Isletme Sinif1 Temel Bilgi Teknolojileri

  • Published on
    04-Jan-2016

  • View
    1.679

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

<ul><li><p>AUZeFiSTAnBUl niVerSiTeSi AIk ve UZAkTAn eiTim FAklTeSi </p><p>Do. Dr. Eyp ETN</p><p>Temel Bilgi Teknolojileri</p><p>LETME</p></li><li><p>1. Hafta e-Ders Kitap Blm</p></li><li><p>ZET</p><p>Bu blmde, bilgisayarlar hakknda genel bilgi verilecektir. Daha sonra baz bilgisayar donanmlar tantla-caktr. Bylece bir bilgisayar kullancsnn sahip olmas gerektii temel bilgi verilmi olacaktr.</p><p>BRNC BLM</p><p>TEMEL BLG TEKNOLOJLERNE GR</p><p>1. BLGSAYAR NEDR?</p><p>Bilgisayar, kefi milattan nce abaksn kefedilmesine kadar giden teknolojik bir aratr. Bilgisayarlar; man-tksal ve aritmetiksel ilemleri yapan, birok bilgiyi hafzasnda saklayan, istenildiinde eitli ekillerde bil-gileri aktaran, ilemleri hzl yapan aralardr. </p><p>Bilgisayarlarn yaps iki grupta toplanabilir. Bu gruplar; donanm ve yazlmdr.</p><p>Teknolojik gelimelerle bilgisayarlar da gelime gstermitir. 1900l yllarn ilk yarsnda arl tonlarla llen bilgisayarlardan gnmzde arl gramla llp birok ilemi gerekletiren bilgisayarlara geil-mitir.</p><p>Bilgisayarlar i, eitim, salk, bilim bata olmak zere hayatn her annda ok fazla kullanlmaktadr.</p><p>Bilgisayarlarda bilgiler bellekte tutulur. Bellek en kk birimin lsne Bit denir. Dierleri de;</p><p>8 Bit 1 Byte1024 Byte 1 Kilobyte1024 Kilobyte 1 Megabyte1024 Megabyte 1 Gigabyte1024 Gigabyte 1 Terabyte</p><p>eklinde sralanabilir.</p><p>1.1. Bilgisayarda Donanm Elemanlar</p></li><li><p>1.1.1. Merkezi lem Birimi</p><p>Tm bilgisayarlarda olan, bilgisayarn beyni denilebilecek parasdr. Program komutlarnn altrld, aritmetik ve mantksal ilemlerin yapld blmdr.</p><p>1.1.2. RAM Bellek</p><p>Kullanclarn ilemlerini yapt bellek alandr. Bilgisayarn kapanmasyla bilgiler silinir.</p><p>1.1.3. ROM Bellek</p><p>Bilgilerin deitirilemedii ya da silinemedii, sadece okunabildii sabit bilgilerden oluan bellek alandr. </p><p>1.1.4. Anakart</p><p>Bir bilgisayardaki, birok parann zerine taklarak altrld, en nemli paralardan birisidir.</p><p>1.1.5. Sabit Disk (Hard Disk)</p><p>Bilgisayarn almas iin gerekli programlar, aldktan sonraki kullanlan programlar, kaydedilen alma-lar vs. kaydedilen yer sabit disktir. Bilgilerin bilgisayarda kalc olarak depoland yerdir.</p><p>1.1.6. Klavye</p><p>Bilgisayara tular vastasyla bilgilerin girilmesini salayan donanm aracdr. Harflerin ve eitli karakterle-rin vastasyla bilgisayara bilgi girii yaplabilir.</p><p>1.1.7. Fare</p></li><li><p>Bilgisayar kullanmakta kullanlan ekran zerindeki iaretiyi kullanmay salayan donanm aracdr.</p><p>1.1.8. Monitr (Ekran)</p><p>Bilgisayarn iindeki bilgilerin kullancya gsterilmesini, kullancnn yeni bilgiler girmesini vs. ilerin yap-labilmesi iin grnty salayan bilgisayar parasdr.</p><p>1.1.9. Yazc</p><p>Yazc, bilgisayardaki bilgilerin kat vb. d ortamlara aktaran bir aratr.</p><p>1.1.10. Tarayc</p><p>Bir belge, resim gibi herhangi bir dokman bilgisayar ortamna almaya yarayan aratr.</p><p>SONU</p><p>Bu blmde bilgisayarlar hakknda genel bilgiler verilmitir. Baz temel bilgisayar donanm aralar tantl-mtr.</p></li><li><p>KONUYA LKN SORU RNEKLER</p><p>1- Bilgisayarda 1Gb.lk veri ka Mb.a karlk gelir?</p><p>a- 128</p><p>b- 512</p><p>c- 1024</p><p>d- 1</p><p>e- 10240</p><p>2- Bilgisayarda olan bilgileri kat vb. d ortama aktaran ara hangisidir?</p><p>a- Klavye</p><p>b- Fare</p><p>c- Tarayc</p><p>d- Yazc</p><p>e- Sabit Disk</p><p>3- Kullanclar tarafndan kaydedilen bilgileri kalc olarak saklayan donanm arac hangisidir?</p><p>a- ROM Bellek</p><p>b- RAM Bellek</p><p>c- Anakart</p><p>d- Sabit Disk</p><p>e- Klavye</p><p>Cevap Anahtar: 1c 2d 3d</p></li><li><p>YARARLANILAN KAYNAKA</p><p>1- EKNCOLU ., SARAOLU H. M., KOCABAY H., GRPINAR K., ESENBOA Y., KARAKO F., Bilgi Teknolojisi Kullanm ve nternet, Editrler: smail Ekinciolu, Murat Alp, Dumlupnar niversitesi Yayn No: 10, Eyll 2003.</p><p>2- GNE A., ATAZ M., AYDIN H., ALIKAN H., HEPKUL A., ENEL H., TAI C., Temel Bilgi Tek-nolojileri, Editrler: AYDIN H. C., HOCAN Y., ZKUL A. E., Anadolu niversitesi Yayn No: 1418, Ak retim Fakltesi Yayn No:763, Anadolu niversitesi Eskiehir Haziran 2009.</p></li><li><p>2. Hafta e-Ders Kitap Blm</p></li><li><p>ZET</p><p>Bu blmde, bilgisayarlarn yazlm blm tantlacaktr. Yazlmn ne anlama geldii ve ne ie yarad an-latlacaktr. Daha sonra iletim sistemleri hakknda bilgi verilecektir. letim sistemlerinin bilgisayardaki yeri ve nemi anlatlp, ofis programlarnn anlatmna geilecektir.</p><p>KNC BLM</p><p>BLGSAYARLARDA YAZILIM VE KULLANILAN TEMEL YAZILIMLAR</p><p>1. YAZILIM ve BLGSAYARA GENEL BR BAKI</p><p>Bilgisayarn donanm blm birinci blmde anlatlmt. Bu blmde bilgisayarn yazlm blm hakkn-da bilgi verilecektir.</p><p>Donanm ksmnda belirtildii zere, bilgisayar birok donanm elemannn bir araya gelmesiyle olumaktay-d. Bu donanm elemanlarnn grevlerini yapmasn, bilgisayarn almasn salayan bilgisayar programla-rnn tmne yazlm denir.</p><p>Bir bilgisayarda, bilgisayarn almasndan, ihtiyaca gre kullanlmasna gre pek ok i yaplmaktadr. Ya-plan bu iler bilgisayar programlar sayesinde gerekletirilmektedir. Bilgisayar programlar eitli dillerde yazlm komutlardan oluup, komutlarn yapsna gre istenen ilemleri yaparlar.</p><p>1.1. letim Sistemleri</p><p>Bir bilgisayarn almasn kapatlmasna kadar tm srete, kullancyla bilgisayar arasndaki iletiimi sala-yan iletim sistemi yazlmlardr. letim sistemleri; bilgisayar, donanm aralarnn birlikte uyumlu ekilde almalarn salayarak kullanclar iin uygun alma ortam salarlar. </p><p>Kullanclar bilgisayarlarn kullanrken, yaptklar tm ilemlerde yaptklar girdileri anlayp gerekli uygun ilemlerin yaplmasn salarlar. </p><p>1.1.1. letim Sistemi eitleri </p></li><li><p>Birok iletim sistemi yazlm mevcuttur. Bunlara; Unix, Linux, Mac OS X ve Microsoft Windows iletim sis-temleri gibi iletim sistemleri rnek olarak verilebilir.</p><p>TBTAK tarafndan gelitirilen iletim sistemi PARDUS da iletim sistemlerine rnek olarak verilebilir.</p><p>Microsoft Windows iletim sistemi de, Microsoft tarafndan karlan ve tm dnyada ok sayda kullancs olan bir iletim sistemidir. Windows 2000, Windows NT, Windows XP, Windows Vista, Windows 7 gibi de-vaml yenilenen birok srm kmtr.</p><p>1.2. Ofis Programlar</p><p>Bilgisayarda kullanclar pek ok ilem yapabilmektedirler. Bu ilemlerden en temel ve en sk kullanlanlar-dan bazlar, yaz yazmak, baz verileri tablolamak, grafik izdirmek, sunumlar hazrlamak gibi ilemlerdir. Tm bu ileri ofis yazlmlar ile gerekletirmek mmkndr.</p><p>Ofis yazlmlar da tpk iletim sistemlerinde olduu gibi eitleri olan yazlmlardr. Open Office, Microsoft Office gibi birok ofis program vardr. </p><p>Microsoft Office program, Microsoft tarafndan kartlan, ierisinde kullancnn ihtiyacna gre paketlerle sunulan programdr. MS Word, MS Excel, MS PowerPoint, MS Access gibi pek ok programn bnyesinde bulundurmaktadr.</p><p>SONU</p><p>Bu blmde, yazlmn ne olduu hakknda bilgi verilerek bilgisayarn yazlm ksm anlatlmtr. Daha sonra iletim sistemleri hakknda bilgi verilerek ardndan ofis programlar anlatlmtr.</p></li><li><p>KONUYA LKN SORU RNEKLER</p><p>1- Aadakilerden hangisi bilgisayarn yazlmsal ksmyla ilgili deildir?</p><p>a- Ofis Programlar</p><p>b- letim sistemleri</p><p>c- Klavye</p><p>d- Gvenlik yazlmlar</p><p>e- Donanm srcleri</p><p>2- Aadakilerden hangisi Microsoft Office programlarndan birisi deildir?</p><p>a- Microsoft Word</p><p>b- Microsoft Excel</p><p>c- Microsoft Access</p><p>d- Microsoft PowerPoint </p><p>e- Microsoft Windows</p><p>3- Aadakilerden hangisi bir iletim sistemidir?</p><p>a- Microsoft Word</p><p>b- Microsoft Excel</p><p>c- TBTAK PARDUS</p><p>d- Microsoft Access</p><p>e- Microsoft PowerPoint</p><p>Cevap Anahtar: 1c 2e 3c</p></li><li><p>YARARLANILAN KAYNAKA</p><p>1- EKNCOLU ., SARAOLU H. M., KOCABAY H., GRPINAR K., ESENBOA Y., KARAKO F., Bilgi Teknolojisi Kullanm ve nternet, Editrler: smail Ekinciolu, Murat Alp, Dumlupnar niversitesi Yayn No: 10, Eyll 2003.</p><p>2- GNE A., ATAZ M., AYDIN H., ALIKAN H., HEPKUL A., ENEL H., TAI C., Temel Bilgi Tek-nolojileri, Editrler: AYDIN H. C., HOCAN Y., ZKUL A. E., Anadolu niversitesi Yayn No: 1418, Ak retim Fakltesi Yayn No:763, Anadolu niversitesi Eskiehir Haziran 2009.</p><p>3- PARDUS, www.pardus.org.tr</p></li><li><p>3. Hafta e-Ders Kitap Blm</p></li><li><p>ZET</p><p>Bu blmde MS Word ve MS PowerPoint programlarnn nasl altrldklar ve nasl kullanldklar anlat-lacaktr.</p><p>MS Word programnda metinlerin dzenlenmesi, men zellikleri kullanlarak yazlarn istenilen zellikler-de yazlmas anlatlacaktr.</p><p>MS PowerPoint programnda bir sunumun nasl hazrlanaca, men zellikleri kullanlarak grsel zenginlik katlmas etkili bir sunum oluturulmas anlatlacaktr.</p><p>En sonunda da bu programlarda almalar hazrlanrken, zaman kazanmak iin sk kullanlabilecek baz klavye ksa yollar anlatlacaktr.</p><p>NC BLM</p><p>MS WORD ve MS POWERPOINT</p><p>1.MS WORD</p><p>1.1. MS Wordn altrlmas</p><p>Word program Microsoft tarafndan karlan ofis programlarndan birisidir. MS Word bulunan bir bilgisayarda, program altrmak iin;</p><p>BALAT PROGRAMLAR MICROSOFT OFFICE MICROSOFT WORD</p><p>yolu takip edilerek program alabilir.</p><p>1.2. MS Worde Genel Bir Bak</p><p>Program altrldktan sonra alan ekranda, yaz yazlmaya hazr sayfa, yazy istenilen biimde biimlen-dirmekte kullanlacak olan aralar ve menler vardr.</p></li><li><p>1.3. MS Wordde Yazmak ve Menlerden Yararlanmak</p><p>Alm bo sayfada klavye kullanlarak istenilen yazlar yazmak mmkndr. Fakat bu sayfada varsaylan olarak gelen sayfa dzeniyle ilgili ayarlar vardr. Bu ayarlar, sayfann kenar boluunun, kt bykl-nn, yatay dikey sayfa dzeninin ayarlanmas gibi ayarlamalar olabilir. Bunun dnda, yazlan yaznn b-yklk kklk ayarlar, yaz eidi veya grnts gibi pek ok ayar yaplmak istenebilir. Tm bu ayarlar menlerden ve ara ubuklarndan gerekli olanlar kullanlarak yaplabilir.</p><p>Bu menler, MS Word ekrannn banda yer alan ve eitli zellikleri ieren aralardr. Men eitli balklar altnda toplanmtr. Bunlar;</p><p>1) Dosya</p><p>2) Giri</p><p>3) Ekle</p><p>4) Sayfa Dzeni</p><p>5) Bavurular</p><p>6) Posta</p><p>7) Gzden Geir</p><p>8) Grnm</p><p>eklinde sekiz tanedir. Bu menler yardmyla yazlar ve sayfa hem grsel olarak hem daha kullanl olarak dzenlenebilir.</p><p>ekil-1.1: Menlerin grn.</p><p>1.3.1. Dosya Mens</p><p>Dosya mensnde genelde kullanclar tarafndan en ok kullanlan aralar; yazlmakta olan almann kay-dedilmesi veya farkl kaydedilmesini salayan zelliklerdir. allmakta olan sayfada yazlacak metinler ya-zldktan sonra, yazlarn ve yaplan dzenlemelerin saklanmas iin kaydedilmesi gereklidir. Bu kayt ilemi-ni Dosya mens altndan Kaydet fare yardmyla tklanarak yaplabilir.</p></li><li><p>Eer zerinde allan dosyada yaplan deiiklikler yeni bir dosya olarak kaydedilmek isteniyorsa Farkl Kaydet tklanr. Kaydedilecek yer belirlenir, yeni bir isim verilerek yeni kayt ilemi tamamlanr. zerinde allan eski dosyada (eer yaplanlar kaydedilmezse) deiiklik yaplmam, yaplan deiiklikler yeni dos-yada kaydedilmi olur.</p><p>MS Word program altrlmaya baladktan sonra daha nceden bilgisayara kaytl bir Word dosyas ze-rinde allmaya devam edilecekse yine Dosya mens altndan A tklanr ve dosyann kaytl oldu yer bulunarak dosya seilip alr ve almaya devam edilir.</p><p>Alan dosyada gerekli ilemler yapldktan sonra kaydedilir ve Dosya mens altndan Kapat tklanarak ak dosya kapatlr. Fakat sadece allan dosya kapatlm olur ve MS Word almaya devam eder.</p><p>Dosya altndan k tkland zaman MS Word programndan da klm olur.</p><p>1.3.2. Giri Mens</p><p>Giri mensnden; yazlm veya yazlacak metninin birok temel zellii ayarlanabilir. Yaznn tipi, metnin hizalanmas, gibi pek ok ayarlama yapmak mmkndr.</p><p>Metin yazldktan sonra eer varsaylan yaz biimi ve yaznn bykl beenilmiyorsa giri mens altn-da deitirilir. Ayn ekilde yaznn kaln veya italik olmas isteniyorsa yine bu menden yaz tipi zellikleri kullanlarak yaplabilir.</p><p>Sayfann belirli yerlerinde ayn metin geecekse, ilgili metin taranarak seilerek Kopyala seilerek metnin kullanlaca yer tklanp Yaptr dmesine baslr. Bylece ayn metin tekrar tekrar yazmak zorunda kalnmadan kullanlm olur. </p><p>Eer bir metinin yeri deitirilecekse taranarak seildikten sonra Kes seilerek metnin kullanlaca yer tk-lanp Yaptr dmesine baslr. Bylece ayn metin tekrar yazlmak zorunda kalnmadan kullanlm olur.</p><p>Sayfaya yazlan metnin grsel olarak sayfann iki yannn nasl olmas uygun bulunuyorsa hizalama seenek-lerinden gerekli dzenlemeler yaplabilir.</p><p>Ayrca yazdaki belirli kelimelerinin farkl renkte olmas, altnn izili olmas gibi ayarlarn yannda, metni madde madde yazmak gibi zellikleri de Giri mens kullanlarak ayarlanabilir.</p></li><li><p>1.3.3. Ekle Mens</p><p>Ekle mens, allan sayfada yeni grseller veya bilgiler eklemek iin kullanlabilecek zellikleri ieren bir mendr. </p><p>Sayfada yeni bir resimler ekleyerek grsellii artrmak ve daha k bir sayfa hazrlamak mmkn olabilmek-tedir. Belirli bilgileri vurgulamak iin ok, yldz vb. iaretler eklenerek daha kullanl bir sayfa oluturulabilir. Ayrca sayfalara alt veya st bilgiler, sayfa numaras gibi zellikler eklene bilir.</p><p>Girilen verileri daha iyi ifade edebilmek, grsellii artrarak anlatm glendirmek iin eitli grafikler ekle-mek bu men yardmyla gerekletirilebilir.</p><p>1.3.4. Sayfa Dzeni Mens</p><p>Sayfa dzeni mensnde; allan sayfann birok zellii istenilen ekilde dzenlenerek kiiselletirilebilir.</p><p>Metin yazlacak sayfann kenarlarnda ne kadar boluklar olmas istendii Kenar Boluklar zellii yard-myla ayarlanabilir. Kt boyutu, kullancnn tercih ettii kat boyutu ne ise Boyut dmesi yardmyla belirlenebilir.</p><p>Metnin sayfada ka stunda grnecei Stunlar zelliinden ayarlanabilir.</p><p>Bunun yannda sayfadaki yazlar dikey veya yatay sayfada daha iyi duracak ekilde belirlenip sayfann duru-mu Ynlendime yardmyla yaplabilir.</p><p>1.3.5. Bavurular Mens</p><p>Bavurular mensnden; yaplan almaya, iindekiler blm, dipnot, ekiller tablosu eklemek gibi birok zellik kullanarak almay hem daha kullanl hem de daha etkin ynetmeye yarayan zellikler eklenebilir.</p><p>1.3.6. Postalar Mens</p><p>Posta mens; zarf oluturma, etiket oluturma, oluturulmu zarf ve etiketleri yazmak gibi birok zellii barndran mendr.</p></li><li><p>1.3.7. Gzden Geir Mens</p><p>Yazm denetiminden, aklamalara, deiikliklerin izlenmesine, sayfadaki biimlendirmenin korunmasna kadar eitli zellikler gzden geirme mens altndan gerekletirilebilir.</p><p>1.3.8. Grnm Mens</p><p>allan sayfann Anahat Grnmde mi?, Taslak Grnmde mi?, Sayfa Dzeni Grnmnde mi?, Tam Ekran Grnmnde mi? vb. grnm eitlerinden hangisi olacann seimi gibi ayarlarn yaplabi-lecei men Grnm mensdr.</p><p>2. MS POWERPOINT</p><p>2.1. MS PowerPointin altrlmas</p><p>PowerPoint program Microsoft tarafndan karlan ofis programlarndan birisidir. MS PowerPoint kullanlarak eitli grselliklerde sunumlar hazrlanabilmektedir. MS PowerPoint bulunan bir bilgisayarda, program altrmak iin;</p><p>BALAT PROGRAMLAR MICROSOFT OFFICE MICROSOFT POWERPOINT</p><p>yolu takip edilerek program alabilir.</p><p>2.2. MS PowerPointe Genel Bir Bak</p><p>Program altrldktan sonra alan ekranda; sunularn oluturulaca, tasarlanp hazrlanaca bir ekran, yannda da hazrlanm sunumlar kk bir ekilde sral olarak gsteren ekran ile sunumlar istenilen biim-de biimlendirmekte kullanlacak olan aralar ve menler vardr.</p><p>2.3. MS PowerPointde Sunu Hazrlamak ve Menlerden Yararlanmak</p></li><li><p>Alm bo sunum sayfasnda klavye kullanlarak istenilen yazlar yazmak mmkndr. lk sunu sayfasnda (ilk slayt), ortal ekilde balk ve alt balklar yazlarak sunuma bir kapak olabilecek giri yaplm olur. Daha sonra slaytta gerekli dzenleme ve eklemeleri yapmak iin menlerden yararlanlabilir.</p><p>Bu menler, MS PowerPoint ekrannn banda yer alan ve eitli zellikleri ieren aralardr. Men eitli balklar altnda toplanmtr. Bunlar;</p><p>1) Dosya</p><p>2) Giri</p><p>3) Ekle</p><p>4) Tasarm</p><p>5) Geiler</p><p>6) Animasyonlar</p><p>7) Slayt Gsterisi</p><p>8) Gzden Geir</p><p>9) Grnm</p><p>eklinde dokuz tanedir. Bu menler yardmyla yazlar ve sayfa hem grsel olarak hem daha kullanl olarak dzenlenebilir. MS PowerPoint blmnde; Ekle, Gzden Geir, Grnm menleri MS Word ile ben-zer zelliklerde olduu iin, anlatlmayacaktr.</p><p>2.3.1. Giri Mens</p><p>Kapak (veya giri) sayfas hazrlandktan sonra Giri mensnden Yeni Slayt dmesine baslarak ikinci sunum sayfas oluturulmu olur. Bu yeni sayfada da gerekiyorsa balk yazlr ve sunumu yaplan ilgili konu ksa ksa cmleler halinde zetlenerek sunum hazrlanr. Eer sunum sayfasndaki yer alan dzen istenildii grsellikte deil ise Giri mensnde...</p></li></ul>