Đánh giá tác động của Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện ... ?· ii Tóm tắt…

  • Published on
    04-Jun-2018

  • View
    213

  • Download
    1

Embed Size (px)

Transcript

<ul><li><p>Bo co </p><p>nh gi tc ng ca </p><p>Hip nh i tc kinh t ton din khu vc (RCEP) </p><p>i vi nn kinh t Vit Nam </p><p>Hot ng: ICB-8 </p><p>Ch tr: </p><p>Claudio DORDI </p><p>Son tho: </p><p>NGUYN Anh Dng </p><p>David VANZETTI </p><p>Raymond TREWIN </p><p>L Xun Sang </p><p>V Thanh Hng </p><p>INH Thu Hng </p><p>Ti liu ny c son tho vi s h tr v ti chnh t Lin minh chu u. </p><p>Ti liu th hin quan im ca cc tc gi v khng phn nh quan im chnh thc </p><p>ca Lin minh chu u hay B Cng Thng </p></li><li><p>i </p><p>Li cm n </p><p>Cc tc gi xin cm n ng Claudio Dordi, Trng Nhm t vn D n EU-</p><p>MUTRAP, v ng gp ca ng trong vic gim st tng th hot ng ny. ng </p><p>Nguyn nh Dng cung cp ni dung cho Phn I, II (Bi cnh), Phn IV v </p><p>Phn V, ng thi chu trch nhim hiu nh ton b bo co. Tin s David </p><p>Vanzetti thc hin nh gi nh lng RCEP s dng m hnh GTAP (Phn IV), v </p><p>nhn xt v cc cam kt d kin trong khung kh RCEP (Phn II). Tin s Ray </p><p>Trewin cung cp ni dung cho phn tch ngnh i vi cc ngnh nng lm ng </p><p>nghip v dch v. Hai ng nhn xt, gp v hiu nh ton b bo co. B inh </p><p>Thu Hng son tho ni dung v phm vi cam kt d kin ca RCEP i vi ngnh </p><p>nng lm ng nghip (Phn II), phn tch ch s thng mi (Phn III), v nu cc </p><p>khuyn ngh v ngnh (Phn V). B V Thanh Hng cung cp ni dung v phm vi </p><p>cam kt d kin ca RCEP i vi ngnh dch v (Phn II) cng nh phn tch ngnh </p><p>i vi dch v (Phn III). Tin s L Xun Sang ng gp cc ni dung khc v cng </p><p>nghip-xy dng trong cc Phn II, III v V. </p><p>Cc tc gi xin tri n ng Trng nh Tuyn nguyn B trng Thng mi v </p><p>ng Hu Ho nguyn Th trng B Cng Thng v s nh hng, h tr </p><p>v nhn xt ca cc ng. Chng ti cng by t s bit n vi cc i biu tham d </p><p>cc bui ta m ti TP H Ch Minh (ngy 20/5/2014) v H Ni (ngy 22/5/2014), </p><p>nht l Tin s V Ch Thnh, v nhng kin qu bu i vi cc kt lun ca bn </p><p>d tho nghin cu. </p><p>Cui cng, cc tc gi xin trn trng cm n b Mai Thu Hng, cn b D n EU-</p><p>MUTRAP, v cc cn b ca Vin Qun l Pht trin chu (AMDI) v s h tr </p><p>v ln chng trnh cho cc hot ng lin quan. Khng c nhng h tr , Bo co </p><p>ny khng th c hon thin. </p></li><li><p>ii </p><p>Tm tt bo co </p><p>1. Chnh thc khi ng vo nm 2012, RCEP l mt hip nh tham vng nhm hnh thnh quan h i tc kinh t ton din gia ASEAN vi 6 i tc khu </p><p>vc k cc FTA vi ASEAN. RCEP cng ph hp vi quan im ca Vit </p><p>Nam l theo ui hi nhp kinh t su rng hn gn lin vi nhng ci cch </p><p>trong nc mnh dn v ton din hn. </p><p>2. Nghin cu ny nhm hai mc ch c th. Mt l nhm nh gi tc ng ca RCEP i vi kinh t Vit Nam. Hai l, nghin cu xc nh cc bc chun </p><p>b c cp chnh sch v doanh nghip nhm m bo rng vic thc thi </p><p>RCEP s mang li li ch rng ti a cho kinh t Vit Nam. </p><p>3. hin thc cc mc tiu trn, nghin cu ny d on nhng thay i s din ra vi kinh t Vit Nam vi phm vi hp l c xc nh trc ca </p><p>RCEP. Nhng thay i ny c xc nh c cp quc gia v ngnh. Cc </p><p>ngnh c xt ti gm nng lm thy sn, cng nghip xy dng, v dch </p><p>v, c th chia nh thnh phn ngnh v nhm sn phm quan trng. </p><p>4. Theo cch ny, nghin cu vn dng kt hp cc phng php. Mt l, nghin cu s dng m hnh cn bng tng th (CGE) xc nh cc quan h tng </p><p>tc trong ton b nn kinh t thng qua lin kt mi ngnh qua cc bng u </p><p>vo u ra v lin kt mi quc gia thng qua lung thng mi. Hai l, </p><p>nghin cu kt hp cc phn tch chi tit cp ngnh nhm xc nh ngnh </p><p>no c ch trng trong m phn tip cn th trng ca RCEP, hoc i </p><p>vi cc ngnh cnh tranh nhp khu, ngnh no c th tng trng chm hn </p><p>hay thm ch s thu nh li theo thi gian, v nh vy cho thy thch thc phi </p><p>iu chnh. </p><p>5. Mc d c s k vng v tin t c, Vng m phn ha ti ny dng nh tin trin rt chm chp. Gii php thay th cho vn ny l vic </p><p>m phn cc hip nh FTA khu vc rng ln hn ang l mt xu hng pht </p><p>trin ln mi, nht l ti khu vc chu -Thi Bnh Dng, c thc y bi </p><p>cuc ua nhm t c nhng tiu chun FTA cao hn v nhu cu hi nhp </p><p>khu vc mnh m hn hng ti h tr cc chui gi tr hon thin hn. Cc </p><p>n lc ng lu y l RCEP v TPP - c chung mt s im tng ng </p><p>cng nh cho thy nhng khc bit ln. Tuy nhin, c RCEP v TPP u </p><p>hng ti mt tha thun hi nhp kinh t rng ln hn ti chu -Thi Bnh </p><p>Dng. </p><p>6. Mi tho lun hin nay v RCEP u theo hai ngun chnh cha chc chn, c bit l v t cch thnh vin v vai tr trung tm ca ASEAN trong </p><p>RCEP. </p><p>7. Mc d c s khc bit ln v quy m v phm vi ca cc FTA hin nay, mt trong nhng trng tm chnh ca RCEP l hi ha ha nhng quy tc hin </p><p>hnh v p dng chng trong phm vi cc FTA khc nhau ca ASEAN. Nh </p><p>cc FTA th h mi khc, RCEP gm c nhng vn truyn thng nh ct </p></li><li><p>iii </p><p>gim thu cng nh cc vn mi lin quan n t do ha thng mi v </p><p>u t, l hp tc kinh t v k thut, s hu tr tu, cnh tranh, Cc tr </p><p>ngi i vi ct gim thu trong phm vi khung kh RCEP gm nhng khc </p><p>bit v mc cam kt gim thu trong nhng FTA hin nay v nm kt thc </p><p>giai on chuyn i ca cc FTA ny. ng thi, nhng ro cn phi thu l </p><p>nhng yu t quan trng c th tc ng ng k ti gi tr ct gim thu. </p><p>8. V qu trnh m phn RCEP cn giai on u, kh c th d on ni dung ca nhng vn ng quan tm lin quan n cc yu t nu trn cng </p><p>nh cha chc chc c v cu trc v t cch thnh vin ca RCEP. Vic </p><p>hin thc ha cc li ch ca RCEP ph thuc ch yu vo vic gii quyt mt </p><p>s thch thc trong giai on m phn, bao gm cch thc khc phc nhng </p><p>ri ro pht sinh t cc i tc m phn c trnh pht trin khc nhau v c </p><p>li ch cng nh mi quan tm khc nhau i vi vic m ca nhanh th </p><p>trng ni a. Vi nguyn tc ch o, cc nc thnh vin RCEP cn c mt </p><p>nh hng nhng b chung trong phm vi khung thi gian hp l, c xt </p><p>n tnh hnh pht trin c th ca tng thnh vin. </p><p>9. Tng t nh cc FTA v cam kt hi nhp khc, RCEP s mang li nhng c hi mi cho Vit Nam thng qua: (i) hnh thnh s tip cn d dng hn ti </p><p>cc th trng u t v xut khu ca ASEAN v cc i tc (c nc pht </p><p>trin v ang pht trin) vi s a dng v nhu cu i vi hng ha v dch </p><p>v; (ii) m ca nhp hng ha r hn (nht l u vo cho sn xut (nh </p><p>thp ca Trung Quc, sn phm nha ca Hn Quc v Nht Bn) v nhp </p><p>my mc thit b c cng ngh hin i ph hp); (iii) tham gia vo mng li </p><p>chui gi tr v sn xut khu vc v tng cng hp tc k thut v v th </p><p>trong gii quyt tranh chp; v (iv) ct gim chi ph giao dch v c hng </p><p>mi trng kinh doanh thn thin hn nh hi ha ha cc quy nh hin hnh </p><p>v p dng chung trong cc FTA khc nhau ca ASEAN. </p><p>10. Mi trng thng mi u t t do ngy cng minh bch to iu kin cho Vit Nam tn dng tt hn li th cnh tranh ca mnh (gi lao ng thp, </p><p>nhiu ti nguyn). Pht trin kinh t t nc l s kt hp nhng ng gp </p><p>tch cc ca mi thnh phn kinh t. Cc ngnh cng nng nghip tng trng </p><p>kh nhanh; ngnh dch v m rng ng k. </p><p>11. Tnh b tr thng mi vi cc i tc RCEP c ci thin. Cc sn phm cng nng nghip v mt s dch v ca Vit Nam (nh dch v truyn thng) </p><p>ngy cng tng tnh cnh tranh, v t ph thuc vo tr cp v ro cn thng </p><p>mi, cng nh thm nhp kh hiu qu vo cc th trng hin nay v th </p><p>trng tim nng mi. Nh vy, Vit Nam c bc chuyn tch cc sang </p><p>sn xut v xut khu hng ha c hm lng vn cao v i hi cng ngh </p><p>trnh cao hn. FDI ng vai tr quan trng nhm vic thc y s tham gia </p><p>ca Vit Nam vo mng li sn xut khu vc/ ton cu, nht l ti khu vc </p><p>RCEP. mt mc no , vic tng nhp khu dn ti tng xut khu, v </p><p>gip ci thin cn cn thng mi. </p><p>12. Vn c nhiu khong trng ci thin hn na thng mi gia Vit Nam v cc i tc RCEP. S pht trin chui cung ng hng nng sn c th dn n </p></li><li><p>iv </p><p>m rng hn na sn xut v thng mi khu vc. T do ha dch v l mt </p><p>lnh vc na trong hu nh mi n lc t do ha trong RCEP s dn ti </p><p>vic tng ng k trong thng mi dch v v u t nc ngoi ca khu vc. </p><p>Quan trng hn, cc n lc t do ha dch v, thun li ha thng mi v </p><p>hp tc pht trin c th gp phn ct gim hn na chi ph lin kt dch v, </p><p>nh gim chi ph ca thng mi hng ha. iu ny c th a ra gi </p><p>ban u v li ch tim nng ca RCEP i vi Vit Nam. Tuy nhin, vic </p><p>hin thc ha li ch ny cn ph thuc vo n lc ca khu vc nhm hi ha </p><p>ha quy tc xut x v nhng thay i v u i trong RCEP cng nh cc </p><p>FTA khc m ASEAN tham gia. V kha cnh ny, vic cha r v ni dung </p><p>cng nh giai on m phn cng nh cha c s chun b trong nc s lm </p><p>gim li ch thc t m Vit Nam c hng. </p><p>13. Tuy nhin, tnh hnh kinh t Vit Nam cn cho thy nhiu bt cp v yu km. Trnh cng ngh chung cn km, v th hn ch ci thin v th t nc </p><p>trong mng li sn xut ca RCEP. Trong khi , quy m sn xut cn nh; </p><p>nng sut hn ch. Trong ngnh dch v, vic qun l cht lng v ri ro cn </p><p>km xa so vi quy nh quc t. Thng mi ca Vit Nam ch yu tp trung </p><p>vo mt s i tc thng mi ln cng nh mt s sn phm xut nhp khu </p><p>ch yu, khin cho t nc cng d b nh hng tiu cc trc nhng thay </p><p>i v cung cu ca nhng th trng ny. Ngoi ra, nhng hn ch ln i </p><p>vi vic thc y xut khu dch v (nht l dch v chuyn ngnh) l s </p><p>lng, cht lng v nng lc ngoi ng hn ch, vn bt buc phi c </p><p>tham gia th trng lao ng RCEP mt cch hiu qu. Trong khi , qu trnh </p><p>ti cu trc cn chm, lm gim lng tin ca nh u t nc ngoi, bao gm </p><p>c cc nh u t n t cc nc thnh vin RCEP. </p><p>14. Mt khc, qu trnh hi nhp v thc thi cam kt FTA cng cho thy mt s yu km v to ra nhiu thch thc hn cho nn kinh t c th trng trong </p><p>nc v quc t do quy nh v tiu chun nghim ngt hn ca i tc nhp </p><p>khu (nh cht lng, an ton v sinh,) v s hn ch ca cng on sn </p><p>xut cng nng nghip hin nay ti Vit Nam. Vn tr nn kh khn hn </p><p>khi c cu thng mi ca Vit Nam kh tng ng vi cc nc lng ging </p><p>trong khi ni hm cht lng v gi tr gia tng ca hu ht sn xut cn </p><p>khim tn v t nc cn ph thuc nhiu vo u vo nhp khu cho sn </p><p>xut trong nc. Trong khi , thng mi dch v ca Vit Nam rt khim </p><p>tn mc d ci thin gn y. </p><p>15. Trong bi cnh hi nhp su rng hn v m phn FTA ang din ra, trong c c RCEP, Vit Nam cn tn dng nhng c hi v khc phc thch thc </p><p>nhm thc y thng mi u t, tp trung vo nhp khu cng ngh tin tin </p><p> ti cu trc kinh t, chuyn i m hnh tng trng, bao gm cng ngh </p><p>sch, dn tr thnh mt nn kinh t tri thc v thn thin mi trng. Nn tng </p><p>cho nhng nh hng ny l n lc nhm tng tnh cnh tranh ca sn phm </p><p>trong nc, doanh nghip v ton b nn kinh t, v s tham gia su rng vo </p><p>chui gi tr nng ng ca RCEP. </p><p>16. Phn tch CGE cho thy mt s im. Nn kinh t Vit Nam s tip tc m rng c khi khng c hip nh RCEP. Nu c thc hin, RCEP s ng </p></li><li><p>v </p><p>gp tch cc nhng khng nhiu vo tng trng. </p><p>17. Vit Nam c mt FTA song phng vi Nht Bn, trong khi mt FTA vi Hn Quc sp c k vo cui nm 2014. S tip cn u i ny s b </p><p>xi mn nu Trung Quc cng t c u i nh vy, iu ny c th xy </p><p>ra nu RCEP c hin thc ha ton din. Trung Quc s cnh tranh vi Vit </p><p>Nam v cc nc ASEAN v cung cp hng dt, thc phm v thc n gia sc </p><p>sang Hn Quc, go v hng may mc sang Nht Bn. Vit Nam c th b </p><p>thua thit t mt hip nh nh vy. </p><p>18. Cp ca nhng vn tham vng. V xut khu dng nh s tp trung vo mt s sn phm, mt vi mc thu nh c th cn tr phn ln hng nhp </p><p>khu. Kch bn thng mi t do, khi mi thu quan c gim xung 0, to </p><p>ra nhng li ch ln hn, v i hi iu chnh ln hn, so vi mt kch bn </p><p>vi kt qu khim tn. </p><p>19. M hnh s dng trong bo co ny mang tnh quy ng, v loi b mt s ci gi l li ch ng ca s ci thin v cnh tranh, u t, chuyn giao cng </p><p>ngh v thun li ha thng mi. Cc tc gi khc cho thy rng nhng </p><p>tc ng ny c th gp phn ng k vo vic tng phc li, mc d khng </p><p>chc c th c th ha c nhng c sc ph hp ny. </p><p>20. Vic phn tch cng gi thuyt rng bt k hip nh no s c trin khai nh nu y. Trn thc t, cc bin php phi thu c th cn tr vic t do </p><p>ha ng nh mong i khi thc thi cc FTA hin nay v trong tng lai. </p><p>21. Mt s thu quan c th b cm, v m phng khng ch ra c im no th nhng thu ny khng cn b cm. S dng cc bin php khc c th lm </p><p>gim li ch ca nhng bin php t do ha m RCEP mang li. kha cnh </p><p>ny, li ch ca ci cch thu quan b phng i. Thng thng, kt qu chy </p><p>m hnh phi c x l thn trng. </p><p>22. CGE cng b mt s hn ch. Trc ht, m hnh t ng gi thuyt rng c mt s thay i trong hnh vi sn xut v tiu dng khi c thay i v thu (v </p><p>theo l gi tng ng), trong khi khng tnh n mt s yu t thc tin c </p><p>th nh hng ti vic vn dng FTA. Hai l, vic ci thin th ch khng </p><p>c a vo m hnh. Ba l, cc kch bn hu dng kha cnh chng ch </p><p>gip ch trng vo tc ng ca RCEP m khng tnh ti hng lot cc FTA </p><p>khc ang c m phn. Ngoi ra, s tng tc gia RCEP vi cc FTA </p><p>quan trng khc nh TPP v EVFTA c th tc ng ln ti nhng thay i </p><p>ca cc bin s kinh t quan trng trong m hnh. </p><p>23. T phn tch ny, bo co kt lun vi mt s khuyn ngh, bao gm c khuyn ngh chung ln khuyn ngh ngnh c th i vi Vit Nam nhm </p><p>chun b tt hn cho vic thc thi RCEP. Ngoi ra, cn kt hp RCEP vo mt </p><p>chnh sch FTA hi ha ha ca t nc. </p></li><li><p>vi </p><p>MC LC </p><p>DANH MC BNG .............................................................................................................. viii </p><p>DANH MC BIU ............................................................................................................ x </p><p>DANH MC HP.................................................................................................................... xi </p><p>DANH MC VIT TT ......................................................................................................... xii </p><p>I. GII THIU ...................................................................................................................... 1 </p><p>1. Bi cnh .......................................................................................................................... 1 </p><p>2. Mc tiu .......................................................................................................................... 2 </p><p>3. Cch tip cn v phng php ........................................................................................ 2 </p><p>II. RCEP ............................................................................................................................. 6 </p><p>1. Bi cnh .......................................................................................................................... 6 </p><p>2. Phm vi d kin ca RCEP ............................................................................................ 9 </p><p>2.1. Cc vn v tip cn th trng ......................................................................... 10 </p><p>2.2. Nhng vn mi khc trong RCEP ................................................................... 20 </p><p>III. PHN TCH NGNH................................................................................................. 28 </p><p>1. Thng mi Vit Nam xt theo nc i tc ............................................................... 28 </p><p>1.1. Xut khu ............................................................................................................. 30 </p><p>1.2. Nhp khu ............................................................................................................ 35 </p><p>2. Thng mi xt theo hng ha ..................................................................................... 40 </p><p>2.1. Xut khu .............................................................................................................. 40 </p><p>2.2. Nhp khu ............................................................................................................. 47 </p><p>3. Nng-Lm-Thy sn..................................................................................................... 49 </p><p>3.1. Mc ng gp vo GDP ....................................................................................... 49 </p><p>3.2. Tng sn lng v thng mi ............................................................................. 52 </p><p>3.3. Thng mi ca mt s hng nng sn ................................................................ 56 </p><p>3.4. u t vo ngnh NLTS ....................................................................................... 62 </p><p>3.5. C hi v thch thc n ngnh NLTS ................................................................ 66 </p><p>4. Ngnh cng nghip xy dng .................................................................................... 67 </p><p>4.1. ng gp vo GDP ............................................................................................... 67 </p><p>4.2. Tng sn lng v thng mi.............................................................................. 70 </p><p>4.3. u t .................................................................................................................... 77 </p><p>4.4. Thng mi i vi mt s mt hng ................................................................... 82 </p><p>4.5....</p></li></ul>