Câu hỏi tương tác người máy

  • Published on
    06-Aug-2015

  • View
    697

  • Download
    4

Embed Size (px)

DESCRIPTION

tng tc ngi my, n thi. cu hi

Transcript

Cu hi 1.1:Trnh by khi nim tng tc ngi my v phn bit tnh hu dng v tnh tin dng : Tr li : Khi nim: Backer & Buxton, 1987: Tp cc qu trnh, i thoi v cc hnh ng, qua con ngi s dng v tng tc vi my tnh ACMSIGCHI 1992: L mt lnh vc lin quan n thit k, nh gi v ci t h thng my tnh tng tc cho con ngi s dng v nghin cu cc hin tng chnh xy ra trn . *V tr, vai tr ca HCI

Thng tin t b nh cm nhn c a qua b lc chuyn n b nh ngn hn Thi gian lu li thng tin :B nh th gic: 200ms ,B nh thnh gic: 1500ms b.B nh ngn hn (b nh lm vic) Thi gian truy cp: nhanh (700ms) H hng: nhanh (200ms)

din v quyt nh cc hnh ng tip theo M hnh Norman l phng tin hu ch hiu tng tc: n gin, c th Nhc im: Ch xem xt h thng theo quan im ca ngi dng, cha ch n giao tip vi h thng qua tng tc cu hi 1.5:

Mi phn tch c gi trn khung tng tc l c lp trn tng nhim v Ch khi thc hin nhim v c th mi xc nh c cng c ph hp nht s s dng Cu hi 1.7 : Lit k cc dng tng tc , trnh by c im ca mt loi tng tc v v d v vic s dng loi tng tc Tr li : 1. Cc dng tng tc

Cu hi 1.8 : Trnh by hiu bit ca anh ch v giao din WIMP : L s kt hp ca VB v ha W-window: L cc vng mn hnh hot ng nh l cc thnh phn c lp. Mt window c th cha cc vn bn, hnh v ha, c th c di chuyn v thay i kch c, cth b che lp hoc che lp cc windows khc hoc c th c sp xp cnh nhau ty bin. Trn mt window thng c cc thanh cun (scrollbar) di chuyn ni dung ca window ln xung v thanh tiu (titlebar) miu t tn ca window I-Icons: Cc cc nh nh biu din cc i tng trn giao din, thng thng cc i tng l ca s hoc hnh ng. M-Menu:. chn cc ty chn hoc hot ng trn mn hnh. C nhiu loi trnh n nh thanh trnh n (menu bar) nh ca s, trnh n ng cnh P-Pointer: L mt thnh phn quan trng trong WIMP v n dng nh v v la chn .Dng ca con tr gn vi ngha v hnh ng u im: Tt, d hc, d nh Tnh ch ng ca ngi dng cao, gim sai st

Kh nng hn ch: 7+/-2 ch s c. B nh di hn Cc c trng ca b nh di hn: Trnh by chu trnh thc hin nh gi ca m hnh tng tc xut bi Norman Tr li :

Cc dng tng tc ph bin nht bao gm : - S dng giao din dng lnh - S dng menus ( trnh n )

-V tr: khoa hc my tnh, tm l nhn thc, thit k ha, tr tu nhn to,nhn t con ngi v lao ng, x hi hc,tm l x hi t chc. -Vai tr:to ra cc h thng cung cp cc chc nng an ton v tin dng. *Phn bit -Tnh hu dng (Usefulness): Mt h thng gl hu dng (useful) nu h thng gip ngi sd hon thnh cc nhim v,Mang tnh nh lng, D o lng thng qua chc nng ca h thng - Tnh tin dng (Usability): Mt h thng gl tin dng (usable) nu h thng gip ngi sd hon thnh cc nhim v mt cch d dng v thoi mi,Mang tnh nh tnh,Kh o lng.tnh tin dng th hin thnh hiu qu,nng sut v tha mn Cu hi 1.2:Trnh by m hnh b x l thng tin ca con ngi Tr li Gm 3 h thng con:

Cu trc tuyn tnh Truy nhp chm: 1/10 s H hng: chm Kh nng khng hn ch Thng tin biu din qua mng ng ngha, frame, hoc lut sn sut,. . . Hai kiu b nh LTM:

-Ngn ng t nhin- i thoi truy vn v i thoi kiu hi / tr li Chu trnh tng tc c th c - in biu mu v bng tnh phn chia thnh 3 giai on chnh: giai on xc nh mc tiu,giai on - WIMP thc hin v giai on nh gi. Chu trnh thc hin nh gi thc hin - Tr v nhn ( Point v Click ) ln lt qua cc bc sau: - S dng khng gian 3 chiu

Ri rc (Episotic): b nh tun t Giai on xc nh mc tiu: cc s kin -Ngi dng thit lp mc tiu Giai on thc hin:gm 3 bc: Ng ngha (Semantic): b nh c -Hnh thnh cc nh cu trc ca cc s kin, khi nim v kiu. Thng tin trong b nh ng -Xc nh cc hnh ng ti giao din ngha ly t b nh ri rc -Thc hin hnh ng Cu hi 1.4: Trnh by cc giai on tng tc ca m hnh tng tc xut bi Norman : Tr li : Gm 7 giai on: Thit lp mc ch Hnh thnh ch c t dy hnh ng Thc hin hnh ng Cm nhn trng thi ca h thng Phn tch trng thi ca h thng nh gi trng thi ca h thng vi mc ch u im: Giai on nh gi: gm 3 bc cui -Nhn bit trng thi h thng -Din dch, hiu trng thi h thng -nh gi trng thi h thng vi mc tiu Cu hi 1.6: Trnh by khung tng tc Abowd v Beale Cung cp m t tng tc h thng ngi dng hin thc hn H thng gm 4 thnh phn, mi thnh phn s dng ngn ng ring: H thng (Core) Ngi dng (Task) u vo u ra

2.dng lnh :

Tng

tc

s

dng Nhc im: Kh lp trnh Ti cao Mn hnh ha Chm vi ND c kinh nghim Nhm cc mc trong menu Cu hi 1.9 : Trnh by vai tr ca nhn trc hc trong tng tc ngi my : Nghin cu v cc c tnh vt l ca tng tc S dng trong vic nh ngha cc tiu chun, cc ch dn rng buc cch thit k cc kha cnh ca h thng. V d: Cch sp xp cc iu khin v hin th: T chc vt l ph hp theo chc nng theo kiu tun t theo tn s xut hin Mi trng xung quanh: - H thng s c s dng u?

-

B x l tip nhn: H thng tip nhn thng tin t th gii bn ngoi B x l vn ng: iu khin vn ng, p ng t con ngi B x l nhn thc: Suy lun, ra quyt nh, kt ni hai h thng trn Mi h thng con c b nh v b x l ring. Cu hi 1.3: Trnh by chc nng, c im ca cc loi b nh con ngi a. B nh cm nhn B nh cm nhn: cha cc kch thch nhn c t cc gic quan nh nghe, nhn, s m Mi gic quan c b nh cm nhn ring ti cc kch thch c m ha Thng tin trong b nh cm nhn c lu theo cch vit

Giao din dng lnh l kiu giao din i thoi tng tc u tin c s dng trong cc h thng my tnh v hi nat n vn c s dng rng ri.Giao din cung cp mt phng tin biu din trc tip cc ch th n my tnh bng cch s dng cc phm chc nng , cc k t n , cc dng lnh rt gn hoc y . Trong mt s h thng giao din dng lnh l cch duy nht trao i vi h thng u v nhc im ca giao din dng lnh u im :

+ Cho pho truy cp trc tip n chc nng ca h thng + Linh hot : lnh thng c nhiu la chon v cc tham s c th thay i hnh vi ca n v c th c p dng vi nhiu i tng cng mt lc +Kh hc Nhc im

Gn gi vi s hiu bit ca chng ta v tng tc ngi dng my tnh Ngi dng hnh thnh k hoch hnh ng K hoch hnh ng c thc hin bi my tnh Trong qu trnh thc hin, ngi dng quan st kt qu tr v qua giao Khung tng tc c th hin nh mt cng c hu ch nh gi tnh hiu dng ca mt h thng hon chnh

+Kh s dng +Hay li V d : Giao din dng lnh trong h iu hnh DOS , UNIX

1

-Ai s s dng h thng? -Ngi s dng s ngi v tr cnh hay di chuyn? Vn sc khe ngi dng: Mt s nhn t trong mi trng vt l khng ch nh hng n sc kho v s an ton ca ngi s dng m cn trc tip nh hng n cht lng tng tc v hiu qu lm vic ca ngi s dng. Gm:V tr vt l, Nhit , nh sang, Ting n, Thi gian S dng mu sc: S dng theo quy c chung v theo mong mun ca ngi dng.

M t phn ng ca con ngi nhiu cp tru tng,t nhim v ti cc hnh ng vt l To ra tnh tng thch vi ch th con ngi nh gi theo 2 hng: phn tch nhim v v hnh dung phn ng ca ngi dng khi hon thnh nhim v. ch (Goal): ci m ND mong mun thc hin, gm nhiu ch con => phn cp Phn cp: Mc (bt u, kt thc, gii quyt v nhim v c s). D dng xung t v c nhiu cch t mc ch K thut: M hnh GOMS, CCT (l thuyt phc tp nhn thc), phn tch nhim v phn cp (Hierachial Task Analysis HTA) * Goal-Operator-Methods-Selection

M2: chng no con tr cha ng hng nhn mi tn i ln, chng no con tr cha ng v tr nhn mi tn sang tri ( hoc phi) Hai nguyn tc chn R1 v R2: R1: Nu v tr cn t xa th dng M1 R2: Nu v tr cn t gn th dng M2 Cu hi 1.12: Trnh by hiu bit ca anh/ch v m hnh ngn ng BackusNaur Form BNF = Backus Naus Form: lut m t vn phm i thoi tn ::= ; du ::= hiu l c nh ngha Ch lin quan n c php, b qua ng ngha ca ngn ng. K hiu kt thc vit bng ch in hoa K hiu khng kt thc vit bng ch thng Suy ra: BNF c s dng kh rng ri c t c php ca cc ngn ng lp trnh .Ch biu din hnh ng ND m khng cp n cm nhn ca ND v s p ng ca h thng V d: chc nng v ng ca mt ng dng ha C th v nhiu on thng (polyline) ni gia 2 im: chn mt im bng cch nhn chut trong vng v v ch ra im cui cng bng cch nhn kp. C php: v ng ::= chn ng ::= chn im ::= / chn 1im ::= chn im cui ::= nh v con tr ::= Cu hi 1.13: Trnh by hiu bit ca anh/ch v qu trnh phn tch nhim v 1. Khi nim Phn tch nhim v: Qu trnh phn tch cch thc ngi dng thc hin cng vic t c mc ch ca

mnh. Phn tch tp trung vo cc hnh ng ca: Ngi dng (actions) i tng m ngi dng tc ng vo (objects) Hiu bit m ngi dng cn c (knowledge) 2. Vai tr Task Analysis: l qu trnh tm hiu Cch thc con ngi hiu cng vic hay ci ch cn thc hin Cc i tng m ngi dng s thao tc trn Nhng tri thc m ngi dng cn c thc thi nhim v nhm t c mc ch mong mun *V d v phn tch nhim v Ht bi : Mc ch: Ht bi trong nh Cc cng vic cn lm: Ly my ht bi Lp cc ph tng cn thit Thc hin ht bi Mt s cc iu kin: Khi hp rc y: tho b rc v lp li Khi ht xong: tho cc ph tng v ct my Tri thc cn c: S dng my ht bi nh th no Vic tho lp cc chi tit ra sao Trnh t ht cc phng nh th no 3. Thut ng

Hnh ng (Action) L mt nhim v m bn thn n khng bao hm vic gii quyt vn hay l mt thnh phn ca cu trc iu khin Cu hi 1.14 : Trnh by hiu bit ca anh ch v qu trnh phn tch nhim v phn cp HTA. Tr li : Phn tch nhim v phn cp lin quan n vic xc nh cc mc tiu m ngi s dng mong mun t c, phn r cc mc tiu thnh cc nhim v, phn r cc nhim v thnh cc nhim v con v qu trnh phn r c lp li vi cc nhim v con cho n khi kt qu phn r l cc hnh ng. Mi mt nhim v nu bao gm nhiu nhim v con lun c mt k hoch i km. Kt hoch ny xc nh cch m cc nhim v con c thc hin, thng thng n lin quan n vic m t cc kha cnh sau: Cch m cc nhim v con c kt hp Trnh t cc nhim v c thc hin Cc nhim v c iu kin hoc cc nhim v ty chn Cc cch ti u trong thc hin cc nhim v Hot ng lp ca cc nhim v.

Cu hi 1.10: Trnh by hiu bit ca anh/ch v m hnh ha ngi dng c t yu cu: (M hnh ngi dng ) Ngi dng l ai Mc ch ca h l g Nhim v no h mun hon thnh Thit k giao tip ngi dng - my tnh thng c m t bng ti liu: vn bn, tranh, s , nhm gim thiu yu cu/ c hi cho ci t. M hnh hnh thc M hnh phi hnh thc: trit l thit k vi cc thnh phn nh i tng, hnh ng; m t chi tit v ng ngha cc chc nng. Cung cp u vo cho h thng qun l cc giao tip ngi dng - UIMS, trao i vi cc nhm khc. Nhm m t cc kha cnh khc nhau ca ngi dng: hiu bit, ch v x l Cc dng chung: nng lc v hiu sut Cc m hnh: Phn tch h thng m (Open System Task Analysis- OSTA) Phn tch k nng v nhim v ngi dng (User Skills and Task Analyis) M hnh h thng phn mm (Soft System methodology) M hnh a cch nhn (multiview) M hnh d on: GOMS, KEYSTROKE Cu hi 1.11: Trnh by hiu bit ca anh/ch v m hnh GOMS Mc tiu ca m hnh:

Goal: mc ch m ngi dng mun thc hin. Trng thi mong mun, bao gm nhiu ch con (mc tiu c s). Cc mc ch c phn cp to nn mt cy m cc l l cc thao tc nhm t c mc tiu c s . Operator: cc thao tc c bn ca ND nh: nhn phm, r chut, suy ngh,. ,nhm thay i trng thi (trng thi tm l ca ND hay trng thi mi trng). Mt thao tc c nh gi qua cc ton hng vo, ra v thi gian cn thit thc hin. Thao tc c th l c ch tm l hay c th ca mi trng. Method: m t cch thc t mc ch. phn r mc ch thnh cc mc ch con/thao tc con, lu trong b nh ngn hn di dng chui c iu kin. N khng phi l k hoach hnh ng hon thnh nhim v m l kt qu ca kinh nghim c tch lu. Selection: la chn cc phng thc: Nu iu kin th chn phng thc M V d: dch chuyn con tr trong mt h son tho vn bn Ngi dng c th dng chut hay bn phm. Gi s c 2 phng thc M1 v M2. M2 dng khi khong cch ln v thng dng chut, ngc li khi khong cch nh dng M1 vi bn phm. M1: Di chut n v tr ch ri chn

Mt s lu khi vit m t phn tch nhim v theo phn cp: Mt HTA bt u vi mt mc tiu (Goal) Mc tiu lun c nh s th t 0 S th t mt nhim v con c bt u vi s th t ca nhim v cha cng vi s th t ca nhim v con Mi mt nhim v nu c th c phn r cc

Mc ch (Goal) Trng thi ca h thng m ngi dng mun hon thnh Mt ch c th c thc hin bi mt s cng c, phng php, tc nhn, k thut, thit b c th lm thay i trng thi ca h thng V d: mc ch l vit th th c th dng cc phng tin nh bt, giy, my son tho vn bn, v.v Nhim v (Task) L ci ngi dng cn lm thc hin mc ch ra

2

nhim v con lun phi c mt kt hoch i km S th t ca k hoch lun trng vi s th t ca nhim v i km.

Mng dch chuyn trng thi c s dng t rt sm m t i thoi (1960) Dng 2 i tng m t: Hnh trn: m t t 1 trng thi ca h thng Mi tn: m t dch chuyn trng thi - hnh ng hay s kin. Mi tn, vng trn c th c nhn. *STN: s kin. Nhn ca mi tn thng tng i nng v cc s kin i hi cn chi tit * STN: trng thi: Nhn trong cc ng trn th thng t thng tin v trng thi thng kh t tn nhng li d hin th *STN thng kh phc tp V d: Mng dch chuyn trng thi biu din cng c v Giao din kiu thc n, gm 2 la chn: v vng trn v v ng thng Trng thi: hnh trn S kin, hnh ng: mi tn Cu hi 1.17: Trnh by phng php biu din qu trnh hi thoi di dng vn bn c s dng song song vi k php ha Cc k php vn bn tiu biu

H thng lut sn xut c th l hng s kin hoc hng trng thi hoc c hai u im: Tt biu din tng tranh Nhc im: Khng thch hp cho tun t hay trng thi V d v lut sn xut:

* Quy trnh giao tip tun t CSP Qu trnh tng tranh c dng nh 1 cch thc t chc cu trc trong ca giao tip. V d: khi la chn, ND c th dng chut hay dng phm nng => mi la chn mt qu trnh. Qu trnh chut n gin l i ND chn 1 mc trn menu v tip sau l 1 s kin trong ph thuc vo s la chn. Qu trnh bn phm iu khin bi phm Alt v tip sau cng l 1 s kin trong . CSP c s dng v:

nh gi theo kinh nghim l kim tra xem h tng tc c tun th theo cc nguyn l, lut thit k hay khng. Cc kha cnh cn kim tra theo Nielsen: Kh nng nhn thy c cc trng thi ca h thng S tng ng gia h thng v th gii thc S kim sot ngi dng v s t do Tnh nht qun v cc tiu chun Phng nga li Gip ngi dng nhn bit, chn on v khi phc khi xy ra li Nhn bit thay v nh li

Cu hi 1.15: Trnh by hiu bit ca anh/ch v m hnh thoi *i thoi i thoa ngc vi c thoi, l s trao i gia 2 bn Trong thit k tng tc ngi-my, khi nim i thoi tham chiu n cu trc v ng ngha ca trao i gia ngi dng v h tng tc. i thoi kh ging vi li thoi ca 1 v din, v th n c th c kh nhiu la chn. * i thoi ngi dng c cu trc i thoi vi MT thng c cu trc v b rng buc. Cc thnh vin c th tr li nhng cu xc nh trc. Tuy nhin cng c th ph thuc cc tnh hung khc nhau, khng lng trc. * K php biu din i thoi K php i thoi: k php s dng m t i thoi Mt s cc k s my tnh kh quen thuc vi mt s k php. NNLT vi cc cu trc khng m t i thoi .Cn tch ring chc nng giao tip v chc nng tnh ton ca HTT. C th thay i kiu giao din v thit k hi thoi trc k hi lp trnh * K php i thoi Phn loi k php i thoi: Lu (diagrammatic): d dng lnh hi Vn bn (textual): d dng cho vic phn tch hnh thc i thoi lin kt vi: Ng ngha ca h thng: ci m n thc hin Biu din ca h thng: dng v nh th no Cu hi 1.16: Trnh by phng php biu din qu trnh hi thoi di dng th s dng mng dch chuyn trng thi v v d minh ha.

S kin ngi dng: Bt u vi ch hoa: Sel-line S kin trong: Bt u vi ch thng. Dng trong i thoi lu vt ca trng thi i thoi. V d rest l trng thi sau khi im u tin c chn p ng ca h thng: thng nm trong cp < >. l hiu ng nhn thy hoc nghe thy ca h thng. Mt lut c p dng nu: Mi s kin trong phn in kin ca n hin din trong b nh V mi tng tc ca ngi dng c thc hin ngay lp tc bi s kin ny V d: S kin ngi dng nhn chut c b sung vo b nh v p ng ca h thng l ng c v () Khi mt lut c p dng: Mi s kin trong iu kin c loi khi b nh h thng Cc s kin trong phn hnh ng s c b sung vo b nh V d: Khi ngi dng chn Sel-line t menu, b nh ca h thng s cha Sel-line. Khi lut th nht c p dng, Sel-line b loi b khi h thng v thay th vo l firts c. Quy trnh giao tip tun t v i s quy trnh Lut sn xut th khng ph hp vi m t tun t, trng thi Vic x l tng tranh + tun t t ra trong nhiu bi ton: truyn thng, iu khin tng tranh i s quy trnh (Process Algebra) l mt k php hnh thc c pht trin cho cc qu trnh nh th CSP (Communicating Sequential Process): l mt lp con c pht trin cho c t i thoi c tun t ln tng tranh

c t cho c tun t v tng tranh d hiu Do-circle l hon ton tun t. Khi HT thc hin Do-circle, trc tin cn ND nhn phm chut, tip sau l 1 s kin trong set centre xc nh v tr con tr. Tip theo nhn 1 ln nh...