Evo 11 10 11

  • Published on
    05-Dec-2014

  • View
    582

  • Download
    8

Embed Size (px)

DESCRIPTION

 

Transcript

<ul><li> 1. Evolucija religioznosti 21.1.2011 </li> <li> 2. </li> <li> 3. Religija? <ul><li>mentalne reprezentacije ne-fizikih entiteta i vjerovanje u njihovo postojanje </li></ul><ul><li>predmeti povezan i navedenim reprezentacijama </li></ul><ul><li>rituali </li></ul><ul><li>moralne intuicije </li></ul><ul><li>specifine forme ponaanja </li></ul><ul><li>etnike veze i suradniki procesi meukulturalne univerzalnosti </li></ul></li> <li> 4. Religioznost i Evolucijska Psihologija <ul><li>Religioznost kao istraivaki problem postoji koliko i sama znanost </li></ul><ul><li>Durkheim (1912); James (1902); Weber (1930) </li></ul><ul><li>Naturalistika perspektiva bez pozivanja na postojanje nadnaravnih sila i dogaaja </li></ul><ul><li>Velik broj kvantitativnih i kvalitativnih studija bez jedinstvene teoretske perspektive </li></ul><ul><li>Evolucija religije se u proteklih pet do osam godina namee kao nova relevantna tema unutar evolucijske psihologije </li></ul></li> <li> 5. Evolucijska psihologija religioznosti kre e od hipoteze kako cjelokupno ljudsko pona anje , a time i religiozno , do odre ene razine mo e biti obja njeno u kontekstu evolucije ljudskog mozga . </li> <li> 6. Lekcija naih "predaka" <ul><li>Ulogu razvoja mozga za mogu nost razvijanja religijskih reprezentacija najbolje mo emo vidjeti kroz promatranje ne - ljudskih primat a </li></ul><ul><li>N a i najbli i evolucijski srodnici pokazuju mnoge osobine koje se smatraju klju nim kod razvoja religioznosti u ljudi </li></ul><ul><li><ul><li>V i a inteligencija , kapacitet za simboli ku komunikaciju , osjetljivost na socijalne norme i pojam o sebi ( King , 2007) </li></ul></li></ul><ul><li>Dunbar (1998, 2003) i Ehrlich (2000) interpretiraju religioznost kao posljedicu mozga dovoljno velikog da formulira religiozne i filozofske ideje </li></ul><ul><li>T ijekom evolucije hominida veliina mozga se utrostruila, a rast se veinom odnosio na podruje neokorteksa , n eophodnog za sloene kognitivne funkcije </li></ul></li> <li> 7. Neokorteks <ul><li>Izmeu ostalog zasluan za samo-svjesnost, razvoj jezika i emocija </li></ul><ul><li>Relativna veliina neokorteksa bilo koje vrste je povezana s nizom socijalnih varijabli poput veliine socijalne grupe i kompleksnosti rituala parenja </li></ul><ul><li>Jedno objanjenje zavisnosti veliine neokorteksa i religije, kao i mogui razlog zbog ega ne moemo pronai religioznost kod ostalih primata, jest jezik </li></ul><ul><li>Lieberman (1991) smatra kako je za razvoj religioznosti potreban sustav simbolike komunikacije, poput jezika, koji bi omoguio prenoenje ideja unutar grupe, te da se religiozna misao i moralnost oslanjaju na iste kognitivnolingvistike procese </li></ul></li> <li> 8. To adapt or not to adapt <ul><li>U kontekstu evolucijske psihologije, iako postoji konsenzus da se tendencija ka religioznosti pojavila relativno rano u evoluciji nae vrste, ne postoji slaganje oko mehanizama koji su vodili evoluciju religioznog mozga </li></ul><ul><li>Adaptacije i prirodna selekcija jesu centralni koncepti evolucijske psihologije, no tek uz sluajne nusprodukte i rezidualni um moemo u potpunosti objasniti kompleksne funkcionalne organske mehanizme (Buss i sur., 1998) </li></ul></li> <li> 9. Adaptacija/Nusprodukt <ul><li>Adaptacija </li></ul><ul><li><ul><li>T eorija socijalne solidarnosti ( npr . Alcorta i Sosis, 2005; Purtycki i Sosis, 2009) </li></ul></li></ul><ul><li>Nusprodukt </li></ul><ul><li><ul><li>P rodukt okoliskih indbenika i nekih temeljnih konitivnih mehanizama, vie ili manje specifinih za ovjeka </li></ul></li></ul><ul><li>T e orija uma </li></ul><ul><li>Adaptacija Nusprodukt </li></ul></li> <li> 10. To adapt <ul><li>Jedan dio znanstvenika religioznost objanjava kao rezultat prirodne selekcije i kao adaptaciju koja prua evolucijsku prednost (Alcorta i Sosis, 2005; Bulbulia, 2006; Granqvist, 2006; Harris i McNamara, 2008; Sanderson, 2008; Wilson, 2002) </li></ul><ul><li>Karakteristike jedinke koje u interakciji sa fizikim, socijalnim ili intervalnim okruenjem favoriziraju reprodukciju i ponaanje jedinke i/ili njenih genetskih srodnika (Tooby i Cosmides, 1990) </li></ul><ul><li>Mora se dosljedno pojavljivati u relativno nepromijenjenom obliku tokom ivota nekog organizma i biti karakteristina za veinu pripadnika neke vrste </li></ul><ul><li>Iako za mnoge osobine moemo izdvojiti adaptivne karakteristike, nije jednostavno odrediti one za koje moemo sa sigurnou tvrditi da su adaptacije </li></ul><ul><li>Pinker (2002) navodi razliku izmeu itanja i pisanja </li></ul></li> <li> 11. To adapt <ul><li>Teorije socijalne solidarnosti (Alcorta i Sosis, 2005; Purtycki i Sosis 2009; Richardson i Boyd, 1998; Sosis, 2004; Wilson 2002 ) </li></ul><ul><li><ul><li>religioznost je evoluirala zbog poboljavanja suradnje i identificiranja ne suradnikog ponaanja </li></ul></li></ul><ul><li><ul><li>religija se promatra kao adaptivni sustav kognitivnih, afaktivnih, bihevioralnih i razvojnih osobina </li></ul></li></ul><ul><li><ul><li>doprinosila prevlada va nju ekolokih izazova </li></ul></li></ul><ul><li>A daptacij a koja nam primarno omoguuje ivot s naom evolucijom steenom sposobnosti percipiranja samog sebe i vlastite smrtnosti ( Apler , 2006) </li></ul><ul><li><ul><li>za hominide koji su preli prag kognitivnog razvoja potreban za samopercepciju, postojale su dvije mogunosti napretka; ili zamiranje svjesnosti zbog ometajuih posljedica straha i anksioznosti na funkcioniranje ili adaptiranje na nuspojave svjesnosti </li></ul></li></ul><ul><li><ul><li>selekcija je preferiral a one samosvjesne jedinke, koje su bile u stanju razviti mehanizme suoavanja sa smrtnosti, uvodei time aspekt duhovnosti u raspon ljudskih kapaciteta </li></ul></li></ul></li> <li> 12. Not to adapt <ul><li>Druga interpretacija jest kako su religiozna vjerovanja i ponaanja nusprodukt adaptivnih osobina i nisu odabrani zbog njihove adaptivne koristi (Richerson i Newson, 2008) </li></ul><ul><li>Kritika panglosijanske tendencije evolucijskih psihologa </li></ul><ul><li>Osobine kod kojih se prirodna selekcija dogodila za neku drugaiju funkciju od sadanje nazivaju egzaptacije </li></ul><ul><li>Sluajne nusprodukte funkcionalnih prilagodbi nazivamo trompe i u njih osim religioznosti, svrstavamo glazbu, umjetnost i ratne obiaje </li></ul></li> <li> 13. Evolucijska psihologija religioznosti <ul><li>Darwin (1874) pretpostavlja kako se religioznost razvila im su se djelomino razvile vane komponente imaginacije, uenja i znatielje uparene s moi rezoniranja koje su ovjeka nagnale da pone prirodno teiti razumijevanju svijeta koji ga okruuje i spekulirati o svom postojanju </li></ul><ul><li>integracija spoznaja o ljudskoj kogniciji i prirodnoj evoluciji (Boyer, 1994) </li></ul><ul><li>na e spoznaje o evolucijskim uzrocima religioznosti do nedavno predstavljale svojevrsnu nepoznanicu </li></ul></li> <li> 14. Evolucijska psihologija religioznosti <ul><li>Zbog ega se u neolitskog ovjeka javila potreba za vjerom? </li></ul><ul><li>Koji su to mehanizmi u evoluiranom mozgu zasluni za takve reprezentacije? </li></ul><ul><li>Zbog ega ovjek nije postao intuitivni empirist, naturalist i agnostik? </li></ul></li> <li> 15. Teorija uma? <ul><li>atribucija svjesne namjere nekom organizmu i simuliranje mentalnih stanja tog organizma kako bi se stvorila predodba o njegovim vjerovanjima i namjerama (Carruthers i Smith, 1996) </li></ul><ul><li>razlog razvoja ovog sustava: uinkovitije predvianj e ponaanja predatora i lovine (Van Schaik i Van Hooff, 1983) </li></ul><ul><li>poveanje veliine grupe, stabilnija interakcija i uinkovitija koordinacija izmeu jedinki daje velike selekcijske prednosti pojedincu, ali postavja i vee zahtjeve na poznavanje namjera drugih jedinki </li></ul></li> <li> 16. <ul><li>http://www. youtube . com / watch ?v=8hLubgpY2_w&amp;NR=1 / </li></ul></li> <li> 17. Teorija uma i evolucija religiozn o sti <ul><li>Boyer (1993, 1994) kao preduvjet za razvijanje vjerskih reprezentacija postulira upravo intuitivnu psihologiju. tj. teoriju uma </li></ul><ul><li>najistraivan iji kognitivni mehaniz am u kontekstu evolucije religioznosti </li></ul></li> <li> 18. Teorija uma i evolucija religiozn o sti <ul><li>1) djeca poinju usvajati pravila o funkcioniranju svijeta koji ih okruuje sa nejasnim granicama unutar i izmeu tri uroene ontoloke teorije . </li></ul><ul><li>koncepti koje kod odraslih smatramo odrazima religioznosti i sposobnosti percipiranja svijeta izvan okvira objektivne realnosti, javljaju intuitivno, i to ve kod dojenadi. </li></ul><ul><li>djeca do pet mjeseci percipiraju ljude kao slobodne agente neograniene fizikom formom (Kuhlmeier, Bloom i Wynn, 2004), pripisujui im intuitivno kvalitete vrlo sline onome to bi kasnije nazvali nadnaravnim. </li></ul><ul><li>u politeistikom plemena Maja u Meksiku, djeca pokazala i jasnu hijerarhiju boanstava;( Knight , Sousa , Barrett i Atran , 2004) </li></ul></li> <li> 19. Teorija uma i evolucija religiozn o sti <ul><li>2) sklonost ka davanju intencionalnih objanjenja prirodnih pojava, te shvaanju svijeta kao voenog namjerom (Kelemen, 2004) </li></ul><ul><li>vaan doprinos u percepciji namjere </li></ul><ul><li>neselektivna primjena teorije uma i impliciranje namjere na neive objekte je vidljiva kod zakljuivanja kako su prirodne pojave stvorene zbog neega </li></ul><ul><li>n p r. kia djeci nije ono to nastaje iz oblaka, ve ono za to je oblak stvoren (Klemen, 1999) </li></ul></li> <li> 20. Teorija uma i evolucija religiozn o sti <ul><li>Razvoj teorije uma: </li></ul><ul><li>Ideja o bogu temeljno prihvatljiva </li></ul><ul><li>Sklonost precipiranja namjere kada u prirodnim fenomenima </li></ul><ul><li>do nedavno ipak nije bilo jasno : </li></ul><ul><li>koju adaptivnu vrijednost bi nam takva pogreka atribucije namjere mogla pruiti? </li></ul><ul><li>ima li i takvo rezoniranje evolucijskih prednosti? </li></ul></li> <li> 21. Zasto vjerujemo u duhove? <ul><li>http://youtube.com/watch?v=sZBKer6PMtM </li></ul></li> <li> 22. Zasto vjerujemo u duhove? <ul><li>Mehanizam : sklonost misatrubuciji namjere u prirodnim dogaajima (Guthrie, 1993) </li></ul><ul><li>Djeluje putem : Hiperaktivni h sklopov a otkrivanja agencije (hyperactive agent detection devices; HADD) </li></ul><ul><li><ul><li>hiperaktivnost sustava za detekciju agencije (hyperactive agent detection - HAD </li></ul></li></ul><ul><li><ul><li>hiperaktivnost razumijevanja namjere (hyperactive understanding of intentionality- HUI) </li></ul></li></ul><ul><li><ul><li>hiperaktivno teleofunkcionalno rezoniranje (hyperactive teleofunctional reasoning- HTR) </li></ul></li></ul><ul><li>Adaptivna vrijednost : reakcija na nepostojeu prijetnju evolucijski puno isplativija nego izostanak reakcije na prijetnju koja je realna. </li></ul></li> <li> 23. Zasto vjerujemo u zagrobni zivot? </li> <li> 24. Zbog ega antropomorfizam </li> <li> 25. Zbog ega antropomorfizam <ul><li> The same mental faculties that lead man to believe in unseen spiritual agencies would infaliably lead him to various strange superstitions and customs. Many of these are terrible to think of such as the sacrifice of human beings to blood loving go; the trial of innocent people by oredal by poisin or fire; witchcraft; &amp;c Darwin, (1871) </li></ul><ul><li>Temelji se na animizmu, ali je nusproizvod razvoja drutvenog mozga i njegovih modula (prepoznavanje lica, prepoznavanje emocija i socijalnih signala, modeliranja namjera ili Teorije uma </li></ul><ul><li>Posljedica normalnog neurorazvojnog procesa </li></ul><ul><li>Moe se smatrati adaptacijom poput animizma </li></ul></li> <li> 26. Osnovne socijalne pristranosti <ul><li>Izraena orijentacija prema licima i licu slinim objektima od samog roenja (Morton i Johnson, 1991; Simion, et al, 2007) </li></ul><ul><li>Refleksno plakanje i sisanje kao reakcija na zvuk, miris ili pojavu majke (Doucet, et al) </li></ul><ul><li>Prenatalna preferencija ljudskog glasa ( Posen i Iverson, 2007) </li></ul></li> <li> 27. Evoluirani moduli vieg reda <ul><li>Napredni sustavi prepoznavanja lica </li></ul><ul><li>Sustavi stvaranja socijalnih veza preko neuro-hormona oksitocina i arginin vazopresina </li></ul><ul><li>Lingvistike naracije sa socijalnom tematikom </li></ul><ul><li>Podrijetlo antropomorfizma, kakvog vidimo u primitivnim religijama i mitovima, moemo prepoznati kroz evoluirane socijalne pristranosti mozga i hiperaktivne sustave za detekciju agencije </li></ul><ul><li>Iako je jezik vaan za prenoenje mitova i religijskih ideja, moemo pretpostaviti stoga i da su mitovi postojali davno prije nego to su mogli biti elaborirani u lingvistikoj formi </li></ul></li> <li> 28. <ul><li>Zamislite to e se dogoditi s vama kada umrete, i napiite detaljno koje emocije ta misli pobuuju u vama </li></ul></li> <li> 29. Zasto vjerujemo u zagrobni zivot? <ul><li>Mehanizam: Svijest o sebi </li></ul><ul><li>Djeluje putem : T e orije regulacije uasa </li></ul><ul><li>dvije mogunosti napretka; </li></ul><ul><li><ul><li>zamiranje svjesnosti zbog ometajuih posljedica straha i anksioznosti </li></ul></li></ul><ul><li><ul><li>adaptiranje na nuspojave svjesnosti </li></ul></li></ul><ul><li>Adaptivna vrijednost : selekcija je preferirala one samosvjesne jedinke koje su bile sposobne razviti mehanizme suoavanja sa smrtnosti, uvodei time aspekt duhovnosti (Apler, 2006) </li></ul></li> <li> 30. <ul><li>Marko je...</li></ul></li></ul>