chè thái nguyên

  • View
    143

  • Download
    5

Embed Size (px)

Transcript

Phn tch chui gi tr cy ch tnh Thi Nguyn (P1) 06/01/2010

PHN TCH CHUI GI TR CY CH TNH THI NGUYN I- Phn m u: 1- Gii thiu chung: Ch l cy cng nghip ch lc c gi tr kinh t cao Thi Nguyn. Nng dn Thi Nguyn c nhiu kinh nghim trng, ch bin ch v bit tn dng li th v t ai, kh hu to nn hng v c trng cho ch Thi Nguyn. Hin nay, ton tnh c 16.413 ha ch, trong din tch cho sn phm c 14.122 ha, nng sut bnh qun 66,75 t/ha, sn lng ch bp ti gn 95.000 tn. Cn c vo iu kin t ai v kh hu ca tnh, vng ch nguyn liu c chia lm hai vng. Vng nguyn liu chin bin ch xanh bao gm cc huyn: Thnh ph Thi Nguyn, i t, Ph Lng, ng H, Ph Yn, Sng Cu, V Nhai, vi din tch 12.400 ha, chim 73% din tch ch ca c tnh. Trong , ch xanh c sn c gn 4.000 ha, vi cc a danh ni ting nh Tn Cng, Phc Xanh, Phc Tru (T.P Thi Nguyn), La Bng, Khun GHng Sn (i T), Ti Ci-Minh Lp, Sng Cng (ng H) v Phc thun (Ph Yn). Vng ch nguyn liu ch bin ch en bao gm phn ln ch ca nh Ha, Ph lng vi din tch 4.000 ha, chim 27% din tch ch ton tnh. Ch Thi Nguyn c tiu th c th trng trong v ngoi nc, trong th trng ni a chim 70% vi sn phm l ch xanh, ch xanh c sn. Ngh trng v ch bin ch em li hiu qu ln v kinh t, x hi trn a bn tnh. Ch thc s l cy xa i, gim ngho v lm giu ca nng dn Thi Nguyn. Trc thi k "i mi" do ng Cng sn Vit Nam khi xng nm 1986, ngi nng dn ni chung v ngi trng ch ni ring ch c th l thnh vin ca mt trong hai loi hnh t chc sn xut l hp tc x (kiu c) hoc nng trng quc doanh. Sau khi thc hin cng cuc "i mi", h gia nh nng dn c coi l n v kinh t t ch, c giao quyn s dng t lu di. Nhiu h pht trin sn xut kinh doanh tt, mt quy m ln, c gi l cc h trang tri. Cc HTX kiu c chuyn i theo lut HTX thnh HTX kiu mi. Thm vo

, c s h tr ca chnh quyn, cc on th a phng, cc t chc NGOs c bit l t chc CECI, nhiu HTX mi c thnh lp. i vi cc nng trng quc doanh, thc hin Ngh nh 01, nm 1995 ca Th tng Chnh ph, cc nng trng quc doanh chuyn thnh Cng ty TNHH Nh nc mt thanh vin (gi tt l DNNN) v tin hnh giao t cho gia nh cng nhn qun l v s dng trong thi hn 50 nm. Cc h nng trng vin c trch nhim bn sn phm cho doanh nghip. Trc thp nin 90, hu ht ch c bn cho cc DNNN s ch v ch bin, sau bn cho VINATEA xut khu. Tuy nhin, nhng nm sau , cng vi s chuyn bin trong sn xut, xut hin nhiu hnh thc khc nhau trong ch bin v tiu th sn phm ch, nh cc c s chuyn ch bin t nhn, h sn xut kim ch bin bin, cc cng ty t nhn, cng ty lin doanh ch bin v xut khu ch, cc h mua gom, bn bun,... Nh vy, c th thy c nhiu tc nhn tham gia vo chui gi tr cy ch. Trn c s nghin cu tnh hnh thc t, nhm nghin cu thy c mt s tc nhn ch yu nh: (i) cc h nng trng vin: y l nhng cng nhn nng trng nhn t ca nng trng theo hp ng khi nng trng chuyn i thnh cng ty v cc h c kh nng k hp ng sn xut cho DNNN hoc cng ty ch); (ii) Cc h sn xut trang tri: l nhng h c quy m sn xut ln v khng phi l nng trng vin; (iii) Cc h sn xut t do: l nhng h c quy m sn xut nh v cng khng phi l nng trng vin; (iv) Cc h HTX: l nhng h tham gia HTX (gm c nhng h tham gia t, nhm nng dn). Trong ch bin v tiu th sn phm, c cc c s chuyn ch bin t nhn, h sn xut kim ch bin, DNNN, doanh nghip t nhn, doanhnghip lin doanh ch bin v xut khu; ngi thu gom, ngi bn bun,... Cc tc nhn h tr nh S NN&PTNT, S Thng Mi, cc t chc NGO, cc t chc on th qun chng nh Hi Nng dn, Hi Ph n, on Thanh nin,...Nhm nghin cu cng xc nh c 4 knh tiu th sn phm chnh v vic phn tch chui gi tr c tp trung nhiu hn vo xc nh nhng c h v hn ch trong vic gip tng gi tr cho sn phm ca

nng dn sn xut nh v gip h tip cn d dng hn vi th trng.

2- Mc tiu nghin cu. - M t c knh tiu th sn phm v cc thnh phn ch yu tham gia cc knh ny. - M t v phn tch c phn gi tr gia tng do cc thnh phn tham gia to nn cc giai on khc nhau ca cc knh tiu th - Xc nh cc c hi v hn ch trong sn xut v tiu th sn phm, t a ra cc xut nhm nng cao gi tr cho ngi sn xut nh. 3- Khung phn tch v Phng php nghin cu. 3.1- Khung phn tch: Chui gi tr c lin quan n nhiu hot ng cn thit a mt sn phm (hoc mt dch v) t nim, qua cc giai on sn xut khc nhau n tay ngi tiu dng cui cng v x l sau khi s dng (Kaplinsky v Morris 2001). Hn na, mt chui gi tr tn ti khi tt c cc bn tham gia chui hot ng nhm ti a ha vic gia tng gi tr trong sut chui. Phn tch chui gi tr nhm hiu c cc yu t khc nhau to ra ng lc pht trin, kh nng cnh tranh trong cng ngnh v xc nh nhng c hi v hn ch trong vic tng li ch cho cc bn hot ng trong ngnh. Khung phn tch s dng cho nghin cu ny c th hin trong S 1:

S 1 u vo Sn xut Ch bin Bn l Bn bun Xut khu Cc sn phm v dch v h tr Mi trng

3.2- Phng php nghin cu. Nghin cu s dng s liu thu thp c trong qu trnh kho st thc t, ng thi s dng cc s liu v thng tin c sn t cc cuc iu tra trc . Phng php nghin cu bao gm cc phng php nh tnh v nh lng qua phng vn cc quan chc nh nc, t chc nng dn, ngi sn xut, ngi ch bin v tiu th sn phm ch. Kt hp gia phng vn c nhn vi tho lun nhm. Nhm nghin cu tin hnh nghin cu v phn tch da trn nhng cng c do AsiaDHRRA cung cp. Trong khun kh thi gian v ngun lc hn ch, nhm nghin cu khng th thu thp y d liu, thng tin v phn tch c tt c cc kha cnh ca qu trnh sn xut v tiu th ch. Do vy, nhm nghin cu c gng s dng ti a tt c nhng thng tin thu thp t cuc iu tra ny v cc cuc iu tra trc phc ha mt bc tranh tng th v chui gi tr cy ch Thi Nguyn, xc nh nhng c hi, hn ch v thch thc i vi vic gip tng gi tr ca sn phm ca ngi sn xut nh, t a ra nhng xut ph hp. Mt im ng lu l trong phn tch, nhm nghin cu s dng ch tiu thu nhp thay cho ch tiu li nhun v ngi sn xut i a s l s dng lao ng gia nh, c bit l i vi cc h sn xut nh. iu ny cng tng t i vi cc h ch bin, thu gom v bn bun. Hn na, vic tnh ton li nhun trong thc t rt kh khn v kh m bo chnh

xc v khng c s liu thng k v s ngy lm vic, s gi lm vic trong mt ngy ca cc i tng tham gia. II- Gii thiu khi qu trnh v sn xut v ch bin ch: gip cho qu trnh phn tch v rt ra cc kt lun c ngha thc tin cn thit phi c hiu bit c bn v qu trnh sn xut v ch bin ch. Qua kho st cho thy tt c cc h c phng vn u cho bit sn xut kinh doanh ch gm 2 qu trnh: qu trnh sn xut trng trt (kin thit c bn v ch kinh doanh) v qu trnh sn xut ch bin: 1-Qu trnh sn xut trng trt: Cng on 100% cc h u thc hin ging nhau l khu trng ch mi Thi k kin thit c bn mt 3-4 nm u, ci khc nhau l khu bn phn lt k nhiu, ngi t. * To tn: n pht: Su khi trng c 1 nm th thng thng ngi ta bm ngn ch con ra cnh v nm th 3 tip tc ta cnh v sau mi nm (ti u v rt) ngi trng ch to tn bng cch n cnh l gi l n pht. n au: Sau khi bc vo thi k kinh doanh c 9-10 nm th tin hnh n to tn mi gi l n au. Chm sc ch l yu t nh hng n cht lng ch v nng sut thu hi ch. Ngoi vic xi t, tr c th quan trng l phi bn s lng v c cu cc loi phn bn, ng thi phi kim sot c cc loi su hi. 2- Qu trnh sn xut ch bin: * K thut thu hi th cng: Nm th 4, nng dn to tn cho cy ch ch c tn m rng thch hp t sn lng cao nh khu hi ch. Yu cu ca vic thu hi ch phi m bo: - 1 tm, hai l (1 bp non + 2 l non).

- Tng nng sut bng hi ch theo trt (cha li l 3 v 4). - Kp thi xi xo t v bn phn cn i NPK. - Khi thu hi trnh lm bp ch b dp, nt. xc nh thi im khi no c th thu hi c ln tip theo, nng dn thng dng phng php quan st vn ch theo kinh nghim. * K thut ch bin: Ch ti thu hi v cn ch bin kp thi, khng c bp dp nt, khng c ch b i. Ch b i khi sao, sy lm cht lng ch b gim. Sao ch: Sao ch ti l khu then cht nng cao cht lng sn phm. Kinh nghim sao ch l sao u v lun lun chnh la u v quan st ma l ch chuyn t mu xanh ti sang xanh v cm tay c cm gic dnh, cung ch un cong khng gy v ch c mi thm. V ch: Tip l cng on v ch lm ph v cu trc m t bo, kt dnh dch lm cho l ch xon li c dng vin, dng si. V l khu quyt nh hng v, hnh dng sn phm ca ch. Sy kh: Sy kh l khu kt thc qu trnh lm ho v v ch, lc ny cn nh la gim t l nc theo qui nh. Bo qun: Bo qun ch thnh phm l cch gi ch lu m vn gi c hng ch. Sau khi sao, ngui, cho vo ti giy bng dy, kn l tt nht. y l khu yu ca h nng dn, v khng bo qun c, nng dn bn ngay ch sau khi sao. III- Cc knh tiu th sn phm 1- Knh tiu th c lin kt: 1.1- Thng qua h nng trng vin:H nng trng vin H hp ng

C s ch bin Cc cng ty DNNN Ngi thu gom Ngi bn bun - Xut khu. - Bn l VINATEA

S 2

* i vi cc h nng trng vin: Theo hp ng giao t, cc h c quyn s dng t, nhng khng c quyn s hu t . Cc h c th nhng quyn s dng t, nhng khng dng n th chp vay vn ngn hng c. Cc h ch c trng ch trn din tch c giao, m khng c trng cc loi cy khc, ng thi phi bn ton b ch cho DNNN. So vi cc h t do v h HTX th cc h nng trng vin thng c quy m sn xut, trnh vn ha, trnh thm canh cao hn do c o to v hng dn k thut bi cn b k thut ca nng trng trc y, ng thi h c iu kin v vn, c nng trng ng vt t nn t phi vay vn ngn hng. Ton b khu ch bin v tiu th sn phm trong knh ny u do DNNN lo, ngi sn xut ch yu tp trung vo vic lm th no sn xut ra sn phm vi nng sut v cht lng cao. Ch c sn xut

theo knh ny ch yu phc v cho nhu cu xut khu, phn tiu th trong nc rt t. Cc h phi bn ch nng trng vi mc gi khng c quy nh r trong hp ng giao t, trong khi gi ch trn th trng thng xuyn c s bin ng, nhng i li h c hng mt s li ch khc nh h tr k thut, cung cp vt t tr chm, lng hu, chm sc sc khe, hc hnh ca con ci,... Do vy, lin kt ny tng i n nh. Tuy nhin, n c xu hng suy yu khi khi gi c trn th trng thay i theo chiu hng khng c li cho cc h hoc cht lng sn phm ca cc h qu thp khng p ng c tiu chun ca nng trng. Trong c hai trng hp cc h hoc l bn ch ti cho ngi thu gom hoc l t ch bin tiu th ra bn ngoi nhm tng thu nhp. * Nng dn hp ng: C hai loi: Mt l, nng dn mua quyn s dng t ca DNNN v k mt hp ng vi DNNN khng bao gm bo him x hi. Quyn s dng t vn thuc v DNNN v nng dn khng th s dng quyn s dng t th chp vay vn ngn hng. Vic tip nhn thng tin, tin b k thut c s h tr mt phn ca DNNN. Vt t u vo c th do DNNN cung cp theo phng thc tr chm hoc cc h t lo. Trong lin kt ny ngi sn xut cng khng phi lo lng nhiu v th trng u ra, do, n cht ch, nhng cng kh linh hot. Hu ht sn phm ca nng dn c bn cho nng trng, mc d c lc gi bn cho nng trng thp hn gi th trng mt cht, nhng do lng mua u, gi thu mua tng i n nh v c s iu chnh theo gi th trng, i khi cao hn gi th trng.

Hai l, nng dn c t k hp ng vi cc cng ty. Sau khi Chnh ph ban hnh Quyt nh 80 Khuyn khch thu mua nng sn bng hnh thc hp ng" nm 2002, loi hnh ny c khuyn khch pht trin mnh. Tha thun trong lin kt ny tng i a dng. C trng hp cn