Collecties consistent in kaart brengen

  • Published on
    18-Jun-2015

  • View
    845

  • Download
    2

Embed Size (px)

Transcript

  • 1. COLLECTIES CONSISTENT IN KAART BRENGEN
    David CoppoolseStafmedewerker ontsluiting en digitaliseringVlaamse Erfgoedbibliotheek
    Informatie aan Zee | 2011-09-15

2. IN DEZE PRESENTATIE
Waarom Cometa?
Waarom beschrijven op collectieniveau?
Hoe ziet Cometa eruit?
Hoe begin je aan het beschrijven van (deel)collecties?
BoekencollectieErfgoedbibliotheek Hendrik Conscience Antwerpen
Vlaamse Erfgoedbibliotheek Fotografie: Stefan Tavernier
2011-09-15|2
3. WAAROM Cometa?
2011-09-15|3
4. EEN BEETJE GESCHIEDENIS | 1
2009
In kaart brengen en omgevingsanalyse
Opdracht van veel (overkoepelende) erfgoedorganisaties
Nood aan afstemming rond
Inventariseren van collecties
Op (deel)collectieniveau
In de Vlaamse cultureel-erfgoedsector
Behoefte aan
Laagdrempelige informatie
Concrete tools
2011-09-15|4
5. Een beetje geschiedenis | 2
2010
Werkgroep Collecties (binnen Prisma-traject)
ADVN, Archiefbank Vlaanderen, CAG, CRKC, Erfgoedcel Leuven, Erfgoedcel Waasland, FARO, KADOC, PACKED, Resonant, Vlaamse Erfgoedbibliotheek, VVBAD
Afstemmen aanpak, methoden, modellen
Onderzoek huidige praktijk en internationale modellen
Technische subwerkgroep
FARO, PACKED, Vlaamse Erfgoedbibliotheek
Gemeenschappelijk model voorstellen
2011-09-15|5
6. Een beetje geschiedenis | 3
2011
Operationalisering van het model
FARO, PACKED, Vlaamse Erfgoedbibliotheek
Documenteren model
Introductie in de cultureel-erfgoedsector
Cometa (= Collectiemetadata)
2011-09-15|6
7. WAT IS COMETA?
Een model voor het maken van beschrijvingen op collectieniveau
Vertrekpunt, geen doel op zich
Inhoudelijk model, geen technische standaard
Een campagne
Een brochure
Een online informatiedossier
Vormingsmomenten
2011-09-15|7
8. Doel van Cometa
Promoten van beschrijven van collecties in de cultueel-erfgoedsector
Op een gestandaardiseerde manier
Publiek
Alle soorten organisaties
Professionals en amateurs
Houvast bieden bij in kaart brengen collecties
Gegevensmodel
Werkwijze
Tools
2011-09-15|8
9. UITGANGSPUNTEN VAN HET MODEL
Efficintie
Eenvormigheid bevorderen
Hergebruik voor verschillende toepassingen
Uitwisseling met andere organisaties
Standaardisering
Uitwisseling data via bestaande standaarden
Voor tenminste de basisset
Op basis van RSLP CollectionDescription
Brede toepasbaarheid
Moet k kunnen voorzien in specifieke behoeften
2011-09-15|9
10. WAAROM COLLECTIE-BESCHRIJVINGEN MAKEN?
2011-09-15|10
11. WAT IS EEN COLLECTIE?
Gestructureerd geheel
Van erfgoedobjecten of -data
Waartussen een aanwijsbaar verband bestaat
Thema
Herkomst
Materiaaltype
Soort objecten

Mogelijk hybride
Digitaal en fysiek, originelen en kopien
Archiefbestand deelcollectie van de collectie van de bewaarinstelling
2011-09-15|11
12. 2011-09-15|12
ONDERVERDELING COLLECTIES
Collectie Deelcollecties
Altijd hirarchisch
Gerelateerde collecties
= Gedeelde herkomstgeschiedenis
Thematische of materile overeenkomsten
Deelcollecties van een fictieve erfgoedinstelling
13. WAAROM COLLECTIES BESCHRIJVEN?
Beschrijven individuele objecten
Niet altijd haalbaar
Geeft geen informatie over groepen objecten en hun onderlinge relaties
Geeft niet altijd het gewenste overzicht nodig voor beheer van en beleid rond collecties
Collectiebeschrijvingen
Informatie over (deel)collectie als geheel
Omschrijving, materiaaltypes, trefwoorden, herkomst, collectiebeleid, bewaarplaats, etc.
2011-09-15|13
14. Collectiebeleid en -Beheer | 1
Weten wat er in huis is
Inventarissen van individuele objecten zijn overweldigend
Verband tussen objecten en onderdelen van de collectie wordt duidelijker
Gebrek aan interne organisatie van de collectie komt aan het licht
Heemkunde Vlaanderen
2011-09-15|14
15. Collectiebeleid en -beheer | 2
Ontwikkelen van specifiek beleid voor deelcollecties
Prioriteiten stellen tussen deelcollecties
Sterktes valoriseren, zwaktes ondervangen
Kerncollectie identificeren
Acquisitiebeleid hierop aanpassen
Samenwerkingsmogelijkheden identificeren
Onderlinge afspraken rond collectiebeleid en andere vormen van samenwerking
Ontwikkelen van een sectorbeleid
2011-09-15|15
16. VINDBAARHEID
Collecties zonder objectbeschrijvingen ontsluiten
Ontdekbaarheid van (deel)collecties verhogen
Zoeken van bepaalde types collecties (versus bepaalde types objecten)
Atypische collecties vinden
Overkoepelend collectieregister wordt mogelijk
Zoeken naar collecties over instellingen heen
2011-09-15|16
17. CONTEXTUALISERING
Samenhang, belang, relevantie van groep objecten duidelijk maken
Koppeling van objectbeschrijvingen via collectiebeschrijvingen
Toon info over de collectie waarin dit object zich bevindt
Toon (andere) objecten uit de collectie
Samenhang tussen (deel)collecties duidelijk maken
2011-09-15|17
18. Hoe ziet Cometa eruit?
2011-09-15|18
19. Gebruiksniveaus
Staalkaart
Gegevens die mogelijk interessant zijn in collectiebeschrijvingen
Gemeenschappelijk model
Gestandaardiseerde elementen
Uitwisseling en hergebruik van informatie
Hulpmiddel voor aggregatie
Uitwisseling van data
Gebaseerd op RSLP CollectionDescription
Correspondentie met ISAD(G) en EAD
2011-09-15|19
Toenemendestandaardisering
20. De trappen van het model
Detailniveau
Uitwisselbaarheid
Veel detailMinder uitwisselbaar
Weinig detailMeer uitwisselbaar
2011-09-15|20
21. De trappen van het model
Detailniveau
Uitwisselbaarheid
Veel detailMinder uitwisselbaar
Weinig detailMeer uitwisselbaar
2011-09-15|21
22. BASIS, PLUS, EXTRA
Cometa Basis
Minimale gegevensset
Publieke ontsluiting van erfgoedcollecties
Maximale uitwisselbaarheid
Via internationale standaarden
Cometa Plus
Uitgebreide gegevensset
Beheersfuncties en beleidsontwikkeling
Uitwisselbaar binnen Vlaanderen
2011-09-15|22
23. BASIS, PLUS, EXTRA
Cometa Extra
Aanvullende gegevens
Instellings- of subsectorspecifiek
Geen of beperkte uitwisseling
Onderlinge afspraken noodzakelijk
Collectie langspeelplaten, BibliothecaWasiana vzw Sint-Niklaas
Vlaamse Erfgoedbibliotheek Fotografie: Stefan Tavernier
2011-09-15|23
24. SECTIES
1. Algemeen
2.Agenten
3. Relaties
4. Inhoud
5. Collectiebeleid
6. Ontsluiting
7. Rechten
8.Behoud en beheer
Collectie Ernest Closson (1870-1950)Conservatorium Brussel - Erasmushogeschool Vlaamse Erfgoedbibliotheek - Fotografie: Stefan Tavernier
2011-09-15|24
25. 2011-09-15|25
ELEMENTEN | SECTIE 1-2
26. 2011-09-15|26
ELEMENTEN | SECTIE 3-4
27. 2011-09-15|27
ELEMENTEN | SECTIE 6-7
28. GEGEVENS PER MATERIAALTYPE
2011-09-15|28
Cometa Basis: Omvang
Cometa Plus: Ontsluiting, Digitalisering, Behoud
Voorbeeld voor een audiovisuele collectie
29. Hoe begin je aan het beschrijven van(deel)collecties?
2011-09-15|29
30. 1. Maak een plan
Objectieven
Mensen en middelen
Doelpubliek
Breed publiek? Onderzoekers? Erfgoedbeheerders? Beleidsmakers?
Detailniveau
Volledigheid Herbruikbaarheid
Diepgang Tijdsinvestering
Actualiteitswaarde Nu of later?
2011-09-15|30
31. 2. Kies een model
Gebruik Cometa
Welke elementen gebruik je?
Welke voeg je toe? (= Cometa Extra)
Gebruik standaardterminologie
Zie CEST en DEN voor bronnen
Documenteer je schema
Wat wel / niet / toegevoegd?
Interpretatiemarge
2011-09-15|31
32. 3. Regel opslag en terbeschikkingstelling
Gestructureerd formaat
Spreadsheet, databank
Ga online indien mogelijk
Toegangsrechten
CollectiveAccess
Integreer met andere gegevens en systemen
Objectregistratie
2011-09-15|32
Dossiers, BibliothecaWasiana vzw Sint-Niklaas
Vlaamse Erfgoedbibliotheek Fotografie: Stefan Tavernier
33. Collective Access
Webtoepassing voor ontsluiten en beheren van collecties
Open source-software
www.collectiveaccess.org
Installatieprofielen FARO geschikt voor Cometa
www.cometamodel.be
Integratie van collectie- en objectregistratie
2011-09-15|33
Schermafdruk CollectiveAccessProvidenceCatalogiseer- en databeheermodule
34. 4. Verzamel de gegevens
Systematische aanpak
Welke instellingen?
Welke (deel)collecties?
Via een formulier
Sjabloon op www.cometamodel.be
Hergebruik bestaande gegevens
Uit de eigen instelling(en)
Uit bestaande collectieregisters
Strategie voor actualisering
Peildatum
2011-09-15|34
35. VOORBEELD SJABLOON ENQUTE
2011-09-15|35
36. HERGEBRUIK GEGEVENS
Vlaamse Collectieregisters
Archiefbank Vlaanderen
www.archiefbank.be
Collectiewijzer Erfgoedbibliotheken
Vlaamse Erfgoedbibliotheek
collecties.vlaamse-erfgoedbibliotheek.be
Muziekbank Vlaanderen
Resonant
www.muziekbankvlaanderen.be
2011-09-15|36
37. Online informatiedossier | 1
www.cometamodel.be
Inleidende brochure
Waarom zou je op collectieniveau beschrijven?
Wat is een (deel)collectie?
Wat is Cometa?
Hoe begin je aan het beschijven van (deel)collecties?
Details van de elementen van het model
Duidelijke omschrijving
Bijkomende standaarden (bijv. terminologiebronnen)
2011-09-15|37
38. Online informatiedossier | 2
www.cometamodel.be
Sjablonen
Vragenlijst (ODT + DOC)
Spreadsheet (ODS + XLS)
Correspondentietabel met internationale standaarden (EAD, RSLP-DC, ISAD(G), DC)
Info over gebruik van CollectiveAccess
Links en achtergrondinformatie
Contactgegevens
Vragen
Feedback
2011-09-15|38
39. Vragen?
Meer info op www.cometamodel.be
40. PAK JE BROCHURE MEE
41. COLOFON
Auteur: David Coppoolse, Vlaamse Erfgoedbibliotheek
Versie 1.0 2011-09-07
Dit document wordt ter beschikking gesteld onder CreativeCommons-licentie Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 2.0 Belgi (CC BY-NC-SA 2.0) met als bijkomende bepaling dat de afbeeldingen met een copyrightvermelding niet voor afgeleide werken of andere doeleinden mogen worden gebruikt zonder voorafgaande toestemming van de rechthebbenden.
2011-09-15|41