Chữ Hiếu Ngày Xưa

  • Published on
    26-Dec-2015

  • View
    68

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Ch Hiu Ngy Xa

Transcript

M uChng ta ang sng trong thi i mi thi i vn minh, khoa hc, nht l s pht trin vt bc ca ngnh cng ngh thng tin; n v ang lm cho cuc sng con ngi ngy c nng cao. ng tic thay gi tr o c, nht l Ch Hiu, ang b xi mn bi ch ngha thc dng, duy vt cht. c bit l gii tr, khng thiu nhng k th , lnh m, ch k, sng ch bit mnh, khng ngh n cha m, thm ch cn git c cha m. Li cha ng ta dy qua cu ca dao: Cng cha nh ni Thi Sn, ngha m nh nc trong ngun chy ra. Mt lng th m knh cha, cho trn ch hiu mi l o con dng nh ang b lng quyn. Vn ny ang l thch cho cc bc cha m, cng nh nhng ngi c trch nhim.Bi vit di y s cho ta bit r hn v vn trn v a ra mt s phng php gii quyt vn mt cch c th.Trong bi vit khng th trnh sai xt mong qu c gi ch r bi vit sau thm hon chnh hn

1. Ch hiu xa v nay:1.1. Ch hiu ngy xa: Theo truyn thng ng phng, ch Hiu c cao trong i sng gia nh v ngoi x hi, v x hi ny chu nh hng su xa nn lun l Khng Mnh. c Khng T dy mn sinh ca mnh phi phng dng cha m, qut nng p lnh, ti sm chm nom: c Khng T ni: cha m cn sng khng nn i chi xa, v i u th phi cho bit c ni c chn.Ngi cn t ra nhiu phong tc rt t m v phin toi t lng hiu vi cha me nh vic ma chay, tang ch, king k Ngy nay nhiu iu khng cn ph hp na.

Vit Nam ngy trc, o hiu c lc c quy nh r trong hin php, s tin b ca hnh php c t thi L S thng qua Quc triu hnh lut hay gi l B lut Hng c, cn cn lut php th hin tnh nghim minh thng qua quy phm ca lut hnh s, cc ti nng nh c phn nh r rng, c bit cc ti c gi l "ti c" gm c 10 loi: "Thp c"iu 7 trong thp c quy nh v ti bt hiu: Bt hiu l cc ti t co hoc dng li l chi mng, b i, b rt ng b, cha m, hoc khi c tang ng b cha m li khng tang m nhn nh vui chi. Ngi phm ti b pht hnh, y a lm vic nng nhc, bt lm khao binh v cho lnh chin trng, v trc khi a i y, k bt hiu b nh 80 trng trc xm lng rn e thi h bt hiu.

n triu Nguyn, tm gng hiu hnh c nhc nhiu l vua T c, ni v ch hiu m khng nhc n vua T c l mt thiu st, vua T c L v vua c Hiu vi m bc nht trong 13 v Hong Triu Nguyn.Tri qua 36 nm lm Vua trn ngai vng, Vua T c lc no cng dnh ngy chn vo cung vn an sc khe m, ng thi nghe li truyn bo ca m, nu c iu g quan trng ng lu tm th ghi ngay vo quyn s ty thn m nghin ngm. l, quyn s t hun lc - quyn s chp li m dy. Cn ngy l th lo vic triu nh, ch khng v lm Vua c vn nng quyn th m l l bn phn lm con. (Tm Hiu Cc Danh Nhn - Nguyn Ph Th)

C ln, ngy mai l n k gi k tin Thiu Tr, th m hm y Vua T c ham i sn bn, gp nc lt chy xit mnh bt ng, Vua quan cha dm dng thuyn hi cung, phi mc kt chn ngoi thnh thuc rng Thun Trc. B T D sai quan Nguyn Tri Phng i rc, khi vo cung, vua bit li, dng roi, nm xung ch qu pht. B T D gin, quay mt chng ni mt li, sau mi tha cho hnh pht, ch trch dy bng li m thi.Theo tc l ngy Tt, con chu d ni xa xi cng phi v hp mt cng ng b cha m v ngy ny c coi l linh thing. Ai vng mt khng c l do chnh ng b coi nh l bt hiu.Thi ti mi vo hc lp nm tc lp mt by gi, tuy cha bit c bit vit nhng thuc lng bi ca dao:Cng cha nh ni thi sn,Ngha m nh nc trong ngun chy ra.Mt lng th m knh cha,Cho trn ch hiu mi l o con.hoc:"Tu u cho bng tu nh,Th cha knh m mi l chn tuTui th cha bit g, tm hn ngy th trong trng nh t giy trng c thy c gio vit vo ch hiu ri. Tuy cha hiu r rng hiu o phi nh th no, nhng khi nim lm con phi hiu tho vi cha m l du n u i kh qun ca hc sinh lp ngi i trc nh chng ti. Bc sang nm u tin bc trung hc chng ti li c gio dc ch hiu bng tc phm Nh thp t hiu (NTTH) tc 24 ngi con c hiu Trung quc thi xa.Thc lng m ni mi n by gi ti khng th no qun c Ngu Thun, Quch c hay Mn T Khin vi nhng dng th va nh nhng, d hiu va m tnh nhn vn nh:M gh li tnh cng su scEm Tng thm rt mc iu ngoaMt mnh thun c va baTrn chiu cha m di ho cng em.( Ngu Thun NTTH)HocThy Mn T rt ng hiu nghaXt nh qun qunh qu luTh cha sm ving khuya huChng may gp phi m sau nng nn..Sa nc mt chn qu ming giLy cha xin xt li ngun cnM cn chu mt thn nM i lung nhng ba thn c hn. (Mn T Khin NTTH)Tuy tc phm c nhng hn ch nht nh v thi i, nhng chng ti hc ch hiu o l nh vy v khng t ngi trong chng ti hnh x o hiu ph hp vi o c x hi. Chnh ti chng kin c ngi khng ngn ngi t b chc quyn, a v x hi v nui cha m cho ti lc mn phn.

1.2. CH HIU NGY NAY th ho, cuc sng hin i vi nhng cn h nhiu phng, khng gian gia nh b chia nh, ngn cch s sum vy, cuc sng gp gp lm mi ngi x vo vic thc hin cho c mc tiu c nhn, thiu quan tm n ng b, cha m. Nhiu ngi li cho hon cnh v to nn khng t chuyn au lng quanh ch hiu. H cho rng, ngi lm con, chu thi nay dn dn t c thi gian quan tm, chm sc, thm ch n vi cha m, ng b ba cm m m hay bn cnh lc m au nn chn gii php thu ngi gip vic, hoc a cha m vo trung tm dng lo dnh ton tm, ton lc cho cng vic. Nhng gia nh c cha m xa, mt nm con chu v thm i ba ln. Khi b m nh chu, ra thm th v chng con ci li bn rn nn chng th chu o vi cha m. V th, khng t ngi c con ci ng nhng li vi ngi gip vic.V khi cuc sng hin i ngy cng bn rn hn nn mi thnh vin trong gia nh lun gp gp, mt mi, bi vy s bo hiu v vt cht c th hin nhiu hn. Hng tun, hng thng con ci h gi cho cha m t tin, coi nh lm xong phn s. Nhng i vi cc bc lm cha, lm m, tin khng phi l tt c... V ngi gi chng c nhu cu nhiu, tinh thn mi l iu quan trng. Khng t ngi, lc cha m sng khng hi han, nhng khi mt i, h li khc tht nhiu, lm m tang tht ln nh mt s an i, n nn. Tic rng s hiu thun... mun mng y li ang ngy cng ph bin.

Mt iu ng bun na ang xy ra chnh l thi ng x ca con chu vi nhng ngi sinh thnh ra mnh, cn kit n mc nhiu ngi gi chua cht v cuc i mnh nh qu chanh, con chu h nhau vt ht nc ri lnh lng vt b. Nhng cu chuyn con ui cha ra ng, nh p tn nhn m khng cn l c bit, nh ging ln mt hi chung cnh bo mnh m cho s suy i ca o hiu ngy nay... Nhng cu chuyn v b m ngho, tn to sm hm nui con thnh ti vn tr nn ph bin. Nhng chuyn con ci thnh t chm lo chu ton v ng sinh thnh sng bui x chiu vui v li l hin tng khng nhiu.Hin nay, mi dp tr con c ngh h, nhiu gia nh tr ko nhau v qu thm b m, nhng cng khng t ngi i du lch tha mn chnh mnh. H gi cho b m t tin coi nh lm xong phn s. Nhng i vi cc bc lm cha, lm m, tin khng phi l tt c... Bi vt cht th ngi gi chng c nhu cu nhiu, tinh thn mi l iu quan trng. Nhiu nh nghin cu v gia nh cho rng: Trong thi i ca ch ngha tiu dng, s bo hiu v vt cht c th hin nhiu hn. iu chng t, quan nim v ch hiu c nhiu i khc.Ch hiu v bn cht phi xut pht t tnh cm ca con ngi. Trc ht, phi xut pht t tnh cm yu thng, quan tm, trch nhim v cch gio dc ca cha m i vi con ci. Gip con ci thm thu, cm nhn v trn trng nhng gi tr ch thc ca mi quan h huyt thng. Nu nh ch hiu thi xa mang nng tnh p t, l nghi thi qu v cc oan, th ch hiu thi hin i cn i su vo gc r, xy dng tnh cm trong gia nh da trn tinh thn bnh ng v dn ch, s chia, tm l. Nhiu gia nh nui dy con t t nn con hiu vi cha m. Hiu l vi cha m khng ch l trch nhim m cn l ngha v ca mi ngi con.

Trong cuc sng si ng hin nay, hiu ngha vn l nt p ca o l lm ngi, n khng ph thuc vo hon cnh v iu kin sng m do thc quyt nh. Mt ngi n ng cn tr c m cng v chng nn vn dy con ci v cch i x vi ng b. a con ca anh mi bui ti trc khi i ng lun vo phng tt in cho b, chc b ng ngon. Nhng c ch tuy nh nhng chnh l ch hiu ang c nui dng tng ngy. Mt ngi khc k, d bn rn n u, mt nm ng u dnh t ngy v qu, tr chuyn v a m i chi.D x hi c pht trin n u, ch hiu ca con chu i vi cha m, ng b lun l thc o phm cht o c gi tr ca con ngi.2. Thc trng Ch Hiu ngy nay:Ngy nay, nhiu bn tr sng bt hiu vi cha m. Tht au lng mi khi nhng hnh nh cha m b con ci ngc i hoc b git cht c cc phng tin truyn thng a ln mt bo. Chng hn nh: Phan Minh Mn Bnh Chnh, thnh ph H Ch Minh, ang l sinh vin, ngy 9-11-2009, khi t trng v nh Mn nhn thy ng Phan Th Tuyn (cha Mn) ang say ru nm ng di nn nh. Mn cm dy in vo in ri chch vo ngi cha mnh gy co git cho n khi cht hn [1]. Hay Nguyn Th Triu, Tin Giang, ngy 29/8/2012, trong lc ci v vi m. Triu tc gin chy xung bp ly con dao chm m ca anh ta khin nn nhn t vong ti ch [2]. Hn na, mi y, d lun rt bt bnh khi chng kin V Anh Ho khi xy c nh mi, anh ta ui m ra khi nh [3]. Hay siu mu Ngc Thy chi mng b m v ui ra khi nh [4]Qu tht, ni ti Ch Hiu trong x hi ngy nay, chng ta khng khi bn khon lo lng. Nn o c b suy i, con ngi b cun ht vo ch ngha thc dng. H coi ca ci vt cht v tin bc l s mt. V th, vn chm sc cha m gi tr nn gnh nng, ni g n Ch Hiu. Nhiu cha m phn nn: Nui dy con nn ngi, khi lng cnh, chng quay lng ngay khng cn ngh ti ng sinh thnh. Thc trng trn ang l ting chung bo ng v s bt hiu, c bit i vi gii tr.3. Nguyn nhn dn n Bt Hiu:C rt nhiu nguyn nhn dn n tnh trng Bt Hiu v tha ho o c ca gii tr, nhng chung quy li, ci gc chnh l cch sng ca gii tr ngy nay, v cch gio dc nhn bn t trong gia nh cho n nh trng v ngoi x hi cn qu th , hi ht.3.1. Nguyn nhn bn thn:Do bn thn h thiu tnh yu thng, thiu lng qung i; h sng bng th l tr st , tnh cm kh cn ca mnh. Thm vo , do ngoi cnh tc ng: khi mt con ngi b chnh ci xu hm hi, khi m nhng iu tt p khng xy n vi bn thn, th h s tr nn hn i v Bt Hiu vi cha m.Hn na, s khc bit gia hai th h: gi tr, gia hai quan nim sng: xa v nay, ca cha m v con ci. Vic gi lng hiu tho i khi cn tr cng vic lm n. X hi hin nay cao thi qu tnh c lp ca c nhn, nn c cha m gi coi nh mt gnh nng. Cng chnh tui gi ca cha m lm thay i tnh nt: d cm, hay ti hn, chp nht, sinh ra kh tnh, lm cho con chu kh chu, dn n tnh trng khinh thng ng b. Trng hp con ci kh gi thng phi giao tip khch lm n ln, c mt ca cha m l mt tr ngi. V th,gi cha m vo vin dng lo, hay a v qu; mi thng gi cho ng b t tin, th l xong. Trng hp ngc li, cng ny sinh nhng phc tp, nhng au kh hn cho cha m. V gia nh tng bn, con ci tc gin, trt nhng bc tc bng cch: nh con, mng v, chi ch, mng mo Cn bit bao cnh au lng cho cha m, ny sinh t ti mc cm, au bun. C lc cc ngi than thm, khc vng, ti cho s phn.

Theo Tin s Hunh Vn Sn, Trng khoa Tm l i hc S phm TPHCM, cho bit: Do tm l sng ch bit mnh kh ph bin trong gii tr ngy nay, bt hiu v ang len li tht s xm nhp vo trong th h tr hin gi! Hn na, s bt hiu bt ngun t li sng ch k, thc dng, hng th l nguyn nhn khin ngi ta cm thy cuc sng nhm chn, n iu, v ngha.3.2. Nguyn nhn t gia nh:Gia nh chnh l t bo ca x hi, gia nh m tt p th x hi mi tt p c. y chnh l bi hc gio dc cng dn ca hc sinh cp II. Th m ngy nay, trong nhiu gia nh, cha m rt t dy con v s knh trn nhng di v hiu tho vi ng b, cha m. Theo chuyn gia t vn tm l Triu Hng Nh thuc Trung tm T vn Tm l H Ni: Cch phn ng, hnh vi ca gii tr mt phn l do hc hi ngoi x hi v mt phn l do nh hng t trong gia nh, cng c khi l do li sng m gii tr t to nn Thi quen b hp giao tip, ch giao lu vi nhng ngi o trn mng game online. nhng th vui gii tr c gii tr yu thch s dn ti th vi cha m v nhng ngi xung quanh, l mt h qu khng trnh khi.c kt kinh nghim gio dc con ci, ng cha ta khuyn:Dy con t thu cn th, cng ta nh un cy tre, phi un t lc tre cn non. Nhng dng nh nhiu gia nh ngy nay khng coi trng iu ny, khng quan tm n vic dy con phi knh trn nhng di. Bi l, cha m thiu gng mu v o c, v li sng, cng khng quan tm dy bo con ci. Mt s cha m sng bt hiu vi ng b nn con ci cng bt chc theo. Ngi xa thng ni: Sng trc u sng sau .

3.3. Nguyn nhn t nh trng:Nh trng l ni o to ra nhng con ngi c ti c, bit quan tm n mi ngi v tch cc phc v cho x hi. Th m ngy nay, trong mt s trng hc, ngi ta ch ch tm n vic nhi nht tri thc, cn vn o c dng nh ang b b ng, thm ch c nhng trng ch dy mn gio dc cng dn cho qua ln chiu l.Dng nh cuTin hc l hu hc vnch cn l cu ni, thc t nh trng cha p dng vo dy hc sinh. ng ra mt ngi hc sinh trc tin phi hc l php, sau mi hc kin thc, nhng vn ny, nh trng ang b ng.3.4. Nguyn nhn t x hi:Do nh hng ca cuc cch mng khoa hc v cng ngh, vi nhng ng dng hin i ca cng ngh thng tin nh hng c bit n th h tr, lm thay i cch thc lm vic, giao tip v t duy, dn n gii tr sng bt hiu khng quan tm n ng b, cha m. Theo GS Mark Bauerlein (M), khi cng s dng internet th ngi ta cng l l vi nhng g din ra xung quanh. Khi Facebook, mng x hi xut hin, gii tr c t do th hin mnh. Nhng mt khi t giam mnh qu lu trong th gii o, mt b phn gii tr s c li sng bt thng v dn ti trm cmng thi, do nh hng ca nn kinh t th trng n o c truyn thng: mt mt, n lm cho nhng gi tr truyn thng c pht huy, nhng gi tr o c mi c hnh thnh; bn cnh , n lm ny sinh t tng ch k, lng qun trch nhim vi cha m, cao ci ti c nhn ln trn cng ng, ly gi tr vt cht lm thc o cho tt c. Thc s tm l Nguyn Th Minh cho rng: Dng nh ang c mt cuc khng hong nim tin trong x hi hin i dn n cc bn tr sng bt hiu.

4. Gii php cho vn ny:4.1. V pha bn thn:Mi bn tr chng ta hy sng ng chun mc o c ca mnh, trau di, hc hi nhng bi hc trong cuc sng v s cng bng, bc i vi nhng ngi xung quanh, v phi c quyt tm mun thay i chnh bn thn mnh. Sch Hun ca khuyn nh con ci c bn phn vi cha m tht gi tr: Con i, hy sn sc cha m con khi ngi n tui gi; bao lu ngi cn sng ch lm ngi bun ti. Ngi c l ln con cngphi cm thng, ng cy mnh sung sc m khinh d ngi (Hc 3,12-14).Thnh Phaol cng dy:K lm con, hy vng li cha m theo tinh thn ca Cha, v l iu phi o. Hy tn knh cha m. l iu rn th nht c km theo li ha: ngi c hnh phc v hng th trn mt t ny(Eph 6, 1-3). Tht vy, Thin Cha mun rng: sau Ngi, chng ta phi tn knh cha m, l nhng v sinh thnh, dy d chng ta thay quyn Cha. V th, con ci bt buc phi gi trn o hiu vi cha m, y cng l lnh truyn ca Thin Cha.Hn na, trong 10 iu rn ca Thin Cha, iu rn th bn ni v bn phn ca con ci phi hiu tho vi cha m. Cha Gisu lm gng cho chng ta v ch hiu: Ngi vng phc hai ng b (Lc 2, 51). V Cha cao tm lng cha m th gian. T , Ngi mc khi tnh yu ca Cha trn tri: C ngi no trong anh em, khi con mnh xin ci bnh, m li cho n hn ? Hoc n xin con c, m li cho n con rn? Vy nu anh em vn l nhng k xu m cn bit cho con ci mnh nhng ca tt lnh, phng chi Cha anh em, ng ng trn tri, li khng ban Thnh Thn cho nhng k ku xin Ngi sao? (Mt 7, 9-11).

4.2. V pha gia nhTrc ht, i vi bc lm cha lm m d c bn rn n u trong mu sinh cuc sng cng phi dnh thi gian thch ng chm lo n mi m gia nh ca mnh, gi cho gia nh thun ha. Vic gio dc con ci phi quan tm thng xuyn, to iu kin con em ca mnh hc hnh n ni n chn, khng chng mi m vi cc tr chi bo lc. Nht l, cha m phi lm gng cho con ci trong cuc sng, thc thi gi trn Ch Hiu i vi cha m, ng b mnh:Cy xanh th l cng xanh, Cha m hin lnh c cho con (Ca dao).Hn na, cc phn t trong gia nh c nhng trch nhim, quyn li v bn phn i vi nhau. Mt trong nhng trch nhim, quyn li v bn phn c Thin Cha truyn phi thi hnh trong b lut giao c: Ngi hy th cha knh m, nh c Cha, Thin Cha ca ngi, truyn cho ngi (x. nl 5,16). Trong th gi gio on phs, Thnh Phaol ni: Nhng bc lm cha m, ng lm cho con ci tc gin, nhng hy gio dc chng thay mt Cha bng cch khuyn rn v sa dy(Eph 6, 4).4.3. V pha nh trng:Mi trng gio dc nh trng khng ch l ni trang b kin thc m cn phi quan tm n vic gio dc nhn cch, o c v bit knh trn nhng di. Mt khi nh trng bit quan tm ng mc v gio dc o c cho gii tr th kt qu s kh quan hn. Vn ny, chng ta thy r trong cc trng Cng gio v cc c s ni tr ca cc nh Dng. Cc hc sinh, sinh vin khi c gio dc , h khng ch bit sng l php vi mi ngi m cn sng gng mu, ngoan ngon, bit quan tm yu thng mi ngi v hiu tho vi ng b, cha m. Theo Tin s Hunh Vn Sn, Trng khoa Tm l i hc S phm TPHCM: Nh trng khng nn ch tm vo vic dy kin thc m qun i vic dy cc em nn ngi. Hn na, mi thy c gio phi l tm gng o c cho cc em noi theo.

Ti liu tham kho:1. Tailieu.vn2. Luanvan.vn3. V mt s ti liu tham kho khc trn wed.

KT LUNCh Hiu l bi hc u tin cao lm ngi, l nn tng o c ca x hi. Mnh T ni: Khng trn o vi cha m khng ng lm ngi. Song cng c nhiu k bt hiu, v lun...