Miłość - ?osc.pdf · Wszelka wiedza i wszelka sztuka polegają na odkrywaniu miłości, harmonii.…

  • Published on
    28-Feb-2019

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

Mio

Teoretyczne wprowadzenie do lekcji

Czy filozofia ma prawo zajmowa si mioci? Co moe ona nam powiedzie o mioci? Przecie

nie chodzi o to, aby wypowiada wielkie, grnolotne myli na jej temat, ale o to, aby nauczy si

kocha. Czy filozof objawi nam co wicej? Nauczy nas tego lepiej? Mio nie jest bogiem to

pierwsza prawda, ktr Sokrates usysza od Diotymy. Jeli prowadzi nas ona ku drugiej osobie, to nie

moe mie charakteru boskiego, bo wtedy nie odsyaaby nas do niczego innego. A mio nie

zatrzymuje nas na sobie, lecz prowadzi gdzie dalej. Jest raczej poredniczk midzy tym, co ludzkie a

boskie, czy to, co zniszczalne z tym, co niezniszczalne i wieczne. G. Marcel twierdzi, e powiedzie

komu kocham ci oznacza dokadnie chc, aby y(a) wiecznie, ty nie moesz umrze. Wanie

mio najbardziej buntuje si przeciw mierci. Ponadto bogowie s autonomiczni, niczemu nie

podlegaj, nie licz si z niczym i z nikim. Mio za jest zalenoci, a dokadniej wolnym

samouzalenieniem si od troski o dobro drugiego czowieka ukochanej osoby. Mio, jak pisze

Platon w Uczcie, wypenia przepa pomidzy nimi (bogami a ludmi) i sprawia, e si to wszystko

razem trzyma. Bez mioci pojawia si pustka i nie ma moliwoci komunikacji midzy wiatem

bogw a tym, w ktrym przyszo nam y. W rzeczy samej, brak mioci stwarza pustk, czasami

przeraajc pustk w nas samych.

Na kartach Uczty pojawia si przepikny mit o narodzinach mioci. Eros (bo jak pamitamy tym

terminem posuguje si Platon) jest synem Biedy i Dostatku, narodzonym w czasie uczty na cze

narodzin Afrodyty, bogini piknoci. I jak dalej pisze Platon: A e to syn Dostatku i Biedy, przeto mu

taki los wypad: Przede wszystkim jest to wieczny biedak; daleko mu do delikatnych rysw i do

piknoci, jak si niejednemu wydaje; niezgrabny jest (), bo taka ju jego natura po matce, e

z bied chodzi w parze. Ale po ojcu goni za tym, co pikne i co dobre, odwany, zuch. Tgi myliwy,

zawsze jakie wymyla sposoby, do rozumu dy, da sobie rady potrafi, a filozofuje cae ycie,

straszny czarodziej (); ani to bg, ani czowiek. I jednego dnia to yje i rozkwita, to umiera znowu

i znowu z martwych powstaje, bo jest w nim natura ojcowska. A co tylko zdobdzie, to na powrt

traci. Tak e ani brakw nie cierpi, ani te nie opywa w dostatki. Mio posiada rys ubstwa, bo

nigdy nie zostaje i nie moe by zaspokojona tylko przyjemno znajduje zaspokojenie, ale nie

mio. Zawsze mona kocha wicej, mocniej, doskonalej. Tu nie ma granicy, nigdy nie dojdziemy

do momentu, gdy powiemy: do, koniec, ja ju wystarczajco kocham i wystarczy mi mioci

ukochanej osoby. Zabrzmi to troch przeraajco, ale mioci nie da si do koca zaspokoi,

niemoliwe jest takie zjednoczenie z ukochan osob, aby nie pragn zjednoczenia jeszcze

wikszego: taka jest wanie owa bieda mioci. Moe dopiero Bg bdzie w stanie dopeni nasz

mio? Platon nie by jedynym filozofem, ktremu temat mioci by tak bliski, po nim byo wielu,

wielu innych.

Cele lekcji

Cel oglny: Omwienie pojcia mioci.

Cele szczegowe: ucze wie, czym jest mio w interpretacji filozoficznej;

ucze rozumie, dlaczego to pojcie jest tak wane;

ucze potrafi wskaza, jacy filozofowie podejmowali zagadnienie mioci;

odrni rodzaje mioci.

postawy ksztatuje postaw mioci, jako zatroskania o autentyczne dobro

drugiego.

Metody dydaktyczne zastosowane na lekcji: metoda refleksyjna, metoda problemowa, metoda

gier, mona zaprojektowa dyskusj kierowan (w. 68); analiza tekstu, metoda gier, mona

zaprojektowa prace w grupach (w. 69); metoda gier, analiza tekstu, mona zaprojektowa

rozsypank lub burz mzgw (w. 70); metoda gier, rozsypanka zdaniowa, metoda problemowa (w.

71); analiza tekstu, metoda refleksyjna, mona zaprojektowa dyskusj ukierunkowan (w. 72).

Bibliografia:

K. Bukowski, Oblicza mioci. Szkice z dziejw mioci w nurcie augustiaskim, Krakw 1994;

Do rde mioci. (Filozoficzne i pedagogiczne problemy mioci), red. K. Kalka, Warszawa 1996;

M.-D. Philippe, O mioci, tum. A. Kury, Krakw 1995;

A. Siemianowski, Zrozumie mio. Fenomenologia i metafizyka mioci, Bydgoszcz 1998.

wiczenie 68

Z pogldami ktrych bohaterw Uczty Platona najbardziej si zgadzasz, a z ktrymi nie?

Dlaczego?

Bohaterowie Uczty Platona o mioci:

a) Fajdros to nieco naiwny poeta. Mio jest dla niego najstarszym spord bogw, i tym, co najwspanialsze: Jest rdem najwikszych dbr, a wic najwikszym dobrem. Mio

moe nawet sprawi, e poniesiemy mier za tego, kogo kochamy.

b) Pauzaniasz to czowiek powany i skonny do refleksji. O ile poeta mwi kierujc si sercem, to Pauzaniasz posuguje si umysem i zaraz na wstpie odrnia mio

niebiask od mioci wszetecznej. Dobrze wiemy, co to znaczy w perspektywie

greckiej. Istnieje mio podporzdkowana koniecznoci, pochodzca z ziemi i

wymagajca prokreacji: taki rodzaj mioci ten ci jest, ktrym marne jednostki kochaj.

Wywodzi si on od Afrodyty wszetecznej i ogarnia kobiety i dzieci. Istnieje jednak

rwnie mio niebiaska, odpowiadajca Afrodycie niebiaskiej: ta mio jest czysta i

bezinteresowna. Odpowiada ethos i piknu, jej przedmiotem s peni ycia, inteligentni

mczyni, a nie dzieci i kobiety. Mio jawi si wic w dwch aspektach: koniecznoci

i bezinteresownoci.

c) Eryksimachos jest lekarzem. Nie zapominajmy, jak wan rol w wczesnej Grecji odgrywa medycyna; w pewien sposb wanie z niej zrodzia si filozofia istoty ywej.

Eryksimachos mwi o mioci z punktu widzenia lekarza. Take i dla niego mio jest

dwojaka i ma wiele przedmiotw. Kady byt kocha i pragnie; jeli jest zdrowy, kocha

pikne rzeczy; jeli jest chory ze. Medycyna jest sztuk wydobywania dobrych

pragnie w zalenoci od ciaa. Muzyka polega na harmonii bdcej pewnego rodzaju

mioci. Wszelka wiedza i wszelka sztuka polegaj na odkrywaniu mioci, harmonii.

Dla Eryksimacha mio jest wic harmoni zamieszkujc w rnych elementach

tworzcych zoono wiata czowieka.

d) Arystofanes jest komediopisarzem. Aby uchwyci istot mioci wystarczy poj, i pierwotnie czowiek by androgynem. Za kar zosta przecity przez bogw na p i odtd

nieustannie poszukuje swej drugiej poowy. Tak wic mio stanowi swego rodzaju gboki

instynkt, zakorzeniony w sercu mczyzny i kobiety. Jedno i drugie chce odnale utracon

jedno i to w wieloci, co nie jest rzecz prost. Ta mityczna i teologiczna wizja pozwala

stwierdzi, e jestemy istotami upadymi z powodu bezbonoci. Jedynym lekiem na nasz

upadek jest mio; pozwala ona odzyska doskonae ycie.

e) Agaton, retor i sofista. Kocha mioci atw i namitn. Mio ta jednak nie dojrzewa, pozostaje krucha i trawiona gorczk. Jest to mowa zakochanego i szczliwego

modzieca, ktry nie dostrzega ju niczego prcz swej mioci. Zdaniem Agatona

wszystko zostaje nam dane z mioci, ktra jest najmodszym i najpikniejszym spord

bogw.

Bohater Uczty

Wstaw cyfr od 1 do

5, gdzie 5

cakowicie si

zgadzam, ... 1

Dlaczego?

cakowicie si nie

zgadzam.

Fajdros

Pauzaniasz

Eryksimachos

Arystofanes

Agaton

wiczenie 69

Jakie s konsekwencje faktu, e mio pochodzi od Dostatku i Biedy?

Ot kiedy urodzia si Afrodyta, uczt bogowie wyprawiali, a midzy innymi by tam i Dostatek,

syn Rozwagi. Kiedy ju zjedli, przysza tam Bieda, eby sobie co wyebra, bo byo wszystkiego w

brd, i stana koo drzwi. Dostatek, upiwszy si nektarem (bo wina jeszcze nie byo), poszed do

ogrodu Zeusa i tam usn, ciko piany. A Biedzie si zachciao, jako i uboga bya, dziecko mie od

Dostatku; zaczem si przy nim pooya i pocza Erosa. I dlatego to Eros zosta towarzyszem i sug

Afrodyty, bo go na jej urodzinach spodzono, a z natury jest ju mionikiem, tego, co pikne, bo i

Afrodyta jest pikna. A e to syn Dostatku i Biedy, przeto mu taki los wypad: Przede wszystkim jest

to wieczny biedak; daleko mu do delikatnych rysw i do piknoci, jak si niejednemu wydaje;

niezgrabny jest i jak potyrcze wyglda, i boso chodzi, bezdomny po ziemi si wala, bez pocieli sypia

pod progiem gdzie albo przy drodze, dachu nigdy nie ma nad gow, bo taka ju jego natura po

matce, e z bied chodzi w parze. Ale po ojcu goni za tym, co pikne i co dobre, odwany, zuch. Tgi

myliwy, zawsze jakie wymyla sposoby, do rozumu dy, da sobie rady potrafi, a filozofuje cae

ycie, straszny czarodziej, truciciel czy sofista; ani to bg, ani czowiek. I jednego dnia to yje i

rozkwita, to umiera znowu i znowu z martwych powstaje, bo jest w nim natura ojcowska. A co tylko

zdobdzie, to na powrt traci. Tak e ani brakw nie cierpi, ani te nie opywa w dostatki. A jest

porodku pomidzy mdroci i gupot.

Platon, Uczta, tum. W. Witwicki, Warszawa 1984, s. 102-103.

1. Konsekwencje narodzin z matki Biedy:

2. Konsekwencje narodzin z ojca Dostatku:

wiczenie 70

Sprbuj nazwa opisane poniej rodzaje mioci zaproponowane przez w. Tomasza z Akwinu:

1. W tego rodzaju mioci urzeko mnie niezwyke dobro drugiej osoby. Rodzi si upodobanie, ktre jest skutkiem poznania. Bierze udzia caa moja osoba: mj rozum, wola, uczucia i

zmysy. Uczucia odgrywaj bardzo wan rol w ksztatowaniu si tego rodzaju mioci,

caym sob reaguj na ukazujce si dobro drugiej osoby. To odkryte dobro na mnie

dziaa, sprawia mi przyjemno, rozkosz. Mio czy si nierozerwalnie z przeyciem

wartoci spotkane