HAYATA DÖNÜŞÜN ADI “MAVİ KOD” mavi kod bildirim kayıtlarının ve gösterge verilerinin retrospektif…

  • Published on
    19-Mar-2019

  • View
    214

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

438 ULUSLARARASI SALIK YNETM VE STRATEJLER ARATIRMA DERGS

www.saysad.org (NCESU,E)

HAYATA DNN ADI MAV KOD

SEYDEHR DEVLET HASTANES MAV KOD BRMNE YAPILAN BLDRM

RAPORLARININ RETROSPEKTF OLARAK DEERLENDRLMES1

Emrullah NCESU

Biyolog, Salkta Akreditasyon Denetisi (SAD), Gv, Uzm. (A),

Konya Seydiehir Devlet Hastanesi Kalite Ynetim Direktr

emrinc@hotmail.com

zet

Ama: Bu alma da ama, Seydiehir Devlet Hastanesi (SDH) mavi kod birimine yaplan bildirimlerin analiz

edilerek mavi kod uygulamasna dikkat ekmek ve uygulamann hasta gvenlii asndan nemini vurgulamaktr.

Yntem: Bu almada veri kayna olarak Ocak 2016-Eyll 2017 tarihleri arasnda tutulan 58 mavi kod

bildirimine ait kaytlar kullanld. Toplanan veriler SPSS 16 istatistik programnda (Statistical Package for Social

Science) frekans, standart sapma, ortalama ve yzdelik analizleri yapld.

Bulgular: Ocak 2016-Eyll 2017 tarihleri arasnda 19 u (%32,7) kadn ve 39u (%67,3) erkek olmak zere toplam

58 mavi kod bildirimi yaplmtr. Hastalarn ya ortalamas 58,4620,81,mavi kod mdahale ekibinin olay yerine

ortalama ulama sresi 40,7725,69 saniye ve vakalarn %93,1ine 3 dakikadan daha ksa bir sre iinde

ulalmtr. Bildirimlerin %82,8i pager sistemi kullanlarak yaplmtr. Bildirimlerinin sklkla %29,3

polikliniklerden yaplmtr. Kod ekibi olay yerine ulamadan nce hastalarn %48,3ne herhangi bir mdahale

yaplmad, %22,4ne yatar pozisyon verildii,%15,5inin oturtulmu olduu, %10,3ne kardiyopulmoner

ressitasyon (KPR) yapld ya da yaplmaya baland, %3,4ne ise oksijen verildii tespit edilmitir. Kodekibi

olay yerinde hastalarn %20,7sine CPR uygulad, % 36,2sine tansiyon, nabz ve satrasyon ilemlerini yaparak

mdahale ettii, %20,7sine damar yolu at ve %24,4ne ise herhangi bir mdahalede bulunmad tespit

edilmitir. Hastalarn %58,6s kurum acil servisine, %15,5i ise kurum dna sevk edildii, %8,6snn yaplan

mdahaleye ramen hayatn kaybettii, %17,2sine herhangi bir mdahalede bulunulmadan taburcu edildii ve

sa kalm orannn %58,4 olduu tespit edilmitir.

Sonu: almann sonularna gre mavi kod mdahale ekibinin olay yerine ortalama ulamasresinin 40 saniye

olduu, bildirimlerin %93,1ine 120 saniyenin de altnda ulald, bildirimlerin %82,8inin pager sistemi aracl

ile mdahale ekibine ulatrld, bildirimlerin sklkla polikliniklerden yapld, mavi kod mdahale ekibi,

hastalarn %20,7sine KPR uygulad, hastalarn sklkla mdahale sonras acil servise sevk ileminin yapld

ve sa kalm oran %58,4 olarak belirlendi. Bu sonular nda, SDHnde uygulanan mavi kod bildirim sisteminin

etkin olarak alt ve bildirim sistemi ktlarnn literatrle uyumlu olduu grlmtr.

Anahtar Kelimeler: Hasta Gvenlii, Mavi Kod, Kardiyopulmoner Ressitasyon, Sakalm

1 Bu alma 22-26 Kasm 2017 tarihinde Antalyada dzenlenen 1. Uluslararas Hasta Gvenlii veSalk Finansman

Kongresinde szel bildiri olarak sunulmutur.

http://www.saysad.org/mailto:emrinc@hotmail.com

439 ULUSLARARASI SALIK YNETM VE STRATEJLER ARATIRMA DERGS

www.saysad.org (NCESU,E)

RETURN TO LIFE IS "BLUE CODE"

RETROSPECTIVE EVALUATION OF NOTIFICATION REPORTS OF BLUE CODE

SECTION BY SEYDISEHIR STATE HOSPITAL

Abstract

Aim: This study aims, Seydisehir State Hospital (SSH) analyzing the notification to the code blue, code blue units draw attention to the application and the application is to emphasize the importance of patient safety.

Method: In this study, records of 58 blue code statements held between January 2016 and September 2017 were

used as data sources. Frequency, standard deviation, mean and percentage analyzes were performed in the SPSS

16 statistical package (Statistical Package for Social Science).

Results:Between January 2016 and September 2017, a total of 58 blue code notifications were made, 19 of which

were female (32.7%) and 39 (67.3%) were male. The average age of the patients was 58, 46 20.81, the average

time of arrival of the blue code intervention team was 40.77 25.69 seconds and 93.1% of cases were reached in

less than 3 minutes. 82.8% of the notifications were made using pager system. 29.3% of the reports were made out

of outpatient clinics. Before the code team reached the scene, 48.3% of the patients were not interfered, 22.4%

were lying, 15.5% were sitting, 10.3% had cardiopulmonary resuscitation (CPR) and 3.4% of the patients were

given oxygen. The code team reported that 20.7% of the patients had applied CPR at the scene, 36.2% intervened

by blood pressure, heart rate and saturation procedures, 20.7% had veins and 24.4% had any intervention has not

been found. It was found that 58.6% of the patients were referred to the institutional emergency department, 15.5%

were referred to the institution, 8.6% lost their lives despite the intervention, 17.2% were discharged without any

intervention, was found to be 58.4%.

Conclusion: According to the results of the study, the blue code intervention team reported that the average arrival

time was 40 seconds compared to the incident, 93.1% of the notifications were reached below 120 seconds, 82.8%

of the notifications were delivered to the intervention team via the pager system, code intervention team, 20.7%

of the patients applied CPR, patients were frequently referred to emergency services after intervention and the

survival rate was determined as 58.4%. In the light of these results, it is seen that the blue code notification system

applied in the SSH works effectively and the output of the notification system is compatible with the literature.

Key Words: Patients Safety, Code Blue, Cardiopulmonary Resuscitation, Survival

1. GR

Son yllarda hastaneler gerek personel say ve eitlilii gerekse de tbbi cihaz ve donanm bakmndan

zengin duruma sahip olmulardr. zellikle ehir hastaneleri projesinin gn getike hayata gemesi ile

hastaneler kompleks ve geni alanlar kapsayan yerlekeler halini almaktadr. Bu geni alanlarda

alan/hasta ve yaknlarnn yaamsal risk tayan istenmeyen olaylarla (Kardiyopulmoner/Solunum

Arrest) karlama olasl her zaman olmaktadr. Bu durum hastane ynetimine ciddi grev ve

sorumluk yklemekte olup alan/hasta ve yaknlarnn maruz kaldklar yaamsal risk tayan

durumlara en ksa srede mdahale etmek iin eitli almalarda bulunmaktadrlar.

http://www.saysad.org/

440 ULUSLARARASI SALIK YNETM VE STRATEJLER ARATIRMA DERGS

www.saysad.org (NCESU,E)

Kardiyopulmoner arrest kardiyak ve solunumsal aktivitesinin sonlanmasn ieren ncelikli acil bir

durum, ressitasyon ise solunum ve kardiyak aktivitenin yeniden salama allmalarn ieren tm

faaliyetleri kapsayan durumdur (ete,2000:7). Kardiyopulmoner ressitasyonda (KPR) ama, en ksa

zamanda olmas gereken mdahalenin yaplarak hastann hayatta kalmas salamaktr (Demirci,2016).

Hastaya yaplmas gereken mdahalenin uzman kiilerce zamannda yaplmas hastann hayatta kalma

ansn dorudan ilgilendiren bir durumdur. Bylesi nem arz eden durum karsnda hastaneler olay

bildirim mekanizmas olan ve zel mdahale ekiplerinin mdahale ettii bir organizasyonu uygulamaya

almlardr. Gnmzde bu organizasyon ngiltere de"outreach service", ABD'de "rapidresponse",

Avustralya'da "medical emergency team" dnyada ise Code Blue (Mavi Kod) adlandrlmakta olup

isimler deise de temelde ayn ama iin oluturulmu sistemlerdir (Demirci,2016).

Mavi kod, hastane yerlekesi iinde kardiyopulmoner veya solunum arresti gibi acil mdahale

durumlarnda en ksa zamanda olay yerine ulalarak etkin mdahalenin profesyonel bir ekip tarafndan

yaplmasn ieren, ayn acil durum iin mavi rengin kullanld evrensel bir acil durum kodudur

(Koltka,2008;Ta,2014:319;Tosyal,2015;Demirci,2016;skit,2016;zmete, 2007).

Hastaneler kendi mavi kod srelerini belirlemeleri gerekmektedir. Mavi kod uygulamas takm

almasna iyi bir rnektir. Profesyonel bir ekibin ksa zamanda olay yerine ulaarak gerekli mdahaleyi

yapmas uygulamann iyi kurgulanmas ile salanabilir. Mavi kod Uygulama sreci genel olarak

profesyonel bir ekibin olmas ve her an hazr olmasn, olay yerini ekibe bildirim yaplmasn salayan

ar sistemi, ulama zamann, hazr ekipman, etkin bir mdahaleyi, mdahale sonras ynetimi ve

kaytlar kapsamaktadr (Hastane Hizmet Kalite Standartlar,2011).Uygulama yaam riski ynnden ok

sayda etken ve detay iermektedir. Uygulama srecinde yaanabilecek hata ve gecikmeler hasta

gvenlii asndan ciddi risk iermektedir (Koltka,2008).

Uygulama ilk defa Amerika Birleik Devletleri Kansas Bethany Tp merkezinde kullanlmaya baland

(wikipedia.org,2017). Trkiyede uygulama sistematik olarak, 2008 ylnda yaynlanan Hizmet Kalite

Standartlar (HKS) iinde yar alm ve sahada uygulanmas sorgulanmaya balanm, 2009 ylnda

yaynlanan Salk Kurum ve Kurulularnda Hasta ve alan Gvenliinin Salanmas ve Korunmasna

likin Usul ve Esaslar hakknda Tebli ve 2011 ylnda yaynlanan Hasta Ve alan Gvenlii

Ynetmenlii ile zorunlu hale getirilmitir (Resmi Gazete 2011). lkemizde ortak bir dil ve sre

ileyiini kolaylatrmak iin 2222 numaral hat izole edilerek uygulamann aktive ettirilmesi

benimsenmitir.Hastanelerde uygulanmaya balayan mavi kod uygulamas alan, hasta/hasta yakn

gvenliini dorudan ilgilendirmesi nedeniyle kalite standartlarnn vazgeilmez unsurlarndan biri

haline gelmitir (Murat ve di.,2014).

Bu almann amac, SDHne yaplan mavi kod bildirim ieriklerinin deerlendirilmesi yaplarak

uygulamaya dikkat ekmek ve uygulamann nemini vurgulamaktr.

2. YNTEM

Bu alma 137 yatakl Seydiehir Devlet Hastanesindeki Ocak 2016-Eyll 2017 tarihleri arasnda

tutulan mavi kod bildirim kaytlarnn ve gsterge verilerinin retrospektif (geriye dnk) olarak

incelenmesi ile gerekletirildi. Mavi kod bildirim kaytlarndan, hastann ya, cinsiyeti, arnn

verildii birim, ar ekli, ary yapan, ekibin ulama zaman, yaplm mdahale, tansiyon, nabz,

kan ekeri, satrasyon, yaplan mdahale ve sevk durumu bilgilerine ulald.

Hastanede bildirimler mavi kod iin ayrlm olan telefon hattnn sistemi aktive etmesi ile

geeklemektedir. Bildirimler kod ekibinde bulunan pagerlara iletilmektedir. Bu sistemin alma

http://www.saysad.org/

441 ULUSLARARASI SALIK YNETM VE STRATEJLER ARATIRMA DERGS

www.saysad.org (NCESU,E)

prensibi, telefon sistemi ve an kullanlarak telefon numaralarnn bulunduu yerlerin ar yapld

anda radyo frekans ile alc rolndeki pager ad verilen cihaza ulamasna dayanmaktadr. Ayrca

sistemin almasndan endie edildii ya da telefonla aktivasyonun salanmasnda phe duyulduunda

kod birimi telefonla dorudan arama ya da santral aranarak anons sistemi devreye sokularak bildirim

yaplabilmektedir (Mavi Kod leyi emas ekil 1).

statiksel Analiz

Toplanan veriler SPSS 16 istatistik programnda frekans, standart sapma, ortalama ve yzdelik analizleri

yaplarak tablolar halinde dzenlenmitir.

Aratrmann Kstlar

Aratrma SDH mavi kod bildirim kaytlar ile snrl tutulmutur. Bulgularn ve elde edilen sonularn

SDH ile snrl olmas bu aratrmann sonularna dayanarak tm Trkiye geneli iin yaplacak

genellemelerin doruluk derecesini de snrl tutacaktr.

Etik

Aratrma verileri Seydiehir Devlet Hastanesi Ynetiminden 06.09.2016 tarih ve 29605438 sayl yazl

izin alnarak kullanld.

ekil 1. Mavi kod leyi Algoritmas

OLA

Y Telefonla aktivasyonun

salanmasnda phe duyulduunda

kod birimi telefonla dorudan

aranr ya da santral aranarak anons

Olay yerine en yakn dhili bir telefondan,

sadece acil bildirimler iin ayrlm 202

kodlanr

BLDDRM SSTEMNN

AKTVE EDLMES

BLDRMN EKBE

ULAMASI

OLAY

YERNE

ULAILMA

SI ar sonlandrma (bildirim yaplan

telefondan 202 000 kodla)

http://www.saysad.org/

442 ULUSLARARASI SALIK YNETM VE STRATEJLER ARATIRMA DERGS

www.saysad.org (NCESU,E)

3. BULGULAR

Ocak 2016-Eyll 2017 tarihleri arasnda 19 u (%32,7) kadn ve 39u (%67,3) erkek olmak zere toplam

58 hasta iin mavi kod bildirimi yaplmtr.

Tablo1.Mavi Kod Bildirimi Yaplan Hastalarn Ya Durumu

Deiken N En Dk En Yksek Ortalama Standart

Sapma

Ya 58 16 95 58,46 20,81

Hastalarn ya ortalamas58,4620,81 olduu, en knn 16, en bynn ise 95 yanda olduu

belirlenmitir (Tablo 1).

Tablo2.Mavi Kod Bildirimi Yaplan Hastalara Ulama Sresi(Saniye)

Ulama Sresi(sn) Say(n) Yzde(%)

20 13 22,4

25 2 3,4

30 20 34,5

35 1 1,7

MDAHAL

E

E/DIA SEVK,

TABURCU

Mavi Kod nerede, ne zaman, nasl

gerekleti, yaanan olumsuzluklar

vs. hastann kimlii ve mdahalede

yaplanlarn kayd

FEEDBACK

http://www.saysad.org/

443 ULUSLARARASI SALIK YNETM VE STRATEJLER ARATIRMA DERGS

www.saysad.org (NCESU,E)

40 7 12,1

60 11 19,0

180 4 6,9

Min=20 Max=120, Ortalama=40,7725,69

Uygulama iin zel oluturulan ekibin olay yerine ulama sresi en abuk 20 saniyede en ge ise3

dakikada olarak tespit edilmitir. Ortalama ulama sresi ise 40,7725,69 saniye olarak belirlenmitir.

Vakalarn %93.1i ne 3 dakikadan daha ksa bir sre iinde ulalmtr (Tablo 2).

Tablo3.Mavi Kod Bildirimi ekli

Bildirimi ekli Say(n) Yzde(%)

Pager sistemi 48 82,8

Telefon, 6 10,3

Pager+telefon 4 6,9

Bildirimlerin %82,8i pager sistemi, %10,3 telefon, % 6,9u ise her iki bildirim mekanizmas

kullanlarak yaplmtr (Tablo 3).

Tablo4.Mavi Kod Bildirimi Yaplan Yer

Bildirimi Yaplan Yer Say(n) Yzde(%)

Poliklinikler 17 29,3

Dhiliye Klinii 1 1,7

Cerrahi Klinikleri 6 10,3

Youn Bakm 9 15,5

Acil Servis 10 17,2

Doumhane 1 1,7

Dier (emzirme odas, gieler, rntgen, bahekimlik..) 14 24,1

Yaplan mavi kod bildirimlerinin %29,3 polikliniklerden, %17,2si acil servisten, %15,5i youn

bakmdan, %10,3 cerrahi kliniklerinden, %1,7si dhiliye kliniinde, %1,7si doumhaneden ve

%24,1i dier birimlerden (emzirme odas, gieler, rntgen, bahekimlik) yaplmtr (Tablo 4).

http://www.saysad.org/

444 ULUSLARARASI SALIK YNETM VE STRATEJLER ARATIRMA DERGS

www.saysad.org (NCESU,E)

Tablo 5.Kod Ekibinin Olay Yerine Ulamadan nce Yaplan Mdahale

Yaplm Mdahale Say(n) Yzde(%)

Yatar Pozisyon Verilmi 13 22,4

Oksijen Verilmi 2 3,4

CPR Uygulanm 6 10,3

Oturtulmu 9 15,5

Herhangi Bir Mdahalede Yok 13 22,4

Kod ekibi olay yerine ulamadan nce hastalarn % 22,4ne herhangi bir mdahale yaplmad, %

22,4ne yatar pozisyon verildii, %15,5inin oturtulmu olduu, %10,3ne CPR uygulamasnn

yapld yada yaplmaya balad, %3,4ne ise oksijen verildii tespit edilmitir (Tablo 5).

Tablo 6.Olay Yerinde Yaplan Mdahale

Yaplan Mdahale Say(n) Yzde(%)

CPR 12 20,7

Tansiyon, Nabz, Kan ekeri, Satrasyon 21 36,2

Damar Yolu Ama 12 20,7

Herhangi Bir Mdahalede Yok 13 22,4

Kod ekibi olay yerinde hastalarn %.20,7sine CPR uygulad, % 36,2sine tansiyon, nabz ve

satrasyon ilemlerini yaparak mdahale ettii, %.20,7sine dam...