IBUS-TD 07 Wersja ń Instrukcja ultrad ź ę Materiałów IBUS-TDWer07... · Instrukcja IBUS-TD 07…

  • Published on
    12-Sep-2018

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

<ul><li><p>Instrukcja IBUS-TD 07 str. 1/1 </p><p>,0 IBUS-TD 07 </p><p>Instrukcja ultradwikowego badania spoin o gruboci od 2 do 8mm elementw paskich i rur Zastpuje: </p><p> Zakad Bada </p><p>Materiaw ULTRA Wrocaw Zastpiono: </p><p>Wersja </p><p>07/4a.11 </p><p>1. Wstp </p><p>1.1. Przedmiot procedury. Przedmiotem procedury jest sposb bada ultradwikowych spoin doczoowych o gruboci od 2 do 8 mm metod echa, gowicami tandem na fal poprzeczn w oparciu o metod IBUS-TD-07 </p><p>1.2. Zakres stosowania procedury. Procedura ma zastosowanie przy badaniu zczy spawanych rur, rurocigw i elementw paskich. Procedura zostaa poddana kwalifikacji przez Urzd Dozoru Technicznego i moe by stosowana w urzdzeniach poddozorowych na zasadach okrelonych w uzgadnianych przez Urzd Dozoru Technicznego naprawach i modernizacjach tych urzdze. Zgoda na indywidualne zastosowanie procedury powinna by wydawana kadorazowo przez zesp waciwy do spraw techniki w Urzdzie Dozoru Technicznego. W innych zastosowaniach moe by stosowana na zasadzie akceptacji zainteresowanych stron. Procedura dotyczy bada: - zczy spawanych ze stali wglowych i nisko </p><p>stopowych, - ze stali austenitycznych i innych materiaw </p><p>o podwyszonym tumieniu fali ultradwikowej, pod warunkiem spenienia wymogu okrelonego wg punktu 2.5, </p><p>- zczy spawanych z aluminium i jego stopw. </p><p>1.3. Ograniczenia zakresu stosowania procedury Postanowie procedury nie stosuje si do: - zczy spawanych na podkadce i w tych </p><p>spoinach lub ich fragmentach w ktrych wystpuj faszywe echa spowodowane ich geometri np. spoiny ktowe, krce, wstawki itp. Ograniczenie to nie dotyczy nierwnoci lica i grani. </p><p>- zczy spawanych lub ich fragmentw gdzie wynik bada VT (wg normy [3]) jest negatywny. </p><p>1.4. Zakres wykonywanych bada - nadrzdnym celem bada wg procedury jest </p><p>selekcja spoin dobrych i eliminacja spoin zych w konsekwencji wymaga to 100 % bada. Wyjtkowo dua wydajno bada wg procedury umoliwia techniczn realizacj tej selekcji co z kolei jest </p><p>warunkiem niezawodnej eksploatacji caego urzdzenia (np. Kocio blokowy, duy rurocig). Wicej o niezawodnoci obiektw skadajcych si z wielu elementw w napisano w [4], </p><p>- w warunkach technologii spawania zapewniajcej wysok jako spoin oraz jej wysok powtarzalno dopuszcza si obnienie zakresu bada do 30% iloci spoin. Jeli w badanym zakresie (30% wszystkich spoin) nie wykryto ani jednej spoiny zej to uznaje si ca parti (100% wszystkich spoin) za dobr. Jeli znajdzie si pojedyncze sztuki ze, ale nie wicej jak 5, a poprzez badania metalograficzne mona wykaza, e byy to przypadkowe wskazania zwizane z bdami geometrii lica lub/i grani i nie wykryto innych wad (szczeglnie brakw wtopu), to uznaje si ca parti 100% za dobr. W pozostaych przypadkach naley przeprowadzi badania 100% iloci spoin. </p><p>1.5. Zakres wykonywanych bada w obszarze urzdze poza dozorowych Przy stosowaniu procedury do wykonywania bada w obszarze urzdze poza dozorowych moe by inaczej sformuowany cel badania ni w punkcie 1.4. W tych przypadkach zakres wykonywanych bada moe by ustalony na podstawie uzgodnie pomidzy zainteresowanymi stronami. </p><p>2. Zestaw badawczy </p><p>Zestaw badawczy do bada wedug procedury skada si z: - defektoskopu, - gowic tandem i ich krzywych DAC, - wzorcw, - ukadu zwilania wodnego gowic. </p><p>2.1. Defektoskop Dla defektoskopu wymaga si potwierdzenia jego aktualnych parametrw uytkowych wg normy PN-EN 12668-1( [1] ) Ponadto wymaga si pisemnego potwierdzenia dopasowania gowicy tandem do danego defektoskopu. Do stosowania procedury najwygodniej jest uywa defektoskopw cyfrowych z moliwoci zapamitania krzywych DAC. </p></li><li><p>Instrukcja IBUS-TD 07 str. 2/2 </p><p>2.2. Gowice 2.2.1. Do bada wg procedury stosuje si </p><p>gowice ultradwikowe tandem na fal poprzeczn o parametrach podanych w Zacznik 1. </p><p>2.2.2. Do bada spoin obwodowych rur gowice powinny by doprofilowane zgodnie ze rednic rury. </p><p>2.2.3. Dla niewielkich iloci sztuk spoin badanych jednorazowo, dopuszcza si uycie gowicy doprofilowanej na rednic wiksz nastpn w szeregu podanym w Zacznik 1. </p><p>2.2.4. Do bada wg procedury zaleca si stosowa gowice ze zwilaniem wodnym i ze staym podawaniem wody w trakcie bada (Patent PL nr 72214/71). Dopuszcza si inny sposb zwilania pod warunkiem wykonania testu z wynikiem pozytywnym, a podanego w Zacznik 8. </p><p>2.2.5. Dla gowic wymaga si potwierdzenia ich aktualnych parametrw uytkowych zgodnie z Zacznik 9 2.2.6. Podczas bada naley okresowo </p><p>sprawdza parametry uytych w badaniu gowic zgodnie z punktem 6. </p><p>2.3. Wzorce Wprowadza si dwa typy wzorcw - wzorzec uproszczony dla wykonujcych badania i wzorzec zwyczajny dla bada kontrolnych i okresowych gowic wedug Zacznik 2. Dla wzorcw zwyczajnych wymaga si jednorazowo potwierdzenia ich parametrw poprzez powiadczenie wykonania wg Zacznik 10. </p><p>2.4. Krzywe DAC Dla kadego typu identycznych zczy spawanych , wykonuje si wzorzec uproszczony, ktry suy do sporzdzenia krzywej DAC. Sporzdzanie wykresw (krzywych) DAC, to wykrelenie amplitudy echa od otworku o rednicy wzorcowej =1 dla minimum trzech odlegoci. W uzgodnieniach dwustronnych dopuszcza si zaostrzenie lub zagodzenie kryterium bada po przez zastosowanie otworka wzorcowego =0,7 mm lub =1,5 mm. Parametry ustawienia defektoskopu przy sporzdzania krzywej DAC musz by dotrzymane w badaniach tak aby krzywa DAC odpowiadaa wskazaniom od wady ekwiwalentnej. </p><p>2.5. Krzywe DAC dla materiaw silnie tumicych Dla materiaw silnie tumicych krzywe DAC s sporzdzane jak w punkcie 2.4 i dodatkowo korygowane na wzorcu korekcyjnym (Zacznik 3). </p><p>2.6. Ukad zwilania wodny gowic Ukad zwilania wodny gowic ma zapewni w trakcie bada stay regulowany dopyw wody z dodatkiem rodkw zwilajcych (detergentw), a powierzchnie badane maj by utrzymane w stanie zwilanym (Zacznik 8). </p><p>2.7. Archiwizacja wynikw bada Archiwizacja wynikw bada w czasie zadeklarowanym przez badajcego lub dwustronnie uzgodnionym w formie papierowej lub elektronicznej, ma na celu przechowanie niezbdnych informacji do odtworzenia lub powtrzenia bada w przyszoci. Protok z bada przedstawiono w formie uproszczonej (Zacznik 6) i penej (Zacznik 4). Jeeli to moliwe zaleca si stosowanie protokou w formie uproszczonej. Przykadowy protok uproszczony przedstawiono w Zacznik 7, natomiast peny w Zacznik 5. </p><p>3. Badania </p><p>Wymagania dotyczce personelu. Personel wykonujcy badania zgodnie wg niniejszej procedura powinien by kwalifikowany wg EN 473 level II lub w systemie rwnowanym we waciwym sektorze przemysowym. Badania realizuje si w czterech etapach, a mianowicie - etap I wstpny przygotowanie, zebranie i </p><p>zapisanie informacji dotyczcych badanego obiektu (tj. wypenienie czci identyfikacyjnej i opisowej protokou Zacznik 4 lub Zacznik 6), </p><p>- etap II - przygotowania do badania polega na skompletowaniu sprztu, nastawy defektoskopu, przygotowanie dostpu w tym take powierzchni badanych punkt 3.1, </p><p>- etap III badania waciwe oraz badania powtrne po ewentualnych naprawach, </p><p>- etap IV archiwizacja wynikw bada. </p><p>3.1. Przygotowanie badania W przygotowaniu badania naley - zebra, ucili i ustali niezbdne </p><p>informacje do wykonania badania ( patrz waciwe pozycje protokou w Zacznik 4 lub Zacznik 6), </p><p>- sprawdzi stan przygotowania defektoskopu i jego wyposaenia, stan przygotowania elementw badanych, dostpno do bada. Odpowiednie informacje naley wpisa we waciwych pozycjach protokou(patrz Zacznik 5 lub Zacznik 7), </p><p>- ewentualnie wykona sprawdzenie parametrw gowicy. </p><p>3.2. Przeprowadzenie bada Przeprowadzenie bada polega na ustawieniu (skalowaniu) defektoskopu, wykonaniu gowic </p></li><li><p>Instrukcja IBUS-TD 07 str. 3/3 </p><p>ruchw badawczych (3.2.3), ocenie wynikw i ich rejestracji w protokole. Badania wykonujemy standardowo z dwch stron, chyba, e krawdzie przygotowanych elementw do spawania s prostopade (nie zukosowane) lub spoina jest jednostronnie dostpna </p><p>3.2.1 Ustawienie defektoskopu Ustawienie defektoskopu to wybr: waciwej krzywej DAC i waciwych dla niej ustawie tj. wzmocnienie oraz podstawy czasu. Parametry te maj by identyczne z tymi przy ktrych sporzdzono krzyw DAC, chyba defektoskop zapewnia niezmienno wskaza krzywej od pooenia na ekranie. </p><p>3.2.2 Podczenie gowicy Gowic TD podcza si tak aby przedni przetwornik by nadajnikiem, a tylni odbiornikiem. Rwnoczenie defektoskop naley ustawi na prac z gowic podwjn (rozczy nadajnik z odbiornikiem). </p><p>3.2.3 Ruchy gowic i obserwacja ekranu - ruchy gowic wykonuje si w kierunku </p><p>wzdu tworzcej zwrotnie (tam i z powrotem kilkakrotnie) oraz czy si je z ruchem obwodowym, </p><p>- ruchy te mog by wykonywane do szybko i energicznie, ale naley je wykona odcinkami tak, aby caa objto spoiny bya badana kilkakrotnie, </p><p>- w trakcie wykonywania ruchw gowic naley obserwowa ekran defektoskopu i ocenia wskazania ech pojawiajcych si na ekranie oraz reagowa zgodnie z punktem 4. </p><p>4. Ocena spoiny </p><p>Wskazania ech poniej krzywej DAC uznaje si za wskazania od szumw, i nie podlegaj one ocenie. Wskazania ech powyej krzywej DAC uznaje si za wady niedopuszczalne i s to wskazania nie akceptowalne. </p><p>5. Zakoczenie bada </p><p>Zakoczenie bada to sporzdzenie protoku wg Zacznik 4 lub Zacznik 6 i jego archiwizowanie zgodnie z punktem 2.7. </p><p>6. Sprawdzanie parametrw gowicy </p><p>Kada gowica powinna by okresowo sprawdzana pod ktem zachowania parametrw. Dlatego w momencie otrzymania nowej gowicy naley wykona trzy krzywe DAC na wzorcu zwyczajnym (od otworka, nacicia zewntrznego oraz nacicia wewntrznego) oraz je zapamita. Procedur sprawdzenia gowicy wykonuje si raz dziennie przed rozpoczciem bada. Polega ona na sprawdzeniu wartoci echa w punktach charakterystycznych dla zapamitanych krzywych DAC na wzorcu zwyczajnym. Jeeli warto amplitudy w ktrymkolwiek z punktw rni si wicej ni 6dB, to takiej gowicy nie mona dalej uywa w badaniach. </p><p>7. Normy i dokumenty zwizane </p><p>[1] PN-EN12668-1:2004/A1:2006 Badania nieniszczce. Charakteryzowanie i weryfikacja aparatury ultradwikowej. Cz 1: Aparatura. </p><p>[2] PN-EN 473:2008 Badania nieniszczce. Kwalifikacja i certyfikacja personelu bada nieniszczcych. Zasady oglne. </p><p>[3] PN-EN 970:1999 Spawalnictwo. Badania nieniszczce zczy spawanych. Badania wizualne. </p><p>[4] W.Michnowski, J.Mierzwa, Niezawodno spoin maych gruboci badanych ultradwikowo. Metoda IBUS-TD, XII Seminarium IPPT-PAN, Zakopane 2006. </p><p>8. Spis zacznikw </p><p>Zacznik 1. Parametry gowic i szereg rednic gowic. </p><p>Zacznik 2. Wzorzec zwyczajny i uproszczony. Zacznik 3. Wzorzec korygujcy. Zacznik 4. Zawarto protokou penego z </p><p>badania wg instrukcji IBUS-TD Zacznik 5. Przykad protokou penego z </p><p>badania. Zacznik 6. Zawarto protokou uproszczonego </p><p>z bada wg instrukcji IBUS-TD Zacznik 7. Przykad protokou uproszczonego z </p><p>badania. Zacznik 8. Test ukadu zwilania gowicy Zacznik 9. Wzr powiadczenie parametrw </p><p>gowic tandem Zacznik 10. Wzr wiadectwa wykonania i </p><p>zbadania wzorca zwyczajnego Zacznik 11. Wzr certyfikatu ze szkolenia </p></li><li><p>Instrukcja IBUS-TD 07 str. 4/4 </p><p>Zacznik 1. Parametry gowic i szereg rednic gowic. </p><p> Gowice tandem na fale poprzeczne (np. firmy ULTRA) musz posiada nastpujce parametry: - czstotliwo: 4 MHz lub 2MHz dla stali silnie tumicych (np. austenitycznych) - dwa jednakowe przetworniki okrge o rednicy 7mm ustawione w linii jeden za drugim - kt wprowadzenia wizki: 50-70 - przegroda izolujca akustycznie przetworniki od siebie Do badania spoin rur gowice musz by doprofilowane do rednicy rury. Najlepiej jeli doprofilowanie gowicy jest zgodne ze rednic rury, Dopuszcza si jednak doprofilowanie na pewien zakres rednic, ale zgodnie z ponisz tabel. Tabela 1. Doprofilowania gowic i odpowiadajce im zakresy rednic badanych rur Lp rednica </p><p>doprofilowania Zakres rednic badanych rur </p><p>Lp rednica doprofilowania </p><p>Zakres rednic badanych rur </p><p>1 32 28 - 32 5 76 63 - 76 2 44 32 - 44 6 89 76 - 89 3 51 44 - 51 7 105 89 - 105 </p><p>4 63 51 - 63 8 125 105 - 125 </p></li><li><p>Instrukcja IBUS-TD 07 str. 5/5 </p><p>Zacznik 2. Wzorzec zwyczajny i uproszczony. </p><p>Wzorzec uproszczony Wzorzec uproszczony moe by wykonany doranie przez badajcego, poprzez przewiercenie aktualnie badanego odcinka blachy lub rury wg poniszych rysunkw (Rys. 1, Rys. 2) lub na odcinku blachy czy rury identycznym z odcinkiem badanym. Uycie i wykonanie wzorca uproszczonego wymaga spenienia podanych niej warunkw . </p><p>Rys. 1 Wzorzec elementu paskiego o gruboci g , rednicy otworka =1 P kierunki przesuwu gowicy przy wyznaczania krzywej DAC </p><p>Rys. 2 Wzorzec do bada spoin rur o gruboci g , rednicy D, rednicy otworka =1, P-kierunki przesuwu gowicy przy wyznaczania krzywej DAC </p><p> Wymogi wykonania wzorca uproszczonego Istotn zalet wzorcw uproszczonych jest ich due podobiestwo, a nawet identyczno z odcinkiem z badan spoin, co stanowi o ich wiarygodnoci. Wzorce te wykonuje si poprzez przewiercenie aktualnie badanego odcinka blachy lub rury wg Rys. 1 i Rys. 2 lub na odcinku blachy czy rury identycznym z odcinkiem badanym. Warunki poprawnego wykonania wzorca uproszczonego to: - powierzchnia wzorca ma by identyczna lub zbliona do badanego docinka ze spoin, - powierzchnia ta nie moe mie uszkodze korozyjnych, erozyjnych lub mechanicznych </p><p>widocznych nieuzbrojonym okiem, a ograniczajcych powierzchni kontaktu gowicy doprofilowanej dla rur lub paskiej na powierzchni paskich, </p><p>- otworek wzorcowy ma by prostopady do powierzchni paskich lub do tworzcej i prostopadej do niej stycznej dla powierzchni walcowych. </p><p>Wzorce uproszczone wykonuje si we wasnym zakresie, a powiadczenia ich zgodno z wymogami procedury IBUS-TD 07 dokonuje operator umieszczajc odpowiedni uwag w protokle z bada. </p><p>Wzorzec zwyczajny Wzorce zwyczajne IBUS-W mog by zakupione w Zakadzie ULTRA i maj one powiadczenie zgodnoci (certyfikat) z wymogami procedury IBUS-TD wraz zaczonym rysunkiem (Zacznik 10). Wzorce IBUS-W mog by wykonane take we wasnym zakresie, a powiadczenie ich zgodno z wymogami procedury IBUS-TD 07 dokonuje operator wystawiajc certyfikat zgodnie z zacznikiem (Zacznik 10). </p><p>P </p><p>P</p></li><li><p>Instrukcja IBUS-TD 07 str. 6/6 </p><p> Rys. 3 Wzorzec zwyczajny IBUS-WR </p><p>Rys. 4 Wzorzec zwyczajny IBUS-WP </p><p> Wymogi wykonania wzorca zwyczajnego Wzorce te su do walidacji (sprawdzania) parametrw gowic, a take do kontroli parametrw w badaniach. Wykonuje si je zgodnie z rysunkiem (Rys. 3 lub Rys. 4) i z materiau o parametrach akustycznych porwnywalnych do parametrw akustycznych materiau badanego. Warunki poprawnego wykonania wzorca zwyczajnego to: - tolerancje wykonania wymiarw wzorca z Rys. 3 i Rys. 4 wynosz 0,1 mm - powierzchnia wzorca szlifowana na Hz 0,63 Uznaje si parametry akustyczne za porwnywalne, jeli prdkoci fal ultradwikowych s rne o nie wicej ni 0,5 %, a tumienie o nie wicej ni 3 dB. Otworek wzorcowy ma by prostopady do tworzcej i prostopadej do niej stycznej dla powierzchni walcowych. Kady wzorzec powinien posiada powiadczanie wykonania i zbadania zgodnie z instrukcj IBUS-TD-06 </p></li><li><p>Instrukcja IBUS-TD 07 str. 7/7 </p><p>Zacznik 3. Wzorzec korygujcy. </p><p> Przykad wzorca korygujcego pokazano na Rys. 5. Wzorzec ten suy do korekcji przy badaniu spoin ze stali austenitycznej, </p><p> Rys. 5 Zdjcie wzorca korygujcego. 1-otworek wzorcowy 1.5mm, 2-otworek wzorcowy w rodku spoiny, 3-</p><p>odcinek spoiny z zeszlifowanym licem i grani , 4-gowica tandem typu 2TD67 7x7 </p><p> Wzorz...</p></li></ul>

Recommended

View more >