chè thái nguyên

  • Published on
    26-Jun-2015

  • View
    143

  • Download
    5

Embed Size (px)

Transcript

<p>Phn tch chui gi tr cy ch tnh Thi Nguyn (P1) 06/01/2010</p> <p>PHN TCH CHUI GI TR CY CH TNH THI NGUYN I- Phn m u: 1- Gii thiu chung: Ch l cy cng nghip ch lc c gi tr kinh t cao Thi Nguyn. Nng dn Thi Nguyn c nhiu kinh nghim trng, ch bin ch v bit tn dng li th v t ai, kh hu to nn hng v c trng cho ch Thi Nguyn. Hin nay, ton tnh c 16.413 ha ch, trong din tch cho sn phm c 14.122 ha, nng sut bnh qun 66,75 t/ha, sn lng ch bp ti gn 95.000 tn. Cn c vo iu kin t ai v kh hu ca tnh, vng ch nguyn liu c chia lm hai vng. Vng nguyn liu chin bin ch xanh bao gm cc huyn: Thnh ph Thi Nguyn, i t, Ph Lng, ng H, Ph Yn, Sng Cu, V Nhai, vi din tch 12.400 ha, chim 73% din tch ch ca c tnh. Trong , ch xanh c sn c gn 4.000 ha, vi cc a danh ni ting nh Tn Cng, Phc Xanh, Phc Tru (T.P Thi Nguyn), La Bng, Khun GHng Sn (i T), Ti Ci-Minh Lp, Sng Cng (ng H) v Phc thun (Ph Yn). Vng ch nguyn liu ch bin ch en bao gm phn ln ch ca nh Ha, Ph lng vi din tch 4.000 ha, chim 27% din tch ch ton tnh. Ch Thi Nguyn c tiu th c th trng trong v ngoi nc, trong th trng ni a chim 70% vi sn phm l ch xanh, ch xanh c sn. Ngh trng v ch bin ch em li hiu qu ln v kinh t, x hi trn a bn tnh. Ch thc s l cy xa i, gim ngho v lm giu ca nng dn Thi Nguyn. Trc thi k "i mi" do ng Cng sn Vit Nam khi xng nm 1986, ngi nng dn ni chung v ngi trng ch ni ring ch c th l thnh vin ca mt trong hai loi hnh t chc sn xut l hp tc x (kiu c) hoc nng trng quc doanh. Sau khi thc hin cng cuc "i mi", h gia nh nng dn c coi l n v kinh t t ch, c giao quyn s dng t lu di. Nhiu h pht trin sn xut kinh doanh tt, mt quy m ln, c gi l cc h trang tri. Cc HTX kiu c chuyn i theo lut HTX thnh HTX kiu mi. Thm vo</p> <p>, c s h tr ca chnh quyn, cc on th a phng, cc t chc NGOs c bit l t chc CECI, nhiu HTX mi c thnh lp. i vi cc nng trng quc doanh, thc hin Ngh nh 01, nm 1995 ca Th tng Chnh ph, cc nng trng quc doanh chuyn thnh Cng ty TNHH Nh nc mt thanh vin (gi tt l DNNN) v tin hnh giao t cho gia nh cng nhn qun l v s dng trong thi hn 50 nm. Cc h nng trng vin c trch nhim bn sn phm cho doanh nghip. Trc thp nin 90, hu ht ch c bn cho cc DNNN s ch v ch bin, sau bn cho VINATEA xut khu. Tuy nhin, nhng nm sau , cng vi s chuyn bin trong sn xut, xut hin nhiu hnh thc khc nhau trong ch bin v tiu th sn phm ch, nh cc c s chuyn ch bin t nhn, h sn xut kim ch bin bin, cc cng ty t nhn, cng ty lin doanh ch bin v xut khu ch, cc h mua gom, bn bun,... Nh vy, c th thy c nhiu tc nhn tham gia vo chui gi tr cy ch. Trn c s nghin cu tnh hnh thc t, nhm nghin cu thy c mt s tc nhn ch yu nh: (i) cc h nng trng vin: y l nhng cng nhn nng trng nhn t ca nng trng theo hp ng khi nng trng chuyn i thnh cng ty v cc h c kh nng k hp ng sn xut cho DNNN hoc cng ty ch); (ii) Cc h sn xut trang tri: l nhng h c quy m sn xut ln v khng phi l nng trng vin; (iii) Cc h sn xut t do: l nhng h c quy m sn xut nh v cng khng phi l nng trng vin; (iv) Cc h HTX: l nhng h tham gia HTX (gm c nhng h tham gia t, nhm nng dn). Trong ch bin v tiu th sn phm, c cc c s chuyn ch bin t nhn, h sn xut kim ch bin, DNNN, doanh nghip t nhn, doanhnghip lin doanh ch bin v xut khu; ngi thu gom, ngi bn bun,... Cc tc nhn h tr nh S NN&amp;PTNT, S Thng Mi, cc t chc NGO, cc t chc on th qun chng nh Hi Nng dn, Hi Ph n, on Thanh nin,...Nhm nghin cu cng xc nh c 4 knh tiu th sn phm chnh v vic phn tch chui gi tr c tp trung nhiu hn vo xc nh nhng c h v hn ch trong vic gip tng gi tr cho sn phm ca</p> <p>nng dn sn xut nh v gip h tip cn d dng hn vi th trng.</p> <p>2- Mc tiu nghin cu. - M t c knh tiu th sn phm v cc thnh phn ch yu tham gia cc knh ny. - M t v phn tch c phn gi tr gia tng do cc thnh phn tham gia to nn cc giai on khc nhau ca cc knh tiu th - Xc nh cc c hi v hn ch trong sn xut v tiu th sn phm, t a ra cc xut nhm nng cao gi tr cho ngi sn xut nh. 3- Khung phn tch v Phng php nghin cu. 3.1- Khung phn tch: Chui gi tr c lin quan n nhiu hot ng cn thit a mt sn phm (hoc mt dch v) t nim, qua cc giai on sn xut khc nhau n tay ngi tiu dng cui cng v x l sau khi s dng (Kaplinsky v Morris 2001). Hn na, mt chui gi tr tn ti khi tt c cc bn tham gia chui hot ng nhm ti a ha vic gia tng gi tr trong sut chui. Phn tch chui gi tr nhm hiu c cc yu t khc nhau to ra ng lc pht trin, kh nng cnh tranh trong cng ngnh v xc nh nhng c hi v hn ch trong vic tng li ch cho cc bn hot ng trong ngnh. Khung phn tch s dng cho nghin cu ny c th hin trong S 1:</p> <p>S 1 u vo Sn xut Ch bin Bn l Bn bun Xut khu Cc sn phm v dch v h tr Mi trng</p> <p>3.2- Phng php nghin cu. Nghin cu s dng s liu thu thp c trong qu trnh kho st thc t, ng thi s dng cc s liu v thng tin c sn t cc cuc iu tra trc . Phng php nghin cu bao gm cc phng php nh tnh v nh lng qua phng vn cc quan chc nh nc, t chc nng dn, ngi sn xut, ngi ch bin v tiu th sn phm ch. Kt hp gia phng vn c nhn vi tho lun nhm. Nhm nghin cu tin hnh nghin cu v phn tch da trn nhng cng c do AsiaDHRRA cung cp. Trong khun kh thi gian v ngun lc hn ch, nhm nghin cu khng th thu thp y d liu, thng tin v phn tch c tt c cc kha cnh ca qu trnh sn xut v tiu th ch. Do vy, nhm nghin cu c gng s dng ti a tt c nhng thng tin thu thp t cuc iu tra ny v cc cuc iu tra trc phc ha mt bc tranh tng th v chui gi tr cy ch Thi Nguyn, xc nh nhng c hi, hn ch v thch thc i vi vic gip tng gi tr ca sn phm ca ngi sn xut nh, t a ra nhng xut ph hp. Mt im ng lu l trong phn tch, nhm nghin cu s dng ch tiu thu nhp thay cho ch tiu li nhun v ngi sn xut i a s l s dng lao ng gia nh, c bit l i vi cc h sn xut nh. iu ny cng tng t i vi cc h ch bin, thu gom v bn bun. Hn na, vic tnh ton li nhun trong thc t rt kh khn v kh m bo chnh</p> <p>xc v khng c s liu thng k v s ngy lm vic, s gi lm vic trong mt ngy ca cc i tng tham gia. II- Gii thiu khi qu trnh v sn xut v ch bin ch: gip cho qu trnh phn tch v rt ra cc kt lun c ngha thc tin cn thit phi c hiu bit c bn v qu trnh sn xut v ch bin ch. Qua kho st cho thy tt c cc h c phng vn u cho bit sn xut kinh doanh ch gm 2 qu trnh: qu trnh sn xut trng trt (kin thit c bn v ch kinh doanh) v qu trnh sn xut ch bin: 1-Qu trnh sn xut trng trt: Cng on 100% cc h u thc hin ging nhau l khu trng ch mi Thi k kin thit c bn mt 3-4 nm u, ci khc nhau l khu bn phn lt k nhiu, ngi t. * To tn: n pht: Su khi trng c 1 nm th thng thng ngi ta bm ngn ch con ra cnh v nm th 3 tip tc ta cnh v sau mi nm (ti u v rt) ngi trng ch to tn bng cch n cnh l gi l n pht. n au: Sau khi bc vo thi k kinh doanh c 9-10 nm th tin hnh n to tn mi gi l n au. Chm sc ch l yu t nh hng n cht lng ch v nng sut thu hi ch. Ngoi vic xi t, tr c th quan trng l phi bn s lng v c cu cc loi phn bn, ng thi phi kim sot c cc loi su hi. 2- Qu trnh sn xut ch bin: * K thut thu hi th cng: Nm th 4, nng dn to tn cho cy ch ch c tn m rng thch hp t sn lng cao nh khu hi ch. Yu cu ca vic thu hi ch phi m bo: - 1 tm, hai l (1 bp non + 2 l non).</p> <p>- Tng nng sut bng hi ch theo trt (cha li l 3 v 4). - Kp thi xi xo t v bn phn cn i NPK. - Khi thu hi trnh lm bp ch b dp, nt. xc nh thi im khi no c th thu hi c ln tip theo, nng dn thng dng phng php quan st vn ch theo kinh nghim. * K thut ch bin: Ch ti thu hi v cn ch bin kp thi, khng c bp dp nt, khng c ch b i. Ch b i khi sao, sy lm cht lng ch b gim. Sao ch: Sao ch ti l khu then cht nng cao cht lng sn phm. Kinh nghim sao ch l sao u v lun lun chnh la u v quan st ma l ch chuyn t mu xanh ti sang xanh v cm tay c cm gic dnh, cung ch un cong khng gy v ch c mi thm. V ch: Tip l cng on v ch lm ph v cu trc m t bo, kt dnh dch lm cho l ch xon li c dng vin, dng si. V l khu quyt nh hng v, hnh dng sn phm ca ch. Sy kh: Sy kh l khu kt thc qu trnh lm ho v v ch, lc ny cn nh la gim t l nc theo qui nh. Bo qun: Bo qun ch thnh phm l cch gi ch lu m vn gi c hng ch. Sau khi sao, ngui, cho vo ti giy bng dy, kn l tt nht. y l khu yu ca h nng dn, v khng bo qun c, nng dn bn ngay ch sau khi sao. III- Cc knh tiu th sn phm 1- Knh tiu th c lin kt: 1.1- Thng qua h nng trng vin:H nng trng vin H hp ng</p> <p>C s ch bin Cc cng ty DNNN Ngi thu gom Ngi bn bun - Xut khu. - Bn l VINATEA</p> <p>S 2</p> <p>* i vi cc h nng trng vin: Theo hp ng giao t, cc h c quyn s dng t, nhng khng c quyn s hu t . Cc h c th nhng quyn s dng t, nhng khng dng n th chp vay vn ngn hng c. Cc h ch c trng ch trn din tch c giao, m khng c trng cc loi cy khc, ng thi phi bn ton b ch cho DNNN. So vi cc h t do v h HTX th cc h nng trng vin thng c quy m sn xut, trnh vn ha, trnh thm canh cao hn do c o to v hng dn k thut bi cn b k thut ca nng trng trc y, ng thi h c iu kin v vn, c nng trng ng vt t nn t phi vay vn ngn hng. Ton b khu ch bin v tiu th sn phm trong knh ny u do DNNN lo, ngi sn xut ch yu tp trung vo vic lm th no sn xut ra sn phm vi nng sut v cht lng cao. Ch c sn xut</p> <p>theo knh ny ch yu phc v cho nhu cu xut khu, phn tiu th trong nc rt t. Cc h phi bn ch nng trng vi mc gi khng c quy nh r trong hp ng giao t, trong khi gi ch trn th trng thng xuyn c s bin ng, nhng i li h c hng mt s li ch khc nh h tr k thut, cung cp vt t tr chm, lng hu, chm sc sc khe, hc hnh ca con ci,... Do vy, lin kt ny tng i n nh. Tuy nhin, n c xu hng suy yu khi khi gi c trn th trng thay i theo chiu hng khng c li cho cc h hoc cht lng sn phm ca cc h qu thp khng p ng c tiu chun ca nng trng. Trong c hai trng hp cc h hoc l bn ch ti cho ngi thu gom hoc l t ch bin tiu th ra bn ngoi nhm tng thu nhp. * Nng dn hp ng: C hai loi: Mt l, nng dn mua quyn s dng t ca DNNN v k mt hp ng vi DNNN khng bao gm bo him x hi. Quyn s dng t vn thuc v DNNN v nng dn khng th s dng quyn s dng t th chp vay vn ngn hng. Vic tip nhn thng tin, tin b k thut c s h tr mt phn ca DNNN. Vt t u vo c th do DNNN cung cp theo phng thc tr chm hoc cc h t lo. Trong lin kt ny ngi sn xut cng khng phi lo lng nhiu v th trng u ra, do, n cht ch, nhng cng kh linh hot. Hu ht sn phm ca nng dn c bn cho nng trng, mc d c lc gi bn cho nng trng thp hn gi th trng mt cht, nhng do lng mua u, gi thu mua tng i n nh v c s iu chnh theo gi th trng, i khi cao hn gi th trng.</p> <p>Hai l, nng dn c t k hp ng vi cc cng ty. Sau khi Chnh ph ban hnh Quyt nh 80 Khuyn khch thu mua nng sn bng hnh thc hp ng" nm 2002, loi hnh ny c khuyn khch pht trin mnh. Tha thun trong lin kt ny tng i a dng. C trng hp cng ty cung ng vt t u vo, hng dn quy trnh k thut v thu mua ch ca nng dn theo gi tha thun t u v. C trng hp cng ty ch k hp ng bao tiu sn phm cho nng dn theo gi tha thun v khng cung cp dch v u vo. Cc dch v u vo thng do nng dn t lo hoc c s h tr ca cc t chc qun chng v chnh quyn a phng. S lin kt ny bn cht khi gi thu</p> <p>mua ca cng ty bng hoc cao hn so vi gi th trng. Cc hp ng rt d b ph v, nht l khi gi ch ngoi th trng cao hn gi thu mua ca cng ty. Ngoi ra, rt kh x l nhng trng hp ph v hp ng. Nh vy, c th thy tc nhn ng vai tr chnh trong chui lin kt ny l nhng doanh nghip ch bin ln nh cc doanh nghip Nh nc, cng ty lin doanh, cng ty trch nhim hu hn, VINATEA. Cc h nng trng vin v h hp ng c s dng t ca cng ty c vai tr rt hn ch. Cc h hp ng t do c vai tr nht nh, nhng cha r nt. 1.2- Qua cc HTX hoc t, nhm nng dn:H HTX, T, nhm C s ch bin Cc cng ty HTX Ngi bn bun Ngi thu gom - Xut khu - Bn l</p> <p>Lin kt yu: Lin kt mnh: S 3</p> <p>Sau khi c lut HTX nm 1995, nhiu HTX c thnh lp vi mc tiu nng cao nng lc v hiu qu trong sn xut v tiu th sn phm cho x vin v cui cng l ci thin i sng ca h. Vi s gip ca chnh quyn, cc on th v cc t chc NGOs, nhiu HTX ch Thi Nguyn c thnh lp, nhng qui m cn nh b, ch vi chc x vin. Ring t chc phi chnh ph CECI, k t nm 2002, h tr thnh lp 6 HTX. Cc HTX tin hnh cc hot ng h tr x vin, nh ti tiu, lm t, in sinh hot, mua phn bn tr chm cho nng dn, cung cp tn dng li sut thp, tp hun k thut, cung cp thng tin v th trng v tranh th ngun lc h tr ca cc c nhn, v t chc trong v ngoi nc. Vic tiu th sn phm cho x vin c tin hnh theo phng thc l HTX k hp ng vi khch mua trc, sau huy ng ch kh t cc thnh vin. Khch mua bn cho cc im bn l hoc cho cc cng ty ng gi xut khu. Tuy nhin, lng sn phm tiu th qua HTX cn rt hn ch. V d, HTX Phc Thnh mi tiu th c khong 10% lng ch cho cc x vin, phn cn li do cc h t tiu th. D vy, nng dn vn c nguyn vng tham gia hp tc x vi nim tin l HTX s pht trin v gip h ci thin c iu kin sng trong tng lai. Qua nghin cu c th thy mt s mt tn ti lm hn ch s pht trin ca cc HTX hin nay l: lnh o HTX chnh l nhng ngi nng dn c bu ra, mc d c o to, tp hun, tham quan trao i kinh nghim, nhng do trnh vn ha thp, khng c nhiu iu kin tip xc rng ri vi nhiu i tng nn nng lc qun l, iu hnh, khai thc th trng cn yu. Vn ca HTX cn rt t, ch yu l t ngun ng gp l ph ca cc thnh vin v h tr t bn ngoi. Phn kinh ph ny ch trang tri chi ph hnh chnh, thng tin lin lc, khng m bo cho lnh o HTX i nghin cu m rng th trng, tin hnh cc hot ng tuyn truyn, qung b sn phm ca mnh. Cc x vin sn xut ring theo quy m gia nh, c h c phng tin ch bin, c h khng c, vic p dng cc quy trnh k thut trong sn xut</p> <p>v ch bin khng tt nh nhau, nn cht lng sn phm khng ng nht khi bn theo hp ng. Li ch trc mt khi tham gia HTX ca cc thnh vin cha thc s ng k, trong khi vi s gip ca cc t chc on th v chnh quyn a phng, x vin HTX vn c th vay vn vi li sut thp, tip cn thng tin th trng v mua vt t tr chm. Do v, nhng rng buc ca x vin khi thc hin hp ng cn lng lo, dn n tnh trng i khi HTX phi ph v hp ng, c bit khi gi th trng cao hn gi trong hp ng. Bn cnh nhng HTX chnh quy cn c cc hnh thc lin kt, hp tc phi chnh quy di cc hnh thc t, nhm, cu lc b. y l nhng bc s khai hnh thnh cc HTX chnh quy sau ny. Cc hnh thc ny c thnh lp ch yu l do c s h tr ca cc chng trnh d n vi mc tiu gip nng dn sn xut ch an ton v ch hu c, qua s xy dng thng hiu v pht trin vi quy m ln hn. Tuy nhin, thc t khi trao i vi nng dn v lnh o a phng cho thy c mt s kh khn i vi nhng nng dn sn xut ch an ton v ch hu c: - ngy ca ch an ton, c bit l hu c thp hn ch thng nn khch hng khng thch. - So vi sn xut ch thng, sn xut ch an ton, c bit l ch hu c phi tun th quy trnh k thut cao hn, chi ph sn xut trong nhiu trng hp cao hn, nhng mu m ch ti khng p, nng sut thp hn. c bit khi em ra th trng, ngi tiu dng khng phn bit c u l ch an ton, ch hu c, u l ch thng. Gi bn nhiu khi ngang bng hoc thp hn ch thng (trong khi ch hu c trn th gii cao gp khong 3 ln ch thng). to nim tin cho ngi tiu dng, nhiu HTX phi b ra mt khon tin khng nh c c giy chng nhn cht lng sn phm. V d, chi ph c chng nhn hu c theo tiu chun quc t mt khong 4000-5000 USD. Khon ch ph ny ch yudo cc t chc NGO h tr, song khng phi l tt c. V th y l mt ro cn ln i vi vic thm nhp th trng ny, v a s cc HTX khng ngn sch nh vy. Trn thc t, Vit Nam cha c b tiu chun hu c chnh thc ca quc gia v cng cha c c quan chng nhn cht lng sn phm hu c. c b tiu chun sn</p> <p>phm an ton, nhng giy chng nhn cht lng do cc c quan cp cha thc s m bo ngi tiu dng hon ton tin tng. iu c ngha l ngi sn xut ch an ton v ch hu co cng gp kh khn hn khi tiu th sn phm ca mnh. - Din tch sn xut ch an ton v ch hu c cn nh, vn nm xen k vi din tch trng ch thng s dng nhiu phn bn v thuc BVTV, nn su bnh chuyn t cc vn ch dng thuc sang cc vn ch an ton v ch hu c gy hi, lm gim nng sut v cht lng ca hai loi ch ny. Thng thng, khi chuyn t sn xut thng thng sang sn xut ch hu c phi mt 3-5 nm chuyn i mi m bo yu cu. iu ny khin nhng nng dn khng kin tr km hng th. - Cc HTX cng gp kh khn khi xy dng thng hiu v bo v thng hiu sn phm ca mnh. 2- Knh giao dch hon ton da vo th trng: 2.1- Thng qua cc h trang tri: S 4</p> <p>y l nhng h c quy m sn xut v doanh thu ln. Theo quy nh ca ch...</p>