EQ TR 2007

  • Published on
    21-Oct-2015

  • View
    17

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

<ul><li><p> 1</p><p>EK </p><p>DEPREM BLGELERNDE YAPILACAK BNALAR HAKKINDA ESASLAR </p><p> BLM 1 GENEL HKMLER 1.1. KAPSAM 1.1.1 Bu Ynetmelik hkmleri, deprem blgelerinde yeni yaplacak binalar ile daha nce yaplm mevcut binalara uygulanr. 1.1.2 Kullanm amac ve/veya tayc sistemi deitirilecek, deprem ncesi veya sonrasnda performans deerlendirilecek ve glendirilecek olan mevcut binalar iin uygulanacak hkmler Blm 7de verilmitir. 1.1.3 Bu Ynetmelik hkmleri, betonarme (yerinde dklm ve ngerilmeli veya ngerilmesiz prefabrike), elik ve yma binalar ile bina tr yaplar iin geerlidir. 1.1.4 Ahap bina ve bina tr yaplara uygulanacak minimum koul ve kurallar, ilgili ynetmelik hkmleri yrrle konuluncaya dek, Bayndrlk ve skan Bakanl tarafndan saptanacak ve projeleri bu esaslara gre dzenlenecektir. 1.1.5 Binalar ve bina tr yaplar dnda, tasarmnn bu ynetmelik hkmlerine gre yaplmasna izin verilen bina tr olmayan dier yaplar, Blm 2de, 2.12 ile tanmlanan yaplarla snrldr. Bu balamda; kprler, barajlar, ky ve liman yaplar, tneller, boru hatlar, enerji nakil hatlar, nkleer santrallar, doal gaz depolama tesisleri gibi yaplar, tamam yer altnda bulunan yaplar ve binalardan farkl hesap ve gvenlik esaslarna gre projelendirilen dier yaplar bu Ynetmeliin kapsam dndadr. 1.1.6 Bina tayc sistemini deprem hareketinden yaltmak amac ile, bina tayc sistemi ile temelleri arasnda zel sistem ve gerelerle donatlan veya dier aktif ve pasif kontrol sistemlerini ieren binalar, bu Ynetmeliin kapsam dndadr. 1.1.7 Bu Ynetmeliin kapsam dndaki yaplara uygulanacak koul ve kurallar, kendi zel ynetmelikleri yaplncaya dek, ilgili Bakanlklar tarafndan ada uluslararas standartlar gznnde tutularak saptanacak ve projeleri bu esaslara gre dzenlenecektir. 1.2. GENEL LKELER 1.2.1 Bu Ynetmelie gre yeni yaplacak binalarn depreme dayankl tasarmnn ana ilkesi; hafif iddetteki depremlerde binalardaki yapsal ve yapsal olmayan sistem elemanlarnn herhangi bir hasar grmemesi, orta iddetteki depremlerde yapsal ve yapsal olmayan elemanlarda oluabilecek hasarn snrl ve onarlabilir dzeyde kalmas, iddetli depremlerde ise can gvenliinin salanmas amac ile kalc yapsal hasar oluumunun snrlanmasdr. Mevcut binalarn deerlendirmesi ve glendirilmesinde esas alnan performans kriterleri Blm 7de tanmlanmtr. </p></li><li><p> 2</p><p>1.2.2 Bu Ynetmelie gre yeni binalarn tasarmnda esas alnacak tasarm depremi, 1.2.1de tanmlanan iddetli depreme kar gelmektedir. Blm 2, Tablo 2.3te tanmlanan Bina nem Katsays I = 1 olan binalar iin, tasarm depreminin 50 yllk bir sre iinde alma olasl %10dur. Farkl alma olaslkl depremler, mevcut binalarn deerlendirmesi ve glendirilmesinde gznne alnmak zere Blm 7de tanmlanmtr. 1.2.3 Bu Ynetmelikte belirtilen deprem blgeleri, Bayndrlk ve skan Bakanlnca hazrlanan ve 18/04/1996 tarihli ve 96/8109 sayl Bakanlar Kurulu karar ile yrrle konulan Trkiye Deprem Blgeleri Haritasndaki birinci, ikinci, nc ve drdnc derece deprem blgeleridir. 1.2.4 Bu Ynetmelie gre deprem blgelerinde yaplacak binalar, malzeme ve iilik koullar bakmndan Trk Standartlarna ve Bayndrlk ve skan Bakanl Genel Teknik artnamesi kurallarna uygun olacaktr. </p></li><li><p> 3</p><p>BLM 2 - DEPREME DAYANIKLI BNALAR N HESAP KURALLARI 2.0. SMGELER A(T) = Spektral vme Katsays Ao = Etkin Yer vmesi Katsays Ba = Tayc sistem elemannn a asal ekseni dorultusunda tasarma esas i kuvvet bykl Bax = Tayc sistem elemannn a asal ekseni dorultusunda, x dorultusundaki depremden oluan i kuvvet bykl Bay = Tayc sistem elemannn a asal ekseni dorultusunda, xe dik y dorultusundaki depremden oluan i kuvvet bykl Bb = Tayc sistem elemannn b asal ekseni dorultusunda tasarma esas i kuvvet bykl Bbx = Tayc sistem elemannn b asal ekseni dorultusunda, x dorultusundaki depremden oluan i kuvvet bykl Bby = Tayc sistem elemannn b asal ekseni dorultusunda, xe dik y dorultusundaki depremden oluan i kuvvet bykl BB = Mod Birletirme Ynteminde mod katklarnn birletirilmesi ile bulunan herhangi bir byklk BD = BB byklne ait bytlm deer Di = Edeer Deprem Yk Ynteminde burulma dzensizlii olan binalar iin iinci katta %5 ek dmerkezlie uygulanan bytme katsays dfi = Binann iinci katnda Ffi fiktif yklerine gre hesaplanan yerdeitirme di = Binann iinci katnda azaltlm deprem yklerine gre hesaplanan yerdeitirme Ffi = Birinci doal titreim periyodunun hesabnda iinci kata etkiyen fiktif yk Fi = Edeer Deprem Yk Ynteminde iinci kata etkiyen edeer deprem yk fe = Yapsal kntnn, mimari elemann, mekanik ve elektrik donanmn arlk merkezine etkiyen edeer deprem yk g = Yerekimi ivmesi (9.81 m/s2) gi = Binann iinci katndaki toplam sabit yk Hi = Binann iinci katnn temel stnden itibaren llen ykseklii (Bodrum katlarnda rijit evre perdelerinin bulunduu binalarda iinci katn zemin kat demesi stnden itibaren llen ykseklii) HN = Binann temel stnden itibaren llen toplam ykseklii (Bodrum katlarnda rijit evre perdelerinin bulunduu binalarda zemin kat demesi stnden itibaren llen toplam ykseklik) Hw = Temel stnden veya zemin kat demesinden itibaren llen toplam perde ykseklii hi = Binann iinci katnn kat ykseklii I = Bina nem Katsays w = Perdenin veya ba kirili perde parasnn plandaki uzunluu Mn = ninci doal titreim moduna ait modal ktle Mxn = Gznne alnan x deprem dorultusunda binann ninci doal titreim modundaki etkin ktle Myn = Gznne alnan y deprem dorultusunda binann ninci doal titreim modundaki etkin ktle mi = Binann iinci katnn ktlesi (mi = wi / g) mi = Kat demelerinin rijit diyafram olarak almas durumunda, binann iinci katnn kaydrlmam ktle merkezinden geen dey eksene gre ktle eylemsizlik momenti N = Binann temel stnden itibaren toplam kat says (Bodrum katlarnda rijit evre perdelerinin bulunduu binalarda zemin kat demesi stnden itibaren </p></li><li><p> 4</p><p> toplam kat says) n = Hareketli Yk Katlm Katsays qi = Binann iinci katndaki toplam hareketli yk R = Tayc Sistem Davran Katsays Ralt,Rst= Kolonlar stten mafsall tek katl erevelerin, yerinde dkme betonarme, prefabrike veya elik binalarn en st (at) kat olarak kullanlmas durumunda, sras ile, alttaki katlar ve en st kat iin tanmlanan R katsaylar RN = Tablo 2.5te deprem yklerinin tamamnn sneklik dzeyi normal ereveler tarafndan tand durum iin tanmlanan Tayc Sistem Davran Katsays RYP = Tablo 2.5te deprem yklerinin tamamnn sneklik dzeyi yksek perdeler tarafndan tand durum iin tanmlanan Tayc Sistem Davran Katsays Ra(T) = Deprem Yk Azaltma Katsays S(T) = Spektrum Katsays Sae(T) = Elastik spektral ivme [m /s2] SaR(Tr) = rinci doal titreim modu iin azaltlm spektral ivme [m /s2] T = Bina doal titreim periyodu [s] T1 = Binann birinci doal titreim periyodu [s] TA ,TB = Spektrum Karakteristik Periyotlar [s] Tm , Tn = Binann minci ve ninci doal titreim periyotlar [s] Vi = Gznne alnan deprem dorultusunda binann iinci katna etki eden kat kesme kuvveti Vt = Edeer Deprem Yk Ynteminde gznne alnan deprem dorultusunda binaya etkiyen toplam edeer deprem yk (taban kesme kuvveti) VtB = Mod Birletirme Ynteminde, gznne alnan deprem dorultusunda modlara ait katklarn birletirilmesi ile bulunan bina toplam deprem yk (taban kesme kuvveti) W = Binann, hareketli yk katlm katsays kullanlarak bulunan toplam arl we = Yapsal kntnn, mimari elemann, mekanik veya elektrik donanmn arl wi = Binann iinci katnn, hareketli yk katlm katsays kullanlarak hesaplanan arl Y = Mod Birletirme Ynteminde hesaba katlan yeterli doal titreim modu says = Deprem derzi boluklarnn hesabnda kullanlan katsay S = Sneklik dzeyi yksek perdelerin tabannda elde edilen kesme kuvvetleri toplamnn, binann tm iin tabanda meydana gelen toplam kesme kuvvetine oran = Mod Birletirme Yntemi ile hesaplanan byklklerin alt snrlarnn belirlenmesi iin kullanlan katsay i = Binann iinci katndaki azaltlm greli kat telemesi (i)ort = Binann iinci katndaki ortalama azaltlm greli kat telemesi FN = Binann Ninci katna (tepesine) etkiyen ek edeer deprem yk i = Binann iinci katndaki etkin greli kat telemesi (i)max = Binann iinci katndaki maksimum etkin greli kat telemesi bi = iinci katta tanmlanan Burulma Dzensizlii Katsays ci = iinci katta tanmlanan Dayanm Dzensizlii Katsays ki = iinci katta tanmlanan Rijitlik Dzensizlii Katsays xin = Kat demelerinin rijit diyafram olarak alt binalarda, ninci mod eklinin iinci katta x ekseni dorultusundaki yatay bileeni yin = Kat demelerinin rijit diyafram olarak alt binalarda, ninci mod eklinin iinci katta y ekseni dorultusundaki yatay bileeni in = Kat demelerinin rijit diyafram olarak alt binalarda, ninci mod eklinin iinci katta dey eksen etrafndaki dnme bileeni i = iinci katta tanmlanan kinci Mertebe Gsterge Deeri </p></li><li><p> 5</p><p>2.1. KAPSAM 2.1.1 1.2.3de tanmlanan deprem blgelerinde yeni yaplacak tm yerinde dkme ve prefabrike betonarme binalar ile elik binalar ve bina tr yaplarn depreme dayankl olarak hesaplanmasnda esas alnacak deprem ykleri ve uygulanacak hesap kurallar bu blmde tanmlanmtr. Yma binalara ilikin kurallar ise Blm 5de verilmitir. 2.1.2 Bina temellerinin ve zemin dayanma (istinat) yaplarnn hesabna ilikin kurallar Blm 6da verilmitir. 2.1.3 Bina trnde olmayan, ancak bu blmde verilen kurallara gre hesaplanmasna izin verilen yaplar, 2.12de belirtilenlerle snrldr. 2.1.4 Mevcut binalarn deprem performanslarnn deerlendirilmesi ve glendirilmesi iin uygulanacak hesap kurallar Blm 7de verilmitir. 2.2. GENEL LKE VE KURALLAR 2.2.1. Bina Tayc Sistemlerine likin Genel lkeler 2.2.1.1 Bir btn olarak deprem yklerini tayan bina tayc sisteminde ve ayn zamanda tayc sistemi oluturan elemanlarn her birinde, deprem yklerinin temel zeminine kadar srekli bir ekilde ve gvenli olarak aktarlmasn salayacak yeterlikte rijitlik, kararllk ve dayanm bulunmaldr. 2.2.1.2 Deme sistemleri, deprem kuvvetlerinin tayc sistem elemanlar arasnda gvenle aktarlmasn salayacak dzeyde rijitlik ve dayanma sahip olmaldr. Yeterli olmayan durumlarda, demelerde uygun aktarma elemanlar dzenlenmelidir. 2.2.1.3 Binaya aktarlan deprem enerjisinin nemli bir blmnn tayc sistemin snek davran ile tketilmesi iin, bu Ynetmelikte Blm 3 ve Blm 4de belirtilen snek tasarm ilkelerine titizlikle uyulmaldr. 2.2.1.4 2.3.1de tanmlanan dzensiz binalarn tasarmndan ve yapmndan kanlmaldr. Tayc sistem planda simetrik veya simetrie yakn dzenlenmeli ve Tablo 2.1de A1 bal ile tanmlanan burulma dzensizliine olabildiince yer verilmemelidir. Bu balamda, perde vb rijit tayc sistem elemanlarnn binann burulma rijitliini arttracak biimde yerletirilmesine zen gsterilmelidir. Dey dorultuda ise zellikle Tablo 2.1de B1 ve B2 balklar ile tanmlanan ve herhangi bir katta zayf kat veya yumuak kat durumu oluturan dzensizliklerden kanlmaldr. 2.2.1.5 Blm 6, Tablo 6.1de tanmlanan (C) ve (D) gruplarna giren zeminlere oturan kolon ve zellikle perde temellerindeki dnmelerin tayc sistem hesabna etkileri, uygun idealletirme yntemleri ile gznne alnmaldr. 2.2.2. Deprem Yklerine likin Genel Kurallar 2.2.2.1 Binalara etkiyen deprem yklerinin belirlenmesi iin, bu blmde aksi belirtilmedike, 2.4te tanmlanan Spektral vme Katsays ve 2.5te tanmlanan Deprem Yk Azaltma Katsays esas alnacaktr. </p></li><li><p> 6</p><p>2.2.2.2 Bu Ynetmelikte aksi belirtilmedike, deprem yklerinin sadece yatay dzlemde ve birbirine dik iki eksen dorultusunda etkidikleri varsaylacaktr. Gznne alnan dorultulardaki depremlerin ortak etkisine ilikin hkmler 2.7.5te verilmitir. 2.2.2.3 Deprem ykleri ile dier yklerin ortak etkisi altnda binann tayc sistem elemanlarnda oluacak tasarm i kuvvetlerinin tama gc ilkesine gre hesabnda kullanlacak yk katsaylar, bu Ynetmelikte aksi belirtilmedike, ilgili yap ynetmeliklerinden alnacaktr. 2.2.2.4 Deprem ykleri ile rzgar yklerinin binaya ayn zamanda etkimedii varsaylacak ve her bir yap elemannn boyutlandrlmasnda, deprem ya da rzgar etkisi iin hesaplanan byklklerin elverisiz olan gznne alnacaktr. Ancak, rzgardan oluan byklklerin daha elverisiz olmas durumunda bile; elemanlarn boyutlandrlmas, detaylandrlmas ve birleim noktalarnn dzenlenmesinde, bu Ynetmelikte belirtilen koullara uyulmas zorunludur. 2.3. DZENSZ BNALAR 2.3.1. Dzensiz Binalarn Tanm Depreme kar davranlarndaki olumsuzluklar nedeni ile tasarmndan ve yapmndan kanlmas gereken dzensiz binalarn tanmlanmas ile ilgili olarak, planda ve dey dorultuda dzensizlik meydana getiren durumlar Tablo 2.1de, bunlarla ilgili koullar ise 2.3.2de verilmitir. 2.3.2. Dzensiz Binalara likin Koullar Tablo 2.1de tanmlanan dzensizlik durumlarna ilikin koullar aada belirtilmitir: 2.3.2.1 A1 ve B2 tr dzensizlikler, 2.6da belirtildii zere, deprem hesap ynteminin seiminde etken olan dzensizliklerdir. 2.3.2.2 A2 ve A3 tr dzensizliklerin bulunduu binalarda, birinci ve ikinci derece deprem blgelerinde, kat demelerinin kendi dzlemleri iinde deprem kuvvetlerini dey tayc sistem elemanlar arasnda gvenle aktarabildii hesapla dorulanacaktr. 2.3.2.3 B1 tr dzensizliinin bulunduu binalarda, gznne alnan iinci kattaki dolgu duvar alanlarnn toplam bir st kattakine gre fazla ise, cinin hesabnda dolgu duvarlar gznne alnmayacaktr. 0.60 (ci)min &lt; 0.80 aralnda Tablo 2.5te verilen tayc sistem davran katsays, 1.25 (ci)min deeri ile arplarak her iki deprem dorultusunda da binann tmne uygulanacaktr. Ancak hibir zaman ci &lt; 0.60 olmayacaktr. Aksi durumda, zayf katn dayanm ve rijitlii arttrlarak deprem hesab tekrarlanacaktr. 2.3.2.4 B3 tr dzensizliin bulunduu binalara ilikin koullar, btn deprem blgelerinde uygulanmak zere, aada belirtilmitir: (a) Kolonlarn binann herhangi bir katnda konsol kirilerin veya alttaki kolonlarda oluturulan guselerin stne veya ucuna oturtulmasna hibir zaman izin verilmez. </p></li><li><p> 7</p><p>TABLO 2.1 DZENSZ BNALAR </p><p>A PLANDA DZENSZLK DURUMLARI lgili Maddeler A1 Burulma Dzensizlii : Birbirine dik iki deprem dorultusunun herhangi biri iin, herhangi bir katta en byk greli kat telemesinin o katta ayn dorultudaki ortalama greli telemeye orann ifade eden Burulma Dzensizlii Katsays bi nin 1.2den byk olmas durumu (ekil 2.1). [bi = (i)max / (i)ort &gt; 1.2] Greli kat telemelerinin hesab, %5 ek dmerkezlik etkileri de gznne alnarak, 2.7ye gre yaplacaktr. </p><p>2.3.2.1 </p><p>A2 Deme Sreksizlikleri : Herhangi bir kattaki demede (ekil 2.2); I Merdiven ve asansr boluklar dahil, boluk alanlar toplamnn kat brt alannn 1/3nden fazla olmas durumu, II Deprem yklerinin dey tayc sistem elemanlarna gvenle aktarlabilmesini gletiren yerel deme boluklarnn bulunmas durumu, III Demenin dzlem ii rijitlik ve dayanmnda ani azalmalarn olmas durumu </p><p>2.3.2.2 </p><p>A3 Planda kntlar Bulunmas : Bina kat planlarnda knt yapan ksmlarn birbirine dik iki dorultudaki boyutlarnn her ikisinin de, binann o katnn ayn dorultulardaki toplam plan boyutlarnn %20'sinden daha byk olmas durumu (ekil...</p></li></ul>