Ispitni odgovori ruralna

  • Published on
    29-Oct-2015

  • View
    544

  • Download
    12

Embed Size (px)

DESCRIPTION

ddddd

Transcript

45

ISPITNA PITANJA RURALNA GEOGRAFIJA

1. ASPEKTI I PRISTUPI U PROUAVANJU LJUDSKIH NASELJA

Razvoj geografije naselja kao naune discipline ogleda se u kontinuiranom izgraivanju novih aspekata i pristupa i u unapreivanju postojeih. Geografija naselja istrauje ljudska naselja sa dva aspekta:

1. Deskriptivni aspekt obuhvata opis, klasifikaciju, sistematizaciju i generalizaciju naunog otkria nepoznatih ili djelimino poznatih svojstava naseobina (utvrivanje zakonitosti koje vladaju u razvoju i rasporedu naselja);

2. Perspektivni aspekt primjena geografskih znanja o naseljima u razliitim oblastima drutvenog ivota radi unapreivanja kvaliteta ivota i rada ljudi.Meu najvanije pristupe u geografiji naselja ubrajaju se:

Deskriptivno mehaniki pristup deskripcija ukupnosti naselja ili nekih njegovih segmenata bez sagledavanja uzrono posljedinih veza;

Kompleksan geografski pristup interakcijsko sagledavanje teritorijalnog kompleksa naselje okolinai obrnuto, sa svih aspekata;

Pragmatian pristup korisnost geografskih zaanja o ljudskim naseljima i njihova praktina vrijednost;

Multidisciplinaran pristup svaka nauka o ljudskim naseljima samostalno istrauje odreene naseobinske probleme;

Interdisciplinaran pristup sloena nauna kooperacija u kojoj je izvrena podjela rada izmeu razliitih nauka o ljudskim naseljima;

Transdisciplinaran pristup naunici raznih specijalnosti se pojavljuju kao nosioci poslova i zadataka za odreene cjeline naseobinskog kompleksa.

2. PREDMET, ZADACI I METODOLOGIJA IZUAVANJA LJUDSKIH NASELJA

Geografija naselja se bavi prouavanjem uzajamno povezanog sistema naselja gradskih i seoskih, kao specifinih centara proizvodnje, potronje i ivljenja stanovnitva. Relevantnu geografsku osnovu naselja ine: fiziko geografska, drutveno geografska i regionalno geografska. Naseobinsku geografsku sredinu ine:

Ruralni prostor,

Urbani prostor,

Ruralno urbani prostor i

Teritorija privremenih naselja.

U teorijskoj geografiji pod geografskim sadrajima se podrazumijevaju:

Geografski objekti fiziko geografske i antropogeografske materijalne kategorije sa konkretnim geografskim poloajem, dugim postojanjem i odreenom veliinom (naselja, nizije, visije, kotline, doline, rijeke, ume, stanovnitvo, saobraajnice i dr.);

Geografske pojave odreena stanja i forme pojavljivanja geografskih objekata u datom geoprostoru i vremenu, koje pojedinano relativno kratko traju, ali u vremenskoj sukcesiji mogu biti dugotrajne (zemljotresi, erozija, poplave, migracije stanovnitva, proizvodnja odreenih materijalnih dobara, cirkulacija putnika, robe i dr.);

Geografski procesi hronoloki prostorno funkcionalni spoj geografskih objekata i pojava (procesi industrijalizacije, urbanizacije, deagrarizacije i dr.).

Nauna metoda je planski postupak ispitivanja i istraivanja neke pojave, odnosno nain rada za osvarivanje nekog cilja na filozofskom, naunom, politikom ili praktinom podruju. Osnovni znaaj naunih metoda:

objektivnost nepristrasnost, stvarnost, pravedan odnos prema pojavi ili objektu koji postoji neovisno o subjektu, opaanjima ili miljenjima.

pouzdanost zahtjeva od istraivaa da svaki stav i sud mora biti dovoljno obrazloen i dokazan logikim odgovarajuim postupkom.

preciznost uslovaljava objektivnost i pouzdanost

sistemnost svi elementi, stvari, pojave, pojmovi, odnosi, drutvo koje istrauje treba da budu povezani u sistem koji se karakterie ciljevima i povratnim vezama kao slovima postojanja i ukupnog funkcionisanja.

uoptenost sastoji se od vie ili manje uoptenih pojmova i generalizacije. Usljed toga, one u radu traba da omogue otkrivanje, istraivanje i izuavanje optih osobina, pojava, odnosa i zajednikih obiljeja koja se ponavljaju.

Geografska istraivanja temelje se na metodama:

deskripcije postupak jednostavnog opisivanja injenica, procesa i predmeta u prirodi i drutvu te njihovim empiriskim dokazivanjima odnosa i veza, bez naunog tumaenja i objanjenja

klasifikacije sistemska i potpuna podjela optih pojmova na posebne koje taj pojam obuhvata. Klasifikuje se obino na pojedinane i univerzalne. Pojedinane se dijele na realne i formalne a realne na prirodne i kulturne.

metod sistematizacije i generalizacije podrazumjeva misaone postupke uoptavanja. ine jedinstvo u konkretnom, realnom predmetu, stvari, pojavi, pojmu, spoznaji.

metod analize i sinteze:

analiza istraivanje i objanjavanje stvarnosti raslanjivanjem sloenih misaonih tvorevina na njihove jednostvanije sastavne djelove.

sinteza analiziranje pojave pomou grafikona, izraunatih pokazatelja, otkrivamo njihove strukture, karakteristike i zakonitosti u vremenskim intervalima uzrono-posljedinih veza izmeu tih pojava.

metod anketiranja postupak kojem se na osnovu anketnog lista prikupljanju podaci, informacije, stavovi i miljenja o predmetu istraivanja. Dijele se na:

anketu u uem smislu: pismeno prikupljanje podataka

intevju: vrsta ankete, usmeno pitanja pa odgovori

testovi: pomou posebno osmiljenih pitanja prikupljaju se podaci i informacije o znanju, sposobnostima i interesima istih

metoda intervjua pomou anketnog upitnika prikupljaju se podaci i informacije pismenim putem. Intervju se izvodi direktno, usmeno u razgovoru sa intervjuiranim. Razlikujemo:

slobodni intervju: slian obinom razgovoru

standardni: govor ispitanika voen pripremljenim pitanjima

individualni: primjenjuje se u intervjuisanju samo jednog ispitanika

grupni: u isto vrijeme vie ispitanika

metod posmatranja na direktan nain istraiva se upoznaje sa predmetom, pojavom ili procesom. Da bi imao nauno-saznajnu vrijednost mora biti to objetivniji, svestraniji, taniji, precizniji, stroi, sistematiniji. Pretpostavka za uspjeno posmatranje su paljivost, ustrajnost, smisao za uoavanje slinosti i razlika predmeta istraivanja.

3. RAZVOJ GEOGRAFSKOG ASPEKTA I FAZE U IZUAVANJU GEOGRAFIJE NASELJA

Od pojave prvih geografskih znanja o ljudskim naseljima u najranijim fazama razvoja ljudske civilizacije pa do naunog utemeljivanja geografija ima dugu istoriju. Mogu se izvojiti tri glavne faze:

deskriptivna ili opisna faza poinje sa pojavom prvih geografskih znanja i traje do naunog utemeljivanja geografije. U ovoj fazi pojam naselja nije jasno definisan. Znanja o prvim naseljima i njihovim geografskim obiljejima su skromna. Zasnivaju se na prouavanju peinskih crtea, starih karata i hronoloko-kulturnog redoslijeda pronaenog arheolokog materijala. Geografska znanja u ovom periodu nemaju karakter naunih znanja. Ona su u funkciji zadovoljavanja praktinih potreba ljudi orjentacije u prostoru, samoodravanje i prilagoavanje geografskim uslovima.

nauna ili eksplikativna faza poinje sa naunim utemeljivanjem geografije kao posebne nauke krajem XVIII i poetkom XIX vijeka. Njenim utemeljivaem smatraju se njemaki geograf Aleksandar fon Humbolt i Kar Riter. Geografija naselja se prvenstveno razvijala u okviru antropogeografije iji je zaetnik Fridrih Racel. U razvoju geografije naselja vano je naglasiti XVIII vijek, kada nastaju prvi gradovi sa vie stotina hiljada stanovnika, a 1800 London postaje prvi milionski grad savremenog doba. Ovaj period se moe oznaiti kao poetna faza procesa industrijalizacije i urbanizacije, poveavaju se potrebe nauke i prakse za geografskim znanjima o problemima razvoja i prostorne organizacije ljudskih naselja.

primijenjena ili aplikativna faza poinje izmeu I i II svjetskog rata u razvijenim zemljama a u naoj nakon II svjetskog rata. Direktno je povezana sa razvojem teorije, metodologije i prakse prostornog planiranja. Karakterie je sve vea primjena naunih rezultata iz oblasti geografije naselja u razliitim sferama, posebno u ruralnom i urbanom prostornom planiranju.

4. POJAM RURALNE GEOGRAFIJE, PREDMET, ZADACI I METODOLOGIJA IZUAVANJA

Ruralna geografija se bavi prouavanje prostora koji nisu urbani, tj. bavi se prouavanjem sela i svih aktivnosti koje se na njemu mogu izvoditi.

Ruralna geografija nastaje u XX vijeka izdvajanjem iz geografije naselja.

Metodologija: isto kao 2.

6. ODNOS GEOGRAFIJA NASELJA - RURALNA GEOGRAFIJA - SRODNE NAUKE I NAUNE DISCIPLINE U IZUAVANJU RURALNOG PROSTORAU nauci postoje razliiti aspekti prouavanja ljudskih naselja, kao to su: geografski, arhitektonsko-urbanistiki, socioloski, etnografski, ekonomski, politikoloki aspekti i drugi. Sa stanovita nauke kao jedinstvene saznajne oblasti, geografski aspekti prouavanja fenomena ljudskih naselja je samo jedan u nizu pracijalnih naunih aspekata. Geografija naselja kao samostalna i specijalistika geografska disciplina ima itav niz dodirnih taaka sa drugim geografskim disciplinama koje prouavaju pojedine segmente geografske sredine, ali i sa drugim srodnim naukama koje se bave ljudskim naseljima. Geografija kao nauka ima posebno mjesto i ulogu u interakciji nauke uopte. Istu ili slinu poziciju ima geografija naselja u grupaciji nauka koje se bave izuavanjem ljudskih naseobina. Geografija naselja je po svojoj naunoj sutini-predmetu i metodama izuavanja, specijalistika nauna disciplina integralnog geografskog karaktera ili disciplina sinteze.

7. EKISTIKA

U nauci ima pokuaja da se fenomenu ljudskih naselja prie sa pozicije jedne sveobuhvatne oblasti, jedinstvene nauke-ekistike. Pristalice ekistikog pristupa ili pravca, u izuavanju ljudskih naselja polaze od gledita da parcijalni pristup posebnih nauka stvaraju konfuznu situaciju u oblasti sagledavanja ukupnosti ljudskih naseobina. Istovremeno naglaavaju i to da interdisciplinarni pristup nije omoguio ispunjavanje postojeih praznina u ovoj oblasti. Osnovna polazita u ekistici su: 1) da se ljudska naselja sas