ERGONOMİ - isgci. ?.pdf2 Konunun Genel Amacı •Katılımcıların, ergonomi ve iş fizyolojisi konusunda temel kavramları bilmelerini ve işyerinde ergonomik dzenlemeler ve alışma

  • Published on
    29-Apr-2018

  • View
    221

  • Download
    6

Embed Size (px)

Transcript

  • 1

    ERGONOM

  • 2

    Konunun Genel Amac

    Katlmclarn, ergonomi ve i fizyolojisi

    konusunda temel kavramlar bilmelerini ve

    iyerinde ergonomik dzenlemeler ve alma

    ortam tasarmlar hakknda bilgi sahibi

    olmalarn salamaktr

  • 3

    renme Hedefleri

    Bu dersin sonunda katlmclar;

    Ergonomiyi ve temel kavramlarn tanmlar

    Ergonomik risklerin etkilerini belirler

    Ergonomik risklerin etkilerinin nlenmesi

    konusunda yaplacak almalar aklar

  • 4

    7%

    8%

    3% 3%

    40% 16%

    14%

    9%

    Kaynak: Brigitte Froneberg, ILO 07/2005

    Dnyada Meslek Hastalk Dalmlar

    Kas skelet Hastalklar

    Kalp Hastalklar

    Kazalar

    Solunum Hastalklar

    S. Sinir Sistemi Hastalklar

    Mental Hastalklar

    Tmrler

    Cilt Hastalklar

  • 5

    ERGONOM

    Fizyoloji, psikoloji, antropoloji, dier tp ve mhendislik

    alanlarnn bir karm olan yeni bir bilimsel nitedir

    Yunancada ; Ergon: Nomos: Yasa

    Ergonomi: (alma) Yasas (Kurallar)

    Yaamn insana uygun hale getirilmesidir

  • 6

    Ergonomi;

    Endstriyel i ortamndaki

    Sistem verimlilii ve

    nsan-makine-evre uyumunun

    temel yasalarn ortaya koymaya alan

    ok disiplinli bir bilim daldr

  • 7

    alma ortamnda;

    Gvenliini salamak,

    Verimliliini artrmak ve

    koullarn iyiletirmektir

    Ergonominin Temel amac;

  • 8

    nsan uyumu

    Ortam nsan uyumu

    Donanm nsan uyumu

    Sistem nsan uyumu

    nsan nsan uyumu

    yeri evre uyumu

    Ergonominin Temel Amalar;

  • 9

    1- Fiziksel ergonomi 2- Organizasyonel ve ynetimsel ergonomi 3- Bilisel ergonomi

    Ergonominin snflandrlmas

    (1995 Prof. Dr. Ahmet F. zok)

  • 10

    Fiziksel evrenin tasarm;

    Grlt

    Aydnlatma

    Titreim

    Istma ve havalandrma

    Kimyasal zararllar

    Salk ve Gvenlik tasarm;

    Yaralanma riskleri ve kontrol

    El ile tama

    Koruyucu ara gere

    Performans modelleme

    Vcut konumunun incelenmesi

    Uzanma mesafesi

    Mhendislik antropometrisi

    Ekran n almalar

    Robotlar ve insanlar

    Fiziksel Ergonomi

  • 11

    alanlarn katlm

    Teknoloji ynetimi ve organizasyonel deiim

    programlama

    Performans modelleme

    Toplam kalite ynetimi

    Sosyo-teknik organizasyon tasarm

    Proje ynetimi

    Ynetim deiimi

    Bilgisayar destekli ynetim

    Bakmda insan esi

    Ynerge ve standartlar

    Katlmc ergonomi

    Makro ergonomi

    Organizasyonel ve ynetimsel ergonomi

  • 12

    Bilisel kavram,

    insann evresinden eitli yollarla ald bilgiyi

    ilemesi ve bir tepki oluturmas sreci

    olarak tanmlanr ve bilisel eylemler

    Dnme

    Sorun zme

    Karar verme fonksiyonlarn ierir

    Bilisel ergonomi:

    nsan-makine sistemlerinde;

    Daha etkin

    Daha verimli alma salanabilmesi iin

    Kullanc Eylem Sistem etkileimini

    inceler

    Bilisel Ergonomi

  • 13

    Ergonominin bileenleri

    Antropometri

    Fizyoloji

    Psikoloji

    Mhendislik

    Enformasyon

    Organizasyon

    SG

  • 14

    nsann vcut lleri ve vcut hareketleri ile bu

    hareketlerin frekans ve snrlar gibi vcut

    zelliklerini inceler

    Vcut lleri bilimi olarak antropometri, insan

    vcut l ve hareketleri ile retim aralar ve

    alma ortamnn uyum iinde olmasn salamay

    amalar

    Antropometri

  • 15

    Antropometrik llerin kullanld

    temel tasarmlar

    alma yeri ykseklii

    Vcut duruu

    Grme as

    alma alan genilii

  • 16

    Antropometri

  • 17

    50-100 cm 5

    35 60

    90

    7 2 c

    m

    ( 6 6 - 7

    5 )

    c m

    70 cm

    4 2 - 5

    3 c

    m

    1 8 - 2

    5 c

    m

  • 18

    Ntral pozisyon

    Yer ekimi olmasayd,

    vcudumuzun alaca

    pozisyon

    Tekrarlayc basklarn en az

    olaca vcut pozisyonu

    Statik pozisyon

    Kan dolamnn

    gleebildii ve bir sre

    sonra kas gszlne

    neden olabilen pozisyonlar

    Statik kas kaslmas

    Kas gerginlii

    Kan akmnn zayflamas

    Kas beslenmesinde azalma

    Atk (laktik asit) seviyesinde

    artma

    Kas ars/ Gszlk

    Yaralanma / Yetersizlik

    Occupational Health & Safety Unit

  • 19

    Bedensel ve

    Zihinsel enerji harcar

    (Aslnda Zihinsel+Bedensel)

    kazalar daha ok;

    Bedensel arlkl almalarda

    ortaya kmaktadr

    NEDEN?

    ERGONOMK AIDAN ALIAN NSAN

  • 20

    alma srasnda meydana gelen

    deiiklikler

    O2 gereksinimi artar

    Kalp atm hz artar

    Dinlenme srasnda kann %15-20 si kaslara

    giderken, alma srasnda %75-80 i kaslara

    gider

    Beyin ve bbreklere giden kan azalr

    Enerji gereksinimi artar

  • 21

    alma yntemi

    alma pozisyonu

    alma temposu

    Alet tasarmlar

    Enerji tketimine etki eden faktrler

  • 22

    Cinsiyet

    Ya

    Antropometrik zellikler

    Yetenekler

    e alma hareketleri

    evresel faktrler

    Alglama

    Gdlenim (motivasyon)

    Performans etkileyen faktrler

  • 23

    Birikici travmaya bal

    bozukluklar

    Tekrarlayc hareketlere

    bal bozukluklar

    ile ilgili Kas skelet

    hastalklar

    Ergonomik Bozukluklara Bal Salk

    Sorunlar

  • 24

    nsan

    lleri

    Yetenekleri

    Kstllklar

    Beklentileri

    Mobilya

    El aralar

    Ekipmanlar

    in gereklilikleri

    yeri evresi

    UYUMLULUK

    OFS - NSAN ARASINDAK LK

  • 25

    alma alan ve dzeni uygun olmadnda;

    Gz yorulmasna neden olabilir

    Kas ve eklem hastalklarna zemin

    hazrlayabilir

    arpma ve kazalara yol aabilir

    Dme ve kayma nedeni olabilir

  • 26

    Ofislerde evre Koullar

    Temizlik ve bakm

    20 22 C civarnda scaklk

    Uygun havalandrma: min. 10 m/kii hava decek ekilde

    dzenleme yaplmal, uuan partikller iin portatif hava

    temizleyiciler kullanlmal

    Ofis ii min. 2 m/ kii hareket olana salanacak alan

    Personelin vcut llerine gre ayarlanabilir eyalar seilmeli

    Srekli kullanlan eya ve aralar kol eriim mesafesinde

    yerletirilmeli

  • 27

    Ofislerde evre Koullar

    Tavan aydnlatmalar alma yzeyi ile 45 a

    yapmal, direk alma noktasna vurmamal

    Genel aydnlatmada k kaynaklar mmkn olduu

    kadar yksee yerletirilmelidir

    Alak k kaynaklar yansmay ve kamamay artrr

    Hassas ve gz yoran ilerde lokal aydnlatma

    Ak renkli eyalar, camlar ve parlak yzeyler, yanstt

    iin kamamaya sebep olurlar

    Byle bir durumda, aydnlatma azaltlmal ve mat eyalar

    tercih edilmeli

  • 28

    alma Alan

  • 29

    Ofislerde evre Koullar

    Ofislerde dikkati datan, srekli grlt nlenmeli,

    yksek ses karan cihazlar izole edilmeli

    Statik hareketler daha az olmal ve dinamik

    hareketler hedeflenmeli

    Dinlenme aralar;

    1 saatlik alma sonunda 5 10 dakika

    2 saatlik alma sonunda 15 20 dakika

    bu sre ekrandan uzakta, mmknse dinamik

    hareket ieren bir ekilde deerlendirilmelidir

    Napo)

    Napo_2 Ergonomi_Ofisteki Grlt.wmvNapo_2 Ergonomi_Ofisteki Grlt.wmvNapo_2 Ergonomi_Ofisteki Grlt.wmv

  • 30

    OFSTE ALIMA DZEN

    Koltuk ve oturma

    yi bir duru salayan,

    ayarlanabilir koltuk

    Okuma-yazma dzeyi

    dirsekten 5 cm

    yukarda olmal

    e uygun kullanm,

    depolama, okuma

    alanlar oluturulmal

  • 31

    Kalalar dizden yukar seviyede

    Ayaklardan destek

    Bel hizasndan destek

    Bel dik veya hafife eik

    Kollar gevek ve destekli

    Ergonomik oturma

  • 32

  • 33

    Monitr

    Monitr gzlerden 50-60 cm

    uzakta bulunmaldr

    Genel olarak monitr

    mmkn olduka uzaa

    yerletirmek ve yaz karakteri

    boyutunu artrmak tavsiye

    edilir

    33

  • 34

    Klavye ve Fare

    Klavye ve fare kullanrken; dirsek dik ve bilek dz olarak

    uzanr durumda olmal

    Fare klavye ile ayn seviyede ve kolay ulalabilir bir

    mesafede olmal

    Klavye ve fare iin ayarlanabilir srgl yzeyler

    kullanlmal, bu ek yzeylerle bacak masa mesafesi

    uygun olmal

  • 35

    Tasarlanacak sistemler;

    Antropometrik llere

    Anatomik Fizyolojik zelliklere

    Yeteneklere Becerilere

    Kendisini gelitirmeye

    Yanl telafi etmeye

    uygun olmaldr

    Ergonomik tasarmlarda gz nne alnacak hususlar;

  • 36

    nsann meslek hastal ve i kazas riski en az olmal

    Zorlanma dzeyi mesai boyunca srdrlebilir olmal

    Tehlike sinyallerinin zel bir ayrdedilebilirlii olmal

    Sinyaller; Kolay alglanabilir, anlalabilir ve yorumlanabilir olmal

    Birbirleri ile ilgili kumanda elemanlar birbirlerine yakn olmal

    Sistem iindeki nesneleri tutma ve tamak kolay olmal

    Tehlike annda hzla yer deitirmek olanakl olmal

    evre koullar ergonomik snrlar iinde olmal

    Yaplan i tekdze olmamal

    Sosyal ve kiisel gereksinimleri karlamal

    Ergonomik tasarmlarda gz nne alnacak hususlar;

  • 37

    %90

    %5 %5

    Ergonomik tasarmlarda gz nne alnacak hususlar;

    Tasarmlarda antropometrik lmlere gre oluturulan an

    erisinde %90lk dilim dikkate alnr

  • 38

    Dorular ve Yanllar

  • 39

    Dorular ve Yanllar

  • 40

    Dorular ve Yanllar

  • 41

    Dorular ve Yanllar

  • 42

    Ba ykseklii

  • 43

    Omuz ykseklii:

    Kontrol panelleri insann beli ile omuz arasnda

    olmaldr

    Sk kullanlan cisimler ve malzemeler omuz

    seviyesinin stnde olmamaldr!

  • 44

    Kol uzanma mesafesi:

    Malzemeler en ksa kolun yetiebilecei uzaklkta

    olmal ve malzemelere uzanrken eilme veya bklme

    yaplmamaldr

    Uzun boylular malzemelere ularken aaya doru

    eilmemelidir

    Malzemeler vcudun n ksmna yakn olmaldr

    Dorular ve Yanllar

  • 45

    Ergonomik Tasarmlar

  • 46

    Dorular ve Yanllar

  • 47

    Dorular ve Yanllar

  • 48

    Dorular ve Yanllar

  • 49

    Ergonomik tasarmlar

  • 50

    Ergonomik tasarmlar

    Dirsek ykseklii:

    alma yzeyi ykseklii yaplan iin niteliine gre ayarlanarak

    masann altnda veya stnde olmaldr

  • 51

    Dorular ve Yanllar

  • 52

    Dorular ve Yanllar

  • 53

    Ergonomik tasarmlar

    Ayakta alma; Olanakl ise uzun sreli ayakta

    alma nlenmelidir

    Uzun sre ayakta alma srt arsna,

    ayaklarda imelere, kan dolam sistemlerinde

    problemlere ve kas yorgunluklarna neden olur

    Yz ie dnk olmal,

    Vcut ie yakn olmal,

    Eer bir tarafa dnlecek ise bel ve omuz bklerek

    deil, ayaklar zerinde dnlerek salanmal

  • 54

    Dorular ve Yanllar

  • 55

    Dorular ve Yanllar

  • 56

    Dorular ve Yanllar

  • 57

    Dorular ve Yanllar

  • 58

    Dorular ve Yanllar

  • 59

    Dorular ve Yanllar

  • 60

    YANLI DORU

    Dorular ve Yanllar

  • 61

    Dorular ve Yanllar

  • 62

    Dorular ve Yanllar

  • 63

    ZET

  • 64

    Ergonomik tasarmlarda gz nne alnacak noktalar;

    Meslek hastal ve i kazas riskini azaltmal

    Zorlanma dzeyi mesai boyunca srdrlebilir

    olmal

    Tehlike sinyalleri kolay alglanabilir, anlalabilir

    ve yorumlanabilir olmal

    Birbirleri ile ilgili kumanda elemanlar birbirlerine

    yakn olmal

  • 65

    Ergonomik tasarmlarda gz nne alnacak noktalar;

    Sistem iindeki nesneleri tutma ve tamak kolay

    olmal

    Tehlike annda hzla yer deitirmek olanakl

    olmal

    evre koullar ergonomik snrlar iinde olmal

    Yaplan i tekdze olmamal

    Sosyal ve kiisel gereksinimleri karlamal

  • 66

    retim sistemleri tasarmlarnda ve iletiminde

    ergonomik faktrler dikkate alnmazsa;

    Verim azalr

    Kayp zamanlar artar

    Devamszlklar ve iten ayrlmalar artar

    le ilgili hatalar artar

    kalitesi der

    alanlarn fiziksel ve psikolojik sorunlar artar

    kazalar Meslek Hastalklar artar

  • 67

    SORULAR

  • 68

    Hangi seenekte verilen bilgi Ergonomi tanm iin doru deildir?

    A) Ergonomi, sistemler ile onlar ileten ve bakmlarn yapan

    insanlar arasndaki etkileimlerle ilgilenen bir uygulamal

    bilimsel/mhendislik disiplinidir

    B) in insana gre tasarlanmasdr

    C) Ekipman tasarmyla ilgili insanolunun yapabilirliklerini,

    snrlarn ve dier zelliklerini ieren bilgi btndr

    D) ilerin uymalar gereken i gvenlii ilkeleridir.

  • 69

    Hangi seenekte verilen bilgi ergonomi tanm iin doru deildir?

    A) Ergonomi, sistemler ile onlar ileten ve bakmlarn yapan

    insanlar arasndaki etkileimlerle ilgilenen bir uygulamal

    bilimsel/mhendislik disiplinidir

    B) in insana gre tasarlanmasdr

    C) Ekipman tasarmyla ilgili insanolunun yapabilirliklerini,

    snrlarn ve dier zelliklerini ieren bilgi btndr

    D) ilerin uymalar gereken i gvenlii ilkeleridir

  • 70

    Aadakilerden hangisi Ergonominin amalarndan biri deildir?

    A) alanlarn moral ve motivasyonlarn artrmak

    B) Verimlilii artrmak

    C) Kas ve eklem yaknmalarn azaltmak

    D) in gerekleri ile alann kapasitesinin uyumunu salamak

    E) ak plann deitirmek

  • 71

    Aadakilerden hangisi Ergonominin amalarndan biri deildir?

    A) alanlarn moral ve motivasyonlarn artrmak

    B) Verimlilii artrmak

    C) Kas ve eklem yaknmalarn azaltmak

    D) in gerekleri ile alann kapasitesinin uyumunu salamak

    E) ak plann deitirmek

  • 72

    Hangisi ergonomik risk faktrlerinden biri deildir?

    A) Vcudumuzu din ve zinde tutmak iin spor yapmak

    B) Ar tekrarl hareketler

    C) Ykseklii bele kadar olan ykleri tamak

    D) Belden eilerek i yapmak

    E) Statik hareketin dinamik hareketten fazla olmas

  • 73

    Hangisi ergonomik risk faktrlerinden biri deildir?

    A) Vcudumuzu din ve zinde tutmak iin spor yapmak

    B) Ar tekrarl hareketler

    C) Ykseklii bele kadar olan ykleri tamak

    D) Belden eilerek i yapmak

    E) Statik hareketin dinamik hareketten fazla olmas

  • 74

    Hangi ifade bel yaralanmalarndan korunmak iin dorudur?

    A) Belden eilerek yk kaldrmak ve indirmek

    B) Bel eilmeden, dizler zerinde eilerek yk kaldrmak

    C) Belden ykle birlikte dn yapmak

    D) Kaldramayacanz kadar ar ykleri tamak

  • 75

    Hangi ifade bel yaralanmalarndan korunmak iin dorudur?

    A) Belden eilerek yk kaldrmak ve indirmek

    B) Bel eilmeden, dizler zerinde eilerek yk kaldrmak

    C) Belden ykle birlikte dn yapmak

    D) Kaldramayacanz kadar ar ykleri tamak

    E) Yk tama yksekliinden daha yksee brakmak

  • 76

    st beden zorlanmalarnda hangi faktrn etkisi yoktur?

    A)Duru

    B) Uygulanan g

    C) Biriken eylem

    D)Gece almak

    E) Tekrar says

  • 77

    st beden zorlanmalarnda hangi faktrn etkisi yoktur?

    A)Duru

    B) Uygulanan g

    C) Biriken eylem

    D)Gece almak

    E) Tekrar says

  • 78

    BAARILAR.

Recommended

View more >