File 1434362440

  • View
    213

  • Download
    1

Embed Size (px)

DESCRIPTION

http://wbooks.com/media/custom/upload/File-1434362440.pdf

Transcript

  • Hiske de Vries Jack van der Palen

    INFOVERSUM

    INFOVERSUM

    Het Infoversum, in Groningen, is het eerste 3D

    full dome theater in Nederland. Het is niet alleen

    uniek door zijn vloeiende vorm en bijzondere

    scheepsbouwconstructie. Ook de verbindende

    functie en de filosofie achter het Infoversum

    hebben bijgedragen aan het innovatieve en

    spannende gebouw dat er nu staat.

    Het Infoversum maakt meteen bij de eerste

    kennismaking duidelijk dat het wetenschap,

    cultuur n bedrijfsleven de ruimte geeft. Het is een

    plek om te ontdekken, te leren en te delen.

    Architect Jack van der Palen leidt u in dit boek

    rond door zijn unieke ontwerp. Hij legt uit waarom

    hij gebruikmaakte van scheepsbouwtechnieken

    en hoe de 3D dome een 3D droom werd. Let op

    de details in het lijnenspel, het zelfdragende

    vermogen van de materialen en de routing.

    De prachtige fotos laten Van der Palens ideen

    over vorm en functie duidelijk zien. Laat u

    meenemen op een bijzondere reis door het

    heelal, het ontwerp en de verbeelding van

    vernieuwende denkers en makers uit het Noorden.

    Ontdek de wereld en ervaar het Infoversum!

    Discover the world and experience the Infoversum!

    The Infoversum, in Groningen, is the first 3D

    full dome theatre in The Netherlands. It is not

    just unique because of its curves and special

    shipbuilding construction. The connecting function

    and philosophy behind the Infoversum have made

    a huge contribution to the innovation and thrill this

    building exudes. It immediately becomes clear that

    the Infoversum offers room for science, culture and

    business. It is a place to discover, to learn in and to

    share with others.

    In this book, architect Jack van der Palen shows

    you around his unique design. He explains why

    he used shipbuilding techniques and how the 3D

    dome became a 3D dream.

    Marvel at all the details in the sleek lines, the self-

    supporting strength of the materials used and the

    clever routing. The beautiful pictures clearly show

    Van der Palens ideas about form and function. Set

    out on a special journey through the universe, the

    design and the imagination of innovative thinkers

    and creators from the North of the Netherlands.

  • INFOVERSUM

  • 4 I N F O V E R S U M

  • 5I N F O V E R S U M

    Woord vooraf Preface

    De dome als droom The dream of the dome

    Zoeken naar de vorm Looking for a form

    De visie ontwikkelt zich en groeit naar een ontwerp Development of vision and design

    De routing Routing

    Het onderzoek naar de beste zaal Research for the best auditorium

    Het complexe 3D-model beheersen Control of the complex 3D model

    In en om het Infoversum In and around Infoversum

    Het glimmende, witte hart A shiny, white heart

    De huid verandert An ever-changing skin

    Naar binnen Going inside

    Een nieuwe impuls voor de binnenstadsarchitectuur New impulse for urban architecture

    Nieuwe architectuur New architecture

    Te mooi om niet te delen Too good not to share

    De tijdlijn Timeline

    Het Infoversum in detail Infoversum in more detail

    InhoudContent

    8

    14

    26

    54

    58

    64

    68

    72

    84

    88

    98

    112

    116

    120

    126

    127

  • 6 I N F O V E R S U M

  • 7I N F O V E R S U M

  • 8 I N F O V E R S U M

    Lange tijd luidde de Eerste Koepelwet van Hulsman: Elke koepel die van onderen wordt gefotografeerd, is mooi. Maar bij het maken van het boek Hollandse Hemels (2010), met 43 afbeeldingen van door Luuk Kramer van onderaf gefotografeerde koepels van Nederlandse kerken en wereldse gebouwen, merkte ik dat de Eerste Koepelwet een kleine bijstelling behoefde: Alle koepels van voor 1945 zijn mooi.

    Na de Tweede Wereldoorlog raakte de koepelbouw in Nederland niet alleen in het slop, maar ook zijn de koepels die wel zijn gebouwd lang niet allemaal mooi, zo ontdekte ik. Zelfs niet als ze precies vanuit het middelpunt van de koepelcirkel worden gefotografeerd. Zeker, de geodetische koepels van de Amerikaanse ontwerper-uitvinder Richard Buck-minster Fuller, waarvan er ook enkele in Nederland staan, leveren door het patroon van driehoeken prachtige fotos op. En ja, ook de Paper Dome, een geodetische koepel van kartonnen buizen die de Japanse Pritzker Prize-winnaar Shigeru Ban in 2003 ontwierp als tijdelijk theater in Amsterdam, is prach-tig. Maar de koepel in het Utrechtse kantoren- en winkelcomplex Hoog Catharijne is, met zijn brede, platte spanten van kunststof, ook van onderen gezien afzichtelijk. En de koepels die sommige tropische zwemparadijzen in Nederland hebben, zijn zo saai en grof dat ze geen plaats hebben gekregen in Hollandse Hemels, het pantheon van de Neder-landse koepels.

    Ook de koepel van het Planetarium in Artis in Amsterdam heeft het pantheon niet gehaald. De binnenkant van de koepel is egaal wit en is pas mooi als er een sterrenhemel op wordt geprojec-teerd. Ook het exterieur is niet groots: de met koper beklede koepel vormt samen met de lage onder-bouw een plomp geheel dat niet in de schaduw kan staan van het Pantheon in Rome uit de eerste eeuw na Christus, het mooiste koepelgebouw ter wereld.

    De architect van het Infoversum, Jack van der Palen, heeft goed begrepen dat een koepel niet vanzelf mooi is en dat het exterieur van een koepel in al zijn perfectie naar saaiheid neigt. Met verschillende ingrepen heeft hij ervoor gezorgd dat het Infover-sum van alle kanten een andere aanblik biedt. In de eerste plaats is de koepel, anders dan vrijwel alle andere koepels, meer dan een halve bol. Vooral gezien van buiten, wekt het gebouw hierdoor de suggestie dat de koepel deel uitmaakt van een bol. Hierdoor doet het Infoversum denken aan het nooit uitgevoerde maar niettemin beroemde ontwerp voor een graftombe voor Isaac Newton uit 1783 van de Franse revolutie-architect tienne-Louis Boulle (1728-1799).

    Bovendien heeft Van der Palen een welvende omhulling van cortenstaal rondom de bijna bol gedrapeerd. De drapering brengt een andere beroemde architect in herinnering: Le Corbusier (1887-1965). Niet alleen lijkt de welvende onder-bouw op het betonnen dak van Le Corbusiers Notre Dame du Haut in Ronchamp uit 1955, maar ook heeft de architect de raad ter harte genomen die Le Corbusier architecten gaf in zijn boek Vers une architecture. Architecten, kijk goed naar moderne passagiersschepen, schreef Le Corbusier in 1923. Bijna een eeuw later paste Van der Palen heden-daagse scheepsbouwtechnieken toe bij de bouw van het Infoversum.

    Bernard Hulsman

    Woord vooraf

    Infoversum: Boulle meets Le Corbusier

  • 9I N F O V E R S U M

    For a long time, the First Law of Domes by Hulsman was: Every dome photographed from below, looks good. But while writing the book Hollandse Hemels (2010), which includes 43 images of domes of Dutch churches and secular buildings photographed from below by Luuk Kramer, I noticed that the First Law of Domes required a minor adjustment: all domes pre-1945 look good.

    After the Second World War, domed structures have not been used often in The Netherlands, and I discovered that those that had been built, are not all that pretty. Not even if you photographed them exactly from the centre of the dome. Yes, the geodetic domes of the American designer and inventor Richard Buckminster Fuller, a few of which were built in The Netherlands, yield beauti-ful photos because of the triangular patterning. And yes, the Paper Dome, a geodetic dome made out of cardboard tubes, designed by the Japanese Pritzker Prize-winner Shigeru Maruta Ban in 2003, built as a temporary theatre in Amsterdam, is amazing-looking. But the dome of the office building and shopping mall Hoog Catharijne in Utrecht, with its wide, flat plastic rafters, is, when seen from below, as ugly as ugly can be. The domes of some tropi-cal swimming pools in the Netherlands are so dull and stocky, that they have not been included in Hollandse Hemels, the pantheon of Dutch domes.

    The dome of the Planetarium in Artis Zoo in Amster-dam did not make the pantheon either. The inside of the dome is all white and only looks good when a starry sky is projected onto its walls. Neither is the exterior very impressive: The copper dome and low substructure look quite clumsy, and the building is in a totally different league than the Pantheon in Rome, from the first century AD, the most beautiful domed building in the world.

    The architect of the Groningen Infoversum, Jack van der Palen, understands that a dome is not beautiful in itself, and that the exterior of a dome, in all its perfection, can be a bit boring. He deployed various tricks and techniques to ensure that the Infoversum looks different from every angle. In the first place, the dome as opposed to virtually all other domes is more of a hemisphere. Especially when seen from the outside, this gives the impression that the dome is part of a sphere. The Infoversum resembles the design of the tomb for Isaac Newton from 1783, by the French revolutionary architect tienne-Louis Boulle (1728-1799), which was never built.

    In addition, Van der Palen has draped a reinforced Corten steel skin around his near-sphere. This draping technique resembles the work of another famous architect: Le Corbusier (1887-1965). Not only does the arching structure resemble the concrete roof of Le Corbusiers Notre Dame du Haut at Ronchamp from 1955, but the architect has also taken on board the advise that Le Corbusier gives to architects in his book Vers une architecture. Archi-tects, observe modern passenger ships, Le Corbusier