GRYWALIZACJA – NOWY TREND W REKRUTACJI ?· GRYWALIZACJA – NOWY TREND W REKRUTACJI KANDYDATÓW STRESZCZENIE…

  • Published on
    01-Mar-2019

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

STUDIA I PRACE WYDZIAU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZDZANIA NR 39, t. 3

Monika Wawer*Katolicki Uniwersytet Lubelski im. Jana Pawa II

GRYWALIZACJA NOWY TREND W REKRUTACJI KANDYDATW

STRESZCZENIE

Jednym z dynamicznie rozwijajcych si w XXI wieku trendw jest grywalizacja. Mimo e wie si ona z zabaw i przyjemnoci, jest coraz powszechniej wykorzystywana w wielu aspektach funkcjonowania przedsibiorstwa. Jej specyfika, oparta na rywalizacji, nagrodach, odznaczeniach i rankingach, wpywa na wzrost motywacji i zaangaowania oraz na efektywno pracownikw. Grywalizacja ma obecnie istotne znaczenie dla rozwoju me-tod wykorzystywanych w rnych obszarach zarzdzania kapitaem ludzkim.

Celem artykuu jest wskazanie moliwoci zastosowania grywalizacji w procesie re-krutacji kandydatw. Na wstpie zdefiniowano pojcie grywalizacji oraz dokonano opisu elementw mechaniki i dynamiki gier. Nastpnie zaprezentowano przykady wdroenia gry-walizacji w rekrutacji w firmach zagranicznych i polskich. W podsumowaniu wskazano na szanse i ograniczenia rozwoju grywalizacji w rekrutacji pracownikw we wspczesnych organizacjach.

Sowa kluczowe: grywalizacja, rekrutacja, kapita ludzki

Wprowadzenie

Popularno gier komputerowych i wzrost liczby osb, ktre powicaj czas na granie w nie, sprawiy, e ten rodzaj aktywnoci sta si powszechny we wsp-czesnym spoeczestwie. W Polsce liczba graczy siga 24% populacji, a ich redni

* Adres e-mail: m.wawer@wspa.pl.

220 ZarZdZanie

wiek to 27 lat. Satysfakcja, jak odnosz oni z grania, czy si z pokonywaniem ko-lejnych wyzwa, rywalizacj, odnoszeniem sukcesw, zdobywaniem nagrd i jed-noczenie podejmowaniem wirtualnej wsppracy. Potrzeba odczuwania przyjem-noci, wynikajcej z uczestnictwa w grze, jest silnie zwizana ze specyfik wsp-czesnej cywilizacji, ktra okrelana jest mianem cywilizacji zabawy1.

Powizanie zabawy w grze z uzyskiwaniem konkretnych korzyci w wiecie realnym widoczne jest w zaoeniach idei grywalizacji. The New York Times umieci grywalizacj na licie najbardziej przeomowych pomysw 2010 roku, a Harvard Business Review uzna j za jeden z gwnych trendw marketingo-wych drugiej dekady XXI wieku2. Wedug raportu Gartnera, do koca 2020 roku 70% rednich i duych przedsibiorstw wdroy co najmniej jedn aplikacj opart na grywalizacji3.

Mechanizmy zaczerpnite z gier komputerowych zaczy by wykorzystywane przez wiele organizacji, czsto bdcych najwikszymi koncernami wiata. Rozwj idei grywalizacji staje si widoczny w rnych obszarach funkcjonowania przed-sibiorstw, np. nagradzania klientw za lojalno, rywalizacji handlowcw o naj-wysz lokat w rankingach sprzeday, zbierania przez nich punktw za pozyskanie nowych klientw, angaowania pracownikw do podnoszenia kwalifikacji. Coraz wiksze zainteresowanie t koncepcj dostrzegane jest jednak nie tylko w marketin-gu, sprzeday czy edukacji, ale take w zarzdzaniu kapitaem ludzkim4.

We wspczesnych przedsibiorstwach ludzie traktowani s jako aktywa, ktre si nabywa, utrzymuje, rozwija, ocenia i nadzoruje. O sile kapitau ludzkiego firmy stanowi nie tylko wiedza pracownikw oraz ich umiejtnoci, ale take moliwoci wykazania si w zawodzie, zdolnoci, aspiracje, motywacja do pracy i uczenia si, kreatywno oraz osobiste poczucie odpowiedzialnoci za sukces organizacji. Ka-

1 A. Surdyk, Edukacyjna funkcja gier w dobie cywilizacji zabawy, Homo Communicativus 2008, nr 3(5).

2 M. Barta, Start game! grywalizacja, chwilowa moda czy skuteczne narzdzie HRM?, HR Standard, http://hrstandard.pl/2013/03/15/start-game-grywalizacja-chwilowa-moda-czy-skuteczne-narzedzie-hrm/#more-24396 (dostp 15.09.2014).

3 Gartner, Raport: Innovation Insight: Gamification Adds Fun and Innovation to Inspire Engage-ment, w: M. Kwilosz (red.), Grywalizacja nadchodzi nowe, Nowe Technologie 2013, nr 1, Co-Co-march S.A., s. 9.

4 J. Meister, Gamification: Three Ways To Use Gaming For Recruiting, Training, and Health & Wellness, Forbes 2012, www.forbes.com/sites/jeannemeister/2012/05/21/gamification-three-ways-to-use-gaming-for-recruiting-training-and-health-amp-wellness/ (dostp 14.09.2014).

221monika wawergrywaliZacja nowy trend w rekrutacji kandydatw

pitaem ludzkim s wic ludzie umiejcy ze sob wsppracowa trwale zwizani z firm i jej misj5.

Zarzdzanie kapitaem ludzkim wie si z procedurami dotyczcymi zatrud-niania, edukacji, szkolenia, awansowania i zwalniania6. J. Fitz-enz wymienia sze obszarw zarzdzania kapitaem ludzkim, tj.: planowanie, pozyskiwanie, wyna-gradzanie, rozwijanie, ocena i utrzymywanie, wskazujc, e jest to typowy zakres dziaalnoci komrek ds. zasobw ludzkich7. Dziay HR (ang. Human Resources) obecnie wykorzystuj ogromny potencja grywalizacji w takich obszarach, jak: re-krutacja i selekcja kandydatw, adaptacja pracownikw, motywowanie, szkolenia i ocena kompetencji kadry.

W dobie obecnych zmian demograficznych, zwizanych z pojawieniem si na rynku pracy pokolenia Y, istotnie wzrasta konieczno rozwoju i wdroenia nowych trendw w zarzdzaniu firmami. Dotychczasowe rozwizania nie s odpowiednio dostosowane do nowego typu pracownika, ktrym jest mody czowiek, wychowany w otoczeniu smartfonw i tabletw, dla ktrego wiat wirtualny czsto jest bliszy i lepiej znany ni realny8.

Aby mc skutecznie zarzdza takim pracownikiem, naley m.in. wykorzysta preferowane przez niego kanay i metody komunikacji, ale take zaspokoi jego potrzeb 3F (ang. fun, friends, feedback). Okrelenie to oznacza, e osoby z poko-lenia Y w kadym rodzaju swojej aktywnoci pragn elementu zabawy (doznawania przyjemnoci), budowania relacji interpersonalnych (uczestnictwa w spoecznoci) oraz otrzymywania natychmiastowej informacji zwrotnej o uzyskiwanych przez sie-bie wynikach (np. w postaci nagrd i szybkich awansw). Zaspokojenie tych potrzeb i zwikszenie skutecznoci dziaa podejmowanych wobec pokolenia Y, ale take wzgldem osb starszych z pokolenia X oraz najmodszych z generacji Z, staje si obecnie moliwe m.in. dziki rozwojowi idei grywalizacji.

5 M. Rybak, Zarzdzanie kapitaem ludzkim a kluczowe kompetencje, w: M. Rybak (red.), Kapita ludzki a konkurencyjno przedsibiorstw, Poltext, Warszawa 2003, s. 3940.

6 R. Przybyszewski, Kapita ludzki w procesie ksztatowania gospodarki opartej na wiedzy, Difin, Warszawa 2007, s. 26.

7 J. Fitz-enz, The ROI of Human Capital. Measuring the Economic Value of Employee Performance, Amacom, New York 2000, s. 92.

8 M. Wawer, Edukacja pracownikw pokolenia Y nowe potrzeby i rozwizania, w: Edukacja technika informatyka. Wybrane problemy edukacji technicznej i zawodowej, Rocznik Naukowy nr 4, cz. 1, Rzeszw 2013, s. 163.

222 ZarZdZanie

Celem artykuu jest wskazanie moliwoci wykorzystania mechanizmw gry-walizacji w procesach rekrutacji prowadzonych we wspczesnych organizacjach.

1. Idea grywalizacji i jej elementy bazowe

Grywalizacja (ang. gamification) wystpuje w literaturze przedmiotu take jako gamifikacja lub gryfikacja. Jedna z najkrtszych definicji gamifikacji mwi, e jest to wykorzystanie mechanizmw zaczerpnitych z gier do zaangaowania uyt-kownikw i rozwizywania problemw9. Grywalizacja moe by uyta jako wspar-cie dla rozwizania realnych problemw poprzez zmian nastawie, nastrojw czy obiektywizacj procesw.

Gamifikacja oznacza wiadome zastosowanie mechanizmw i technik wyko-rzystywanych podczas projektowania gier do zwikszania zaangaowania, lojalno-ci, modyfikowania zachowa i przyzwyczaje ludzi. Zaoeniem grywalizacji jest skierowanie dziaa jej uczestnikw na okrelony cel, zgodny z oczekiwaniami au-tora projektu, i mobilizacja graczy do podjcia stosownych dziaa.

Zabawa, rozgrywka, przejrzysto zasad, opracowany projekt oraz stawiane wyzwania s zwizane z zastosowaniem gry do celw wyznaczonych w realnym wiecie, a nie tylko do rozrywki. W sytuacjach biznesowych oznacza to zaprojek-towanie rozwiza w rnych obszarach funkcjonowania organizacji od wyzna-czania zada do wykonania, przez szkolenie pracownikw, a do budowania relacji z klientami. Mona to osign dziki poczeniu mylenia biznesowego z kreatyw-noci i narzdziami projektantw gier10.

Grywalizacja nie jest wic gr szkoleniow, np. symulacyjn, w ktrej uczest-nik przeywa sytuacj w symulowanym wiecie i dopiero po jej zakoczeniu for-muuje wnioski, ktre przenoszone s do wiata realnego. Grywalizacja wykorzy-stuje mechanizmy gier w rzeczywistych zadaniach. Wykonujc je, gracz na bieco uczestniczy w sytuacji autentycznej, np. wypenia oficjalny formularz w intranecie, wprowadza prawdziwe dane do systemu firmy. Ze wzgldu na fakt, i zadania te s zgrywalizowane, jest on bardziej zaangaowany i zmotywowany.

9 G. Zichermann, Ch. Cunningham, Gamification by Design. Implementing Game Mechanics in Web and Mobile Apps, OReilly Media, Inc, Sebastopol 2011, s. XIV.

10 D. Palmer, S. Lunceford, A.J. Patton, The Engagement Economy: How Gamification Is Reshap-ing Businesses, Deloitte Review 2012, Issue 11, s. 55.

223monika wawergrywaliZacja nowy trend w rekrutacji kandydatw

Gamifikacja oznacza wykorzystanie elementw gier (mechanika) i zasad jej projektowania (dynamika) do rozwizywania problemw, ktre w swojej istocie nie s grami. Wrd bazowych elementw mechaniki gier, powizanych z dynamik, wymieni naley:

punkty bdce rodzajem nagrody przydzielanej za czynione postpy i za po-dane aktywnoci (pokazujce zblianie si do wygranej) wraz z informa-cj zwrotn, oznaczajc natychmiastow reakcj rodowiska gry na dziaa-nia gracza,

poziomy bdce wyznacznikiem statusu gracza, ukazujce jego miejsce w rankingu wzgldem innych graczy (motywujce do dalszej gry),

tabele wynikw angaujce do dalszej gry, umoliwiajce porwnanie si gracza do innych oraz chwalenie si uzyskanymi wynikami,

odznaczenia pokazujce, z jakimi wyzwaniami zmierzy si gracz i jakie mia osignicia (suce do sprawiania przyjemnoci i dawania satysfakcji),

wyzwania bdce losowymi lub wynikajcymi z fabuy zadaniami, ktrych realizacji naley si podj (w celu otrzymania punktw lub wejcia na wy-szy poziom gry)11.

Wedug G. Zichermanna i Ch. Cunninghama, w koncepcji grywalizacji, oprcz mechaniki i dynamiki gry, wystpuje tzw. estetyka opisujca emocje, ja-kie powinny towarzyszy interakcjom graczy podczas ich udziau w rozgrywce model MDA (ang. mechanics, dynamics, aesthetics)12. Element ten wywiera silny wpyw na budowanie wspomnianego zaangaowania i modyfikowania zachowa uczestnikw gry.

Grywalizacja opiera si na chci wczenia si w rozgrywk, ale take na po-trzebie budowania samooceny oraz oczekiwaniu interakcji. Szczeglnym walorem gier jest stworzenie warunkw do angaowania i motywowania pracownika. Bod-cem, ktry skania do rywalizacji, jest szansa otrzymania odznacze w trakcie gry i zajcie wysokiego miejsca w rankingu. Waciwie zaprojektowane mechanizmy gry na bieco zapewniaj uczestnikom informacj zwrotn oraz pobudzaj w nich ducha rywalizacji13.

11 G. Zichermann, Ch. Cunningham, dz. cyt., s. 36.12 Tame, s. 35. 13 K. Makowska, Graj w rekrutacje, HR Standard, http://hrstandard.pl/2014/10/02/graj-w-

rekrutacje/ (dostp 10.09.2014).

224 ZarZdZanie

2. Wykorzystanie grywalizacji w procesie rekrutacji kandydatw

Rekrutacja to proces pozyskiwania odpowiedniej liczby charakteryzujcych si podan jakoci kandydatw do pracy w danym miejscu i czasie, z wewntrz lub z otoczenia przedsibiorstwa, w celu pokrycia aktualnych lub mogcych wystpi w przyszoci niedoborw kadrowych14. W literaturze przedmiotu rekrutacja czasa-mi utosamiana jest z selekcj kandydatw. Czsto spotyka si take definicje, z kt-rych wynika, e rekrutacja jest pojciem szerszym, obejmujcym swym zasigiem proces selekcji kandydatw. Jednak wikszo autorw przyjmuje, e s to procesy rozczne, nastpujce po sobie w logicznej kolejnoci15. Proces rekrutacji rozpoczy-na si w chwili podjcia decyzji o poszukiwaniu kandydatw na wolne stanowisko pracy, a koczy si w momencie zgromadzenia przez organizacj aplikacji od osb zainteresowanych16.

Rekrutacja jest to proces wymagajcy posiadania rozlegej wiedzy na temat rodzajw i form rekrutacji oraz rde pozyskiwania kandydatw. Oprcz trady-cyjnych rde, np. urzdw pracy, agencji doradztwa personalnego, targw pracy, ogosze w prasie, pojawiaj si nowe rozwizania np. specjalistyczne portale re-krutacyjne i portale spoecznociowe. S to jednak sposoby, ktre czsto nie zapew-niaj zgoszenia si odpowiedniej liczby kandydatw, speniajcych jednoczenie wymagania w zakresie posiadanych kompetencji.

Z tego powodu, w dobie trudnoci zgaszanych przez pracodawcw z pozyska-niem talentw do organizacji17, cakowicie nowe moliwoci dla dziaw HR stwo-rzyo zastosowanie grywalizacji. Wdroenie mechanizmw typowych dla gier moe przyczyni si do podniesienia efektywnoci procesw rekrutacyjnych, mierzonych przede wszystkim liczb i jakoci aplikacji oraz kosztem ich pozyskania i czasem trwania procesu rekrutacji18.

Wykorzystanie grywalizacji do pozyskania przez firm wikszej liczby apli-kacji moe zosta oparte na wprowadzeniu do fabuy gry czynnoci wypeniania

14 B. Jamka, Dobr wewntrzny i zewntrzny. Teoria i praktyka, Difin, Warszawa 2001, s. 18.15 Tame, s. 14.16 M. Dale, Skuteczna rekrutacja i selekcja pracownikw, Oficyna Ekonomiczna, Krakw 2001, s. 14.17 J. Grniak, Kompetencje Polakw a potrzeby polskiej gospodarki. Raport podsumowujcy

IV edycj bada BKL z 2013 r., PARP, Warszawa 2014, s. 37, http://bkl.parp.gov.pl/system/files/Do-wnloads/20140523082725/BKL_IVed_ raport_podsumowujacy.pdf?1400826454 (dostp 10.09.2014).

18 J. Fitz-enz, dz. cyt., s. 103106.

225monika wawergrywaliZacja nowy trend w rekrutacji kandydatw

formularza rekrutacyjnego, ktry pojawia si w rozgrywce jako element zabawy. Moliwoci zwikszenia liczby napywajcych aplikacji oraz podniesienia ich ja-koci oferuj powane gry strategiczne. Przykadem takiej gry o zasigu globalnym jest Americas Army. Gra wydana przez armi Stanw Zjednoczonych obrazuje biec sytuacj i wygld armii amerykaskiej. Jest pewnego rodzaju poradnikiem dla rekruta. Zasadniczym jej celem jest zachcenie modych ludzi do wstpienia do wojska USA.

Gra internetowa Americas Army od kilkunastu ju lat wspiera wic procesy rekrutacyjne do armii USA. Przypomina o tym widoczny przy kadym uruchomie-niu gry link Go Army, ktry kieruje wirtualnego onierza do realnej strony pozy-skiwania kandydatw do wojska19. Takie metody wsparcia rekrutacji stosuje take armia francuska, udostpniajc kandydatom seri gier Enter Marin.

Podobne rozwizanie zastosowaa sie hoteli Marriot. Gra stworzona specjal-nie na jej potrzeby My Marriot Hotel prezentuje warunki pracy w hotelach, a gracze maj szans sprawdzenia si w rnych rolach i zadaniach zawodowych. Istotny jest jednak fakt, e w kadej chwili podczas gry uczestnik ma moliwo przystpienia do prawdziwego procesu rekrutacji poprzez skorzystanie z opcji Do it for Real i przeniesienia si na stron sieci hoteli, ktra zawiera aktualne oferty pracy i kwestionariusze do wypenienia20.

Wielu specjalistw z zakresu zarzdzania kapitaem ludzkim jest zdania, e rozwj grywalizacji w najbliszym czasie istotnie zmieni strategie zatrudniania pracownikw i znaczco zmniejszy liczb rekrutacji prowa...

Recommended

View more >