu't anim hanggang animnapu(46-60) at sa O naman ang animnapu't isa hanggang pitumpu't lima(61-75). Mamarkahan ng mga manlalaro sa kanilang mga kard ang matatawag na numero mula sa bolahan. Ang bolahan ay maaaring isang garapon na may lamang mga bolang kahoy o plastik na may nakaukit o nakaguhit na mga numero. Para sa mga malakihang binguhan, gumagamit ng mas malaki at mas hi-tech na bolahan. Mayroon ding mga gumagamit ng telebisyon upang maipakita sa mga manlalaro ang mga numerong natawag. Maraming uri ng kard, mayroong mga gawa sa karton at itinutupi ang mga numero, mayroon namang mga gawa sa papel o kaya ay mga nakaguhit sa mga kahoy na mesa tulad ng makikita sa mga perya(tingnan sa Apendiks). Mamarkahan ang mga numerong natatawag sa pamamagitan ng mga panitik, pagtutupi o kaya ay paglalagay ng mga maliliit na bato. Mananalo ang isang manlalaro kung mabubuo niya ang itinakdang pattern. Ang mga pattern ay maaaring patayo, pahalang, pahilis, pa-V, pakahon na may apat na numero at ang5

pinakamahirap sa lahat, ang tinatawag na blackout kung saan buong kard ang dapat mamarkahan. Ayon sa nakaugalian, ipapahayag ang pagkapanalo ng manlalaro sa

pamamagitan ng pagsigaw ng "Bingo!".

Kasaysayan ng Bingo Ayon sa isang artikulong isinulat ni Robert Daley noong 1957, ang Bingo ay nagsimulang laruin sa Ehipto. May nakita raw na pagkakatulad ang modernong Bingo sa Amerika at Ehiptologo. Ang nasabing impormasyon ay walang basehang arkeologo kaya nang lumaon ay pinawalang-katotohanan din.[1] Ang larong Bingo ay nagsimula sa Italya noong taong 1530. Una itong nilaro sa loteryang Lo Giuoco del Lotto D'Italia at nilalaro pa rin hanggang ngayon. Nang sumapit ang taong 1770, ipinakilala ang larong ito sa mayayamang Pranses at tinawag na "Le Lotto". Nagkaroon ng sariling bersyon ng laro ang mga German noong taong 1880. Bukod sa pagiging libangan, ginamit nila ito bilang instrumentong pangedukasyon sa pagtuturo ng matematika, wika at kasaysayan. Unang tinawag na beano ang larong ito noong 1929 nang maipakilala ito sa Estados Unidos. Beans kasi ang ginagamit na pangmarka ng mga numerong natatawag sa kard noon. Naging kilala ito simula nang malaro sa isang karnabal na malapit sa Atlanta, Georgia. Ang kasalukuyang pangalan ng Bingo ay ibinigay ni Edwin S. Lowe, isang negosyante sa New York na nakarinig ng isang babaeng sumigaw ng Bingo! sa halip na Beano! Nagpatulong siya kay Carl Leffler, isang propesor sa matematika ng Unibersidad ng Columbia upang paramihin ang mga Bingo kard na may iba't ibang kombinasyon. Umabot sa anim na libo ang nagawang kombinasyon ni Leffler pagsapit ng taong 1930.[2]6

Mas lalo pang naging tanyag ang larong ito nang gamitin ito ng isang pari mula sa Pennsylvania bilang mapagkukunan ng pondo ng simbahan. [3]

Lugar at Okasyon Kung Saan Nilalaro Ang Bingo Tunay ngang isang popular na laro sa bansa ang Bingo. Marami kang makikitang naglalaro nito kung saan-saan.Ilan sa mga lugar kung saan pangkaraniwang nilalaro ang Bingo ay sa mga kanto na madalas pagtambayan. Marami rin sa mga sari-sari store kung saan ang bingo ay isang tulong upang makabenta ang mga tindahang ito. Madalas din ang bingo sa mga patahian. Libangan ito ng mga mananahi na nagpapahinga o kaya ay ng mga trimmers na naghihintay ng trabaho. May mga pamilyang ang larong ito ang anyo ng pagsasama sama. Marami ang

pamilyang naglalaro ng Bingo pagkatapos kumain ng hapunan, o bago sila matulog. Bukod sa nakakaaliw ito , walang partikular na bilang ng mga manlalarong maaaring maglaro nito. May mga lugar sa malls na inilaan na rin para sa bingo. May mga regular at ang ilan naman ay para sa mga Bingo na idinadaos lang sa mga espesyal na okasyon tulad ng Pasko. Mas malaki ang mga papapremyo rito kung ikukumpara sa katuwaang bingo sa mga pampublikong tambayan. Syempre, hindi mawawala sa listahan ng pinaglalaruan ng Bingo ang mga regular na pasugalan at kasino. Bukod sa pagiging sugal o libangan, ang bingo ay nagagamit din sa aspetong pangakademiko. Madalas itong ginagamit sa pangangalap ng mga pondo para sa mga proyekto sa7

paaralan. Maaari rin itong gawing laro ng mga guro para sa mas epektibong pagkatuto ng mga mag-aaral. Halimbawa na lamang ay ang paggamit ng mga terminong pinag-aaralan sa asignaturang iyon sa halip na mga numero. Mga palaisipan ang gagamitin sa pagtatawag ng mga dapat markahan sa kard ng mag-aaral. Sa ganitong paraan, maeengganyo ang lahat ng mga mag-aaral na makilahok. At mas malaki ang posibilidad na maisaulo ng mga ito ang leksiyon. Hindi naman magpapahuli ang birtuwal na mundo sa paglalaro ng Bingo. Mayroon na rin ngayong mga online Bingo na itinututring na isa sa pinakasikat na uri ng sugal sa internet.

Kailan nilalaro ang bingo Walang partikular na okasyon kung kailan maaaring laruin ang bingo. Sa katunayan ay maaari itong laruin araw-araw. Pero may mga okasyong hindi mawawala ang mga binguhan. Tuwing fiesta, uso pa rin sa mga baranggay ang mga perya o karnibal. Bukod sa mga sakayan ay hindi mawawala sa mga ito ang mga sugalan tulad ngiba't ibang uri ng color games, darts, ball games at bingo. Isama pa ang mga binguhan sa plaza na may layuning pagkunan ng pondo para sa mga gagastusin para sa fiesta. Nilalaro rin ang bingo bilang karagdagang aliw kapag may mga selebrasyon sa paaralan. Kadalasan itong patalastas sa mga programa sa paaralan o kaya ay isa talagang kaganapan upang mangalap din ng pondo. Nakaugalian na ring laruin ang bingo sa mga lamayan sa patay. Dahil hindi naman lahat ng mga nakikiramay ay mahilig sa sugal na tulad ng tong-its at sakla, bingo ang nilalaro ng iilan. Maingay ang larong ito at nakakatulong upang manatiling gising ang mga naglalamay. Malaking8

tulong din ang pera na nakukuha mula sa mga abul