İSTANBUL YENİ HAVALİMANI - istanbul- ?· Ekonomi ve Dış Politika Araştırma Merkezi Raporun İstanbul…

  • Published on
    31-Oct-2018

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

  • STANBUL YEN HAVALMANIEKONOMK ETK ANALZ

    EYLL 2016

    STANBUL YEN HAVALMANI EKONOMK ETK ANALZ

  • Bu Rapor stanbul Ekonomi Danmanlk tarafndan yrtlen bamsz aratrma sonucunda retilmitir. stanbul Ekonomi Danmanlk, Raporun yazmnda grev yapan alma grubu yesi uzmanlarnn birikimleri dorultusunda, Rapor ieriinin mevcut tarafsz, nesnel veriler kullanlmak suretiyle retimini, verilerin toplanmasn ve deerlendirilmesini, bunlarn nda Rapor ieriinde yer alan analiz, yorum ve grlerin oluturulmasn salamtr. Rapor ierii oluturulurken, stanbul Ekonomi Danmanlk benzer Raporlarn retiminde kullanlan en yksek standartlar ve azami yntemsel hassasiyeti gzetmitir.

    stanbul Ekonomi Danmanlk kurucu ortaklarnn kamu ve zel sektrdeki tecrbelerinin nda, Trk firmalarnn uluslararas pazarlara almasna rehberlik etmekte ve bymelerini daha iyi artlarda yapabilmelerini salayacak stratejik danmanlk hizmetleri vermektedir. stanbul Ekonomi bu kapsamda firmalarn yurtdndan finansal ve stratejik ortak bulmalarna yardmc olmakta, ayrca uluslararas pazarlara giri stratejisi hakknda danmanlk hizmeti vermektedir. stanbul Ekonomi mikro-ekonomik analiz alannda Trkiyenin nde gelen danmanlk firmasdr. stanbul Ekonomi mterilerinin ihtiyalar dorultusunda akademik derinlii olan, bilimsel, tarafsz ve gerek ulusal gerek uluslararas seviyede referans olabilecek nitelikte ekonomik analizler yapmakta ve raporlar hazrlamaktadr.

  • Ekonomi ve D Politika Aratrma Merkezi Raporun stanbul Yeni Havaliman Projesine ilikin mevcut durum ve gelecek projeksiyonlarn en salkl biimde yanstmas amacyla kullanlabilecek en uygun ve gncel bilimsel yntemin tespiti, Rapora temel tekil eden ngr ve varsaymlarn oluturulmas iin gerekli yaklamlarn yaplandrlmas, Rapor ierii iin gerekli verilerin toplanmas ve sz konusu srelerin btnnn denetlenmesi sorumluluunu stlenmitir. Bu kapsamda EDAM alma srelerinin almann banda verdii tavsiyelerle uyumlu biimde yrtlmesini, verilerin toplanmas ve salamalarnn yaplmas aamalarnda gerekli zenin gsterilmesini, aratrma sonularnn bata seilen metodolojiye sadk kalnarak retilmesini ve tm bu srelerin effaflk ve hesap verilebilirlik ilkeleri dorultusunda gerekletirilmesini denetlemitir. Tm bu sreler boyunca EDAM almann en yksek bilimsel standartlarda ve etkinlii kantlanm, gelimi yaklamlar erevesinde gerekletirilmesinin amalamtr.

    Ekonomi ve D Politika Aratrmalar Merkezi (EDAM) stanbul merkezli bamsz bir dnce kuruluudur. EDAMn temel amalar,

    Kresellemenin ynetimi ve etkileri, klim deiiklii politikalar, Trk d politikas ve gvenlik, Trkiye-AB ilikileri, Siber politikalar

    konularnda Trkiye iinde ve dnda sren tartmalara katkda bulunmaktr. EDAM bu erevede aratrmalar yaparak dzenli yuvarlak masa toplantlar ve konferanslar dzenlemektedir.

  • Sinan lgenEDAM Ynetim Kurulu BakanSinan lgen 1987 ylnda ABD Virginia niversitesinde ekonomi ve bilgisayar mhendislii dallarndan mezun oldu. 1989-1990 yllar arasnda Brugge Avrupa Kolejinden yksek lisansn elde etti. lgen, 1990 ylnda girdii Dileri Bakanlnda iki yl boyunca Ankarada Birlemi Milletler dairesinde alt. 1992-1996 yllar arasnda ise Brkselde Avrupa Birlii Nezdindeki Trkiye Daimi Temsilciliinde grev yapan Sinan lgen, bu dnemde Gmrk Birliiyle ilgili olarak Trkiyenin mzakere pozisyonunun belirlenmesine katkda bulundu ve mzakerelere fiilen katld. 1996 yl sonunda Dileri Bakanlndan ayrlan Sinan lgen, halihazrda stanbul Ekonomi Danmanln Ynetici Orta ve Ekonomi ve D Politika Aratrmalar Merkezi EDAMn Bakandr. ABDde yerleik Carnegie Endowment for International Peacein almalarna Trkiye uzman olarak katkda bulunmaktadr. 2004 ylnda Kemal Dervi ile beraber yazd ada Trkiyenin Avrupa Dnm balkl bir kitab bulunmaktadr. 2005 ylnda da AB ile mzakerelerin el kitab, 2016 ylnda ise Siber dnyann ynetiimi balkl bir kitab yaynlanmtr. lgenin yurt dnda International New York Times, Financial Times, Wall Street Journal, European Voice, Huffington Post, Foreign Policy ve Le Figaro gibi gazetelerde yaynlanm makaleleri bulunmaktadr. lgen, World Economic Forumun Global Council of Europe yelii ile Romadaki NATO Savunma Kolejinin Akademik Kurul yeliinde bulunmutur. Ayrca bir nceki NATO Genel Sekreteri Rasmussenin atam olduu 10 kiilik uluslararas politika uzmanlar grubunun yesidir.

    Ahmet Kasm HanEDAM Ynetim Kurulu yesiDr. Ahmet Kasm Han, Kadir Has niversitesi Uluslararas likiler Fakltesinde retim yelii yapmaktadr. Aratrma konular stratejik dnce, mzakere ve d siyaset analizidir. stanbul niversitesinde lisans eitimini Ekonomi ve Uluslararas likiler alannda, yksek lisansn Politik Tarih ve doktorasn Uluslararas likiler konularnda ald, Harvardda Mzakere eitimi grd. ABD Dileri Bakanlndan ABD d politikas konusunda Avrupann Gen Liderleri bursunu ald ve Afganistandaki NATO/ISAF Operasyonunda 2005 ve 2011de NATO gzlemcilii yapt. Afganistan, jeostrateji ve enerji politikas, ABD d siyaseti ve Trkiye d siyaseti zerine yaynlar vardr. Radikal ve Referans gazetelerinde ke

    yazarl yapt. 2003-2006 aras Trkiye hracatlar Birliinde Uluslararas likiler Danmanl yapt. stanbul niversitesi, Bilgi niversitesi, stanbul Ticaret niversitesi, Trk Silahl Kuvvetleri Harp Akademisi ve Hava Harp Okulunda retim grevlilii yapt ya da dersler verdi. 2005-2008 aras Harp Akademisinde NATO da dahil olmak zere uluslararas grevler stlenen tm yksek rtbeli personelin almas gereken Uluslararas Mzakere Stratejileri dersini ekillendirdi ve verdi.

    Mithat zbekstanbul Ekonomi Danmanlk Ynetici Orta1988 ylnda Hacettepe niversitesi Ekonomi Blmnden mezun oldu. 1988-1989 yllarnda Indiana niversitesinde ngilizce eitimi grd. 1998-2000 yllarnda stanbul Teknik niversitesi ve Exeter niversitesi ortak MBA programnda ngilizce Pazarlama yksek lisans derecesi ald. Profesyonel kariyerine St Seramik irketinde ihracat blmnde balad. Gda sektrnde faaliyet gsteren Puccinelli firmasnda Genel Mdr Yardmcl yapt. Kat ve ambalaj sektrnde faaliyet gsteren ngiliz DS Smith irketinde Genel Mdr ve Ynetim Kurulu yesi olarak 10 sene grev yapt. Trkiyedeki irketin American International Paper ve Sabanc Holding ortak yatrm Olmuksaya sat sonrasnda Olmuksa ynetiminde grev ald. eitli STKlarda yelii bulunan zbek, stanbul Ekonomi ynetici ortadr.

    Aye Deniz Lokmanolustanbul Ekonomi Danmanlk UzmanAye Deniz Lokmanolu stanbul Ekonomide Danman olarak almaktadr. 2009 ylnda Cornell niversitesinden Ekonomi ve Orta Dou Bilimleri blmlerinde ift ana branla lisans eitimini tamamlad. Lisans sonras Washington DCde D likiler Konseyinde, Orta Dou Uzman Dr. Steven Cookun aratrma grevlisi olarak alt. Yksek lisansn Harvard niversitesi Orta Dou Bilimlerinde, Trkiyede 1980-1989 yllar arasnda ilkokul Din Kltr ve Ahlak Bilgisi eitimindeki deiiklikler zerine yazarak 2012 ylnda tamamlad. Harvard niversitesi Orta Dou almalar Merkezinde Prof. Lenore G. Martinin aratrma grevlisi ve Modern Dnyada Trkiyede Seminer serisinin asistan olarak yksek lisans sresince alt. Lokmanolu, eitimi sresince Gemi Acentelii D Ticaret ve Yatrm Danmanl yapt. Daha sonra Eczacba la Pazarlamada Tketici Sal Grubunda rn Mdrl yapt.

    EKONOMIK ETKI ANALIZI RAPORUNU HAZIRLAYANLAR

  • IINDEKILER

    Ynetici zeti

    II. Trkiyede Hava Ulatrmas Sektr ve Havaliman Kentleri

    IV. Yeni Havaliman Ekonomik Etki Analizi

    Ekler

    I. Giri

    III. Havaliman Ekonomik Etki Analizi

    V. Sonu

    Referanslar

    06

    18

    64

    100

    12

    46

    94

    116

  • TABLO & EKLLER LSTES

    25 ekil 1 Uak trafii

    25 ekil 2 Yolcu tamacl

    32 ekil 3 Havaliman kenti

    48 ekil 4 Ekonomik Etki lleri

    49 ekil 5 Ekonomik etkinin bileenleri

    53 ekil 6 Havaclk trafii ve d ticaret (OECD-d lkeler)

    57 ekil 7 Balanabilirlik ve igc verimlilii

    68 ekil 8 Havalimanlarnda istihdamn dalm

    91 ekil 9 IHL stihdamn Dalm

    26 Tablo 01 Uak trafiine gre havalimanlar

    34 Tablo 02 Havaliman Merkezli Blgelerin Geliim rnekleri

    45 Tablo 03 Balanabilirlik ve ekonomik performans balants hakknda seilmi aratrmalar

    55 Tablo 04 Havayolu balantlar - yatrm ilikisi

    63 Tablo 05 irket konumu kararlarn etkileyen faktrlere ilikin bulgular

    69 Tablo 06 Atatrk havaliman balantl faaliyetler tahmini istihdam dalm ve saylar

    71 Tablo 07 Atatrk havaliman ile balantl faaliyetlerden kaynaklanan tahmini istihdam, gelir ve katma deer (2012)

    72 Tablo 08 Dolayl Etki - Atatrk havalimanndaki faaliyetleri destekleyen i kollarndan kaynaklanan istihdam, gelir ve katma deerin tahmini (2012)

    73 Tablo 09 Tetikleyici Etki - Atatrk havalimanndaki faaliyetlerle dorudan veya dolayl olarak balantl olan iletmelerde alan kiilerin ulusal ekonomi iindeki tketimlerinden kaynaklanan ekonomik faaliyetlerin tahmini (2012)

    73 Tablo 10 Atatrk havaliman etki analizi toplam (2012)

    76 Tablo 11 Kresel Byme senaryosu trafik tahminleri

    78 Tablo 12 Kresel byme senaryosu dorudan etki analizi

    79 Tablo 13 Kresel byme senaryosu dolayli etki analizi

    80 Tablo 14 Kresel byme senaryosu tetikleyici etki analizi

    81 Tablo 15 Kresel byme senaryosu ekonomik etkiler (toplam)

    82 Tablo 16 Ayran Dnya senaryosu trafik tahminleri

    83 Tablo 17 Ayran dnya senaryosu dorudan etki analizi

    84 Tablo 18 Ayran Dnya senaryosu dolayl etki analizi

    85 Tablo 19 Ayran Dnya senaryosu tetikleyici etki analizi

    86 Tablo 20 Ayran Dnya senaryosu ekonomik etkiler (toplam)

    87 Tablo 21 Dzenleme Altnda Byme senaryosu trafik tahminleri

    88 Tablo 22 Dzenleme Altnda Byme senaryosu dorudan etki analizi

    89 Tablo 23 Dzenleme Altnda Byme senaryosu dolayl etki analizi

    90 Tablo 24 Dzenleme Altnda Byme senaryosu tetikleyici etki analizi

    92 Tablo 25 Dzenleme Altnda Byme senaryosu ekonomik etkiler (toplam)

    92 Tablo 26 Senaryo sonular 2025 yl iin

    93 Tablo 27 Varsaymlar

  • 6

    YNETICI ZETI

    stanbul Yeni Havaliman (YH), tahmin edilen 10,25 milyar Euro yatrm maliyeti ile, Trkiye Cumhuri