Đánh giá tác động của Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện ... ?· ii Tóm tắt…

Embed Size (px)

Text of Đánh giá tác động của Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện ... ?· ii Tóm...

  • Bo co

    nh gi tc ng ca

    Hip nh i tc kinh t ton din khu vc (RCEP)

    i vi nn kinh t Vit Nam

    Hot ng: ICB-8

    Ch tr:

    Claudio DORDI

    Son tho:

    NGUYN Anh Dng

    David VANZETTI

    Raymond TREWIN

    L Xun Sang

    V Thanh Hng

    INH Thu Hng

    Ti liu ny c son tho vi s h tr v ti chnh t Lin minh chu u.

    Ti liu th hin quan im ca cc tc gi v khng phn nh quan im chnh thc

    ca Lin minh chu u hay B Cng Thng

  • i

    Li cm n

    Cc tc gi xin cm n ng Claudio Dordi, Trng Nhm t vn D n EU-

    MUTRAP, v ng gp ca ng trong vic gim st tng th hot ng ny. ng

    Nguyn nh Dng cung cp ni dung cho Phn I, II (Bi cnh), Phn IV v

    Phn V, ng thi chu trch nhim hiu nh ton b bo co. Tin s David

    Vanzetti thc hin nh gi nh lng RCEP s dng m hnh GTAP (Phn IV), v

    nhn xt v cc cam kt d kin trong khung kh RCEP (Phn II). Tin s Ray

    Trewin cung cp ni dung cho phn tch ngnh i vi cc ngnh nng lm ng

    nghip v dch v. Hai ng nhn xt, gp v hiu nh ton b bo co. B inh

    Thu Hng son tho ni dung v phm vi cam kt d kin ca RCEP i vi ngnh

    nng lm ng nghip (Phn II), phn tch ch s thng mi (Phn III), v nu cc

    khuyn ngh v ngnh (Phn V). B V Thanh Hng cung cp ni dung v phm vi

    cam kt d kin ca RCEP i vi ngnh dch v (Phn II) cng nh phn tch ngnh

    i vi dch v (Phn III). Tin s L Xun Sang ng gp cc ni dung khc v cng

    nghip-xy dng trong cc Phn II, III v V.

    Cc tc gi xin tri n ng Trng nh Tuyn nguyn B trng Thng mi v

    ng Hu Ho nguyn Th trng B Cng Thng v s nh hng, h tr

    v nhn xt ca cc ng. Chng ti cng by t s bit n vi cc i biu tham d

    cc bui ta m ti TP H Ch Minh (ngy 20/5/2014) v H Ni (ngy 22/5/2014),

    nht l Tin s V Ch Thnh, v nhng kin qu bu i vi cc kt lun ca bn

    d tho nghin cu.

    Cui cng, cc tc gi xin trn trng cm n b Mai Thu Hng, cn b D n EU-

    MUTRAP, v cc cn b ca Vin Qun l Pht trin chu (AMDI) v s h tr

    v ln chng trnh cho cc hot ng lin quan. Khng c nhng h tr , Bo co

    ny khng th c hon thin.

  • ii

    Tm tt bo co

    1. Chnh thc khi ng vo nm 2012, RCEP l mt hip nh tham vng nhm hnh thnh quan h i tc kinh t ton din gia ASEAN vi 6 i tc khu

    vc k cc FTA vi ASEAN. RCEP cng ph hp vi quan im ca Vit

    Nam l theo ui hi nhp kinh t su rng hn gn lin vi nhng ci cch

    trong nc mnh dn v ton din hn.

    2. Nghin cu ny nhm hai mc ch c th. Mt l nhm nh gi tc ng ca RCEP i vi kinh t Vit Nam. Hai l, nghin cu xc nh cc bc chun

    b c cp chnh sch v doanh nghip nhm m bo rng vic thc thi

    RCEP s mang li li ch rng ti a cho kinh t Vit Nam.

    3. hin thc cc mc tiu trn, nghin cu ny d on nhng thay i s din ra vi kinh t Vit Nam vi phm vi hp l c xc nh trc ca

    RCEP. Nhng thay i ny c xc nh c cp quc gia v ngnh. Cc

    ngnh c xt ti gm nng lm thy sn, cng nghip xy dng, v dch

    v, c th chia nh thnh phn ngnh v nhm sn phm quan trng.

    4. Theo cch ny, nghin cu vn dng kt hp cc phng php. Mt l, nghin cu s dng m hnh cn bng tng th (CGE) xc nh cc quan h tng

    tc trong ton b nn kinh t thng qua lin kt mi ngnh qua cc bng u

    vo u ra v lin kt mi quc gia thng qua lung thng mi. Hai l,

    nghin cu kt hp cc phn tch chi tit cp ngnh nhm xc nh ngnh

    no c ch trng trong m phn tip cn th trng ca RCEP, hoc i

    vi cc ngnh cnh tranh nhp khu, ngnh no c th tng trng chm hn

    hay thm ch s thu nh li theo thi gian, v nh vy cho thy thch thc phi

    iu chnh.

    5. Mc d c s k vng v tin t c, Vng m phn ha ti ny dng nh tin trin rt chm chp. Gii php thay th cho vn ny l vic

    m phn cc hip nh FTA khu vc rng ln hn ang l mt xu hng pht

    trin ln mi, nht l ti khu vc chu -Thi Bnh Dng, c thc y bi

    cuc ua nhm t c nhng tiu chun FTA cao hn v nhu cu hi nhp

    khu vc mnh m hn hng ti h tr cc chui gi tr hon thin hn. Cc

    n lc ng lu y l RCEP v TPP - c chung mt s im tng ng

    cng nh cho thy nhng khc bit ln. Tuy nhin, c RCEP v TPP u

    hng ti mt tha thun hi nhp kinh t rng ln hn ti chu -Thi Bnh

    Dng.

    6. Mi tho lun hin nay v RCEP u theo hai ngun chnh cha chc chn, c bit l v t cch thnh vin v vai tr trung tm ca ASEAN trong

    RCEP.

    7. Mc d c s khc bit ln v quy m v phm vi ca cc FTA hin nay, mt trong nhng trng tm chnh ca RCEP l hi ha ha nhng quy tc hin

    hnh v p dng chng trong phm vi cc FTA khc nhau ca ASEAN. Nh

    cc FTA th h mi khc, RCEP gm c nhng vn truyn thng nh ct

  • iii

    gim thu cng nh cc vn mi lin quan n t do ha thng mi v

    u t, l hp tc kinh t v k thut, s hu tr tu, cnh tranh, Cc tr

    ngi i vi ct gim thu trong phm vi khung kh RCEP gm nhng khc

    bit v mc cam kt gim thu trong nhng FTA hin nay v nm kt thc

    giai on chuyn i ca cc FTA ny. ng thi, nhng ro cn phi thu l

    nhng yu t quan trng c th tc ng ng k ti gi tr ct gim thu.

    8. V qu trnh m phn RCEP cn giai on u, kh c th d on ni dung ca nhng vn ng quan tm lin quan n cc yu t nu trn cng

    nh cha chc chc c v cu trc v t cch thnh vin ca RCEP. Vic

    hin thc ha cc li ch ca RCEP ph thuc ch yu vo vic gii quyt mt

    s thch thc trong giai on m phn, bao gm cch thc khc phc nhng

    ri ro pht sinh t cc i tc m phn c trnh pht trin khc nhau v c

    li ch cng nh mi quan tm khc nhau i vi vic m ca nhanh th

    trng ni a. Vi nguyn tc ch o, cc nc thnh vin RCEP cn c mt

    nh hng nhng b chung trong phm vi khung thi gian hp l, c xt

    n tnh hnh pht trin c th ca tng thnh vin.

    9. Tng t nh cc FTA v cam kt hi nhp khc, RCEP s mang li nhng c hi mi cho Vit Nam thng qua: (i) hnh thnh s tip cn d dng hn ti

    cc th trng u t v xut khu ca ASEAN v cc i tc (c nc pht

    trin v ang pht trin) vi s a dng v nhu cu i vi hng ha v dch

    v; (ii) m ca nhp hng ha r hn (nht l u vo cho sn xut (nh

    thp ca Trung Quc, sn phm nha ca Hn Quc v Nht Bn) v nhp

    my mc thit b c cng ngh hin i ph hp); (iii) tham gia vo mng li

    chui gi tr v sn xut khu vc v tng cng hp tc k thut v v th

    trong gii quyt tranh chp; v (iv) ct gim chi ph giao dch v c hng

    mi trng kinh doanh thn thin hn nh hi ha ha cc quy nh hin hnh

    v p dng chung trong cc FTA khc nhau ca ASEAN.

    10. Mi trng thng mi u t t do ngy cng minh bch to iu kin cho Vit Nam tn dng tt hn li th cnh tranh ca mnh (gi lao ng thp,

    nhiu ti nguyn). Pht trin kinh t t nc l s kt hp nhng ng gp

    tch cc ca mi thnh phn kinh t. Cc ngnh cng nng nghip tng trng

    kh nhanh; ngnh dch v m rng ng k.

    11. Tnh b tr thng mi vi cc i tc RCEP c ci thin. Cc sn phm cng nng nghip v mt s dch v ca Vit Nam (nh dch v truyn thng)

    ngy cng tng tnh cnh tranh, v t ph thuc vo tr cp v ro cn thng

    mi, cng nh thm nhp kh hiu qu vo cc th trng hin nay v th

    trng tim nng mi. Nh vy, Vit Nam c bc chuyn tch cc sang

    sn xut v xut khu hng ha c hm lng vn cao v i hi cng ngh

    trnh cao hn. FDI ng vai tr quan trng nhm vic thc y s tham gia

    ca Vit Nam vo mng li sn xut khu vc/ ton cu, nht l ti khu vc

    RCEP. mt mc no , vic tng nhp khu dn ti tng xut khu, v

    gip ci thin cn cn thng mi.

    12. Vn c nhiu khong trng ci thin hn na thng mi gia Vit Nam v cc i tc RCEP. S pht trin chui cung ng hng nng sn c th dn n

  • iv

    m rng hn na sn xut v thng mi khu vc. T do ha dch v l mt

    lnh vc na trong hu nh mi n lc t do ha trong RCEP s dn ti

    vic tng ng k trong thng mi dch v v u t nc ngoi ca khu vc.

    Quan trng hn, cc n lc t do ha dch v, thun li ha thng mi v

    hp tc pht trin c th gp phn ct gim hn na chi ph lin kt dch v,

    nh gim chi ph ca thng mi hng ha. iu ny c th a ra gi

    ban u v li ch tim nng ca RCEP i vi Vit Nam. Tuy nhin, vic

    hin thc ha li ch ny cn ph thuc vo n lc ca khu vc nhm hi ha

    ha quy tc xut x v nhng thay i v u i trong RCEP cng nh cc

    FTA khc m ASEAN tham gia. V kha cnh ny, vic cha r v ni dung

    cng nh giai on m phn cng nh cha c s chun b trong nc s lm

    gim li ch thc t m Vit Nam c hng.

    13. Tuy nhin, tnh hnh kinh t Vit Nam cn cho thy nhiu bt cp v yu km. Trnh cng ngh chung cn km, v th hn ch ci thin v th t nc

    trong mng li sn xut ca RCEP. Trong khi , quy m sn xut cn nh;

    nng sut hn ch. Trong ngnh dch v, vic qun l cht lng v ri ro cn

    km xa so vi quy nh quc t. Thng mi ca Vit Nam ch yu tp trung

    vo mt s i tc thng mi ln cng nh mt s sn phm xut nhp khu

    ch yu, khin cho t nc cng d b nh hng tiu cc trc nhng thay

    i v cung cu ca nhng th trng ny. Ngoi ra, nhng hn ch ln i

    vi vic thc y xut khu dch v (nht l dch v chuyn ngnh) l s

    lng, cht lng v nng lc ngoi ng hn ch, vn bt buc phi c

    tham gia th trng lao ng RCEP mt cch hiu qu. Trong khi , qu trnh

    ti cu trc cn chm, lm gim lng tin ca nh u t nc ngoi, bao gm

    c cc nh u t n t cc nc thnh vin RCEP.

    14. Mt khc, qu trnh hi nhp v thc thi cam kt FTA cng cho thy mt s yu km v to ra nhiu thch thc hn cho nn kinh t c th trng trong

    nc v quc t do quy nh v tiu chun nghim ngt hn ca i tc nhp

    khu (nh cht lng, an ton v sinh,) v s hn ch ca cng on sn

    xut cng nng nghip hin nay ti Vit Nam. Vn tr nn kh khn hn

    khi c cu thng mi ca Vit Nam kh tng ng vi cc nc lng ging

    trong khi ni hm cht lng v gi tr gia tng ca hu ht sn xut cn

    khim tn v t nc cn ph thuc nhiu vo u vo nhp khu cho sn

    xut trong nc. Trong khi , thng mi dch v ca Vit Nam rt khim

    tn mc d ci thin gn y.

    15. Trong bi cnh hi nhp su rng hn v m phn FTA ang din ra, trong c c RCEP, Vit Nam cn tn dng nhng c hi v khc phc thch thc

    nhm thc y thng mi u t, tp trung vo nhp khu cng ngh tin tin

    ti cu trc kinh t, chuyn i m hnh tng trng, bao gm cng ngh

    sch, dn tr thnh mt nn kinh t tri thc v thn thin mi trng. Nn tng

    cho nhng nh hng ny l n lc nhm tng tnh cnh tranh ca sn phm

    trong nc, doanh nghip v ton b nn kinh t, v s tham gia su rng vo

    chui gi tr nng ng ca RCEP.