N G N H NG THẾ GIỚI - g n h ng thẾ giỚi v tỔng cỤc lm nghiỆp b nng nghiỆp v pht triỂn nng thn, viỆt nam Đnh gi mi trƢỜng chiẾn lƢỢc ...

  • Published on
    22-Feb-2018

  • View
    218

  • Download
    5

Transcript

  • N G N H N G T H G I I

    v

    T N G C C L M N G H I P

    B N N G N G H I P V P H T T R I N N N G T H N , V I T N A M

    NH GI MI TRNG CHIN LC S B

    I VI QUY HOCH TNG TH

    PHT TRIN V BO V RNG CA VIT NAM

    GIAI ON 2010-2020

    B N B O C O C U I C N G

    0 8 T H N G 1 1 N M 2 0 1 0

    T r u n g t m Q u c t v Q u n l M i t r n g ( V i t N a m )

    p h i h p v i

    C n g t y T N H H T v n D c h v I n t e g r a ( C n g h o S c )

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    2 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Quyn t chi trch nhim

    Bo co ny ch cung cp thng tin v khng bao gm li khuyn v mt php l hay

    chuyn mn chnh thc khc. Bo co cng khng c m bo v mt php l di

    bt c hnh thc no d l pht biu hay ng .

    Ni cch khc, cc tc gi s chu trch nhim v bo co ny. Nhng pht hin, nhn

    xt v kt lun nu trong bn bo co l ca cc tc gi v khng nht thit phi th

    hin quan im ca B Nng nghip v Pht trin Nng thn, Tng Cc Lm nghip

    hay Ngn hng Th gii.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    3 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Li cm n

    Bo co c cc chuyn gia sau y son tho: ng Jiri Dusik (Trng nhm), ng on

    Dim (Chuyn gia Chnh sch quc gia), b Thm Hng Phng (iu phi d n), Tin s L

    Thu Hoa (Chuyn gia kinh t mi trng), Tin s Nguyn Ph Hng (Chuyn gia lm

    nghip), ng Steven Hunt (Chuyn gia lm nghip), Tin s L Hong Lan (Chuyn gia nh

    gi mi trng chin lc), ng Richard Rastall (Chuyn gia qun l mi trng) v ng

    Martin Smutny (Chuyn gia nh gi mi trng chin lc). Tin s David Annandale (Cng

    ty Dch v T vn Integra) v ng Jeremy Carew Reid (Trung tm Quc t v Qun l Mi

    trng) c ng gp b sung cho bo co.

    D n c b Diji Chandrasekharan (Ngn hng Th gii), Tin s Nguyn B Ngi, b Phm

    Minh Thoa v ng Phm Mnh Cng (Tng Cc Lm nghip, B Nng nghip v Pht trin

    Nng thn) gim st qun l. ng L Hoi Nam (B Ti nguyn Mi trng) v cc b Nguyn

    Th Thu Lan, V Th Diu L v ng Douglas Graham (u t Ngn hng Th gii) cng

    cung cp thng tin b sung v c nhn xt gp cho bo co ny.

    Nhm nghin cu xin cm n i biu n t cc Cc/V thuc Tng Cc Lm nghip B

    NN-PTNT (Cc Kim lm, V Pht trin rng, V S dng rng, V K hoch Ti chnh,

    V Khoa hc Cng ngh v Hp tc Quc t), cc vin nghin cu, cc t chc phi chnh ph

    v i din nhm cc bn lin quan chnh tham d hi tho t chc ny 1-2/6/2010 v 18-

    19/8/2010.

    Nhm nghin cu xin c gi li cm n c bit ti ng L Cm Long (Phng K hoch,

    S NN-PTNT tnh Bc Kn); ng Hunh Trung Lun (Ph trng phng qun l d n S

    NN-PTNT tnh k Lk); ng Nguyn Tin Lm (Chi cc Trng chi Cc Lm nghip, S

    NN-PTNT tnh Ngh An); ng Nguyn Thnh Nhm (S NN-PTNT tnh Ngh An) nhit

    tnh tham gia h tr trong ton b qu trnh nghin cu v gip b tr cc cuc hp gia

    nhm nghin cu vi nhng bn cung cp thng tin ti tng tnh, h tr nhm nghin cu

    trong qu trnh kho st ti hin trng trong giai on u v ng gp kin bnh lun, iu

    phi kin ng gp cho d tho bo co ca nhm t vn.

    Nhm nghin cu xin cm n thng tin phn hi, ng gp ca cc cn b t 3 tnh th im

    Bc Kn, Ngh An v k Lk trong qu trnh nghin cu, c bit i din ca cc S lin

    quan nh S NN-PTNT (qun l ngun nc, thy li; kim sot l lt v thin tai; Trung tm

    khuyn nng khuyn lm); cc c quan lm nghip trn a bn tnh (Chi cc Kim lm, Chi

    cc Lm nghip, Ban qun l rng c dng; S TNMT, Ban Dn tc Min ni.

    Nhm nghin cu cng nhn c kin ng gp qu bu t cc ban qun l ca Vn Quc

    Gia Ba B, Vn Quc Gia Yok Don v Ban qun l rng phng h Nghi Lc, Ban qun l

    rng c dng Nam n. Nhm nghin cu xin chn thnh cm n Vin iu tra Quy hoch

    rng v Phn vin TQHR tnh Ngh An chia s thng tin, quan im v qu trnh lp quy

    hoch cp tnh v h tr, to iu kin cho nhm nghin cu tip cn thng tin cn thit.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    4 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Mc lc

    BN CH GII THUT NG V T VIT TT .................................................................... 6

    BO CO TM TT .................................................................................................................... 8

    KT QU CHNH .................................................................................................................. 8

    KIN KT LUN KHC ................................................................................................. 13

    1 LI GII THIU .................................................................................................................. 17

    2 MC TIU V PHM VI CA NH GI V PHNG PHP S DNG ............... 19

    2.1 YU CU MC TI VIT NAM ................................................................................. 19

    2.2 MC TIU CA NH GI MI TRNG CHIN LC NY .......................... 20

    2.3 PHNG THC TIP CN V PHNG PHP LUN ......................................... 20

    2.4. NHNG VN CHA R V HN CH CA BO CO MC ........................ 24

    2.5 CC HOT NG TIP THEO ................................................................................... 24

    3 CC XU TH C BN QUC GIA I VI NHNG U TIN V MI TRNG

    V X HI C LA CHN ......................................................................................... 25

    3.1 A DNG SINH HC: NHNG THAY I V MI TRNG SNG, S KT

    NI H SINH THI, V TNH A DNG CA H NG VT & THC VT

    C HU ....................................................................................................................... 25

    3.2 SINH K LIN QUAN TI T RNG: S TIP CN CC NGUN TI

    NGUYN V T AI, TO VIC LM, V PHC LI CA CC DN TC

    THIU S ....................................................................................................................... 34

    3.3 LU GI NGUN NC TRONG T RNG V BO V CHNG LI CC

    HIN TNG KH HU CC OAN ......................................................................... 42

    3.4 KH NNG LU GI CARBON CA RNG ........................................................... 47

    3.5 BUN BN G V CC LM SN XUYN BIN GII ........................................ 54

    3.6 BUN BN NG VT HOANG D BT HP PHP ........................................... 58

    4 TNG QUAN V CC QUY HOCH BO V V PHT TRIN RNG CA TNH

    C CHN ........................................................................................................................ 63

    4.1 GII THIU .................................................................................................................... 63

    4.2 TNG QUAN V QUY HOCH BO V V PHT TRIN RNG TNH NGH

    AN ................................................................................................................................... 66

    4.3 TNG QUAN QUY HOCH BO V PHT TRIN RNG TNH BC CN ....... 70

    4.4 TM TT TNG QUAN QUY HOCH BO V PHT TRIN RNG TNH K

    LK ................................................................................................................................. 73

    5 TC NG CA CC HOT NG QUN L RNG I VI NHNG U TIN

    MI TRNG V X HI TI MT S TNH LA CHN......................................... 79

    5.1 TC NG CA CC HOT NG QUN L RNG I VI CC VN

    LIN QUAN N A DNG SINH HC C XC NH TI CC TNH 79

    5.2 TC NG CA HOT NG QUN L RNG BN VNG CC TNH I

    VI SINH K V PHC LI CA NG BO DN TC THIU S .................. 86

    5.3 BO V RNG U NGUN, KH NNG GI NC V PHNG H

    PHNG NGA CC IU KIN KHI HU CC OAN V THIN TAI .. 93

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    5 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    5.4 TC NG CA HOT NG QUN L RNG TRONG TNH I VI LU

    GI CC BON RNG ................................................................................................... 97

    5.5 TC NG CA CC HOT NG QUN L RNG TI CC TNH I VI

    BUN BN G V NG VT HOANG D TRI PHP ...................................... 99

    6 CC VN KINH T..................................................................................................... 100

    6.1 GII THIU .................................................................................................................. 100

    6.2 TC NG KINH T CA HOT NG QUN L RNG ................................ 102

    6.3 LI CH V CHI PH LIN QUAN N NHNG XUT THAY I TRONG

    QUI HOCH QUN L RNG ................................................................................. 109

    7 TNG HP KHUYN NGH I VI QUY HOCH TNG TH NGNH LM

    NGHIP VIT NAM GIAI ON (2010-2020) ................................................................ 113

    PH LC ................................................................................................................................... 125

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    6 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    BN CH GII THUT NG V T VIT TT

    BKH Bin i Kh hu

    B NN&PTNT B Nng nghip v Pht trin Nng thn

    B L&TBXH B Lao ng Thng binh v X hi

    B TNMT B Ti nguyn v Mi trng

    CBD Cng c a dng sinh hc

    CDM C ch Pht trin sch

    CITES Cng c v bun bn Quc t cc loi nguy cp

    CKL Cc Kim lm

    CKLP Quy hoch bo v v pht trin rng

    CLPTLN Chin lc pht trin Lm nghip

    CoC Chui hnh trnh sn phm

    CPRGS Chin lc tng th v tng trng v xo i gim ngho

    CPVN Chnh ph Vit Nam

    CS-KH-CT Chnh sch, k hoch, chng trnh

    CQK Chin lc, qui hoch, k hoch

    CTXGN Chng trnh Xo i Gim ngho

    DRR Gim nh Ri ro Thin tai

    MC nh gi Mi trng Chin lc

    TM nh gi Tc ng Mi trng

    EPC Cam kt Bo v Mi trng

    FCPF Qu i tc Carbon Lm nghip

    FLEG Tng cng thc thi lm lut v qun tr

    FLEGT Tng cng thc thi lut php, qun tr v thng mi lm sn

    FSC Hi ng qun tr rng quc t (cp chng ch rng)

    GLN Giao t lm nghip

    ICEM Trung tm Quc t Qun l Mi trng

    IWRM Qun l tng hp Ngun nc

    KHPTKTXH K hoch Pht trin Kinh t X h

    Lut BVMT Lut Bo v Mi trng (2005)

    NBAP Chng trnh Hnh ng a dng sinh hc quc gia

    NTP Chng trnh Mc tiu quc gia

    PES Chi tr cc dch v mi trng

    PFES Chi tr dch v mi trng rng

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    7 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    QLRC Qun l rng cng ng

    RD Rng c dng

    REDD Gim pht thi t gim ph rng v suy thoi rng

    SERC Cm sng ngi ng nam

    SFEs Cc lm trng quc doanh

    S NN&PTNT S Nng nghip v Pht trin Nng thn

    S TNMT S Ti nguyn v Mi trng

    TCLN Tng Cc Lm nghip, B Nng nghip v Pht trin Nng thn

    UBND tnh y ban Nhn dn tnh

    UBND x y ban Nhn dn x

    VPA Hip nh i tc t nguyn

    WRM Qun l ngun nc

    WB Ngn hng Th gii

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    8 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    BO CO TM TT

    KT QU CHNH

    Tng cc Lm nghip trc thuc B Nng nghip v Pht trin Nng thn cng phi hp vi

    Ngn hng Th gii trin khai nh gi mi trng chin lc (MC) trong khun kh m

    phn khung v khon vay dnh cho chnh sch Pht trin Ci cch u t Cng gia Ngn

    hng Th gii v Chnh ph Vit Nam.

    MC ny lmt nh gi nhanh 03 quy hoch bo v pht trin rng (FPDPs) cp tnh, v a

    ra hng dn xy dng Quy hoch tng th Ngnh Lm nghip quc gia v ban hnh cc quyt

    nh ca Chnh ph trong ngnh lm nghip. iu tp trung vo cc vn di y c

    cp trong MC v c trng tm hng ti 5 vn chnh v kinh t, x hi, mi

    trngtrong ngnh lm nghip. Cc vn ny c xc nh thng qua cc cuc hp tham

    vn cc bn lin quan cp trung ng v cp tnh, c th l:

    a dng sinh hc: cc thay i v mi trng sng, kt ni sinh thi, tnh a dng ca cc

    loi ng vt v thc vt c hu;

    Sinh k lin quan n t rng: tip cn ti nguyn v t, to vic lm, cuc sng n nh

    ca ngi dn tc thiu s;

    Kh nng duy tr ngun nc ca rng v bo v chng li cc hin tng kh hu cc

    oan (bao gm cc ri ro trong thi k lt v kh hn).

    Bun bn g v ng vt hoang d xuyn bin gii v

    Tim nng lu gi carbon ca rng

    MC cp n cc mc tiu chnh sch lin quan do Chnh ph Vit Nam xc nh i vi

    tng lnh vc ny ng thi phc ha xu hng hin ti, cc nguyn nhn gc r hin ti v

    tng lai ca nhng xu hng ny v d bo xu hng tin trin trong tng lai ca chng.

    MC xem xt bi cnh lp quy hoch ngnh lm nghip v cung cp miu t tng quan v quy

    hoch QLBVR ca 03 tnh la chn l Bc Kn, k Lk v Ngh An. Tip n, MC a ra

    tng quan v nhng tc ng chnh v phn phn tch c bn nhng vn kinh t ch cht.

    Phn cui ca MC l nhng kin xut, khuyn ngh i vi qu trnh lp Quy hoch tng

    th Lm nghip giai on 2010-2020 v qu trnh ra quyt sch quy m ln hn lin quan ti

    ngnh lm nghip hoc xy dng quy hoch BVPTR cp tnh c tham vn cn b lm nghip

    cc cp trung ng, tnh, chuyn gia v cc bn lin quan. Ngoi nhng kin khuyn ngh

    a ra trong MC, nhm t vn cng xc nh 15 ni dung u tin cao sau y Chnh ph

    Vit Nam hoc B NN-PTNT hoc Tng cc Lm nghip xem xt.

    1. B NN&PTNT v B TNMT cn y nhanh vic hon thin thng t lin tch thng

    nht phn loi t v rng v phi kt hp giao rng vi giao t lm nghip

    thng qua:

    Phi hp phn loi rng v t lm nghip . Thng nht nh ngha v lm phn quc gia n nh hn ch chuyn i rng

    cho cc mc ch s dng khc Phi hp kim k/thng k rng v t lm

    nghip, bao gm o c lp bn a chnh v bn rng , cp giy chng nhn

    s dng t v rng v xc nh r rang trch nhim ca mi b (B NN-PTNN v

    B TNMT) trong qu trnh ny

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    9 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    C cc hng dn k thut c n gin ha cho phi hp gia o c lp bn

    a chnh v bn rng ph hp v chnh xc cho mc ch lm nghip

    Min, gim ph o c lp bn a chnh v rng i cho cc Ban qun l, cc

    cng ty, h gia nh v cng ng

    2. Chnh ph Vit Nam cn y mnh giao t rng sn xut cho cng ng v h gia

    nh ng thi thng qua mt chng trnh, chnh sch v qun l rng cng ng

    trn ton quc. V nguyn tc, rng sn xut cn c giao cho h gia nh (k c

    rng trng) v rng t nhin nn giao cho cng ng. Vic ny s l mt trong

    nhng cng c u tin bo v rng v to sinh k cho cng ng ngi dn sng ph

    thuc vo rng. Nhng hot ng sau y c xut cho vn ny:

    Chnh ph Vit Nam cn xem xt li Quyt nh s 178/2001/Q-TTg1; Quyt nh

    s 304/2005/Q-TTg2; Quyt nh s 134/2004

    3; Quyt nh s 135/1998/Q-

    TTg4; Ngh quyt 30a

    5 v.v thng qua vic kt hp cht ch cc chnh sch v c cu

    ng nht i vi vic giao rng v sau khi giao rng cho cc h gia nh v cng

    ng, c bit l cc dn tc thiu s ngho. Giao t lm nghip cn m bo giao

    nhiu hn cc din tch rng t nhin c cht lng tt cho cc h gia nh v cc

    cng ng (khng ch t trng). Nn giao rng giu (nu c) v rng c phc

    hi cho cc h gia nh hoc h tr ti chnh cho cc h trang tri chi ph bo v

    nhng din tch rng t nhin ngho hoc rng non ti sinh cho n khi c th khai

    thc. Vic thc hin cc c ch chi tr dch v mi trng rng v gim pht thi t

    gim ph rng v suy thoi rng (PFES/REDD) c th gim gnh nng ti chnh

    ca chnh ph Vit Nam lin kt vi nhng hot ng h tr ti chnh ny.

    Chnh ph Vit Nam cn xc nh r trong cc vn bn php lut c lin quan.n

    quyn ca ngi s dng rng c tham vn trong vic hoch nh cc chnh sch

    c tc ng n quyn hng dng ca ngi dn.

    Thay v cho t nhn thu t lm nghip, Chnh ph Vit Nam cn khuyn khch

    cc doanh nghip t nhn lin doanh lin kt vi cc cng ng v h gia nh cng

    qun l rng. Nu khng vic thay i ch s hu thng tc i sinh k ca

    nhng cng ng dn c sng ph thuc vo rng v c th khi ngun cho vic

    dn dn chuyn i t rng sang cc mc ch s dng khc.

    3. Tng cc Lm nghip cn th im v y mnh vic st nhp cc nhm h gia

    nh c giao rng thnh nhng nhm ln hn c th thc hin qun l rng

    cng ng hoc hp tc x qun l rng. Tng cc Lm nghip cn khuyn khch

    thit lp nhng nhm hp tc x lm nghip (hoc c cu tp th) qun l v tip th

    sn phm rng trng.

    Kh c th qun l cc din tch rng nh l, phn tn mt cch hiu qu v mang

    li li nhun. V vy, cn khuyn khch cc h gia nh, k c nhng ch rng s

    hu cc din tch rng ring bit, st nhp nhng din tch rng cng loi rng c

    cht lng v loi cy ging nhau thnh cc n v qun l mang li hiu qu

    1 ban hnh ngy 12/11/2001 v quyn v ngha v ca cc h gia nh v c nhn c giao, cho thu t lm

    nghip 2 ban hnh ngy 23/11/2005 v th nghim giao rng, khon bo v rng cho cc h gia nh v cng ng trong

    cc bun lng Ty Nguyn 3 v chnh sch h tr t sn xut, t nh v nc sch cho ng bo cc dn tc thiu s ngho 4 ban hnh ngy 31/7/1998 v ph duyt chng trnh pht trin kinh t x hi cho cc x c bit kh khn 5 v ph duyt chng trnh h tr gim ngho nhanh v bn vng cho 61 huyn ngho

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    10 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    cao hn trong bo v rng, lp k hoch, qun l, vn chuyn, khai thc, tip th v

    bn lm sn.

    4. B NN&PTNT cn y mnh hnh thc qun l rng tp th (ng qun l) rng

    c dng v rng phng h thng qua cho php s dng bn vng mt s ngun ti

    nguyn rng mang li li ch sinh k cho ngi dn cng ng sng ph thuc vo

    rng. Nhng hot ng sau y c xut cho vn ny:

    Cn sa i Quyt nh 186/2006/Q-TTg ban hnh ngy 14/8/2006 v Quy nh

    cm khai thc g v lm sn ngoi g t rng c dng cn c sa i cho

    php s dng bn vng mt s ti nguyn rng to ra li ch sinh k cho cng ng

    ngi dn sng ph thuc vo rng.

    Cn xy dng cc hng dn v c cu ng qun l rng, vai tr ca cc bn lin

    quan v phng thc h s phi hp vi cc c quan nh nc m khng qu cng

    nhc cho php hi ha s khc nhau v vn ha.

    Cn thit hnh thnh cc c ch th ch (nh c cn b iu phi x hi trong c

    cu cc ban qun l rng phng h v rng c dng6) cho cc hnh thc phi hp

    v qun tr rng v vn hnh h thng chia s li ch t PFES v REDD.

    5. Chnh ph Vit Nam cn ban hnh quyt nh cm cp tnh cp php chuyn i

    mc ch s dng rng ven bin v rng c dng trong tng lai (bt k quy m

    no). Quyt nh ny p dng cho tt c cc cng trnh c s h tng v cc hot ng

    khai thc bao gm cc thu in nh v ng giao thng khng cn thit cho qun l

    cc khu rng t nhin. Chnh ph Vit Nam cng cn xem xt kh nng chuyn giao

    thm quyn cho B NN&PTNT ph duyt chuyn i mc ch s dng trn quy

    m ln (hn 50 ha) cc khu rng t nhin thuc bt k loi rng no (sang mc

    ch nng nghip v cc hnh thc s dng khc. H thng ra quyt nh chuyn i

    rng hin nay cp tnh dng nh khng y .

    6. Tng cc Lm nghip cn hn ch trng rng trong rng khp v i tng rng ny

    ch nn gi li ch yu ti sinh t nhin. L tng nht l Chnh ph Vit Nam ban

    hnh tm ngng chuyn i rng khp Ty nguyn.

    7. B NN-PTNT cn chnh sa tiu ch xc nh rng t nhin ngho kit qun l

    tt hn vic chuyn i rng sang cc mc ch s dng khc v tp trung vo nhng

    n lc trng rng trn t lm nghip khng tim nng ti sinh. Cn xem xt li qu

    trnh phn loi rng v qu trnh ph duyt xc nh cc tc ng i vi vic mt

    rng trnh chuyn i mt s khu rng gi l ngho sang cc mc ch s dng

    khc.

    Cc tiu ch hin c ca B NN&PTNT v xc nh rng t nhin ngho kit cn

    c iu chnh (v d: tr lng g cy ng t hn 50m3/ha v t l ti sinh t hn

    1000 cy /ha i vi nhm IIIA1 (rng ngho) v cn quy nh c th hn na cho

    6 (Cc) c nhn s c u thc hon ton vi vai tr lin lc cng ng gia ban qun l rng ca nh nc v cc

    u ban nhn dn a phng. Ni cch khc vic ny yu cu phi c o to v xy dng nhn lc cng nh cc chi

    ph hot ng v chi ph vn hnh nhm vic ra quyt nh, qun tr v qun l chung c tnh tham gia cao v hp

    tc hn. Vic tch cc tham gia hn v chia s li ch hn vi cng ng c xut nh mt phng thc i vi

    vic to ra cc khuyn khch qun l v bo v rng bn vng v bo tn a dng sinh hc.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    11 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    tng loi rng. Nhng tiu ch ny cng cn xem xt cc gi tr DSH v cc iu

    kin c th ca tng tnh7.

    8. Chnh ph Vit Nam cn xc nh cc yu cu nghim ngt hn v bi hon hoc

    n b ti chnh i vi mi hot ng lm mt din tch rng ven bin, rng ngp

    mn v rng t nhin.

    Din tch rng trng mi khng th c cht lng v chc nng phng h tt nh rng

    t nhin c. Quy nh v bi hon mt rng thng qua trng rng ven bin mi cn yu

    cu thit lp nhng din tch rng ln hn nhiu so vi nhng din tch rng b

    chuyn i.

    Quy hoch BVPTR cn phc tho mt xut nh gi li vn ny v khi

    ng cng tc xy dng cc hng dn tng ng.

    ng thi, Chnh ph Vit Nam cn tng chi ph thit lp rng ngp mn cc chi

    ph hin thi quy nh c th trong cc nh mc k thut ca B NN&PTNT theo

    chng trnh 661 qu thp v phi c tng cao, c bit ti cc vng ct ven bin.

    H tr ti chnh cn trang tri cc chi ph cho dch v t vn8 trin khai nghin

    cu cc loi cy trng ph hp v cung cp hng dn k thut h tr trong qu

    trnh trng rng v sau trng rng m bo t l sng cao9. u t cho bo v

    rng ven bin v rng ngp mn cn tr thnh mt ni dung u tin ca cc chng

    trnh/d n REDD.

    9. B NN&PTNT cn nh gi ton din tc ng ca k hoch chuyn i rng t

    nhin sang rng trng cao su. Rng trng cao su khng c coi l rng v v vy

    cng cn nh gi tc ng mi trng.

    Theo Lut bo v mi trng, k hoch quc gia pht trin cy cao su phi l i

    tng cn nh gi mi trng chin lc v phi chnh sa li k hoch trn c s

    kt qu qu trnh nh gi ny.

    Tng cc Lm nghip cn s dng qu trnh ny xy dng cc tiu ch nghim

    khc cho php chuyn i rng c xut (rng t nhin hoc rng trng) sang

    trng cao su. Cc tiu ch ny nn khc bit gia yu cu p dng i vi cc cng

    ty v cc h gia nh bi v rng trng quy m nh c th to ra cc gii php sinh

    k kh thi hn v mt kinh t cho cc cng ng ngho v t tc hi vi mi trng

    hn.

    10. Chnh ph Vit Nam nn bt u cung cp ti chnh cho cc hot ng qun l tt

    c cc khu rng phng h v rng c dng ng thi tng c ch khuyn khch

    ti chnh cho cc hot ng bo v rng..

    Cn cho php cc tnh xc nh cc din tch rng u tin ph hp nhn h tr

    trn c s mc phng h xung yu.

    Chi ph cho cc cp ngnh bo v c TCLN, c quan lm nghip a phng sau

    khi tham vn vi cc BND huyn/x v cc Qu BVPTR cp tnh. Bo v rng

    7 Theo hai tnh Ngh An v k Lk phn loi rng suy thoi l rng ch c t hn ln lt 40m3/ha v 50m3/ha

    bo v chng li vic chuyn i tng bc v m rng din tch trng cao su. 8 V d cung cp bi Trung tm nghin cu Sinh thi Rng Ven bin hoc Phng Nghin cu Sinh thi cy c

    (MERD) trc thuc Trung tm Nghin cu Ti nguyn v Mi trng 9 Mc d vic ti trng cy thng c din ra cc khu vc trc y l rng t nhin ven bin, t l sng ca

    cy trng thng thp do t suy thoi. T l sng ca cy trng cao hn khi c cc chuyn gia gip t vn ng

    v vic trng cy

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    12 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    da vo cng ng l mt u tin vi s tham gia tch cc ca UBND x (Ban lm

    nghip x) nh l ngi i din tt c cc cng ng thn, bn trong x.

    11. Chnh ph Vit Nam cn tng cc khuyn khch ti chnh bo v rng v thc

    hin chi tr tm thi t ngn sch nh nc. Ph khon bo v rng l khng

    khuyn khch nng dn tch cc tham gia cc hot ng bo v rng.

    Khon chi tr ny cn c xc nh trn c s din tch rng ngho v rng non ti

    sinh hin c cng nh kh nng ti chnh ca Chnh ph Vit Nam.

    Chnh ph Vit Nam c th tng bc bt u trang tri cc chi ph ny thng qua

    cc ngun thu t cc hp ng chi tr dch v mi trng rng v chng trnh

    REDD vv... Dng nh s cn kh nhiu thi gian trc khi c FPES v REDD

    c thc hin v vy h tr ti chnh tm thi t Chnh ph chc chn l cn thit

    ngay k c khi cc c ch ny c xy dng th khng phi tt c cc din tch

    rng u thuc i tng p dng v v vy h tr ti chnh rt cn thit cho cc

    cng tc bo v rng hin c. Quy hoch BVPTRTQ cn cp phng thc cung

    cp cc h tr ti chnh tm thi ny cho hot ng bo v rng.

    12. B NN&PTNT cn y mnh cp chng ch rng FSC trong cc cng ty nh nc

    v t nhn.

    Cn xc nh din tch ti thiu m bo tnh kh thi v mt kinh t v v vy c th

    l yu cu bt buc. Cn c cc hot ng v qun l rng bn vng v chng ch

    rng ca FSC ti nhng khu rng do cc cng ty nh nc /t nhn v cc nhm h

    gia nh qun l.

    Trong iu kin ngn sch hn ch, B NN&PTNT cn huy ng h tr ODA

    dung ha cc c ch chng ch khc nhau v h tr cc cng ty trong qu trnh ng

    k xin cp chng ch rng nh hnh thc hp tc cng - t.

    13. B NN&PTNT cn ci thin h thng nh gi kinh t rng hin c m bo cc

    dch v sinh thi v cc gi tr kinh t ca sn phm v dch v t rng c quan tm

    y trong qu trnh ra quyt nh v cp ngn sch nh nc cho lnh vc lm

    nghip (u tin trc mt) v thit k cc h thng chi tr dch v mi trng rng

    v cc mc ph t khu vc t nhn (u tin di hn).

    Cn trnh by h thng mi v xc nh gi tr kinh t ca rng thng qua cc cuc

    hi tho cp cao v nng cao nhn thc vi cc c quan nh nc lin quan, bao

    gm Vn phng Chnh ph, B Cng Thng, B K hoch v u t, B Ti

    Chnh v.v.

    B NN&PTNT vi s h tr ca cc nh ti tr, cn nh gi cc h thng tng thu

    nhp khc nhau cho bo v rng thng qua rt nhiu cng c kinh t khc ngoi c

    ch PFES.

    14. B NN&PTNT v B TNMT cn ci thin mi quan h iu phi trong qun l bo

    v rng v mi trng. Cc bc u tin gm c:

    Nng cao s phi hp gia quy hoch rng v quy hoch s dng t (ngoi vic

    phi hp tng cng trong rng v cng tc kim k rng v qu trnh giao t rng

    nh xut trong phn khuyn ngh u tin # 1).

    Nng cao s phi hp chung gia B NN&PTNT v B TNMT lng ghp vi cc

    vn bo v rng trong quy hoch pht trin. C th t c iu ny khi bo

    m nh gi mi trng chin lc, nh gi nh hng mi trng hoc cam k

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    13 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    bo v mi trng ch ra ng cc vn qun l rng v s ha hn tham gia ca

    cc c quan c chc nng bo v rng trong qu trnh thc hin. Cc bc u tin

    cho thy c s phi hp trong MC (xem Ph lc), v B NN&PTNT v B

    TNMT c khuyn khch tham gia su hn na;

    Tng cng iu phi qun l rng v qun l ngun nc. Tng cc Lm nghip,

    ban qun l rng phng h u ngun v rng c dng, Cc Qun l ti nguyn

    nc (B NN&PTNT) v cc c quan chc nng lin quan n qun l lu vc

    sng cn tham gia vo qu trnh xy dng k hoch qun l nhng khu rng rng

    c chc nng phng h u ngun; v

    Nu cc hnh ng trn vn khng ph hp cho s phi hp nh nu trn th cn

    c mt thay i su sc hn gip to s hi ha trong vic bo v mi trng v

    bo v rng.

    15. B NN&PTNT cn ci thin vic gim st v qun l rng hiu quthng qua thit

    lp c quan theo di v nh gi cp trung ng v cp tnh; m bo ti nm 2015

    thc hin chng trnh iu tra rng chi tit giao rng v qun l rng, nh gi a

    dng sinh hc v hon thin c s d liu v ti nguyn rng quc gia v ti phm lin

    quan n ng vt hoang d; v khi ng chng trnh nghin cu v cc loi cy

    trng mi, ph hp v cc ngun sinh k thay th cho cng ng ngi dn sng ph

    thuc vo rng.

    Chng 7 trnh by tt c cc khuyn ngh a ra trong bo co MC ny. Ngi c cn

    nghin cu k tt c nhng khuyn ngh ny v rt nhiu khuyn ngh c mi lin kt cht ch

    vi nhau. Nhng khuyn ngh u tin cp phn trn phn nh kin ca nhm MC.

    Tng cc lm nghip hoc Ngn hng Th gii c th la chn nhng khuyn ngh u tin

    khc trn c s mi quan tm hoc nhu cu ra quyt nh ca mnh.

    KIN KT LUN KHC

    Kt thc bui hp tham vn cui cng t chc ngy 13/10/2010 gia nhm t vn MC v i

    din cp cao ca Tng Cc Lm nghip, 5 cu hi chnh c nu ra cho nhm MC.

    Nhm MC a ra cu tr li cho nhng cu hi ny nh sau:

    Cu hi 1: Lm th no hi ha cc quy trnh khc nhau v phn loi rng, s dng

    t v lp k hoch/quy hoch m B NN-PTNT v B TNMT hin ang p dng?

    B NN-PTNT v B TNMT ang xy dng mt thng t lin B lin kt iu tra rng v iu

    tra t trn ton quc v s c thc hin theo giai on 5 nm. Tuy nhin, cho n nay,

    thng t ny vn cha c hon thin.

    S khng r rng v khng ng b trong nh ngha rng trn t v c bit l phn loi t

    cha s dng v t trng s dng cho mc ch lm nghip to ra s nhm ln v l mt

    trong nhng tr ngi chnh i vi qu trnh ci cch ngnh lm nghip, k c lm chm tin

    thc hin giao t lm nghip, ci cch lm trng quc doanh v chia s li ch t dch v

    h sinh thi.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    14 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Thiu s phi hp lin ngnh trong s dng t v xy dng quy hoch v s thiu vng mt

    thng t lin b gia B NN-PTNT v B TNMT v phn loi s dng rng v t nh hng

    ti kh nng t c mc ch chnh sch lm nghip chung, bao gm mc ch gim bt bnh

    ng x hi, gim ngho v ci thin qun l mi trng.

    Lm r quan h s hu t v chim dng t ng thi y mnh qu trnh giao t lm

    nghip (trn c s , xy dng c ch chia s li ch bnh ng) cng l mt iu kin tin

    quyt thit k, xy dng v thc hin hiu qu chi tr dch v h sinh thi v c ch ton cu

    v gim pht thi t gim ph rng v suy thoi rng (REDD). Chnh ph Vit Nam cn nhn

    thc rng quy trnh, th tc phn loi s dng rng v t khng r rng c th khin vic s

    dng ngun vn REDD tr nn phc tp hn (ngun vn cp theo xut trnh Qu i tc v

    Ccbon Lm nghip ca Ngn hng Th gii, Chng trnh UN-REDD hoc cc sng kin

    REDD song phng khc, cc d n v chng trnh do cc nh ti tr h tr (GTZ, NORAD,

    JICA, vv).

    Cu hi 2: Lm th no qun l rng t nhin ca Vit Nam?

    Lm phn ca Vit Nam gm 10,2 triu ha rng t nhin trong phn ln l rng bo tn

    (phng h v c dng). T nhiu nm qua, rng t nhin b suy thoi ng k v nguyn

    nhn chnh l do s kim sot v qun l cha hiu qu ca cc c quan nh nc giao trch

    nhim qun l trn c s mt ch rng cho cc ban qun l rng ca nh nc, ng thi

    nghim cm cc hnh thc s dng ti nguyn trong rng c dng v s dng rt hn ch

    ngun ti nguyn trong rng phng h. Tuy nhin, cc ban qun l rng khng c ngun lc v

    con ngi, ti chnh, k thut c th thc s qun l rng hoc thc thi lut lm nghip v

    lut lin quan n ng vt hoang d hiu qu. V vy, quy hoch tng th giai on 2010

    2020 s cn phi xem xt nhiu yu t a ra quyt nh v phng thc qun l rng t

    nhin.

    Nhm MC a ra mt s khuyn ngh y mnh hnh thc ng qun l hoc t nht l

    phng php tip cn qun l phi hp i vi rng c dng v rng phng h, hin ang

    chim phn ln din tch rng t nhin Vit Nam. Gii php xut nhiu ln a ra tho

    lun Vit Nam l y mnh qun l phi hp (lm nghip cng ng) hoc ng qun l

    nhng din tch rng ny thng qua vic to c hi cho ngi dn a phng hoc cc

    cng ng ngi dn xung quanh sng ph thuc vo rng chia s quyn ra quyt nh

    v bo v rng. V qua , khuyn khch cng ng ngi dn a phng tch cc tham gia

    qun l nhng din tch rng c tm quan trng sinh thi ngoi vic n thun a ra trch

    nhim bo v rng. Mc ch ca ng qun l l chia s quyn ra quyt nh v li ch ra

    trong cc chnh sch ca chnh ph.

    Chi ph cao bo v rng dn n c rt nhiu xut chuyn i rng t nhin ngho kit

    thnh rng sn xut. Cu hi th 3 a ra l phi chng s khng th bo v hiu qu hn 1,2

    triu ha din tch rng t nhin ngho kit nu chuyn i loi rng ngho khng c kh nng

    ti sinh ny thnh rng trng sn xut hoc cy nng nghip.

    Cu hi 3: Liu 1,2 triu ha rng t nhin ngho kit c nn c chuyn thnh rng

    trng sn xut hay khng?

    Nhn chung, nhm MC khng ng h vic chuyn i t rng t nhin v loi rng ny c

    tm quan trng v gi tr a dng sinh hc v chc nng dch v mi trng sinh thi. Tuy

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    15 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    nhin, nhm nhn thc rng trong mt s trng hp, c th qun l v bo v hiu qu hn

    nhng din tch rng t nhin nng sut thp v rt ngho thng qua chuyn i thnh rng

    trng.

    Vic chuyn i rng t nhin ngho sang cc loi rng khc i hi cn c cc khi nim r

    hn v rng ngho, bi v ch nn cho php chuyn i nhng din tch rng t nhin thc s

    ngho v khng c tim nng ti sinh. Th hai, ch nn chuyn i rng t nhin ngho sang

    loi rng trng cc loi cy lm nghip (khng trng cy nng lm nghip nh cao su hoc

    du c) v khuyn khch trng rng hn giao theo kh nng c th ti to cy rng t nhin.

    Th ba, vic chuyn i bt k mt din tch rng t nhin bt k loi no vi quy m ln

    hn 50 ha th cn phi trin khai nh gi tc ng mi trng v vic chuyn i ny

    cn c cp trung ng l B NN-PTNT ph duyt. Cui cng, khng nn chuyn i

    din tch rng t nhin ngho trong rng c dng nhng din tch c th gi li ti

    sinh bt k rng c trng thi cht lng th no.

    Cu hi 4: Phng thc i mi lm trng quc doanh?

    i mi lm trng quc doanh (LTQD) l mt trong nhng trng tm chnh ca ngnh lm

    nghip Vit Nam trong nhng nm qua. Trong hn mt thp k qua, mc d nhiu kt qu

    ng k t c trong vic gim s lng LTQD nhng cc LTQD hin vn ang qun l

    37% tng din tch rng v t lm nghip Vit Nam.

    Tnh trng nhiu lm trng quc doanh khai thc rng qu mc trong nhng nm 1980 cho

    thy vo gia nhng nm 1990, che ph rng gim ng k v do din tch rng sn xut

    l rng t nhin b gim nn hu ht cc lm trng c t kh nng tr thnh n v sn xut c

    li. Nhiu lm trng quc doanh sn xut lm vo tnh trng n ngp u v tn ti ch yu

    nh vo ngun vn bo v v trng rng 661. Nu khng c s h tr ca nh nc trung ng

    th nhiu lm trng quc doanh s cn h tr ng k t ngun ngn sch tnh. Tuy nhin, c

    ch cp ngn sch hin thi cha khuyn khch thc hin ci cch v khng c g ngc nhin

    khi thy ch cn li mt vi lm trng tn ti trn a bn cc tnh (Ngn hng Th gii,

    200910

    ).

    Bo co MC ny khng cp n thng tin chi tit v phng thc thc y v ci thin

    tin trnh i mi lm trng quc doanh. Tuy nhin, t quan im pht trin bn vng, nhm

    MC ng h y mnh qu trnh ci cch LTQD v giao t lm nghip cho cng ng, h gia

    nh. Nhm cng ng h nhng LTQD ln hn v c tnh kh thi kinh t cao hn tr thnh

    cng ty lm nghip nh nc (nh mt s cng ty chuyn i nm 2007) hoc tng bc

    thit lp lin doanh vi cc cng ty ch bin g. Nhng doanh nghip t nhn ny cn c

    nh hnh tt hn u t vo rng v c bit vo nhng din tch rng ln c kh nng

    thng mi v c th c kh nng cung cp g ln.

    Trong qu trnh ci cch , c th chuyn i vai tr ca Chnh ph t ngi s dng tin

    thu u t vo cc cng ty lm nghip nh nc km hiu qu sang h tr to vic lm v

    pht trin bn vng nng thn ng thi tng cng kh nng cnh tranh ca ngnh lm

    10

    Ngn hng Th gii, 2009. Vit Nam: Lin kt chi tiu cng vi cc u tin chin lc trong ngnh lm nghip. Pht trin nng thn Ngn hng th gii, V ti nguyn v mi trng khu vc ng Nam , Thi Bnh Dng

    thng 11.2009

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    16 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    nghip v cng nghip ch bin g ca Vit Nam. Xut pht t quan im mi trng, song

    song vi cc hot ng h tr nh vy, mt mt cn a ra cc yu cu cc cng ty t

    nhn p dng qun l rng bn vng (gm chng ch rng theo FSC), mt khc tng cng

    gim st, kim sot v thc thi lut.

    Cu hi 5: Phng thc di di din tch canh tc nng nghip ra ngoi din tch rng?

    Vn sn xut nng nghip trong din tch t c rng v nhng mu thun ngun ti nguyn

    lin quan Vit Nam rt phc tp v cha ng rt nhiu yu t lch s v x hi. Nhm MC

    tin rng, chnh sch hin c ca chnh ph khng thc y ti nh c cc h gia nh v cng

    ng c truyn thng s dng t lm nghip canh tc nng nghip l chnh sch ng n.

    Gii php hp l hn i vi cng ng nng thn (thng l vng cao) l cp y din

    tch sn xut nng nghip cho h p ng nhu cu sinh k c bn,

    iu i hi c s tham vn cht ch vi cng ng trong qu trnh lp quy hoch s dng

    t c s tham gia cp c s. Cn thc y hn na hot ng ny thng qua h tr tt hn

    cho ngi nng dn a phng nng cao sn xut nng nghip. Mt trong nhng thch

    thc chnh l lm vic vi ngi dn a phng iu chnh tp qun du canh truyn thng

    vn khng cn bn vng trong mi trng cnh quan do con ngi chi phi. Tuy nhin, cn

    thc hin kim sot cht ch hn vic nhp c t do thn bn trong khi cc chnh sch pht

    trin cp vng, tnh v huyn cn tp trung vo vic hn ch m rng nhng din tch canh tc

    nng nghip nh vy v khuyn khch di c ra bn ngoi.

    Tuy nhin, mt yu t chnh tc ng n s pht trin hoc m rng sn xut nng nghip

    trong din tch rng l nhp c c k hoch. Trong nhiu trng hp, l sn phm ca

    chng trnh ti nh c lin quan n cc hot ng pht trin ln nh cc d n thy in.

    Cn tham vn sm hn v k hn ng thi lp k hoch nh c m bo p ng cc gii

    php x hi v mi trng ca nhng d n ny. Hin nay, cc cng ng dn c thng c

    chuyn khi vng s b ngp nc m khng cn nhc y v cc sinh k tng lai ca h

    v tim nng xung t v s dng ti nguyn trong tng lai (thng rng u ngun vng

    cao) ti cc khu vc giao thoa nng-lm nghip gia nhng ngi ti nh c v cng ng dn

    c a phng v do vy dn n tnh trng khai hoang/ti khai hoang din tch hin cha s

    dng trong chu k du canh. V vy, cn thit thc hin lp quy hoch ph hp v nh gi tc

    ng x hi/mi trng trc khi xy dng trnh v/hoc gim thiu c cc tc ng tim

    tng (v mt mt), cung cp n b y hoc cc gii php thay th v coi l trch nhim

    ca ch d n.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    17 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    1 LI GII THIU

    Nm 2009, Ngn hng Nh nc Vit Nam i din cho Chnh ph Vit Nam, m phn

    mt khon vay chnh sch Pht trin Ci cch u t Cng (PIR DPL) vi Ngn hng Th

    gii. Mc tiu ca PIR DPL l xy dng da trn s quyt tm ca chnh ph nhm ci tin

    nng cao chu trnh u t cng. Khon vay tp trung vo bn lnh vc chnh nhm ci tin chu

    trnh d n u t cng sao cho Chnh ph Vit Nam c th ci tin cht lng u t. Vi

    khon vay ny, Chnh ph Vit Nam nht tr lng ghp cng tc nh gi mi trng chin

    lc (MC) vo cc quy hoch pht trin tng th ti hai khu vc v hai lnh vc ch cht.

    Mt trong hai lnh vc ch cht l ngnh lm nghip v B Nng nghip v Pht trin Nng

    thn (B NN&PTNT) s chu trch nhim lng ghp MC vo trong k hoch pht trin tng

    th nhm thc hin Chin lc Pht trin Lm nghip quc gia.

    Trong bi cnh ny, Ngn hng Th gii ng h tr Tng cc Lm nghip (TCLN) B

    NN&PTNT tin hnh nh gi mi trng chin lc (MC) nhanh c thng tin cho xy

    dng Quy hoch BVPT rng (2011-2020) ca ngnh lm nghip. MC tin hnh mt nh

    gi nhanh cc Quy hoch bo v pht trin rng ca ba tnh, v a ra hng dn i vi Quy

    hoch BVPTR ton quc ca Ngnh Lm nghip v xa hn gip vic Chnh ph ra quyt nh

    ln hn cho ngnh lm nghip. MC cng xut mt s cn nhc v mt mi trng m cc

    c quan thm nh c lin quan c th xem xt khi nh gi v ph duyt cc k hoch cp tnh

    a vo Quy hoch BVPTR quc gia.

    Tip theo chng gii thiu ny, bo co MC c phn chia thnh by chng di y.

    Chng hai nu nhng yu cu ca MC ti Vit Nam v mc ch ca vic MC ny;

    phng thc tip cn v phng php ca MC, phm vi nh gi, cc bn lin quan ch cht

    c tham vn; v nhng iu khng chc chn trong nh gi.

    Chng ba trnh by nhng phn tch c bn i vi nm u tin v mt mi trng v x hi

    c cp trong MC ny. Cc u tin ny bao gm tng quan chi tit v cc mc tiu chnh

    sch, cc xu th, nhng nguyn nhn gc r v d bo din bin nhng thay i trong tng

    lai:

    a dng sinh hc (mt mi trng sng v ging loi, chia ct hnh lang v suy thoi

    rng)

    Mt sinh k (s tip cn cc ngun ti nguyn/t ai, cng n vic lm, quyn thc thi

    qun l cng ng, bo v di sn vn ho ca dn tc)

    Gim kh nng duy tr ngun nc ca rng (quan trng i vi vic qun l hn hn v

    lt li) v bo v chng li cc hin tng kh hu cc oan (lc, nng nng) v bo v

    phng chng chy rng.

    Cc kha cnh xuyn quc gia ca ngnh lm nghip Vit Nam

    Kh nng lu gi carbon ca rng (tng ln hay gim i)

    Chng bn vch ra bi cnh lp quy hoch tng th i vi ngnh lm nghip ti Vit Nam v

    a ra s tng quan v cc Quy hoch bo v v pht trin rng cp tnh c la chn l Bc

    Kn, k Lk v Ngh An.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    18 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Chng nm tm tt cc kt qu tng hp ca cc cuc tham vn cp tnh v nhng tc ng

    mi trng v x hi ca cc hot ng qun l rng c xc nh ti cc tnh Bc Kn, k

    Lk v Ngh An.

    Chng su a ra tng quan v nhng vn kinh t ch cht c lin quan ti cc xu th mi

    trng c bn, nhng chi ph vli ch kinh t mong i ca cc xut nu ra cho ngnh lm

    nghip.

    Chng by v chng cui cng tng kt nhng xut chnh c xy dng trong bn

    MC ny cho qu trnh lp Quy hoch BVPTR quc gia giai on 2010-2020. Chng ny

    cng bao gm nhng gi cho vic ra quyt nh ln hn lin quan ti ngnh lm nghip hoc

    xy dng cc K hoch bo v v pht trin rng cp tnh.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    19 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    2 MC TIU V PHM VI CA NH GI V PHNG PHP S DNG

    2.1 YU CU MC TI VIT NAM

    V mt khi nim, trong vng gn hai thp k qua MC c a vo trong khung php l

    thng qua Lut Bo v Mi trng nm 1993, vi quy nh a ra trong Ngh nh Chnh ph

    s 175/CP v Thng t s 490/TT-BKHCNMT TM khng ch phi c thc hin cp d

    n m c cho cc quy hoch tng th pht trin khu vc, ngnh, tnh, thnh ph v cc khu

    cng nghip. Trc nm 2005 ch c mt s MC c tin hnh th nghim, vi mc tiu

    thc y pht trin khung MC. Nm 2005, Lut Bo v Mi trng (LBVMT) c chnh

    sa v iu 14 mi c a vo vi yu cu tin hnh MC l nhim v bt buc i vi:

    1. Cc k hoch, quy hoch v chin lc pht trin kinh t x hi cp quc gia.

    2. Cc chin lc v quy hoch pht trin cc ngnh, lnh vc trn quy m c nc.

    3. Cc k hoch, quy hoch v chin lc pht trin kinh t x hi cp tnh hay khu vc.

    4. Cc k hoch s dng t, bo v v pht trin rng; khai thc v s dng cc ngun ti

    nguyn thin nhin khc trong phm vi lin tnh hay lin khu vc.

    5. Cc k hoch pht trin cc khu kinh t trng im.

    6. Quy hoch cc lu vc sng quy m lin tnh.

    Da trn yu cu ny, cc quy hoch/k hoch bo v v pht trin rng quy m lin tnh hay

    lin khu vc cn phi thc hin MC (xem mc 4 trn). Tun theo nhng quy nh ca iu

    16 LBVMT, MC cn cp ti cc vn sau:

    M t chung cc mc tiu quy hoch, phm vi v c im lin quan ti mi trng;

    M t chung cc iu kin t nhin, kinh t x hi v mi trng lin quan ti cc d n.

    Tin lng nhng tc ng xu i vi mi trng c th xy ra trong khi thc hin cc d

    n.

    Cung cp cc tham chiu v ngun gc ca s liu v cc phng php nh gi.

    Cc xut cho nhng nh hng v gii php tng th gii quyt cc vn mi trng

    trong qa trnh thc hin quy hoch.

    iu 15 ca Lut BVMT quy nh l bo co MC cn c chun b bi cc c quan xy

    dng chin lc, qui hoch, k hoch (CQK). iu quan trng cn lu l Lut BVMT yu

    cu bo co MC cn phi l mt phn ni dung khng th thiu c ca CQK v phi c

    chun b ng thi vi vic xy dng CQK tng ng.

    iu 17 ca Lut BVMT a ra cc quy nh v thm nh bo co MC. Cc bo co MC

    phi c hi ng thm nh nh gi v nhng kt qu thm nh bo co MC s l c s

    ph duyt CQK. B TN-MT chu trch nhim t chc hi ng thm nh i vi nhng

    CQK do Quc hi, Chnh ph v Th tng ph duyt. Cc b ch qun, cc c quan trc

    thuc Chnh ph v UBND cp tnh thnh lp cc hi ng thm nh bo co MC i vicc

    CQK thuc thm quyn ph duyt ca mnh.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    20 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    2.2 MC TIU CA NH GI MI TRNG CHIN LC NY

    V t trc ti nay cha c mt MC no c p dng trong ngnh lm nghip nn Ngn

    hng Th gii by t sn sng h tr k thut cho B Nng nghip v Pht trin Nng thn

    (B NN&PTNT) tin hnh MC nhm mc ch lng ghp MC, bao gm c chng trnh

    o to tp hun cho cc cn b ca B NN&PTNT v MC. p ng c vi s h tr

    ny, B NN&PTNT giao cho Tng cc Lm nghip (TCLN) l c quan u mi hp tc vi

    cc chuyn gia ca Ngn hng Th gii v MC v lng ghp nhng xut ch cht vo quy

    hoch BVPTR ca ngnh lm nghip.

    MC th nghim ny l kt qu ca qu trnh hp tc gia WB, TCLN v nhm chuyn gia

    tin hnh MC. Cn lu l MC ny khng tp trung vo chnh d tho Quy hoch BVPTR

    cu ngnh Lm nghip do Quy hoch tng th cha c xy dng khi qu trnh MC bt u.

    Thay vo , MC nh gi 03 Quy hoch bo v v pht trin rng cp tnh (Bc Kn,

    Ngh An v Dak Lak) c coi l i din cho nhng hot ng qun l rng khc nhau ti

    Vit Nam. Tnh logic ca vic nh gi l cc quy hoch ca tnh to dng c s cho quy

    hoch tng th v do vy chng c th cung cp mt minh ho tt v nhng vn lin quan

    ch cht v mt x hi v mi trng ca cc hot ng qun l rng c hoch nh v

    c th a vo quy hoch tng th lm nghip quc gia. Tuy nhin, v quy hoch cp tnh

    khng c yu cu tin hnh MC theo khung php l, nn MC ny cn phi c coi l

    mt d n th im c cc nh ti tr h tr m khng hon ton vn hnh theo quy nh

    php l ca Vit Nam i vi MC nh nu trn.

    2.3 PHNG THC TIP CN V PHNG PHP LUN

    MC ny thc cht l mt MC nhanh th nghim lng ghp cc vn pht trin bn vng

    vo cc chng trnh qun l v pht trin lm nghip cp tnh. Tuy nhin, do v nhiu tc

    ng c xc nh trong ngnh lm nghip thc s l c nguyn nhn ci r t nhng hot

    ng qun l ct li ang c s dng trong ngnh, nn MC ny cng xem xt cc vn

    v th ch v qun tr nh nc mc rng hn c lin quan ti cng tc qun l lm

    nghip.

    Phn vic chnh ca nh gi ny l a ra hng dn v nhng vn mi trng cn phi

    c xem xt cn nhc khi xy dng Quy hoch BVPTR ton quc cu ngnh Lm nghip giai

    on 2010-2020 (sau y gi l Quy hoch tng th); trong khi nh gi cc quy hoch Bo v

    v Pht trin rng cp tnh; hay trong qu trnh ra quyt nh ln hn ca ngnh lm nghip.

    Mc d MC ny c tnh cht c bit, on cng tc MC da trn nhng bc thc hin

    xut trong Bn Hng dn K thut Chung ca B TNMT v MC (2009). ph hp vi

    hng dn ny, MC c tin hnh thng qua nhng bc sau:

    1. Xc nh nhng mi quan tm u tin ca quc gia v mi trng v kinh t x hi

    nhng mi u tin ny s cn phi c cn nhc trong vic xy dng v ph duyt cc

    quy hoch lm nghip cp tnh v quy hoch tng th quc gia giai an 2010-2020;

    2. Xc nh xu hng chung i vi tng vn u tin v mi trng v kinh t x hi

    nu;

    3. nh gi tc ng ca 3 quy hoch lm nghip tnh i vi nhng u tin kinh t x hi v

    mi trng ny v xut nhng thay i trong cc hot ng qun l rng lin quan v

    cc c hi tng cng/ gim thiu tng ng;

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    21 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    4. nh gi v iu chnh nh gi ban u v chun b nhng xut chung cho vic ra

    quyt nh ln hn lin quan ti Quy hoch BVPTR quc gia

    5. Tng quan v nhng vn kinh t chnh ca nhng tc ng xc nh c v nhng

    xut a ra; v

    6. Trnh by nhng kt qu ca MC nhn c s tn thnh t TCLN v c quan cp quc gia cng nh cc bn lin quan khc.

    Mi mt bc trong cc bc ny c nu ngn gn di y nhm gii thch phng thc

    tip cn v phng php c la chn ca MC.

    2.3.1 BC 1: XC NH NHNG MI QUAN TM U TIN CA QUC

    GIA V MT MI TRNG V KINH T - X HI CN PHI

    C CN NHC TRONG VIC XY DNG V PH DUYT CC

    QUY HOCH LM NGHIP CP TNH V QUY HOCH TNG

    TH QUC GIA GIAI ON 2010-2020

    MC bt u bng vic tham vn xc nh cc vn lin quan ti tnh bn vng hay mi

    trng chin lc thch hp vi ngnh lm nghip c cp quc gia v cc tnh c la chn.

    on cng tc MC chun b mt danh mc ban u v cc vn mi trng ch cht cho

    qun l rng ti Vit Nam. Bn danh mc d tho ny c chnh sa v lp th t u tin

    trong hi tho a thnh phn u tin, trong thng nht xut nn tp trung MC vo

    cc mi quan tm u tin v mt mi trng v kinh t x hi sau y:

    Gim kh nng lu gi nc ca rng (quan trng i vi lt li v hn hn)

    a dng sinh hc (mt mi trng sng, chia ct cc hnh lang v suy thoi rng)

    Mt sinh k (tip cn vi t ai & ti nguyn, quyn thc hin qun l cng ng), bo v

    chng li cc hin tng kh hu cc oan: lc,, nng nng; phng chng chy rng

    Kh nng lu gi carbon rng (tng ln hay gim i)

    To cng n vic lm

    Cuc tham vn vi WB vo ngy 3 thng 6 nm 2010 gi m rng trng tm MC bng

    cch cng nu ln s mt i cc loi ng thc vt do sn bn tri php gy nn; bo v s a

    dng vn ho, phong cch sng hay ng bo dn tc t ngi v cc kha cnh xuyn quc gia

    ca ngnh lm nghip Vit Nam. Cuc tham vn vi TCLN ch yu xem xt danh sch

    xut nhng u tin v mt mi trng v kinh t x hi v gi nn nu li vn Kh nng

    thu gi carbon bng Khi lng d tr carbon rng cho r ngha hn.

    Chuyn gia ng iu chnh theo nhng gi ny v tp trung vo cc vn sau y

    trong MC ny:

    a dng sinh hc: nhng thay i v mi trng sng, s kt ni h sinh thi, v tnh a

    dng ca cc h ng thc vt c hu;

    Sinh k lin quan ti t lm nghip: tip cn vi ti nguyn, to cng n vic lm, v phc

    li ca ng bo dn tc t ngi;

    Kh nng lu gi nc ca rng v vic bo v chng li cc s kin kh hu cc

    oan (bao gm cc ri ro trong cc trn lt v hn hn);

    Bun bn g v ng thc vt hoang d xuyn bin gii; v

    Khi lng d tr carbon rng.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    22 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    2.3.2. BC 2: XC NH XU HNG CHUNG I VI TNG VN

    U TIN V MI TRNG V KINH T X HI NU;

    i vi mi mi quan tm v mt mi trng v kinh t x hi c xc nh, on cng

    tc chun b mt bn phn tch cc xu th chung (da trn cc thng tin th cp) cp cc

    vn sau:

    Xu th tng th trong mi quan tm v mt x hi v mi trng. Bn phn tch ny trnh

    by tnh hnh hin ti v xu th din bin trong qu kh.

    Nhng mc tiu chnh sch lin quan: Bn tng quan ny vch ra cc khuyn ngh ch cht

    v chnh sch, lut l v kinh t c xy dng i vi cc xu th ny.

    Nhng din bin hin ti ca xu th: phn tch ny c gng gii thch nguyn nhn xu

    th tin trin hin nay v nhng nguyn nhn ci r c th c trong ngnh lm nghip.

    D bo nhng thay i tng lai ca nhng din bin ny: Cc chuyn gia ch ra cc

    nhn t tng lai ch cht c th nh hng tch cc hoc tiu cc ti xu th hin ti khi

    khng thc hin K hoch Lm nghip Tng th Quc gia giai on 2010-2020. Bn phn

    tch cng bao gm vic xem xt c nhng tc ng tng lai ca bin i kh hu.

    D bo s tin trin trong tng lai ca xu th ny: trin vng trong tng lai c tho

    lun xem liu xu hng ny c t n bt k ngng chuyn quan trng no khng, v

    iu g c th lin quan n ngnh lm nghip.

    2.3.3.BC 3: NH GI S B V TC NG CA BA QUY HOCH

    BVPTR CP TNH V XUT NHNG THAY I TRONG CC

    HOT NG QUN L RNG LIN QUAN NHM GIM THIU

    NHNG TC NG XU V TNG CNG CC C HI

    on cng tc MC nghin cu cc quy hoch BVPTR cp tnh do TCLN cung cp v

    chun b cc nh gi s b phn nh cc kin ni b ca cc thnh vin trong on cng tc

    MC. i vi mi mt vn mi trng v kinh t x hi c xc nh, on cng tc

    MC xc nh nhng hot ng qun l rng ch yu c tc ng ng k d trc tip hay

    gin tip ln vn u tin v mi trng v kinh t x hi xc nh. Sau on cng tc

    MC xc nh nhng tc ng d kin c th c; nhng nguyn nhn ci r v th ch c

    th c; v a ra cc khuyn ngh i vi mi thay i c xut trong cc hot ng qun

    l rng lin quan.

    nh gi cng ch ra bn cht ca nhng tc ng d bo v kh nng cng nh ngha ca

    chng. nh gi cng cn nhc xem cc tc ng d bo c phi do cc vn th ch nh sau

    gy nn khng:

    S thiu nht qun trong cc vn bn lut, ngh nh v thng t lin quan;

    Quyn hn ca TCLN v CKL trong vic thc thi nhim v ca mnh;

    S p ng v s lng v nng lc cn b nhn vin theo di qun l thc hin;

    Ngn sch y ; v

    Phi hp vi cc ngnh khc.

    Bn phn tch ny dn ti vic xy dng cc kin ngh ban u i vi nhng thay i a ra

    trong nhng hot ng qun l rng lin quan. Nhm t vn xem xt xem nhng hot ng

    qun l rng c th c cc tc ng tch cc hay bt li ng k c cn c thc y, duy tr

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    23 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    hay phi thay i hoc ngn nga hay khng v xut cc iu kin cho vic thc hin nhng

    hot ng ny theo cchthn thin v mt mi trng.

    2.3.4.BC 4: NH GI V IU CHNH NH GI BAN U V

    CHUN B NHNG XUT CHUNG CHO VIC RA QUYT NH

    LN HN LIN QUAN TI QUY HOCH TNG TH LM NGHIP

    QUC GIA (QHBVPTRQG)

    Cc chuyn gia thc hin cc chuyn cng tc di ba tun tham vn cc Chi cc Lm

    nghip, S TNMT, S K hoch v u t, S NN&PTNT v cc c quan hay cc t chc phi

    chnh ph lin quan khc ti cc tnh c la chn nhm thm nh, kim chng v pht trin

    tip nhng nh gi ban u.

    Nhng thng tin v gi c c t cc tnh nyc s dng cp nht bo co nh gi.

    Trn 120 xut c th i vi nhng iu chnh ti u cc hot ng qun l rng lin quan

    c kin ngh. Nhng xut ny xem xt nhng thay i c th c trong cc hot dng

    qun l rng khc nhau v tim nng hon thin khun kh lut php v chnh sch; t chc

    th ch, nng lc cn b; v nhu cu thc y cng tc theo di gim st.

    Nhng gi c th trong d tho ny c nh gi thng qua mt cuc hi tho hai ngy c

    nhiu thnh phn tham gia v sau c iu chnh v m rng da trn nhng ng gp thu

    lm c. Nhm t vn cng tng hp a vo cc xut b sung ca WB.

    Sau 120 xut c th c tng hp thnh 50 xut tng th c cn nhc nhu cu ci

    tin vic thc hin cc vn mi trng v kinh t x hi ca ngnh lm nghip. Nhng

    xut cui cng ny khuyn ngh nhng thay i trong mi mt hot ng qun l rng v cng

    a ra nhng xut cho vic ra quyt nh rng ln hn lin quan ti ngnh lm nghip.

    2.3.5. BC 5: CHUN B MT TNG QUAN CC VN KINH T CHNH

    CA NHNG TC NG C XC NH V NHNG XUT

    NU RA

    Nhm t vn MC chun b phn tng quan ngn cc vn kinh t ch cht ca cc xu th

    mi trng c bn v d bo cc chi ph li ch kinh t ca nhng xut c a ra cho

    nhng thay i trong cc hot ng qun l rng c hoch nh.

    2.3.6. BC 6: TRNH BY NHNG KT QU CA MC NHN C

    S TN THNH T TCLN V CC C QUAN QUN L TRUNG

    NG CNG NH CC BN LIN QUAN

    Bn d tho bo co cui cng MC c bin son bng ting Anh v dch sang ting Vit.

    Vo thng 9 nm 2010, bo co c chia s cho cc cp chnh quyn trung ng v tnh,

    cc chuyn gia c lp v t chc phi chnh ph thu nhn thm cc kin.

    on t vn tho lun v nhng xut xy dng trong bo co MC thng qua cc cuc

    hp khng chnh thc vi lnh o TCLN (5/10/2010) v mt ngy hi tho chuyn (ngy

    14/10/2010) vi s tham gia ca cc cn b ch cht thc hin lp quy hoch tng th. Cuc

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    24 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    tho lun ny dn ti cc chnh sa cui cng v lp th t u tin cho cc xut trnh by

    trong bo co ny.

    2.4. NHNG VN CHA R V HN CH CA BO CO MC

    Bo co ny xem xt nhng xut a ra trong quy hoch BVPTR cp tnh v nhm rt ra

    nhng khuyn ngh cho quy hoch tng th lm nghip quc gia giai on 2011-2020. Phng

    php tip cn v phng php lun MC c la chn trn c s cc nguyn tc sau:

    So snh i ngu: MC xem xt thng tin t quy hoch 3 tnh v cc bo co nghin cu

    lm nghip cp quc gia;

    nh gi nhanh: nh gi thc hin trong thi gian 5 thng (t thng 6 thng 10.2010);

    Phng php tip cn c s tham gia v da trn s liu hin c: MC s dng thng tin

    trong cc bo co nghin cu lin quan v thng tin u vo t cc cn b cp cao, cc

    chuyn gia cp trung ng v cp tnh. Khng thu thp s liu s cp; v

    Nng cao nng lc: Vic trin khai thc hin MC ny l mt qu trnh va hc va lm

    i vi hu ht cc chuyn gia v cn b tham gia vo tin trnh ny.

    Tng cc Lm nghip (TCLN) v Ngn hng Th gii tch cc h tr trong sut qu trnh

    thc hin. TCLN h tr tip cn thng tin, tham vn vi cc tnh la chn, nghin cu xut

    ban u v cui cng do nhm MC a ra. Ngn hng Th gii kim tra ton b cc phn

    phn tch d tho do nhm t vn xy dng v ng gp kin chi tit i vi tng bc hot

    ng trong c tin trnh.

    Xem xt mc ch v bn cht ca MC ny, nhm t vn khng thy c nhng hn ch hoc

    vn cha r no c th nh hng ng k n gi tr ca nhng khuyn ngh a ra. Hn

    ch duy nht c th c l quy hoch BVPTR ca 3 tnh la chn c th khng mang tnh i

    din i vi cc vn qun l rng s c xem xt trong quy hoch lm nghip tng th giai

    on 2011 2020. Ri ro ny c nh gi l tng i nh bi v TCLN v nhm MC

    la chn cc tnh c v tr a l mang tnh i din ca ngnh lm nghip Vit Nam. Nhm

    MC xem xt cc vn lin quan n qun l rng min Bc, Ty nguyn v min

    Nam; ti vng ni, ng bng, vng ven bin, t ngp nc v c nhng vng c mt

    dn s thp v cao. Trng tm nghin cu ny cho php MC xem xt thn trng, k lng

    vn qun l nhng din tch rng t nhin ln cng nh nhng din tch vng ven th.

    2.5 CC HOT NG TIP THEO

    nh gi ny c ngha cung cp thng tinu vo cho qu trnh ra quyt nh v cng l mt

    ngun tham kho thc hin MC trong ngnh lm nghip Vit Nam trong tng lai.

    V d, ph hp vi nhng yu cu xy dng K hoch Qun l rng Quc gia giai on 2011

    2010, B NN-PTNT phn b ngun lc cho vic thc hin MC v nhng cn b s thc

    hin c khuyn khch s dng nhng phn lin quan trong bo co ny v tip tc pht trin

    hn na cung cp thng tin u vo cho qu trnh hoch nh chnh sch.

    Ngn hng Th gii cng c khuyn khch xem xt cc kt qu ca bo co ny trong qu

    trnh lp k hoch h tr REDD Vit Nam v trong qu trnh xy dng bo co nh gi mi

    trng v x hi.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    25 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    3 CC XU TH C BN QUC GIA I VI NHNG U TIN V MI TRNG V X HI C LA CHN

    Chng ny trnh by nhng xu th tng quan i vi mi mt u tin v mi trng v kinh

    t x hi lin quan ti cng tc qun l rng ti Vit Nam c xc nh thng qua cc cuc

    tham vn vi cc bn tham gia lin quan khi bt u qu trnh MC. Cc phn tch ring

    c chun b cho tng ch :

    a dng sinh hc: Nhng thay i v mi trng sng, s lin kt ca cc h sinh thi, v

    s a dng cc h ng thc vt c hu;

    Sinh k lin quan ti t rng: s tip cn cc ngun ti nguyn v t ai, cng nh phc

    li ca cc dn tc t ngi;

    Kh nng lu gi ngun nc ca rng v cng tc bo v rng chng li cc hin tng

    kh hu cc oan (bao gm nhng ri ro trong khi lt bo v hn hn);

    Thng mi xuyn bin gii v g v ng thc vt hoang d; v

    Kh nng lu gi carbon rng.

    3.1 A DNG SINH HC: NHNG THAY I V MI TRNG SNG,

    S KT NI H SINH THI, V TNH A DNG CA H NG

    VT & THC VT C HU

    3.1.1 TRNH BY VN

    Vit Nam l mt trong mi nc c a dng sinh hc cao nht trn hnh tinh bao gm khong

    10% cc loi trn th gii, trong khi ch chim c 1% din tch t (Ngn hng Th gii,

    200211

    ). Di sn thin nhin giu c bao gm mt s loi ni ting nht trn th gii nh h v

    voi cng nh c nm trong 25 loi linh trng qu him nht trn th gii, v cng l ni c

    hn 13,000 loi thc vt. Phn ln mc a dng cao c bit ny xut pht t kh hu v

    a l ring c duy nht v i li c ngha l c rt nhiu cc vng sinh thi, cc h sinh thi

    v mi trng sng khc nhau v do vy c cp c hu cao. Tuy nhin, cc h sinh thi

    rng c gi tr sinh hc cao nht ti Vit Nam nu so snh vi cc h sinh thi khc nh ng

    c, t lin hay cc dy ni vi (B TNMT, 200812

    ).

    Tuy vy, ng thi Vit Nam hin cng l mnh t qu hng ca hn 88 triu dn v th

    trng ny kt hp vi s t do kinh t kch thch s tng trng kinh t k diu vi tng

    trng hng nm GDP l 78% duy tr sut t nhng nm 1990 v thp k u ca thin nin

    k mi. Mc d vy, s tng trng kinh t ny cng bc l nhng im yu ca n. Nhng

    khu rng, mt nc nh bt thy sn, t ai v ngun nc quc gia thng xuyn b s

    dng mt cch khng bn vng v ti mt s khu vc cht lng mi trng b suy thoi

    nghim trng. Di sn thin nhin c bit ca Vit Nam i mt vi nhng thch thc suy

    thoi ng k (ICEM, 200313

    ).

    11 Bo co din bin mi trng Vit Nam 2002, Ngn hng Th gii, H Ni 12 B TNMT, Tng cc Mi trng Vit Nam, Bo co quc gia ln th IV ca Vit Nam thc hin cng c a

    dng sinh hc, H Ni 2008 13 ICEM, 2003: Bo co quc gia Vit Nam v cc khu vc c bo v v pht trin, Bo co khu vc c bo v

    v pht trin ti vng h lu sng M Kng, Indooroopilly, Queensland, c. 60 pp.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    26 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Tc ng tim tng ca cc quy hoch ngnh lm nghip n s mt i a dng sinh hc v

    mi trng sng, s lin kt h sinh thi v suy thoi rng dy ln mt mi quan tm u

    tin rt cao trong tt c cc bn tham gia c tham vn. V mt k thut c rt nhiu nhng

    vn v mt mi trng nhng chng u ni kt vi nhau n c th c gp chung li

    thnh mt nhm. Vn mi trng b e do y l khng c xem xt cn nhc ng

    n v a dng sinh hc v cc vn c lin quan ca s chia ct mi trng sng v s suy

    thoi rng trong cc hot ng qun l v quy hoch rng , cc xu th mt i s a dng sinh

    hc hin ti c th tip tc v tnh hnh c th b trm trng thm rt nhiu.

    3.1.2 BI CNH CHNH SCH V PHP LUT V mt chnh sch Chnh ph Vit Nam c bc tin ng k trong vic gii quyt vn

    suy gim che ph rng, suy thoi rng v mt a dng sinh hc. iu ny bao hm vic

    Vit nam tr thnh thnh vin ca mt s cc hip c v cng c quc t nh Cng c a

    dng sinh hc (CBD), Cng c quc t v bun bn cc loi qu him (CITES) v Cng c

    RAMSAR. Chnh ph cng xy dng mt lot cc chnh sch v chin lc quc gia ph hp

    bo v rng v ng vt hoang d.

    Chin lc Pht trin Lm nghip ti nm 2020 (Chin lc Pht trin Lm nghip nm 2007)

    cng nhn rng din tch rng tuy c tng ln nhng cht lng v tnh a dng sinh hc ca

    rng t nhin cp giu v trung bnh vn tip tc b suy gim do nhng thay i cc mc

    ch s dng rng, khai thc qu mc, cht ph g tri php, tp qun nng nghip t rng

    lm nng. Nhm ng ph li vi nhng vn ny Chin lc Lm nghip cam kt phc hi

    che ph rng ln ti 47% vo nm 2020. Chin lc xut cc bin php c bit tn

    thnh nhng tc dng ca qun l rng bn vng bng s tp trung tho ng vo vic lm

    giu rng, ti sinh rng v bo v lm phn rng hin ti (c bit l nhng din tch rng t

    nhin giu). Cc khu rng c dng (hay cc khu c bo v) cng c c bit ch trng

    vi mc ch lm tng din tch ca chng t 1.9 ln 2.2 triu ha vo nm 2010.

    Nhng u tin trong Chin lc Qun l i vi h thng khu bo tn ti nm 2010 (MASPAS,

    2003) bao gm vic xy dng mt khung php l cho tt c cc vn lin quan ti cng tc

    bo tn a dng sinh hc v qun l cc khu rng c dng; ci cch th ch thnh lp ra

    mt c quan c lp ring c hiu qu cao dnh ring cho cng tc bo tn; Xy dng cc lin

    kt truyn thng chnh thc gia cc ban qun l v cc c quan chu trch nhim v cng tc

    xy dng vng m nh gi cc quyt nh v pht trin c nhng khu vc bo tn v

    cc vng m; v nng cao nng lc th ch ca gim c v cn b nhn vin cc khu bo tn

    cng vi cc bin php khc.

    D n Trng mi 5 triu hc ta rng (1998-2010): Cng c bit n vi tn gi l Chng

    trnh 661 nhm phc hi che ph rng ch yu trn t trng/ t suy thoi v to c hi ni

    kt mi trng sng trong rng v to ra cc khu rng m nhm gim nhng hiu ng bn

    l ln cc khu bo tn.

    K hoch Hnh ng a dng sinh hc quc gia (NBAP, 2007): Mt s mc tiu chnh ca

    NBAP l: cng c v xy dng h thng rng c dng; ti sinh 50% rng u ngun b suy

    thoi; bo v hiu qu nhng loi ng thc vt qu him v c gi tr ang b e do tut

    chng; xy dng 1,2 triu hecta t ngp nc v khu bo tn bin cp quc gia v quc t; ti

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    27 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    sinh hn 200.000 hecta rng ngp mn; pht trin cc d n trnh din s dng bn vng cc

    ngun ng thc vt; kim sot, phng nga v dng ngay vic khai thc, bun bn, v tiu th

    cc loi hoang d qu him; kim tra 100% cc loi v ngun gien nhp khu; gio dc v

    nng cao nhn thc v bo tn tnh a dng sinh hc, pht trin v s dng bn vng cho

    50% dn s thng xuyn nhn c thng tin v a dng sinh hc.

    Nhng mc tiu chnh sch nu ra di y c i km vi mt lot cc vn bn php lut h

    tr bao gm:

    Lut Bo v v Pht trin rng (2004)

    Lut a dng sinh hc (2008) cho php th im chi tr cc dch v mi trng, y mnh giao t giao rng, a dng ha cc ngun thu nhp i vi khu bo tn, c thm vn

    cho vic nghin cu v mi trng v bo tn a dng sinh hc v bo tn thc y

    cng tc bo tn a dng sinh hc ca Vit Nam ln mt tm cao mi.

    Lut t ai (2004) v Quyt nh 304 ca Chnh ph Vit Nam lin quan ti vic giao t giao rng cho vng Ty nguyn

    Lut Bo v mi trng (2005)

    Quyt nh 08 lin quan ti qun l v T chc Rng c dng

    Quyt nh 186 ban hnh quy nh v qun l rng

    Quyt nh 82 cm bun bn cc loi qu him

    Quyt nh 178 v giao t rng cho cc h gia nh v c nhn

    3.1.3 XU TH DIN BIN TRONG QU KH V TNH HNH HIN NAY

    V A DNG SINH HC TRONG CC KHU RNG

    Din tch che ph rng b gim ng k trong cc thp nin va qua (c bit trong nhng

    nm 1970 v 1980). Tuy nhin, t nm 1990 c th thy c thnh cng nht nh trong vic

    phc hi che ph rng (xem bng di y). Du vy, xu th ny ch yu l do tng cc

    din tch rng trng, trong khi din tch rng t nhin mang tnh a dng sinh hc cao th li b

    gim xung ng k (bo co quc gia ln th 4 cho CBD, 2008).

    Nm t rng (ha) che ph rng

    (%) Tng s T nhin Rng trng

    1998 9.432.900 8.099.858 1.333.042 28,80

    1999 10.915.592 9.444.198 1.471.394 33,20

    2000 11.314.626 9.675.700 1.638.926 34,40

    2001 11.685.835 9.942.920 1.742.915 35,50

    2002 11.784.589 9.865.020 1.919.569 35,80

    2003 12.094.517 10.004.709 2.089.808 36,10

    2004 12.306.805 10.088.288 2.218.517 36,70

    2005 12.616.700 10.283.173 2.333.527 37,00

    2006 12.873.850 10.410.141 2.463.709 38,00

    2007 12.895.396 10.340.284 2.555.112 38,20

    2008 13.118.773 10.348.591 2.770.182 38,70

    2009 13,258,842 10,339,305 2,919,538 39.10

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    28 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Ngun: Bo co din bin Mi trng Vit Nam (Ngn hng Th gii 2005)

    Chnh ph Vit Nam c n lc i ph vi s mt rng bng cch m rng ng k h

    thng rng c dng (xem biu bn tri di y). Tuy vy, phi tha nhn l cht lng

    che ph rng t nhin giu gim st nghim trng ch yu l do s chia ct mi trng

    sng v suy thoi rng (xem biu bn phi di y).

    c bit, cc khu rng ngp mn suy gim ng k do s gia tng dn s khu vc ng

    bng ven bin v s pht trin nhanh ca vic nui trng thu sn (nht l nui tm). Biu

    sau y minh ha mc suy gim nhanh chng cho n nm 1999, v xu hng ny vn tip

    tc cho n hm nay.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    29 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Ngun: Khi qut rng ngp mn Vit Nam, D n ngn chn xu th suy thoi mi trng

    Bin ng v Vnh Thi Lan, Phn cam kt v Rng ngp mn, 2005

    V d trn cc bn di y minh ho xu th ny t nm 1965 (tri) v nm 2001 (phi) ti

    tnh cc Nam l C Mau.

    Ngun: Trch trong Bo co quc gia ln th IV ca Vit Nam thc hin cng c a dng

    sinh hc nm 2008, B TNMT

    3.1.4 NHNG DIN BIN HIN TI V A DNG SINH HC V MT

    MI TRNG SNG, S LIN KT V SUY THOI

    Cc cng ng ti Vit Nam c truyn thng lu i s dng ti nguyn thin nhin. H ph

    thuc vo mi trng sng t nhin nh l ngun cung cp lng thc thc phm, nhin liu,

    v cc nguyn vt liu xy dng. Cc hnh thc truyn thng khai thc ti nguyn thin nhin

    c th c thc hin bn vng nhm p ng cc nhu cu sinh k khi dn s c mt thp.

    Nhng cc thp nin gn y chng kin nhng thay i cha tng xy ra v mt kinh t, x

    hi v nhn khu hc. Dn s c vng nng thn v thnh th u tng ln v cc m hnh

    tiu th ca dn thnh th thay i. Kt qu ca nhng thay i ny ls khai thc qu mc

    ngun ti nguyn thin nhin v vic hoch nh pht trin khng ph hp, iu a ti

    nhng tc ng ng k ln s a dng sinh hc (Ngn hng Th gii 200514

    ).

    S mt i cc h sinh thi v tnh a dng sinh hc ch yu l do s mt rng v suy thoi rng

    gy nn, c bit l do cc nguyn nhn sau:

    14 Ngn hng Th gii 2005, Bo co din bin Mi trng Vit Nam: a dng sinh hc

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    30 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    m rng canh tc nng nghip v vic chuyn i t lm nghip sang nng nghip (cc

    cng ng sinh sng trong 80% RD ti Vit Nam v 100% cc khu ny b ngi dn v

    cc cng ng sng trong v xung quanh RD s dng),

    chuyn i t lm nghip sang cc mc ch s dng khc (xy dng thy in, khai m,

    xy dng c s h tng giao thng, nui trng thu sn) v ni chung thiu s xem xt v

    mi trng trong pht trin c s h tng,

    trng rng v khai thc g trong rng t nhin v khai thc khng bn vng g v lm sn

    ngoi g,

    cht ph tri php (ti 2 triu m3 /nm) cng nh khai thc hp php khng bn vng dn

    ti vic khai thc qu mc rng v chy rng.

    tiu th ng vt hoang d (nm 2002 xp x 3.050 tn ng vt hoang d vi s tin ln

    n 66 triu USD15

    ), thu hi trm cy rng

    cc loi xm ln, v

    nhng tc ng ngy cng tng ln ca bin i kh hu i vi cc h sinh thi v a dng

    sinh hc.

    Mc d c nhng thnh tu, chnh sch v quy hoch, tin t cc mc tiu vn cn hn

    ch v cng tc thc thi chnh sch v lut php vn cn yu km v mt s l do.. Cc vn

    sau c th c xem xt nh l cc nguyn nhn gc r ca nhng din bin nu trn:

    Nng lc th ch: Nng lc th ch, c bit l cp tnh vn cn yu km v v mt bo tn

    a dng sinh hc th s yu km ny c th hin trong vic cc cn b qun l khu bo v,

    nhn vin ph trch k thut kim lm u khng c bng cp ph hp cng nh khng c cc

    chng trnh o to ti ch thng xuyn v c th ch ho. H qu l ti Vit Nam thc s

    khng c khu rng phng h/ c dng no c c cn b nhn vin c trnh v nh

    gia nng lc ca 1.400 cn b ca Cc Kim lm ti hn 20 tnh ch ra l nng lc ca cn

    b nhn vin kim lm khng p ng cc tiu chun nng lc ASEAN (ARCBC, 200316

    ):

    trung bnh ch c 17-34% cn b c k nng v kin thc cn thit qun l v bo v a

    dng sinh hc (FRR, 2007 cha xut bn17

    ). Qu y thc lm nghip (Trust Fund for Forestry-

    TFF) c bit v hin nay d n Xy dng Nng lc cho Bo tn a dng sinh hc (CBBC)

    ang n lc xy dng mt b gio trnh o to thch hp v cc tiu chun th ch, nhng con

    ng i ti ch vn cn rt xa vi.

    Cc c ch iu phi th ch v lp k hoch lin ngnh: Nh v d v s thc thi lin ngnh

    nu trn th vn cn rt nhiu tr ngi trong vic iu phi v lp k hoch lin ngnh. c

    nhiu tin b v mt thay i chnh sch v lut php trong lnh vc ny, c bit thng qua

    Quyt nh s 192 (2003) ca Th tng Chnh ph, Lut Bo v v Pht trin rng nm 2004

    v Quyt nh s 186 (2006) gii thiu khi nim vng m. Tuy nhin, do thiu hng dn

    chnh sch r rng v cn tn ng tng i nhiu vn khng chc chn v vic thc t cc

    vng m c qun l nh th no. Nhiu vic trong xut pht t c cu th ch ca qun

    15

    Nguyn Vn Song, 2008, Thc trng mua bn,gii php bo tn cc loi ng vt hoang d ti Vit Nam. Tp ch Mi trng v Xy dng cun 17 s 2 ra thng 6 nm 2008 145-165 16

    Appleton, M. R., Texon, G.I. & Uriarte, M.T. (2003) Tiu chun nng lc i vi cc cng vic trong khu botn ti ng Nam . Trung tm khu vc hip hi cc nc ng Nam v Bo tn a dng sinh hc Los

    Baos, Philippines. 104pp. 17

    Da trn thng tin tng hp bi FRR Ltd thng qua cc kha o to khc nhau cho nhn vin trong cc khu botn trong khong thi gian nm 2003-2007 (cc d n bao gm UNDP/GEF: Xy dng cc Khu bo tn nhm

    Bo v Ti nguyn Thin nhin trn C s Sinh thi Cnh quan (PARC); EC: D n Lm nghip X hi v Bo tn

    Thin nhin (SFNC); GTZ D n Qun l VQG Tam o v vng m (TDMP) v cc d n khc).

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    31 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    tr nh nc Vit Nam v thc t l t ai c giao trn c s mt ch s hu v c c

    quan c thm quyn qun l v d nh Ban Qun l Rng Phng h u ngun. H qu l cc

    din tch c rng c xu hng c qun l tch bit m khng phi l mt phn ca cnh

    quan rng ln hn. Rt cn xc nh c mt h thng xy dng cc k hoch bo tn i

    vi cc khu vc v cc tnh c a dng sinh hc. Cng tc lp k hoch pht trin kinh t x

    hi ca cc ngnh v cp tnh cn phi tip tc tin hnh trn c s ca nhng tiu chun, tnh

    an ton v hng dn lin quan ti cc din tch c gi tr bo tn ny. Cc phng thc tip

    cn sinh thi cnh quan c th nghim trn khp Vit Nam trong sut 10 nm qua18

    (cc

    d n PARC, Hnh lang ca ADB, d n Trung Trng Sn ca WWF) c cp trong v lin

    tnh nhng vn cn thiu s th ch ho mt cch h thng nhng phng thc tip cn ny.

    Kho st k lng vic chuyn i t lm nghip thng qua TM v MC cn hn ch :

    TM cp d n hin ti ang c p dng ngy cng nhiu nhng vn c thch thc do thiu

    nng lc (v ngn sch) nht l v mt p dng v theo di gim st19

    ti cp tnh. V d mt

    TM gn y v con ng ct i Khu Bo tn Du Gia v phc v cho mt khu m b khai

    thc tri php t trc trong khu vc vng li ti vn quc gia thuc tnh Cao Bng l mt v

    d hay. TM ch quan tm n bi v ting n, l cc vn mi trng khng c dnh dng

    ti s chia ct mi trng sng hoc nhng tc ng ln mt trong cc loi linh trng qu

    him nht trn th gii ang sinh sng trong cc khu rng k bn. TM cho mt con ng

    chia i vn quc gia Ch Yang Sin cng tng t. MC c th trong ngnh lm nghip

    hin ti ch mi ang c p dng v cha c coi l phn bt buc ca cng tc lp k

    hoch v pht trin ngnh lm nghip.

    Nhn thc hn ch: Thiu nhn thc v cc khi nim, chnh sch, php lut v mi trng

    thng c vin dn nh l mt l do dn tica nhng vi phm ca cng chng cng nh l

    nguyn nhn ca vic thc hin qun l rng yu km ti cc cp a phng.

    Tham nhng, trch nhim gii trnh v tnh minh bch: Tham nhng v thiu tnh minh bch

    nh hng nghim trng ti tnh nguyn vn h sinh thi v s a dng sinh hc khng ch ca

    cc khu rng Vit Nam m c cc nc lng ging na. Tnh hnh tng t mi ni ln i

    vi vic bun bn ng vt hoang d bt hp php khi cc khu rng Vit Nam bt u biu l

    hi chng rng trng rng (bo co nm 200520

    ca Ngn hng Th gii).

    3.1.5 NHNG DIN BIN TRONG TNG LAI V S SUY THOI A

    DNG SINH HC TRONG CC KHU RNG

    S suy thoi a dng sinh hc lin quan ti rng trong tng lai c th b nh hng nghim

    trng ty theo s xu ihoc tt ln trong cc din bin gy nn suy thoi a dng sinh hc

    18

    The UNDP/GEF Xy dng cc Khu bo tn nhm Bo v Ti nguyn Thin nhin trn C s Sinh thi Cnh quan (PARC) ti Ba B Na Hang D n bo tn VQG Yok Don, ADB: D n hnh lang xanh;, WWF Trung Trng

    Sn, WB/GEF h tr D n bo tn cnh quan di ni vi P Lung Cc Phng; UNDP/GEF D n Kon Ka

    Kinh-Kon Chu Rang l mt vi v d trong vic c gng xy dng mt h sinh thi thng nht vi cnh quan hoc

    cc tip cn xy dng k hoch khu vc sinh thi trong nhng nm gn y. 19

    V d TM v con ng ct i Khu Bo tn thin nhin Du Gia phc v khu m khai thc bt hp php trong khu vc li ti Tnh Cao Bng l mt v d tt. TM trch dn ch c bi v ting n l vn mi trng m khng

    c trch dn lin h no v cc nh hng ti mt trong cc loi ng vt sng cc khu rng gn ang tnh

    trng nguy cp theo thng k ca th gii. TM cho d n xy dng ng ct i VQG Chu Yang Sin c nh

    gi l rt s si. 20 Ngn hng th gii, 2005, Thc trng mua bn bt hp php cc loi ng vt hoang d ti ng v ng Nam .

    ti liu tho lun v Pht trin mi trng v x hi ti ng v Khu vc Thi Bnh Dng.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    32 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    hin ti nh miu t c th trong phn trc. S suy thoi a dng sinh hc c th trm

    trng hn do nhng thay i c tin lng trc v cc iu kin kh hu. Nhng xu th ti

    t hn c th b chng li do nhng thay i trong cch tip cn bt buc thc thi cc o lut

    v ng vt hoang d v rng ca Vit Nam; trong vic thng qua phng thc ng qun l

    cc khu rng c dng v thc hin cc chng trnh v Gim thiu pht thi kh hiu ng nh

    knh gy ra do mt rng v suy thoi rng (REDD and REDD+).

    Bin i Kh hu: Bin i kh hu ni chung c cho l lm tng thm s mt a dng sinh

    hc v chia ct mi trng sng ti ng Nam (ACB, 200921

    ) vi lng ma gim i v

    nhit tng cao hn trong mt s khu vc kh cn nh vng ven bin min Nam trung b

    Vit Nam. Nhng chu k hn hn ko di hn s xy ra lm tng tn sut v s ph hoi ca

    cc trn chy rng trong khi cc trn ma tng cng c th dn ti tng cc t l qut v st

    l t ti cc khu vc Ty bc hay Ty nguyn c th cun tri i c din tch t rng ln.

    a dng sinh hc ti mt s im nng v da dng sinh hc min bc cng c th b nh

    hng vi bin nn nhit hng nm ln hn v nhng ma ng ngy cng khc nghit (v

    d nh chng ta thy trong my nm gn y ti tnh Lo Cai). Mt khc, s cng nhn

    bin i kh hu l c tht v bt u nh hng xu n Vit Nam c th dn ti ch trng

    nhiu hn vo vic trng rng, lm giu rng v ti sinh rng v nh vy to ra c hi cho vic

    ti to li cc iu kin thch hp cho rng v ng thc vt hoang d pht trin mnh c

    bit l cc khu vc rng ngp mn ven bin.

    Thc thi Lm Lut v lut v ng vt hoang d ca Vit Nam: Mt trong nhng nhn t chnh

    s nh hng ti mc cc vn mi trng c cp l liu nhng php lut v ng

    vt hoang d v rng hin hnh Vit Nam c thc thi ng n hay khng. Nh m t trn

    y, c mt s din bin nh hng n xu th mt a dng sinh hc (nh nng lc cc cn b

    kim lm thp, php lut bt cp hay khng r rng, trnh nhn thc thp, khng vn,

    tham nhng v thiu tnh minh bch, cng tc phi hp gia cc ngnh v cc c quan km

    hiu qu, v, v). S pht trin quan trng trong lnh vc ny l vic cng nhn nhng nh sn

    xut v ch bin g Vit Nam phi cam kt sn xut v c ngun g bn vng nu h mun

    cnh tranh thc s c hai th trng chu u v M.

    ng qun l rng c dng v rng phng h: Chnh ph Vit Nam hin ang son tho lut

    sa i Quyt nh 08 v Qun l v T chc cc khu rng c dng hay cc khu bo tn v

    to ra khng gian php l i vi vic ng qun l cc khu vc c bo v. Ni chung l

    cch khn ngoan v nhiu Vn Quc gia Khu Bo tn thin nhin v rng phng h ca Vit

    Nam ang b e da bi ngi dn sinh sng trong hay cc cng ng xung quanh sinh sng

    ph thuc vo ti nguyn rng. ng thi nhng ngi dn a phng ny khng c quyn

    li hay quyn ra quyt nh v vic hoch nh v qun l cc khu bo tn ny, ngi dn a

    phng khng c ti sn, quyn s dng hay s hu, i vi nhng khu vc ny. Khng c s

    hu di hn, quyn li hay quyn ra quyt nh h c t khuyn khch vt cht tham gia vo

    cc sng kin bo tn v cng tc bo v rng ni chung. iu ny dn ti vic khai thc

    khng bn vng cc ngun ti nguyn l ti sn chung v nh nc khng c cch thc no

    thc s thc thi chnh sch khng c s dng rng, dn ti vic mt rng v suy thoi rng.

    Ch hin ti l ch ng cho cc cng ng a phng tham gia vo vic qun l rng c

    dng thng qua cc m hnh ng qun l, iu khng nhng cho php ngi dn a

    phng c li ch v khuyn khch vt cht ln hn i vi cng tc bo v rng m cn tng

    21

    EC 2009: Bo co gia k ca Trung tm a dng sinh hc hi cc nc ng Nam ca EC

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    33 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    thm trch nhim ca h. Ngn hng th gii ti tr cho d n Qu bo tn Vit Nam hin

    ang th im xy dng v thc hin nhng m hnh qun l hp tc nh vy.

    Thc hin cc chng trnh gim pht thi kh hiu ng nh knh gy ra do mt rng v suy

    thoi rng (REDD v REDD+) REDD+ c thit k nhm to ra nhng khuyn khch vt

    cht cho cc cng ng a phng v chnh ph cc nc ang pht trin bng cch duy tr v

    thc s tng cng c che ph rng ln cht lng ca che ph rng. lm c nh

    vy qu trnh Sn sng cng nh bn thn c ch cn phi xy dng nng lc theo di gim

    st v thc thi v cung cp cc khuyn khch vt cht cho cng tc bo v rng v bo tn a

    dng sinh hc. iu cng ng nu ln y l c mi quan tm nht nh xy dng cc

    sng kin REDD+ cp d n ti Vit Nam (nh FFI, SNV v GTZ) nhm thit lp vic bun

    bn tn ch carbon trn th trng t nguyn. Do tnh phc tp v hin ti thiu s r rng xung

    quanh vic thc hin REDD nn kh tin on c tc ng ln bo v rng v bo tn a

    dng sinh hc. S thnh cng ca REDD cng ph thuc rt nhiu vo kh nng ca Vit Nam

    trong gim bt ng k tnh trng tham nhng lin quan ti cht ph tri php v sn bt trm

    ng vt hoang d.

    3.1.6 D BO CC XU TH TNG LAI V A DNG SINH HC,CNG

    NH CC TR NGI V C HI CA XU TH NY I VI S

    PHT TRIN

    Xu th suy thoi mi trng, s tip tc mt a dng sinh hc, chia ct mi trng sng v suy

    thoi rng khng c d on s sm chm dt. a chnh sch vo thc t s i hi mt

    s kim tra k lng v hin trng cc th ch hin ti, cc qu trnh ra quyt nh, cc h

    thng thc thi, cc c ch qun tr nh nc v pht trin nng lc rng ln. C th xu th ny

    s tip tc trong vng t nht 10-15 nm ti cho ti khi Vit Nam chc chn tr thnh mt quc

    gia c thu nhp trung bnh, c th ho v sau cn phic tng trng kinh t cng bng

    hp l.

    V khung chnh sch v php lut Vit Nam tin qua mt chng ng rt di trong vng 10

    15 nm qua v mt u tin n mi trng v c bit l n bo tn a dng sinh hc trong

    cc chnh sch quc gia v xy dng mt khung php lut tin tin. Bn cnh nhng chnh sch

    ch cht v php lut (xem trong phn Bi cnh chnh sch php lut) c rt nhiu chnh

    sch c c th ho khc nh Ch th cho cc tnh thnh lp cc t cng tc lin ngnh nhm

    chng li ti phm gy ra cho ng vt hoang d v rng.

    Tuy nhin, c nhiu v d v quy nh lut php mu thun nhau, lut php khng quy nh r

    rng hay lut php khng th thc hin c mt cch hiu qu do nng lc v ngun lc ca

    cc c quan bo v mi trng /bo v rng. C th ly v d v Quyt nh 12 v ch th thc

    hin i km hng dn cc tnh xy dng t cng tc lin ngnh nhm chng li vic bun bn

    bt hp php g v ng thc vt hoang d. Quyt nh ny hu nh khng th thc hin c

    ti cc tnh ch yu do thiu s r rng xung quanh vic cn lm th no thit lp v ti tr

    cc hot ng phi hp v cc c quan ch qun iu phi nh th no; khng c cc Quy

    trnh thc hin chun. Mt v d khc l Quyt nh 178 cho php khai thc mt s lm sn

    ngoi g trong rng phng h v cc quy nh v c th c php khai thc cc loi cy ngoi

    l nh tre na trong cc loi rng khc nhau, tuy nhin khng c cch thc no theo di gim

    st c cc mc khai thc (v vic ny cng ph thuc vo nhn thc ca ngi dn a

    phng v ranh gii rng).

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    34 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Hin ti Vit Nam khong cch gia tng lp giu mi ni, trung lu thnh th v tng lp

    ngho nng thn ngy cng ln. Trong cc tnh th cch bit giu ngho, cc chi ph sinh

    hot tng v thiu mng li an ton t phc li nh nc dnh cho ngi ngho th cc ngun

    ti nguyn thin nhin v nht l cc khu rng s tip tc l ngun cung cp v v vy b s

    dng mt cch khng bn vng. Bin i kh hu cng c th s to ra s ph thuc ngy cng

    ln hn vo cc ngun ti nguyn thin nhin bi v con ngi c gng phc hi t cc thm

    ho thin nhin xy ra ngy cng nhiu v vi mc nghim trng ngy cng ln , iu ny

    c th dn ti s gia tng sc p ln mi trng sng v a dng sinh hc qu gi. V th chnh

    l ngi ngho nng thn v sng ph thuc vo rng v c bit l cc nhm dn tc t

    ngi sinh sng ti cc khu vc Ty nguyn v vng ni pha bc th b cc xu th tng

    trng kinh t v suy thoi mi trng hin ti gy nh hng bt li nht (mt rng, mt i

    cc gi tr cnh quan, mt i di sn vn ho, v,v). Nhng iu ny s c m t ngn gn

    trong phn sau.

    3.2 SINH K LIN QUAN TI T RNG: S TIP CN CC NGUN

    TI NGUYN V T AI, TO VIC LM , V PHC LI CA

    CC DN TC THIU S

    3.2.1 TRNH BY VN

    Cc cng ng nng thn Vit Nam c truyn thng lu i s dng cc ngun ti nguyn

    rng ly lng thc thc phm, nhin liu, nguyn vt liu xy dng v thuc men. Ngoi

    nhng li ch trc tip t rng, nhiu cng ng sinh sng da vo rng bo v ngun nc

    v t trng trt, iu tit chu trnh nc v sn xut nng nghip, v cc gi tr vn ho, x hi

    v tinh thn. i vi ng bo ngho sng ph thuc vo ti nguyn thin nhin, c bit

    trong cc vng ni Vit Nam (xp x 9 triu trong tng s 25 triu ngi ang sinh sng ti cc

    vng nng thn min ni), cc khu rng l ti sn ch yu ca gia nh. Tip cn v qun l

    ngun vn thin nhin ny l mt yu t quyt nh s an ninh sinh k v cung cp mng an

    ton ch yu khi ng ph vi cc c sc (nh thm ho thin nhin) v cc xu th nh bin

    i kh hu (vi tn sut v tnh khc lit ngy cng tng ca cc thm ho thin nhin). Cc

    vn s dng bn vng ti nguyn thin nhin gn lin vi ngho i trong cc vng cao ch

    khng vng ng bng.

    C mt tng quan c hc gia ngho i, thiu t trng trt v mt hoc xm phm cc ti

    nguyn rng m phn ln l do s gn kt gia vng cao vi t l ngho i cao22

    . C mi

    tng quan mnh m gia cc khu vc c rng v khu vc ngho nht ca Vit Nam v mi

    tng quan ny c chiu hng gia tng cc nhm dn tc t ngi vng cao - mt trong

    nhng nhm ngi thng xuyn ngho nht23

    . Do vy i vi a s ngi ngho nht, d b

    tn thng v b b qun nht Vit Nam, cch thc giao rng, qun l, bo v v s dng

    rng c tm quan trng ln i vi sc kho, phc li v s pht trin bn vng ca h.

    22

    Mi lin h gia ngho i v mi trng: Cc bc bn vng xa i ti Cam pu chia, Lo v Vit Nam (Ngn hng Th gii 2006) 23

    Gii ngha i ngho ca dn tc thiu s ti Vit Nam: tm tt cc xu hng gn y v cc thch thc hin ti (Swinkels & Turk, 2006)

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    35 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Thiu quyn chim hu v s hu t di hn hay quyn s dng mt khu rng theo truyn

    thng ca mt nhm dn tc vng su vng xa v li giao cho ngi vng ng bng bn ngoi

    m nhm ngi ny khng chp nhn mt ch qun l thch hp th c th to ra hu qu

    kinh khng i vi sinh k ca nhng ngi sng ph thuc vo ti nguyn v cc chc nng

    rng. Hu qu ln hn l vic p dng cc chnh sch hin c trong hon cnh nht nh c th

    thc s lm tnh trng ngho i trm trng hn. Mt khc vi s cam kt pht trin rng mt

    cch mnh m v bn vng, th lm nghip s c tim nng ng mt vai tr quan trng trong

    pht trin kinh t, to vic lm, to thu nhp v gim ngho tng th ti cc khu vc nng thn.

    3.2.2 BI CNH CHNH SCH V PHP LUT I VI SINH K CA

    CC CNG NG SNG PH THUC VO RNG

    Vit Nam thng qua mt lot nhng cam kt v chnh sch nhm ci thin sinh k ca cc

    cng ng sng ph thuc vo rng. Nhng mc tiu chnh sch chnh c trnh by r rng

    trong cc ti liu sau:

    Chin lc ton din v Tng trng v Gim ngho (CPRGS) a ra mt k hoch hnh ng

    nhm hin thc ho cc mc tiu tng trng v gim ngho. Chin lc cng nhn s pht

    trin hin nay l khng cng bng v bn vng, cng nhn cn u tin bo v mi trng v

    nhn mnh nhu cu y nhanh qu trnh giao t rng v pht trin mnh lm nghip gim

    ngho. Chin lc cng ch trng c bit vo cc dn tc t ngi v s phn chia rng ri

    cc li ch cng nh y mnh s bnh ng gii.

    Chin lc Pht trin Lm nghip ti nm 2020 (2006) cng nhn nhng tc ng ca ngnh

    lm nghip ln cng tc gim ngho vn cn hn ch. Cng n vic lm t c to ra v thu

    nhp ca ngi dn t rng cn thp v khng n nh24

    . Chin lc Pht trin Lm nghip

    ch trng vo x hi ha ngnh lm nghip trong i hi phn cp qun l v chia s li ch

    ln hn cho cc c nhn, h gia nh v cng ng thng qua vic giao t rng (GR).

    Nhng nhim v c th nu ra trong Chin lc Pht trin Lm nghip bao gm:

    To thm 2 triu vic lm cho ngi lao ng lm nghip (bao gm ngnh ch bin g v

    lm sn ngoi g v cc lng ngh th cng truyn thng);

    Tng thu nhp, gp phn gim ngho v gim 70% s h ngho ti cc vng lm nghip ch cht;

    Hon tt vic giao v cho thu rng v t rng cho cc t chc, doanh nghip, h gia nh,

    c nhn v cng ng trc nm 2010.

    Tng s ngi lao ng c o to dy ngh ln ti 50%, tp trung ch yu vo cc nhm

    dn tc t ngi, h ngho v ph n ti cc vng su vng xa.

    Nhng mc tiu quy nh trong cc chnh sch v chin lc lin quan c kin ngh cn phi

    c hon thnh thng qua vic thc hin cc chng trnh quc gia v cc d n c th nh

    sau:

    Chng trnh 135 t mc tiu ci thin mc sng ca ngi dn sinh sng ti cc x trong

    din c bit kh khn. Giai on u h tr xp x 2400 x, vi khong 1900 x c chn

    24

    V d ti tnh Thanh Ha, thu nhp bnh qun t cc h gia nh kh gi lm lam nghip l khong VND 461,000/ngi/nm, trong khi mc ca cc h gia nh va thot ngho l VND 786,000/ngi/nm v cc h

    gia nh ngho l VND 241,000/ngi/nm

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    36 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    theo tiu ch vng su vng xa hay mc ngho cao. Khong hai phn ba ngun lc ca giai

    on u ca chng trnh c chi tiu vo vic xy dng c s h tng quy m nh. Mt hp

    phn nh c a vo chng trnh ny nhm nh canh nhng ngi canh tc nng ry

    v ti nh c nhng cng ng min ni nh thnh cc bun lng ln hn thun tin cho vic

    cung cp dch v.

    Chng trnh Xo i Gim ngho (CTXGN) tp trung vo cc h c xc nh l ngho

    theo nh ngha ca B L&TBXH, bng cch cung cp nhiu loi hnh h tr khc nhau.

    Phn tch trc y cho l mt s loi hnh t c tc ng r rng. Nhng hnh thc h tr c

    tc ng nhiu nht l tn dng bao cp, th bo him y t v min chi ph gio dc.

    Chng trng mi 5 triu Hectare Rng (1998 2010) cn c gi l Chng trnh 661 tm

    cch phc hi che ph rng ch yu trn t trng/suy thoi v cung cp khon u i nh

    cho cc h gia nh v cng ng h tham gia vo cng tc bo v v pht trin rng.

    Thng thng l cc h gia nh thng xuyn ngho vng xa c cp s xanh hay hp

    ng khon bo v rng h h tr vic qun l v bo v rng u ngun v rng c dng

    v h c nh nc chi tr 100.000VND/ha/nm cho dch v ny. Trong khi cc li ch

    khc rt hn ch v b kim sot d cng dn li cng khng khuyn khch h tham gia..

    Cc u t ODA trong ngnh lm nghip: Trong thp nin trc, ngnh lm nghip Vit Nam

    nhn c s tin h tr ODA rt ln (c bit t WB, ADB v KfW) v hin ti hu ht

    cc tnh c rng chnh u c cc d n pht trin lm nghip, v c bit gp phn gim

    ngho. Nhiu tnh c kh khn trong vic p dng chnh sch vo thc tin v khi dy s

    quan tm vo lm nghip tng trng kinh t v pht trin sinh k nng thn. Nhiu vn

    cc d n ny phi ng u c tng kt trong phn di y v s tin trin ca tnh hnh

    hin nay.

    Cc vn bn php lut nhm h tr cc mc tiu pht trin lin quan bao gm:

    Lut t ai nm 200325: Lut t ai c chnh sa cho php giao t cho cc cng

    ng v nhm h gia nh.

    Lut Bo v v Pht trin rng 200426: Cho php giao t rng v gn quyn s dng cho

    cc cng ng (cng ng lm nghip) ph hp vi Lut t ai.

    Quyt nh 0827: ban hnh quy ch qun l rng c dng, rng phng h v rng sn xut

    l rng t nhin.

    Quyt nh 17828: hng dn cc h gia nh khai thc nhng din tch rng phng h /sn

    xut thuc quyn qun l ca h cng nh quy nh chia s li ch.

    Quyt nh 18629: Hin ti ngn cm bt c hnh thc s dng rng c dng no ca cc cng ng a phng (thm ch c nhng cng ng sinh sng trong din tch rng c

    dng).

    Ngh nh dn ch c s30: y mnh vic ra quyt nh c phn cp phn quyn v s tham gia ca cng chng

    25

    Lut s 13-2003-QH11 26

    Lut s 29/2004/QH11 27

    Quyt nh 08/2001/Q-TTg 28

    Quyt nh 178/2001/Q-TTg 29

    Quyt nh 186/2001/Q-TTg 30

    Ngh nh 79/2003/N-CP vo thng 7 nm 2003, sau c thay bng Php lnh thc hin dn ch x, phng, th trn

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    37 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    3.2.3 CC XU TH TRC Y V TNH HNH HIN TI V SINH K

    CA NHNG CNG NG SINH SNG PH THUC VO RNG

    Ngnh lm nghip v cc chnh sch kinh t x hi bao gm mt s mc tiu ch cht trong

    u tin gim ngho, c bit l tp trung vo cc dn tc t ngi v cc nhm b tn thng

    nht trong x hi. Tuy nhin, c mt s cc vn v thc hin chnh sch ang nh hng ti

    kt qu sinh k cho ngi ngho trong thc t.

    Cc khu vc c t l ngho i cao (t l ngi ngho so vi tng dn s) ti Vit Nam c xu

    hng trng vi khu vc vn cn rng t nhin. Lu l cc khu vc c t l ngho i cao li

    tp trung ti min ni pha bc v Ty nguyn, v tng t nh vy l nhng ni cn che

    ph rng. (Mt ngoi l quan trng l vng ty bc Vit Nam, gn bin gii Trung quc, li l

    mt trong s nhng vng ngho nht nc do che ph rng thp. y l mt khu vc mi

    b mt rng nhanh gn y). Nhng khu vc nh vy cng ch yu c ng dn tc t ngi

    v do tnh hnh ngho ti Vit Nam c thm mt chiu hng x hi nh ch ra trong biu

    di y.

    Ngun: Minot, N.,B.Baulch, v M. Epprecht hp tc vi

    i ng lin b lm nhim v xc nh khu vc i

    ngho 2003. i ngho v mt cng bng ti Vit Nam:

    Cc kiu mu khng gian v cc yu t a l quyt

    nh. H Ni: Vin nghin cu chnh sch lng thc

    quc t v Vin nghin cu pht trin

    Ngun: cc khu vc cn li ca rng t nhin bao ph

    ti Vit Nam, Rhind, Jonathan v Susan Iremonger

    (Eds.) 1996. Cc khu vc c bo v v cc cnh rng

    m nhit i: cc d liu k thut s-phin bn 1.CD-

    ROM.Vng quc Anh: Trung tm theo di bo tn th

    gii. Bogor, Indonesia: Trung tm nghin cu rng quc

    t.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    38 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Trong nhng nm t 1994-1999, mt na s tnh ca Vit Nam tng din tch t lm

    nghip, vi tng tin tch tng ln l 1,14 triu hectare, hay 11 phn trm din tch t lm

    nghip nm 1994. Din tch t lm nghip b suy gim ln nht xy ra ti cc khu vc c t l

    ngho i cao. Mt t lm nghip ti min trung -mt phn ba ca t nc - bt u t tnh

    Qung Bnhtip din sut nhng nm 1990 t tng s vo khong 1,25 triu hectare t nm

    1994 ti nm 1999. T l ngho i ti hu ht cc tnh ny (tr mt tnh) u trn mc trung

    bnh ca Vit Nam. Ngc li, t l ngho i gn lin vi s tng din tch t lm nghip

    ti khu vc min bc trong cng k. iu ny i lp vi nhng kin cho rng ngi ngho

    l mt trong nhng nguyn nhn gy nn mt rng hay l h ngho v h b nh hng nghim

    trng ca vic mt rng. Tuy nhin iu r rng l ti cc tnh ngho ngi ngho khng c

    hng li t cc ngun ti nguyn rng, d cho rng c b cht ph hay c bo v tng

    thu nhp vt trn mc ngho.

    Ngi ngho nht trong nhng ngi ngho thng cc khu vc xa khu th v cc con

    ng giao thng ln, v s cch bit ny cng vic thiu lin h tng ng vi nn kinh t

    rng m hn c lin quan chc nng vi mc ngho i ca h. Tng t nh vy, nhng

    nhm rng t nhin cn li tn ti c l v s tch bit tng ii khi cc trung tm th

    v cc con ng ln. Cc m hnh pht trin kinh t x hi tri nghim ti Vit Nam c xu

    hng tp trung mt cch t nhin ngi ngho v nhng cnh rng t nhin cn li vo cng

    mt khu vc a l, tr mt vi ngoi l c bit (ti cc khu vc min Bc).

    Nhng khu vc c rng ho lnh b xm chim bi nhng ngi ngho t c kh nng sinh

    k vng ng bng ng c. khng ch l ng bo dn tc t ngi hin ang sinh sng

    ti cc vng cao xa xi ho lnh m cn l c ngi Kinh. Ngi ngho ti cc vng nng thn

    xa xi ho lnh c xu hng ph thuc kh cao vo s tip cn vi rng kim k sinh nhai

    khng ch v lin kt a l m cn v nhng tnh nng ca cc ngun ti nguyn rng t nhin

    (c bit l cc lm sn ngoi g) ngi ngho khai thc (Sunderlin & Thu Ba, 200531

    ).

    Nhiu khu vc vng cao ca Vit Nam c th c m t l cc khu vc nhy cm v mt mi

    trng v l nhng ci by ngho i. Cc ngun ti nguyn rng tri di cc khu vc i ni.

    Dy ni vi cc nh ni to nn hu ht ng bin gii gia Vit Nam v Lo, l mt khu

    vc giu a dng sinh hc. Hu ht cc khu rng phng h u nm trong cc vng cao. Cc

    huyn min ni c 55 phn trm rng thng mi v 51 phn trm rng mi trng. Rng

    cng l nh cho 47 phn trm s 10,5 triu dn tc t ngi ca Vit Nam. S nghim trng v

    ngho i (hay mc ngho i) l ng k ti cc huyn vng cao (IFPRI & IDS 2003). T

    l ngho gim ng k gia nm 1999 v 2004, nhng chm hn cc ni khc. Su tnh

    vi hn 50 phn trm dn s ngho trong nm 2004 l ba tnh vng ty bc, ba tnh bin gii

    vng ni cao ng bc v tnh Bc Kn trong lu vc sng Cu. Ba tnh c 40 ti 50 phn trm

    dn s ngho nm 2004 l cc tnh Ty nguyn tr Lm ng (tnh pht trin hn gn y

    c a vo khu vc).

    Mc d mc sng thuc vo rng ca ngi dn ngho l rt cao, cc nhm dn tc thiu s

    cng ch chim phn nh trong s cc nng dn thiu s c cuc sng da vo rng v nguyn

    nhn ch yu y l s mt cn bng trong vic tip cn t hay c th l t sn xut (Ngn

    31

    Sunderlin & Thu Ba, 2005. Rng v cng cuc xa i gim ngho ti Vit Nam

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    39 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    hng Th gii. 200932

    ). Vic giao t lm nghip c h tr ca Chnh ph (GLN) cho cc

    cng ng, h gia nh v c nhn c mt s t hiu qu tch cc v r rng i vi gim

    ngho; trong khi thc t thm ch cn c mi nguy l qu trnh GLN c th gy tc ng tiu

    cc ln cc n lc gim ngho. GLN ni chung to ra hai nhm ring bit ti cp i

    phng: ngi c quyn s hu rng hp php v ngi khng c quyn nh vy. Tuy nhin,

    cc ngun ti nguyn rng c khng c phn chia cng bng ngay c trong s nhng

    ngi c quyn nm gi rng. Nhng quan h quyn lc v s tip cn thng tin to nn s

    phn chia ti nguyn rng gia nhng ngi nhn rng a phng. Cc h gia nh ngho v

    chu thit thi v t tip cn vi quyn lc v thng tin thng b gt b ra ngoi. V d ti tnh

    Ha Bnh, cc mi quan h quyn lc dn n kt qu l GLN cp cho cc h gia nh

    giu hn quyn tip cn vi rng33

    . Ngoi ra, cc li ch vt cht cho cc h ngho thng t i

    v gi tr kinh t, bi v nhng h ny thng thiu ngun lc cn thit ly c sn phm

    c gi tr kinh t cao.

    3.2.4 NHNG DIN BIN HIN TI PH HNG SINH K CA NHNG

    CNG NG SINH SNG PH THUC VO RNG

    Cc xu th v ti nguyn rng l kt qu tng hp ca vic cc chnh quyn a phng, cc

    doanh nghip lm nghip, ngi di c v h gia nh, c bit l cc nhm dn tc t ngi

    tng tc vi nhau nh th no ti a phng (PEN/WB, 200634

    ). Nhiu hot ng trong s

    ny lin quan ti vic tip cn ti nguyn rng, tnh s hu, s chim hu v quyn s dng

    rng..

    Nhng bin i trong chim hu t rng: C s bin chuyn v GLN gia cc tnh v

    nhng v tng th l rt chm chp. Mc d 10,8 triu hectare t rng c giao, nhng

    61%, tc l hai phn ba tng t rng giao, l giao cho cc lm trng quc doanh, v sau

    s c giao li cho cc h gia nh. Vic giao t cho cc h gia nh ti min Bc l rt

    ln (nhng iu ny ch yu l bo v rng). Thay v s ph thuc vo t rng, bo co

    kho st cht lng cuc sng h gia nh ti Vit Nam ch ra rng ch c 24% dn tc t ngi

    c t rng. iu ny l c thc, c bit ti vng Ty bc v ng bc, ni t l dn tc t

    ngi c t rng ch chim 42 phn trm v 28 phn trm tng ng. Ti vng Ty nguyn,

    khu vc c s lng t rng ln nht (v cht lng tt nht) c nc, c rt t ngi (dn tc

    Kinh v khng phi dn tc Kinh) thc s c t rng v hu ht t rng ny cha c giao

    cho h gia nh (Swinkels v Turk, 200635

    ). Ngoi ra, vic chim hu v giao rng khc bit

    rt ln trong cc vng ca t nc.

    Bo m s chim hu t v nhn thc x hi. Quyn s dng t chnh thc l iu kin cn

    thit cho s bo m chim hu t, nhng c th khng lun lun l . Bn nghin cu ca

    RRI/RECOFTC v ci cch s chim hu t rng ti cc tnh Ha Bnh v k Lk (2008)

    nu ln nhiu nhn t cn tr chnh bao gm s ch trng trc y v bo v km hm cc

    c hi sinh k ; cht lng t rng c giao; cht lng km ca cc dch v khuyn lm do

    cc n v cung cp dch v cng a ra; kh nng tip cn th trng; thiu cng ngh v cc

    32

    Ngn hng Th gii, 2009. Phn tch x hi quc gia: Dn tc thiu s v Pht trin VitNam Bo co tm tt. Ban pht trin x hi B phn pht trin bn vng khu vc ng v Thi Bnh Dng 33

    RECOFTC & RRI, 2008. 34

    Mi lin h gia ngho i v mi trng: Cc bc bn vng xa i ti Cam pu chia, Lo v Vit Nam (Ngn hng Th gii 2006) 35

    Gii ngha i ngho ca dn tc thiu s ti Vit Nam: tm tt cc xu hng gn y v cc thch thc hin ti (Swinkels & Turk, 2006)

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    40 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    u vo khc lm cho t ai sinh li; v s ph hp v vn ho ca nn lm nghip sn xut

    quy m h gia nh . Nhn thc v s an ton l quan trng nh quyn s dng t ai hp

    php nhm m bo l nhng h c quyn s dng c th s dng t ca mnh m bo

    hay ci thin sinh k ca h. Cc quy hoch s dng t c th h tr qa trnh ny, v s tip

    cn cc khon tn dng, vt t nng nghip, v th trng ca ngi dn ngho a phng l

    mt iu kin tin quyt- nhng iu ny vn cn khng c ch n ti cc khu vc nng

    thn kh trng trt sinh li (Ngn hng Th gii/PEN, 2006).

    Ti sn sinh k: Cc cu trc v qa trnh hin ti hin nhin nh hng trc tip n s tip

    cn vt l ti cc ti nguyn rng v do t ra tr ngi ln cho cc loi sinh k qu ph

    thuc vo rng. Tuy nhin cng cn lu l cng c nhng s tip cn ca ngi ngho ti

    cc loi hnh vn khc gy tr ngi ti s tip cn ngun vn thin nhin. Thc t c s tng

    tc da trn s tip cn cc loi hnh ti sn khc nhau.

    Ngun vn ti chnh: t trng trng li rng i hi phi c u t ti chnh ln mua

    ht ging v phn bn v cng lao ng. Ni chung nhng u t nh vy vt qa kh nng

    ca cc h ngho, nht l khi s hon vn vn u t c th di hn. Ngoi ra, vic tip cn vi

    tn dng cng khc nhau ph thuc vo tnh a phng v dn tc ca ngi vay. Do l hu

    ht cc d n ODA lm nghip ln v cc chng trnh ca chnh ph u bao gm vic cung

    cp h tr ti chnh/tn dng nh khuyn khch cc h gia nh/ cng ng u t vo.lm

    nghip

    3.2.5 D BO CC DIN BIN TRONG TNG LAI V NHNG THAY

    I TRONG SINH K CA CC CNG NG SINH SNG PH

    THUC VO RNG

    Cc xu th tng lai v sinh k v cc cng ng sng ph thuc vo rng ti Vit Nam c th

    b nh hng ng k do cc yu t b sung sau y:

    Tip tc thc hin lut bo v v pht trin rng v nhng can thip chnh sch gn y: Tin

    thc hin ci cch chnh sch cn chm chp v vn bn php lut ang c cp nht l

    Chin lc Pht trin Lm nghip v Lut Bo v v Pht trin rng c th c coi l mt xu

    th thc hin tng lai. Trong khi cc mc ch l tch cc, do c nhiu vn thc hin ang

    c cp nht, iu khng r rng l nhng vn ny s nh hng nh th no ti cng tc

    qun l rng v gim ngho trong tng lai. Bng vic tip tc thc hin lut v chin lc,

    LNC v nhng li ch giao rng cho cc cng ng v h gia nh, ngi ngho a

    phng c quyn ln hn trong vic ra quyt nh v c quyn s hu v quyn s dng di

    hn hn c th s tr thnh tim nng r rng hn v c th s gp phn mang li li ch cho

    mt s tng lp ngi ngho nng thn v nh vy rng c th gp phn gim ngho. Tuy

    nhin u ny i hi c thay i ln trong vic thc hin ci cch s chim hu rng hin nay

    v h tr nhiu hn cho cng ng/ h gia nh ngho u t cho bo v v pht trin rng.

    ng qun l rng c dng: Php lut hin ti ang trong qu trnh chnh sa nhm cho php

    cc cng ng c quyn li ln hn trong vic qun l rng c dng a vic s dng hn

    ch nhng ngun ti nguyn thnh mt bin php cng nhn quyn s dng cho sinh k v to

    ra mt s chia s ln hn nhng li ch t rng c dng. T gc mi trng vic ny cn

    phi c theo di gim st v thc thi mt cch thn trng, nhng n cng s cung cp li ch

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    41 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    cho cc cng ng vng su vng xa sinh sng trong v vng ven ca rng c dng (ch

    yu l mt s nhm dn tc ngho nht nc).

    Pht trin kinh t x hi, di c v th ho: Khi Vit Nam tip tc con ng n tng ca

    mnh tng trng kinh t v vi nhng thay i x hi v pht trin c s h tng i km, th

    ngi ta c th cho rng yu t ln nht nh hng sinh k nng thn s l s chuyn i c

    bo trc sang th ho. Trong khi yu t ny vt qu phm vi ca ring ngnh lm nghip,

    th cc tc ng ln cnh quan nng thn v nhng cng ng dn c ca c th l ln n mc

    vn ny khng th b qua. V l thuyt, cc cng ng nng thn cng xa xi ho lnh th

    cng dn tr nn b b cht hn bi xu th Vit Nam mi ny; sn xut nng nghip/lm

    nghip s c duy tr v thc s tng mnh hn nhiu, qu trnh tch t s tp trung s h vo

    mt s t ngi, v ngi dn bn quyn s dng t ca h v di chuyn v thnh ph tm

    kim cc ngun thu nhp n nh hn v mc sng cao hn. Vi nn kinh t dn dn pht trin,

    lm nghip c th tr thnh mt ngnh cng nghip hp dn hn vi nhiu th trng ln hn

    cung cp cho th (giy, g, v, v) v do vy c th ng gp nhiu hn cho kinh t nng

    thn (bao gm c vic to vic lm cho cc nhm dn tc thiu s t c kh nng chuyn sang

    cuc sng th v tm vic lm khc).

    Bin i kh hu v Thm ho thin nhin: Vit Nam c cng nhn l mt trong nhng

    nc b nh hng nhiu nht ca Bin i kh hu, ch yu l do s lng ngi c kh nng

    b tc ng; trc tin l cc vng ven bin, v th hai l do nhng d bo s gia tng tn xut

    bo lt, st l t v hn hn trong t lin v cc khu vc min ni. Mc m Vit Nam c

    th gim nh v thch ng vi nhng hon cnh thay i s l trng tm i vi sinh k nng

    thn v phc li ca cc nhm ngi ngho v d b tn thng. S gia tng cc s c v tnh

    khc lit ca cc thm ho thin nhin ang tc ng nghim trng ti ngi ngho nng thn

    ti cc mi trng bt li nht khi m an ninh lng thc v ngun nc ca h ang ngy

    cng b e da; dn ti n nn, suy dinh dng, bnh tt v thiu lng thc/ thc phm trin

    min; trong khi mng an ton duy nht m h ph thuc theo truyn thng, nht l nn tng ti

    nguyn thin nhin v rng, li ang b xi mn v ph hu nhanh chng v h khng c s

    hu, qun l hay c t quyn quyt nh v vic qun l v s dng chng. Mt khc, s cng

    nhn ngy cng tng v thc ti ca bin i kh hu v ti tr cc bin php bo v mi

    trng sau (bao gm c vic trng li rng) c th a ti mt tng lai tt p hn cho

    ngi dn ngho nng thn cui cng h c th c tha nhn ng vai tr quan trng l

    nhng ngi qun l rng vng cao.

    Tng trng v tng cng x hi dn s (CSO): X hi dn s ang t c xu th ngy

    cng ln hn ti Vit Nam v mt s hot ng pht trin chnh c tin hnh trong nhng

    nm gn y bao gm xy dng tm nhn chin lc (thng t nm 2010) Lin hip cc hi

    KHKT (VUSTA) s ng vai tr chnh yu trong vic lm cu ni gia cc t chc x hi dn

    s v chnh ph . Khi vai tr ca x hi dn s ni ln, n s to kh nng cho s tham gia

    cng chng ln hn trong vic ra quyt nh v to c hi nhng ting ni c lng nghe

    v cc quyn c cng nhn, to dng mt mi trng cho php x hi dn s i hi cc

    dch v t chnh ph cho ngi dn (tnh minh bch, gii trnh cao hn v ci thin qun tr nh

    nc) v thng qua chuyn ti cc thng ip vn ng chnh sch. Vic ph chun chin

    lc ca VUSTA cng ch r l Chnh ph h tr nh hng ny v do vy phi c cam kt

    ci tin ngun cung cp cho vic thc hin. Mt yu t khc hng c th ti cc dn tc

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    42 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    thiu s l trong nm 2010 Quc hi ch tr phin hp u tin ca cc lnh o dn tc t

    ngi. Nhng thay i nh vy trong nh hng chnh sch to ra cc c hi tt hn i

    vi i vi cc t chc x hi dn s v cc cng ng tham gia tt hn trong vic ra quyt

    nh v ti nguyn thin nhin v thc hin cc quyn ca h trong vic to ra mt mi trng

    thun li hn cho gim ngho v tng trng .

    3.2.6 D BO NHNG XU TH TNG LAI I VI SINH K CA

    NHNG CNG NG SINH SNG PH THUC VO RNG

    Nh trc y cp, vic ci tin thc hin cc chnh sch lm nghip to s chim hu

    bo m hn (quyn s hu, quyn s dng v tip cn), vi s h tr ti chnh v k thut i

    km c th tng s ng gp ca rng vo gim ngho ti cc khu vc nng thn cho cc

    nhm b ng ngoi nhp iu pht trin x hi. Tuy nhin, nng thn Vit Nam ang trong

    thi k chuyn i nhanh v sinh k nng thn d on l s tri qua nhng thay i quan

    trng trong vng hai thp nin ti, nht l khi Vit Nam bc vo v th nc c thu nhp

    trung bnh. Trong giai on ny, s pht trin x hi, s di c t t vng nng thn ra thnh

    th c d bo trc v vic ny s c tc ng su sc n ng lc s dng t ti cc khu

    vc nng thn. Bi vy, kh tin lng c cc xu hng ny s tc ng ti dn ngho

    vng cao nh th no.

    Nhng xu th tng lai s ph thuc mnh vo cc chnh sch GLN c thc thi nh th

    no. Nu t rng cn trong tay cc lm trng hay cc cng ty lm nghip c ci t th s

    tch t t ny s trong tay nhng ai c vn ti chnh v x hi mnh (nh ngi Kinh vng

    ng bng); nhng nu nhng chnh sch ny c thc hin ng n nh mong i th

    ngnh lm nghip c th gp phn vo vic gim ngho cho mt s nng dn dn tc t ngi,

    nhng ngi chn lm nghip l mt cch thot ngho.

    Ngh nh mi v vic chi tr dch v mi trng rng (PFES) v cc n lc khng ngng gii

    thiu cc c ch chi tr dch v mi trng rng v gim pht thi t gim ph rng (REDD)

    cng cho thy cc c hi phn chia li ch ln hn t ngun ti nguyn rng v cung cp

    cc phng thc khuyn khch v mt ti chnh i vi bo v rng. V vy, bo v rng cng

    c th tr thnh mt phn quan trng i vi sinh k ca ngi ngho vng nng thn min

    ni, nhng li mt ln na iu ny s ph thuc rt ln vo quyn s hu v qun l cng nh

    trch nhim i km, v vo s thnh lp s cng tc mi gia nh nc v cc cng ng

    qun l ngun ti nguyn thin nhin.

    3.3 LU GI NGUN NC TRONG T RNG V BO V CHNG

    LI CC HIN TNG KH HU CC OAN

    3.3.1 TRNH BY VN Vit Nam i mt vi hng lot cc vn ln i lin vi ngnh nc v qun l ti nguyn

    nc. Hin nay khong 70% dn s th tip cn c vi nc sch tuy nhin c nc xp

    x c 40 triu ngi vn cha tip cn c vi nc sch. 78% nhm ngi ngho khng tip

    cn c vi nc sch. Nhu cu i mi su rng i vi ngnh nc l c theo d n nh

    gi Ngnh nc ca ADB (2009) hng ti Qun l tng hp ti nguyn nc (IWRM) v vic

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    43 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    i mi ny d kin s c thng qua trong chng trnh mc tiu quc gia 3 (NTP3) v qun

    l ti nguyn nc (WRM).

    Duy tr rng v che ph thm thc vt dy c khc trong phn thng lu ca vng u

    ngun l cn thit trnh xi mn, lu tr nc ma v iu ho dng chy h lu nh

    hn ch nh hng ca l lt v hn hn cc oan. Kh nng iu ha ny ny ph thuc rt

    nhiu vo tnh trng rng (cht lng v che ph khc nhau ca rng). Ni chung, rng t

    nhin giu thng c gi tr bo v u ngun cao nht trong khi rng trng v rng non li c

    gi tr bo v u ngun thp nht.

    Cng tc qun l rng c th c nhng hiu qu to ln i vi vic bo v ngun nc v iu

    ho dng chy. Thc t c tht bi ln trong vic lng ghp cc vn v nc vi qun l

    s dng t (v rng) rng ri hn v a cc bin php phi cng trnh vo ci tin vic

    qun l ngun nc v kt qu l gim bt kh nng d b thng tn vi cc thm ho thin

    nhin.

    3.3.2 NHNG MC TIU CHNH SCH LIN QUAN V LU GI NGUN

    NC RNG V QUN L THM HO

    Chin lc Pht trin lm nghip (2007) cp l sn xut lm nghip khng ch sn xut

    hng ho lm sn rng cho nn kinh t quc gia m cn ng mt vai tr quan trng trong vic

    bo v mi trng, nh bo v ngun nc, phng nga xi mn t, iu ho ngun nc v

    iu ho kh hu. Chin lc lu lcc vn lt bo v hn hn gia tng ti nhiu ni l do

    cc chc nng phng h ca rng b suy yu v gim i ng k. Chin lc bao gm c mc

    tiu 2.3 v mi trng ku gi thc hin tt cng tc bo v rng, bo v thin nhin v bo

    tn a dng sinh hc ng gp hiu qu vo vic bo v vng u ngun, vng ven bin v

    th, gim nh thm ho thin nhin, phng nga xi mn t, bo v ti nguyn nc v bo

    v mi trng. Vic pht trin v phc hi rng phng h ngp mn ven bin cng c nhn

    mnh.

    Chin lc quc gia v k hoch hnh ng v phng nga, ng ph v gim nh thm ho

    cho ti nm 2020 (2007) trnh by chnh sch ca Chnh ph nhm ng ph vi thm ho thin

    nhin bao gm sn sng cc bin php phng nga v gim nh. Chin lc gi thc hin cc

    chng trnh trng rng v bo v cc khu rng thng ngun. c bit ph hp vi ngnh

    lm nghip l mc tiu xy dng, qun l, bo v, pht trin v s dng bn vng 16,24 triu

    ha t rng; tng din tch che ph rng ln 42-43% vo nm 2010 v 47% vo nm 2020

    tng ng vi Chin lc Pht trin lm nghip. Chin lc ku gi tp trung ch trng vo

    pht trin v thm d cc sn phm ngoi g trong cc din tch rng phng h lm cho vic

    bo v rng c li i vi ngi dn a phng v trng cy bo v cc h thng p.

    Chng trnh mc tiu quc gia v Bin i kh hu (BKH) (2008) ku gi lng ghp BKH

    vo vic lp v thc hin quy hoch cc ngnh vi nhn mnh ch vo phng trnh nhng

    him ho thin nhin. Chng trnh gi B NN&PTNT cn phi hp vi cc B, ngnh v

    a phng xy dng k hoch hnh ng ngnh nhm gim nh pht thi kh nh knh, bo v

    rng v cc b cha kh nh knh thng qua cc chnh sch, cng ngh v nng cao nhn thc.

    Chng trnh ch trng xut cc chng trnh c th nhm bo v v bo tn nhng din

    tch rng hin c v chng trnh trng rng, vv nhm y nhanh vic thc hin cc chng

    trnh bo tn v cng c cc b cha kh nh knh ti Vit Nam. Chng trnh cng xut :

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    44 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Xy dng cc chng trnh nhm s dng hiu qu t trng v i trc to thm vic

    lm, do y mnh xa i gim ngho v ti nh c

    Tham gia vo cc chng trnh ca ngnh lm nghip xut chnh sch khuyn khch

    s dng cc nguyn liu thay th;

    Xy dng k hoch tham gia vo vic x hi ho ngnh lm nghip, chng trnh ti

    nh c v nng nghip nh canh;

    Xy dng chng trnh thc hin cc bin php thy li trn cnh ng la; thay i cy

    trng; lp k hoch ma v ng n nhm gim kh nh knh;

    Thc y chn nui gia sc, gn lin vi ngnh cng nghip ch bin thc n gia sc v x

    l cht thi vt nui (di hnh thc kh sinh hc biogas);

    D n Qun l ri ro Thin tai (NDMP) ca WB: l d n quy m ln 170 triu USD. Nhng

    mc tiu chnh ca d n l: (i) bo v cuc sng v bo v cc ti sn kinh t, nht l ca cc

    cng ng ngho sng trong cc khu vc him ho; v (ii) nng cao hiu qu nhng n lc ti

    thit di hn. Mc tiu ny s t c thng qua vic cp vn cho: (I) cc khon u t cng

    trnh v phi cng trnh nhm gim nh tc ng ca thm ho thin nhin ti din; (ii) ti phc

    hi c s h tng b ph hu sau thm ho; v (iii) xy dng nng lc cho cc c quan trung

    ng v a phng v cng tc chun b, ng ph v phc hi di hn.

    3.3.3 XU TH C BN I VI S LU GI NGUN NC CA RNG

    V S XUT HIN CC HIN TNG KH HU CC OAN

    Mc d v tng th ton b lng nc mt chy ra ca quc gia trn u ngi (9,856m

    3) l

    kh cao, nhng lng nc ny cng khc nhau ng k gia cc lu vc sng. So vi cc tiu

    chun quc t v cp nc (1,700m3) th k c dung tch tr nc trong cc h cha (vi gi

    s l cc h cha u y nc vo cui ma ma v nc sn c s dng trong ma kh)

    v lng nc lu chuyn gia cc lu vc sng trong ma kh, cc lu vc sng ng Nai

    (ni c tr ca 21% dn s) v cc nhm sng ng Nam B (SERC) u c ri ro thiu

    nc cc b v khng thng xuyn ti cc mc dn s hin ti, v lu vc sng Hng (ni c

    tr ca mt phn ba s dn), cc lu vc sng M sng Kone cng ang tin gn ti tnh trng

    ny. Phn ln dn c cng khai thc nc ngm v iu ny cng ang tc ng ti cc mc

    nc nc ngm, c bit l nhng khu vc khai thc cng cao, v d nh mc nc

    ngm ti H Ni ang xung thp vi mc 1m/nm v tng th xung thp 30m.

    Nh tm tt trn y, mt vn gay cn l thiu ngun cung cp nc y cho nn kinh

    t v s dn ang gia tng mt cch nhanh chng. Vn th hai nm kh nng bin ng

    ngun cung. C hai vn qun l ti nguyn nc ny u gn vi rng v c bit l vic

    bo v u ngun.

    Nhng cnh rng vng cao ng gp quan trng to dng chy trong ma kh, iu ha kh

    hu v m bng s thot bc hi nc, phng nga xi mn t, gia tng s thm thu, duy

    tr m ca t, v bo v cht lng nc cho nhng ngi s dng vng h ngun. V th

    vic bo tn hiu qu v qun l bn vng nhng khu rng trn u ngun nc vng cao ng

    mt vai tr sng cn trong nn kinh t quc dn v mt cung cp v iu ho ngun cung cp

    nc cho phn ln dn s sinh sng ti vng h lu v ng bng.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    45 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    L vng thp Vit Nam thuc cc nc s b nh hng xu nht ca bin i kh hu v

    nc bin dng (y ban Lin Chnh ph v Bin i kh hu , 200736

    ). Mc d c s khng

    nht qun nht nh vi mt s m hnh bin i kh hu khc nhau c xy dng cho

    quc gia, mc nc bin dng c d bo l s nh hng nghim trng ti phn ln din

    tch quc gia vi trn 3,500 km b bin v ng dn tp trung sinh sng ti vng ng bng

    ven bin. Tn sut v cng cc trn bo v cc loi hnh bo lt khc cng c d on

    s tng ln.

    Trong lc cc khu rng ngp mn ang ngy cng c cng nhn c tm quan trng i

    vi vic bo v cc khu vc ven bin khi b nc bin dng v bo/ thu triu. Cc chc nng

    bo v ca rng ngp mn khu vc ven bin i vi cht lng nc ven bin c chng

    minh r rng bng ti liu (bo v chng li bo, l lt, thy triu dng v xm mn). Tuy

    nhin ti Vit Nam hu ht 80% din tch rng ngp mn b mt trong vng 5 thp nin qua

    ch yu do chuyn i sang nui trng thy sn.

    Trong vng 5 thp nin qua, hiu ng El Nino (ENSO) c tc ng ngy cng mnh hn

    vo h thng thi tit, c im kh hu ti cc khu vc khc nhau ca Vit Nam (Thng tin

    ban u v bin i kh hu, 200337

    ). Trong nhng nm cui thp nin 1990 v u thp nin

    2000, s thay i kh hu ton cu gia tng ng k v cc thm ho. T nm 1996, trn lt

    ln xy ra dc sng Hng, mt cn bo ln ph hu vng ven bin min nam Vit Nam

    lm mt i nhiu sinh mng, bo ln ma to lm ngp nc nhiu khu vc rng ln ca

    min trung Vit Nam, v l lt nghim trng xy ra ti ng bng sng Cu Long. Thm

    ho thin nhin ti t nht xy ra nm 1999, trong hn 800 ngi cht, v thit hi v ti

    sn vt qu 300 triu US$. Cui nm 2000 nhng trn lt ng bng sng Cu Long gy

    thit hi c tnh vo khong 250 triu US$.

    V mt tng th, trong giai on 10 nm t 1990 ti 2000, c tnh c 8.000 ngi cht, 2,3

    triu tn lng thc thc phm b ph hng, 9.000 tu thuyn b mt, v 6 triu ngi nh b sp

    hay b cun tri. Tng thit hi kinh t c tnh l 2.8 t $, tng ng khong 1,8% ti 2,3%

    GDP (WB, 2002). Trong 10 nm qua, cc thm ho ln vn tip tc xy ra ti Vit Nam, nh

    hng nghim trng ti tt c cc vng trong c nc (Chin lc quc gia v Gim nh Ri

    ro Thin tai, 2007).

    3.3.4 DIN BIN HIN TI CA CC XU TH LIN QUAN TI S LU

    GI NGUN NC RNG V QUN L THIN TAI

    C rt nhiu xu th din bin nh m t trn y nhng ch nhngxu th lin quan ti ngnh

    lm nghip s c tm tt di y. Nhng din bin chnh l s chuyn i rng v c bit

    l rng t nhin cng nh cc loi rng khc trn cc vng u ngun quan trng sang nng

    nghip v c s h tng. Nhng din bin ny ch c ngn chn li mt phn bng cc bin

    php nhm lm tng che ph rng, thch ng vi bin i kh hu v cc bin php gim

    nguy c thm ho.

    36

    Bo co nh gi th t ca i ng nng ct ca y ban Lin Chnh ph v Bin i kh hu vit, Pachauri,R.K v Reisinger,A.(Eds.)IPCC, Geneva, Thy in. pp104 37 B TNMT, 2003. Thng tin quc gia ban u v thay i kh hu Vit Nam

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    46 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Chuyn i rng v c bit l rng t nhin cng nh rng u ngun quan trng sang nng

    nghip c th c nhng h qu nghim trng cho vng h ngun bao gm s xi mn t gia

    tng dn ti s bi lng cc ngun nc. Vic ny dn n dng chy nhanh hn, do

    lmthay i mnh dng chy, cc trn lt/l qut v thiu nc trong ma kh.Chuyn i

    rng c th nh hng ti s thm thu tng nc ngm v np li ngun nc ngm b gim

    i; v tc ng tiu cc n vi kh hu. S khan him t ai ni chung cng vi s gia tng

    dn s (cng nh cc chng trnh ti nh c), giao t khng cng bng cng nh vic duy

    tr nhng hot ng canh tc nng nghip khng bn vng, tt c kt hp li to nn cc hiu

    ng ph, lm xi mn cc din tch rng t nhin. Nhiu tnh n lc pht trin cc khu vc

    nng thn thng qua cc chnh sch trong trng hp tt nht l khng kim sot v qun l v

    trng hp ti nht l y mnh vic m rng trng c canh trn quy m lnnh trng iu

    hay c ph, trong khi hin ti ang thc hin Chin lc pht trin cao su v c th c tim

    nng tc ng nghim trng ln ti nguyn nc, tr khi vic chuyn i rng c theo di

    gim st v bo v cht ch v t u tin c trong chnh sch v php lut cng nh trn thc

    t. Ti cc vng ven bin hu ht tt c rng t nhin (hn 80%) b cht ph v chuyn i

    ht, thng l nui trng thu sn nhng cnh rng nh vy, c bit l rng ngp mn c

    chc nng phng h quan trng, bo v dn c, c s h tng v nhng din tch nng nghip

    khi b thu triu dng, sng thn v xm mn.

    Chuyn i t rng sang c s h tng v cc mc ch s dng t khc cng l mt nguy

    c to ln i vi s duy tr cc khu rng phng h v do vy e do ti nguyn nc ca quc

    gia. Nhng nguy c chnh i vi rng v h sinh thi nm trong vic chuyn i s dng t

    sang h p cha nc cho thy in v nng nghip. Trong mt s trng hp cc h p

    c xy dng gip qun l cc ngun nc tt hn cho nng nghip v trong trng hp

    ny mc d thng c s mt rng i km th tc ng tng th v mt qun l ti nguyn

    nc c th l tch cc. Tuy nhin ni cc h p c xy dng hoc ton b hoc tng

    phn cho cc mc ch pht in, th nhng xung t v li ch rt nguy him s pht sinh bt

    k s pht in nhm vo mc tiu no. Mt trong nhng mi quan tm chnh l cc trm thy

    in c va v nh hin ang ngn nc xy dp trn rt nhiu con sng ca quc gia m

    khng thc hin y ngha v. iu ny to tc ng tiu cc tim n ln c ti nguyn

    rng v ton b ngnh nc.

    Nhng bin php tng che ph rng. Vit Nam ang dn phc hi che ph rng v t

    mc tiu t c 47% che ph vo nm 2020. Hin nhin iu ny l mt tin vui i vi

    ngnh nc m hin ti rng ang ng vai tr quan trng vi vic lu gi nc v qun l ti

    nguyn nc. Mc d vy cng vn c nhiu im yu km trong vic thc hin chnh sch

    ny, l vic tip tc gim din tch che ph rng t nhin, v c mt s thch thc v vic

    lm th no ngnh lm nghip c th ng gp vo vn quan tm chnh ca quc gia, th d

    lm th no Vit Nam c th cung cp nc sch, lng thc v nng lng cho dn s

    quy m ln trong khi ng thi duy tr cc t l tng trng kinh t n nh.

    Thch ng vi bin i kh hu (BKH) v cc bin php gim nguy c thm ho: i vi

    ngnh lm nghip, vic ny ch yu bao gm cc mi lin kt vi cc chnh sch lm nghip

    hin ti v vic thc hin cc chnh sch ny nhm trng rng mi, khi phc rng, bo tn a

    dng sinh hc v nhng n lc gii quyt suy thoi rng bng cch n nh sinh k v sn xut

    nng nghip v tng cc khuyn khch vt cht cng vi nng cao nng lc th ch cho cng

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    47 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    tc qun l v bo v rng. Tuy nhin v mt tng th vic thc hin chng trnh mc tiu

    quc gia v BKH cn nng cao kh nng ca quc gia v nhn thc , thch ng v gim thiu

    nhng tc ng ca BKH, tng t nh chin lc quc gia v Gim nh Ri ro Thin tai.

    3.3.5 D BO CC XU TH TNG LAI LIN QUAN N S LU GI

    NGUN NC RNG V S XUT HIN CC HIN TNG KH

    HU CC OAN

    Vit Nam bt u cm thy nhng tc ng ca bin i kh hu. Lng ma d on tng

    ln ti nhiu ni trong c nc, nhng cc khu vc kh cn ti vng ven bin min nam trung

    b li c th tri qua nhng giai on kh hn ko di, ngy cng tng ln v ch c ngt

    qung bi nhng t ma ngn v rt mnh. Nhng bin i kh hu nh vy c th lm tng

    kh nng b tn thng ca cc cng ng nng thn trc nhiu him ho (bao gm l lt, st

    l t v hn hn) v do t ra nhiu thch thc ln cho ngnh nng nghip, kinh t nng

    thn v sinh k. Lng ma theo ma ti tt c cc khu vc, tr khu vc min Trung, s tng

    ln 0 - 5% vo nm 2050 v nm 2070. i vi khu vc min Trung, lng ma theo ma s

    tng 0 - 10%. c bit, lng ma trong ma kh ti khu vc ty bc, khu vc ng bc,

    ng bng bc b, ng bng nam b v ven bin nam trung b c th tng hay gim 5%, nh

    i vi vng ven bin bc trung b v trung du s c thy tng t 0-5%. Do vy, ti cc khu

    vc chu hn hn trong ma kh th hn hn c th tng c v cng ln vng b tc ng.

    ng thi dn s Vit Nam d bo l s t 100 triu ngi vo gia th k ny trc khi n

    nh quanh mc 120 triu ngi vo cui th k. S gia tng dn s v pht trin kinh t nhanh

    ang to ra sc p to ln ln cc ngun ti nguyn thin nhin c bit l nc. S tng dn s

    ny s tiu th ti nguyn thin nhin ngy cng nhiu, i hi ngun nc m bo, v quan

    trng nht l to ra lng ng k nc thi nhim v cc cht thi khc.

    Gi tr ca cc dch v mi trng rng c th ngy cng tr nn quan trng ng ph vi

    cc kch bn bin i kh hu c d on t ti Vit Nam v do cc tim nng gim

    pht thi c thc hin thng qua cc lnh vc lm nghip v chuyn i mc ch s dng

    t tr nn quan trng nht trong tt c cc lnh vc. Nhu cu ci tin th ch cng nh t

    c quy hoch lin ngnh hiu qu s ngy cng tng nhm m bo lqun l u ngun

    nc v rng s tr thnh vn c iu phi cht ch hn. Cng s cn iu phi cht ch

    hn ci tin vic ra quyt nh mi trng i vi cc chin lc, k hoch v d n c

    nguy c gim ng k quy m hay cht lng che ph rng, do mang li cc tc ng

    bt li cho kh nng lu gi nc.

    3.4 KH NNG LU GI CARBON CA RNG

    3.4.1 TRNH BY VN Thut ng lu gi carbon ca rng c dng ch kh nng ca rng hp th carbon t

    khng kh gim lng pht thi t nhin liu ha thch lm nng ln ton cu (Gouyon

    2002). Cc hot ng qun l rng c th lm tng s lu gi carbon theo mt s cch thc.

    Mt mt, carbon trn mt t (di dng cy ci, t trng trt v than bn) l ngun kh nh

    knh tim n rt ln. Mt khc, mt rng v suy thoi rng l ngun ra pht thi kh nh knh

    ln th hai do con ngi gy, chim ti gn 20% pht thi ton cu (Pht thi Carbon do mt

    rng trong cc khu rng phng h, Tp ch Bo tn thin nhin, 2008).

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    48 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Nhng v d t cc nc khc nhau (nh Malaysia, Brasil) l minh chng cho vic ci tin

    qun l rng a ti cc li ch v carbon. Ti Malaysia cc cnh rng c khai thc theo

    cch thng thng c lng pht thi carbon l hn 100 tn trn mt ha. Ngc li, ni no s

    dng cch khai thc ci tin, s pht thi carbon thp hn nhiu, ch yu do gim bt mt rng

    th cp . Sau 30 nm l lun k khai thctr li, tr lng carbon trong cc khu rng c

    qun l ci tin c d on t nht l cao hn 30 t/ ha so vi nhng cnh rng c khai

    thc theo cch thng thng, v c th cn cao hn nhiu trn thc t. Trong mt nghin cu

    tng t ti vng Amazon Brazil, ni cc khu rng c khai thc t hn nhiu, th li ch ca

    vic khai thc g c ci tin c c tnh l 7 t C/ ha. Trong c hai trng hp k trn, s

    pht thi carbon do qun l rng ci tin gim xp x 30%, so vi khai thc truyn thng38

    .

    3.4.2 BI CNH CHNH SCH V PHP LUT I VI S LU GI

    CARBON CA RNG

    Vit Nam k Cng c khung ca LHQ v bin i kh hu (UNFCCC) nm 1992 v ph

    chun Cng c nm 1994. Nm 1998 Vit Nam k kt Ngh nh th Kyoto v ph chun

    nm 2002. Nm 2005, Ch th thc hin Ngh nh th Kyoto (KP) thuc vi UNFCCC c

    Th tng ban hnh hng dn cc b v c quan chnh ph cng nh y ban Nhn dn cc

    tnh thnh ph thc hin hiu qu C ch Pht trin Sch (CDM) ca Ngh nh th Kyoto.

    Chng trnh Mc tiu quc gia v Bin i kh hu (CTMTQG, 2008) ku gi lng ghp cc

    vn bin i kh hu vo lp v thc hin cc quy hoch ngnh v cng vi cc vn khc

    tp trung vo cng tc bo v v bo tn cc khu rng hin ti cng vi trng rng nhm y

    nhanh tin thc hin cc chng trnh bo tn v tng cng cc b cha kh nh knh ti

    Vit Nam. Chng trnh quy nh l B NN&PTNT s iu phi cng vi cc b, ngnh v

    a phng xy dng k hoch hnh ng nhm gim pht thi kh nh knh, bo v rng v

    cc b cha kh nh knh thng qua cc chnh sch, cng ngh, nng cao nhn thc.

    CTMTQG cng nhn tm quan trng ca rng i vi s lu gi carbon v a ra iu khon

    bo tn nhng din tch rng hin ti v chng trnh trng rng, v, v, nhm y nhanh

    vic thc hin cc chng trnh bo tn v tng cng cc b cha kh nh knh ti Vit

    Nam. Bo v, pht trin v s dng mt cch bn vng 16,24 triu ha t quy hoch cho

    lm nghip. Tng che ph rng t 37% nm 2005 ln 42.6% vo nm 2010 v 47% vo

    nm 2020.

    Chin lc Pht trin ngnh Lm nghip giai on 2006 2020 xem xt tm quan trng ca

    vic gim pht thi kh nh knh v tng cng cc b cha GHG v a ra nhiu mc tiu v

    bin php v vn ny. Chin lc y mnh vic thc hin chng trnh mt cch hiu qu

    trng c 2 triu hecta rng trn t xu/suy thoi, nhm tng che ph rng ln 43%

    vo nm 2010 v 47% vo nm 2020. Chin lc cng t mc tiu bo tn v phc hi nhng

    khu rng hin ti; phc hi rng kt hp v phng chng chy rng.

    Chin lc quc gia v bo v mi trng cho n nm 2010 v nh hng n nm 2020

    (2003) quy nh vo nm 2010 nng t l che ph rng ln 43% ton b din tch t, phc

    38

    Putz, F., E., et al., 2008: Qun l rng nhit i tin tin lu gi cc bon. PLoS Biology 6(7).

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    49 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    hi 50% nhng khu rng u ngun b suy thoi v tng cht lng rng; y nhanh trng cy

    phn tn trong dn.

    Cng nh vy Chin lc v K hoch hnh ng quc gia v Phng chng v gim nhthin

    tai ti nm 2020 (2007) quy nh nhng ng ph ca quc gia vi cc thm ho thin nhin

    bao gm cc mc tiu v bin php tp trung vo trng rng v bo v rng (v d trng rng

    v bo v rng u ngun) v ph hp vi mc tiu ca Chin lc Pht trin Lm nghip quy

    nh Xy dng, qun l, bo v, pht trin v s dng mt cch bn vng 16,24 triu ha t

    lm nghip; tng din tch che ph rng ln 42-43% vo nm 2010 v 47% vo nm 2020.

    Chng trnh trng mi 5 triu hecta Rng (1998 2010) cng c gi l Chng trnh 661

    hng ti phc hi che ph rng ch yu l trn t trng/suy thoi v hot ng ny to ra

    c hi gn kt mi trng rng v cung cp cho cc vng m nhm gim bt cc hiu ng

    ba rng ln cc khu rng phng h.

    K hoch Hnh ng quc gia v a dng sinh hc (NBAP, 2007) h tr cng c v pht trin

    h thng rng c dng bao gm c ti sinh 50% rng u ngun b suy thoi v ti sinh

    200.000 hecta rng ngp mn

    Nhng mc tiu chnh sch trn y i km vi cc vn bn php lut c lin quan bao gm:

    Lut Bo v Mi trng (2005) tuyn b l Chnh ph Vit Nam sn sng thc hin cc

    cam kt v trch nhim quc t v trch nhim v mt bo v mi trng m quc gia

    tham gia cc tho thun trc y.

    Ch th s 35/2005/CT-TTG (2005) quy nh t chc thc hin Ngh nh th Kyoto theo

    Cng c khung ca UN v Bin i kh hu ti Vit Nam.

    Quyt nh s 47/2007/Q-TTg (2007) phn cng B TNMT v cc b/ngnh lin quan

    cng nh cc chnh quyn a phng thc hin Ngh nh th Kyoto v C ch Pht trin

    sch (CDM).

    Ngh quyt s 60/2007/NQ-CP (2007) giao cho B TNMT ph trch phi hp vi cc b

    ngnh c lin quan khc xy dng mt Chng trnh Mc tiu quc gia ng ph vi

    bin i kh hu ton cu.

    Lut Bo v v Pht trin rng (2004)

    Lut a dng sinh hc (2008) vic cho php chi tr th im cc dch v mi trng, y

    mnh vic giao t giao rng, a dng ho cc ngun thu nhp cho cc khu vc phng h,

    cung cp thm vn cho cng tc nghin cu v bo tn mi trng v a dng sinh hc

    a cng tc bo tn tnh a dng sinh hc ca Vit Nam ti mt tm cao mi.

    Lut t ai nm 2004 v Quyt nh 304 ca Chnh ph lin quan giao t cho vng Ty

    nguyn.

    Quyt nh 08 lin quan ti qun l v t chc cac khu rng c dng

    Quyt nh 186 ban hnh cc quy nh v qun l rng

    Quyt nh 178 v giao t lm nghip cho c nhn v h gia nh

    3.4.3 KH NNG LU GI CARBON CA RNG HIN TI VIT NAM

    Hin ti, nh chng ta c th xem t bng di y th lm nghip v s thay i s dng t

    ng gp ng k cho s pht thi kh gy hiu ng nh knh ti Vit Nam (cc mc pht thi

    nm 1994).

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    50 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Ngnh S lng CO2tng ng

    (1000 tons (CO2+CH4+N2O) (%)

    1. Nng lng 25.637,09 24,7

    2. Cc qu trnh cng nghip 3.807,19 3,7

    3. Nng nghip 52.450,00 50,5

    4. Lm nghip v thay i s dng t 19.380,00 18,7

    5. Cht thi 2.565,02 2,4

    Tng pht thi 103.839,30 100

    Ngun: B TNMT, 2003. Thng tin quc gia ban u v bin i kh hu Vit Nam

    S lu gi carbon rng l mt vn rt phc tp, v lng CO2 hp thu ph thuc vo loi

    rng, tnh trng rng, cc loi cy u th v tui rng. V vy, s lu gi carbon rng lin quan

    ti din tch che ph rng cng nh cht lng rng v n gn kt cht ch vi qun l rng

    bn vng. Nhng mc ch s dng t khc nhau (trng cc loi cy khc nhau, mc ch s

    dng t khc ngoi lm nghip, v, v) tt c u c cc tc ng khc nhau n tnh ton lng

    carbon pht thi do mt rng, trong phi tnh n vic gii phng carbon c lu tr trong

    sinh khi trn mt t , s mc ra ca r cy v gii phng carbon trong t v phi tnh c

    lng carbon c lu tr trong s dng t sau (Pht thi Carbon t mt rng phng h,

    Tp ch Bo tn thin nhin, 2008).

    Din tch che ph rng gim ng k trong vng cc thp k qua ti Vit Nam. Nhng c

    tnh hin ti ch ra rng che ph rng gim t t nht 43% vo nm 1943 xung 20% vo

    nm 199339

    .Thnh cng nht nh trong vic phc hi che ph rng c th nhn thy t

    nm 1990. Tuy nhin, xu th ny c thc y ch yu v rng trng mi . iu c cng

    nhn rng ri l cht lng rng giu t nhin gim st ng k (ch yu l do chia ct v

    suy thoi mi trng sng).

    Nm 1994, Vit Nam c 8.252.000 ha rng t nhin, 1.049,700 ha rng trng v 9.778.000

    ha c phn loi l t trng khng c rng. Tng s cy trng phn b theo k hoch trong

    nm 1994 l 350 triu, vi t l trng trong rng t nhin khong 0.05-4.0 tdm/ha/nm (tn

    sinh khi kh trn ha hng nm), trng trong rng trng l 3.0-8.45 tn sinh khi kh /ha/nm

    v trng trn t trng l 0.05-1.50 tdm/ha/nm. Tng lng CO2 rng hp thu nm 1994 ln

    ti 39.272 triu tn40

    .

    Bng di y cung cp thng k chi tit danh mc kh gy hiu ng nh knh (GHG) trong

    lnh vc lm nghip v thay i s dng t41

    .

    39

    V Qu; L Thc Cn., 1994, Chuyn i cc ngun ti nguyn rng v a dng ha sinh hc ca Vit Nam Tp ch Qun l Mi trng chu 2(2), 5559 40

    Bo co nh gi v bin i kh hu, Vin Chin lc v Chnh sch Ti nguyn v Mi trng, 2009 41

    Thng tin quc gia ban u ca Vit Nam, 2003

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    51 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Loi hnh pht thi/hp thu Pht thi (triu

    tn CO2)

    Hp thu (triu

    tn CO2)

    Hp thu CO2 bng tng sinh khi 39,27

    Pht thi CO2 do thay i s dng t 56,72

    Pht thi CH4, N2O (c tnh theo CO2 tng

    ng)

    4,16

    Hp th CO2 qua ti sinh t nhin 11,05

    Pht thi CO2 t t 8,82

    Tng s 19,38 50,32

    Cc k hoch hnh ng ca chng trnh trng 5 triu ha rng vo bo v rng t nhin hin

    c nhm m bo cc hot ng trng rng, v bo v rng bng s u t tho ng l nhng

    kch bn c bn xy dng nhng phng n gim thiu trong ngnh lm nghip. Su

    phng n c xy dng v c tnh (trong bng di y):

    Tim nng gim thiu v cc chi ph i vi ngnh lm nghip v thay i mc ch s dng

    Phng n K

    hiu

    Din

    tch

    (triu

    ha)

    Tim nng gim

    pht thi/tng

    cng cc b

    cha hp thu

    (TgCO2)

    Tnh hiu qu

    chi ph

    Gi tr hin ti

    rng (NPV)

    $/tCO2 $/ha $/tCO2 $/ha

    Bo v rng F1 3.0 13026 0.21 92.10 0.07 31.28

    Kt hp chm

    sc rng v ti

    sinh rng

    F2 1.0 372.6 0.11 40.6 0.25 93.72

    Trng rng

    phng h v rng

    c dng

    F3 1.0 325.8 0.26 83.49 0.60 193.58

    Ti trng rng

    chu k ngn

    F4 1.6 445.8 -0.15 -27.70 0.85 159.17

    Ti trng rng

    chu k di

    F5 1.3 496.1 0.20 76.14 0.61 235.43

    Trng cy phn

    tn

    F6 4 t

    cy*

    278.7 2.56 409.12 0.29 46.21

    Tng s 3,221.6

    Tng tim nng gim pht thi GHG ca 6 kch bn ny l tng ng vi 3,221.6 triu tn

    CO2, v l tim nng gim pht thi ln nht trong cc ngnh khc nhau. Kch bn bo v ti

    nguyn thin nhin c tim nng pht thi GHG ln nht (tng ng 1,302.6 triu tn CO2).

    Chi ph gim 1 tn CO2 tng ng i vi tt c cc kch bn cu ngnh lm nghip l di

    US$1, trong khi i vi tt c cc kch bn nng nghip l t US$3.4 ti US$13.1.

    3.4.4 NHNG XU TH LM THAY I TR LNG CARBON RNG

    Cc chnh sch v bin php sau y i vi gim thiu bin i kh hu c lin quan ti lm

    nghip v rng (Bo co nh gi Bin i kh hu ca Vit Nam, Vin Chin lc v Chnh

    sch v Ti nguyn thin nhin v Mi trng, 2009):

    Trng rng, ti trng rng;

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    52 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Qun l rng; gim suy thoi rng;

    S dng cc sn phm rng lm nng lng sinh hc thay th s dng nng lng ho

    thch; v

    Ci to cc loi cy nhm tng kh nng sn xut sinh khi v carbon.

    Thc t nu trn khng nh tr lng carbon rng lin quan ti che ph rng v cht lng

    rng. Do vy c th ln danh mc nhng ng c sau y ch yu gy ra s mt rng v suy

    thoi rng do nh hng ti s lu gi carbon:

    trng rng trn t trng: trng rng l ng c chnh i vi s tng che ph rng ti

    Vit Nam, tuy nhin kh c tnh c s ng gp ca vic trng rng i vi vic lu

    tr carbon rng.

    canh tc nng nghip v khai thc g trong cc khu rng t nhin,

    m rng v chuyn i t lm nghip thnh nng nghip,

    chuyn i t lm nghip cho cc mc ch s dng khc (xy dng pht trin thy in,

    khai thc m, xy dng c s h tng giao thng, nui trng thu sn) v thiu cc nh

    gi v mt mi trng trong vic pht trin c s h tng ni chung,

    khai thc g rng v lm sn ngoi g,

    khai thc g tri php cng nh khai thc hp php nhng khng bn vng dn ti vic

    rng b khai thc qa mc, v

    cng tc qun l chy rng v hu chy rng nhng can thip xo trn sau chy, s

    bng pht su hi, v thit hi do gi bo dn dp g nhm thu hi gi tr thng mi

    v gim bt cht gy chy cho nhng t chy rng sau ny l nhng hot ng quan

    trng nh hng bt li ti tr lng carbon c v mt ly i tc th, vi s hp th cc

    bon tim nng v lu di trong cc sn phm g hay cc bi chn lp, cng vi s suy

    gim sinh k t s pht thi carbon trong tng lai do chy rng42

    Tng t i vi vn suy thoi a dng sinh hc v h sinh thi cc nguyn nhn ci r ca

    nhng ng c nu trn ch yu lin quan ti vic thc thi chnh sch php lut cng nh nng

    lc th ch v cng tc bo v rng, phi hp v th ch v xy dng k hoch ngnh c hiu

    qu lng ghp cc anh gi v bo v rng v bin i kh hu, nhn thc chung v bo v

    mi trng, tham nhng v s minh bch trong vic ra quyt nh trong ngnh lm nghip

    cng nh cc kha cnh ti chnh ca cng tc bo v rng v qun l rng bn vng.

    3.4.5 NHNG NG C V TR LNG CARBON RNG K VNG

    TRONG TNG LAI

    Cc xu th tng lai v tr lng carbon ti Vit Nam c th b nh hng ng k bi cc

    nhn t b xung sau y:

    Gim pht thi kh hiu ng nh knh gy ra do mt rng v suy thoi rng (REDD v

    REDD+) cn tr thnh mt trong nhng ng c quan trng nht. T nm 2008 B

    NN&PTNT h tr vic thc hin chng trnh REDD (nh tham gia vo Qu i tc

    Carbon rng ca WB (FCPF) v Chng trnh UN REDD). Trong nm 2010 cc bc tip

    theo th hin s p ng ca quc gia c thc hin Bn xut Chun b p ng

    hin ang c trnh cho Qu FCPF lm c s cho s ti tr ca WB. Cuc hp nh gi

    42

    (Sommers, W., T., 2009: Bin i kh hu, s xo trn rng v lu gi carbon rng. K yu t i hi Lm nghip Th gii ln th XIII, Buenos Aires),

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    53 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    thng nin ca Chng trnh i tc ngnh Lm nghip xc nh REDD l mt lnh vc

    quan trng trong tng lai i vi ngnh lm nghip. iu r rng l nhng n lc nhm

    cp nhng ng c gy mt rng s i hi s ng h v mt chnh tr cp cao hn ca cc

    B v do vy iu quan trng l REDD c gn v nhn mnh r rng trong cc chin lc

    ngnh, cc chnh sch v chng trnh tng lai (R-PP Vit Nam, B NN&PTNT, 2010).

    Chi tr cc Dch v h sinh thi rng (PFES): Bo co UN REDD (UNDP, UNEP v FAO,

    2010: Thit k H thng Phn chia li ch theo REDD cho Vit Nam) a ra bn phn tch v

    cu trc v c ch c th lng ghp vic chi tr hp th carbon theo Ngh nh v chi tr dch

    v mi trng (PES) v Qu Bo v v Pht trin rng. Bo co cng cp ti cc vn

    hin ti i vi hiu qu ca PFES43

    , tuy vy chng ta c th cn nhc coi l mt nhn t tng

    lai quan trng nh hng ti hiu qu ca cng tc bo v rng.

    ng qun l rng c dng: S chnh sa hin ti cc vb bn php lut ph hp (Quyt nh

    08 v Qun l v T chc cc khu rng c dng v khu bo tn) c cho l s nng cao cng

    tc qun l cc khu rng c dng v khu bo tn v c th dn ti cc hot ng bn vng

    hn v gim bt s mt rng v suy thoi rng.

    Bin i Kh hu: C nhiu s xo trn t nhin khc nhau xy ra (chy rng, su bnh hi,

    gi, lt li, v, v) c th c nhng tc ng ng k ln h sinh thi rng. nh hng cu bin

    i kh hu c th tng nhng tc ng bt li v gy nn s mt i ca mi trng sng v suy

    thoi rng.

    3.4.6 CC XU TH TNG LAI K VNG V LU GI CARBON

    RNG, NHNG TR NGI V CC C HI CHO PHT TRIN

    Bng di y cung cp c tnh v s pht thi GHGs ti nm 2020 t cc ngnh da trn

    thng k v pht thi GHGs t nm 1994. Bn tnh ton gi s c s gia tng lu gi carbon

    (nh vic gim pht thi CO2) trong ngnh lm nghip v thay i vic s dng t.

    Pht thi GHG c tnh ti nm 2020 theo ngnh

    Nm

    1994 2000 2010 2020

    Triu

    tn

    CO2

    % Triu

    tn CO2 %

    Triu

    tn CO2 %

    Triu

    tn

    CO2

    %

    Nng lng 26.64 24.7 49.97 46.8 117.3 78.7 232.3 86.5

    Lm nghip v thay

    i s dng t

    19.38 18.7 4.20 3.9 -21.70 -

    14.6

    -28.40 -

    10.6

    Nng nghip(*)

    52.45 50.5 52.50 49.2 53.39 35.8 64.70 24.1

    Qu trnh cng nghip 3.81 3.7 ? ? ? ? ? ?

    Cht thi 2.56 2.4 ? ? ? ? ? ?

    Tng s 103.8(**)

    100 106.7 100 149.0 100 268.6 100

    Ngun: bo co k thut v xc nh v nh gi cc nhu cu k thut i vi s gim pht thi GHG v

    s thch ng bin i kh hu ti Vit Nam. B TNMT, 2005

    (*) Nng nghip bao gm ch c cc tiu ngnh canh tc la nc v ngnh chn nui

    (**) Khng bao gm pht thi t qu trnh cng nghip v cht thi chim khong 6,2% (6,4 triu tn)

    trong nm 1994

    43

    Vn khung Chi tr Dch v Mi trng cng c ghi li trong Wunder v cc cng s, 2005. Chi tr lTt, Kim sot l tt hn.Ti sao vic chi tr dch v h sinh thi ti Vit Nam ti nay vn duy tr mc bt u vy?

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    54 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Tuy nhin, cn nhc s phc hp ca lu tr carbon rng, th chng ta khng th d dng tnh

    ton s pht trin tng lai. Do c lin quan cht ch ti s mt rng v suy thoi rng tng

    th, chng ta khng th k vng c nhng thay i ln v cc xu th tiu cc hin ti trong

    vng 10 15 nm ti. Vic thc hin cc bc cn thit ( sp xp li khung chnh sch v th

    ch, xay dng nng lc, v, v) s i hi thi gian nht nh, cng nh s pht trin hn na ca

    nn kinh t Vit Nam s ng mt vai tr quan trng. Cc xu th tng lai v lu gi carbon

    rng cng s ph thuc vo vic s dng cc c ch ti chnh quc t sn c (REDD, v,v) v

    tnh hiu qu ca s phn b cc c ch ny. Nhng tnh ton thu nhp tim nng t REDD+

    thng qua bun bn carbon i vi Vit Nam dao ng ln (t 43,2 triu/nm tng wng

    khong xp x US$60 triu/nm ti US$73 triu/nm), tuy nhin ngay c cc con s thp hn

    cng cho thy c ngun ti chnh to ln tim tng (UNDP, UNEP v FAO nm 2010: Thit

    k H thng phn phi Li ch t REDD i vi Vit Nam).

    Mc tiu tng th ca cng tc pht trin ngnh lm nghip trong vng 20 nm ti trong vic

    ng ph vi bin i kh hu cn phi l s pht trin x hi ho ngnh lm nghip, bo v

    rng, phc hi rng, v pht trin bn vng nhm m bo kh nng bo v mi trng ca

    ngnh lm nghip; bo tn cc khu vc rng t nhin; bo v a dng sinh hc; ng dng rng

    ri nhng cng ngh khoa hc mi v tin tin c trn th gii v thc hin kinh doanh xanh

    t cc ngun lm nghip nhm p ng nhng nhu cu ca ngnh kinh t (bo co nh gi v

    Bin i Kh hu ca Vit Nam, Vin Chin lc v Chnh sch Ti nguyn v Mi trng

    nm 2009). Tt c nhng vn nu trn c nh hng ti s lng v cht lng rng v do

    vy cng s gy nh hng ti s lu gi carbon rng.

    3.5 BUN BN G V CC LM SN XUYN BIN GII

    3.5.1 T VN

    C hai vn xuyn bin gii chnh i vi ngnh lm nghip Vit Nam; th nht l bun bn

    g v cc sn phm t g, c bit l ni tht; v th hai l bun bn ng thc vt hoang

    d bt hp php ( cp trong phn tip theo y).

    Theo qui nh ton din ca php lut v bo v rng ca Vit Nam, g ni a cung ng cho

    ngnh cng nghip sn xut g ni tht b hn ch, nn ngnh cng nghip ph thuc nng

    n vo g t cc nc lng ging, vi 80% g nguyn liu phi nhp khu. Mt nguyn nhn

    ch yu su xa hn ca vic ph thuc nng n vo vic nhp khu g nguyn liu l s non

    yu cu ngnh cng nghip lm nghip Vit Nam nh cng tc ti trng rng trn quy m ln

    thc hin sut trong 20 nm qua nhng vn c nhiu vn trong vic khuyn khch ngi

    trng rng (c bit l trng cc loi c chu k khai thc di hn) v kt qu l g c cht

    lng tt vi gi thnh h hn phi tm mua nhng ni khc.

    Mt lnh vc c bit cn quan tm l che ph ca rng t nhin suy gim cng nh cng

    tc bo v rng ti Vit Nam hin c tng cng ph hp vi cc chnh sch ti trng rng,

    c th chuyn dch s mt rng v suy thoi rng trn din rng sang cc nc lng ging.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    55 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    3.5.2 NHNG CAM KT CHNH SCH

    Nm 2001 Vit Nam k tham d Tuyn b Bali v Tng cng thc thi lm lut v qun tr

    vng ng (FLEG) hnh ng chng li vic khai thc v bun bn g t ngun gc bt

    hp php; nm 2004 cam kt vi Chng trnh Hnh ng Vin-chn t mc tiu xo b cc

    hot ng qun l rng khng bn vng vo nm 2010.

    Tuy nhin bo co TM/Telapak44

    a ra lp lun rng vic khai thc g bt hp php vn s

    tip tc cho ti khi EU v M thc s ng ca cc th trng nhp khu cc sn phm g bt

    hp php mt cch hiu qu. o lut gn y ti M v EU hin ti quan tm ti vic kim

    sot cht ch hn v ngun gc g v cc sn phm g ni tht trong thng mi quc t.

    o lut Lacey ca M: Vo thng 5 nm 2008, M thng qua mt sa i i vi o lut

    Lacey cm tt c vic bun bn cy v cc sn phm cy c ngun gc bt hp php bao

    gm g v cc sn phm g ti M. Do M l th trng chnh i vi cc sn phm g

    ca Vit Nam nm 2007 Vit Nam xut khu 44% cc sn phm g ca mnh trc tip

    sang M nn o lut mi ny c bit quan trng i vi Vit Nam. Cc nh nhp khu M

    khng mun s hu cc sn phm g cho ti khi h thng quan c ti Hi quan M, hoc h

    i c m bo cho bt c hnh ng no chng li nh cung cp - t trch nhim ln nh

    xut khu phi chng minh tnh hp php ca g. Mt s chuyn gia thm ch cn ngh xa ti

    mc gi l cc nh nhp khu M c th khng sn sng mua cc sn phm g t cc nc

    c bit r l trc y xut khu cc sn phm g bt hp php45

    .

    o Lut ca EU: Ngy 7 thng 07 nm 2010 Ngh vin chu u b phiu thng qua o

    lut mi cm nhp khu v bun bn g v cc sn phm g bt hp php. T nm 2012, cc

    cng ty hot ng ti EU s b yu cu ti liu ho chui cung ng i vi cc sn phm g ca

    mnh. Cc cng ty no khng lm c vic ny s phi i mt vi s trng pht ca php

    lut. Cc quy nh mi cng s dn ti mt h thng kim chng g mi cc nh nhp khu

    g c th chc chc v g h ang nhp khu l c ngun gc t u.

    Cc nc nhp khu g khc cng ang ch vic ny. c c k vng s tuyn b s quy

    nh tng t v g bt hp php trong nm 2010, trong khi New Zealand v Nht bn cng

    by t s quan tm ti vic thc hin nhng sng kin tng t. Mt lot cc lnh cm g bt

    hp php ti mt s th trng tiu th chnh c th to ra mt s thay i ln trong thng

    mi g quc t, ni c th c nhng s phn chia nhnh ng k i vi cc nc sn xut v

    ch bin g nh Vit Nam.

    3.5.3 NHNG KHUYNH HNG TRC Y V NHP KHU G

    BT HP PHP VO VIT NAM V CC NG C CA CHNG

    Vic khai thc g quy m ln Vit Nam trong nhng nm 1980 v u nhng nm 1990

    gy ra s st gim ng k v che ph rng trn c nc. Nm 1992, do nhng quan ngi

    khng ngng tng ln v nn ph rng, chnh ph bt u p dng cc bin php kim sot i

    vi khai thc rng, bao gm c lnh cm xut khu g trn v g x ng thi gim 80% hn

    44 TM/Telapak, 2008. ng ranh gii: S bng n ca nn cng nghip sn xut ni tht Viejt Nam v nn bun lu g ti khu vc sng Cu Long 45

    Gregg & Porges, 2009. Sa i Lut Lacey Hoa K: Gi i vi xut khu sn phm lm nghip ca Vit Nam

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    56 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    mc khai thc. Cho ti nm 1997 Vit Nam ng ca 3/4 cc doanh nghip lm nghip nh

    nc (lm trng quc doanh) v thc thi lnh cm khai thc g vnh vin i vi cc khu

    rng c dng.

    Cng trong thi k ny, Vit Nam xy dng mt ngnh cng nghip ch bin g nng ng

    v ni ln nh mt nh sn xut g ni tht cht lng cao. Trong nhng nm gn y,

    ngnh cng nghip sn xut g pht trin nhanh chng do chi ph lao ng thp, s sn

    c v lc lng lao ng c tay ngh, v chnh ph gim bt nhng gii hn v kinh t ng

    thi thc y kinh doanh xut khu g. Vit Nam hin ti l mt trong nhng nc sn xut

    v xut khu g ln nht trn th gii.

    Vic gia tng gp 10 ln trong giai on nhng nm t 2000 n 2007 v gi tr xut khu

    g cho thy y l mt ngnh xut khu ln th nm ca quc gia vi gi tr xp x 3 t la

    M mi nm v kim ngch xut khu vn tip tc gia tng mnh m t nm n sang nm kia

    (Ngun: Bo co ca TM/Telapak, 2008).

    Theo Hip hi G v Lm sn Vit Nam (Vietfores) d kin ngnh cng nghip g ny s t

    c doanh thu 3 t la M vo nm 2010, theo ngnh cng nghip ny s tr thnh mt

    trong nhng ngnh hng xut khu ch o ca quc gia (Ngun: Vietfores, trch dn t bn

    tin VoV News ngy 7 thng 5 nm 2010). Hin nay, Vit Nam ang l quc gia xut khu

    g ln th hai khu vc ng Nam v biu di y ch r im n ca hng ha, lm

    sn Vit Nam. Hoa K, Lin minh Chu u v Nht Bn l nhng th trng ln ca sn

    phm g ca Vit Nam.

    Do Vit Nam hin c cc vn bn php lut v bo v rng kh ton din nn lng g ni a

    sn c cung cp cho ngnh cng nghip sn xut g rt hn ch. Kt qu l ngnh cng

    nghip ny ph thuc nhiu vo lng g t cc nc ln cn vi lng g nguyn nhp khu

    mc 80%.

    Vic ti trng rng din ra trong sut hn 20 nm qua nhng thc t c hng lot cc vn

    trong vic ng vin khuyn khch cc nh sn xut (c bit i vi cc cy c vng i thu

    hoch lu) v do g c cht lng tt v gi thnh h thng do ni khc cung cp. Nhm

    p ng s gia tng v lng cu g, chnh ph xy dng mt chin lc trng rng nhm

    tng din tch cc khu rng trng trong nc t 3,3 triu hecta hin nay ln n 4,3 triu hecta

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    57 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    trong vng 10 nm sp ti. Tuy nhin, trong giai on ny ngnh cng nghip sn xut g

    Vit Nam vn phi ph thuc vo g nhp khu.

    Vi lng cung hn ch v g cng c cht lng t ngun trong nc, Vit Nam tr thnh

    nh nhp khu g vi s lng ln (xem bng di y). Cho n thi im 5 10 nm trc,

    hu ht lng g s dng ch yu n t Malaysia v Indonesia. Vi vic ci thin cng tc

    thc thi lm lut v nhu cu gia tng cung cp cho ngnh cng nghip sn xut g ang

    ln mnh, Vit Nam chuyn hng sang cc nc ln cn l Campu-chia v Lo. Mc d

    cc quc gia ny chnh thc duy tr lnh cm i vi cc hot ng xut khu g trn v g x

    nhng mt s cng ty vi nhng knh kt ni c bit, v d nh qun i, vn c kh nng

    m bo lng g cung cp t Lo (TM, 2008).

    Ngun: TM, 2008

    Mt bo co nm 2008 do C quan iu tra Mi trng v Telapak nhn nh rng lng

    ln g bt hp php ang vo Vit Nam, c bit t Lo, Cam pu chia v Indonesia, mc d

    cc quc gia ny ang p dng lnh cm xut khu g. Tuy nhin, do thiu tnh minh bch v

    khun kh cp pht hn mc phc tp cng nh vic min tr lnh cm khai thc ca chnh

    ph, rt kh c th xc nh c lng g ny c thc s l bt hp php hay khng (Ngun:

    Forest Trends/DFID 201046

    ). Cc yu t khc ng gp vo vn ny chnh l ng bin

    gii ko di v nhiu l hng gia 2 quc gia, i km vi nng lc qun l hn ch v vn nn

    tham nhng. Hin ang tn ti mt s lng ln cc d n nng nghip hoc xy dng thy

    in ti Lo m theo cn pht quang rng ban u. Lng g ly ra thng chuyn n Vit

    Nam v nm bn ngoi hn mc khai thc g chnh thc c ph duyt.

    3.5.4 NHNG NG C TNG LAI V S THAY I D KIN V

    XU HNG NHP KHU G TRI PHP VO VIT NAM

    Hin ti nhu cu i vi g ang gia tng vi s bng n ca ngnh cng nghip xy dng v

    ngnh sn xut giy. Chin lc trng rng giai on 2006 2020 c k hoch tng cc din

    tch rng trng trong nc cung cp cho ngnh cng nghip sn xut g. Tuy nhin, cc

    46

    Cc xu hng rng/DFID, 2010, Cc Th trng g v Thng mi gia Lo v Vit Nam: phn tch chui hng

    ha v tiu th g ti Vit Nam.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    58 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    khu rng trng ny s cha th sn sng khai thc cho n nm 2020. Cho n thi im

    lng g cn thit vn phi nhp khu t cc quc gia khc.

    D kin rng o lut mi ca Hoa K v EU s to dng nhng ro cn tt hn i vi vic

    nhp khu v bun bn g v sn phm g bt hp php. Vic ny s c nhng nh hng

    ng k i vi nhng nh sn xut g ca Vit Nam. Cc cng ty ca Hoa K v EU c

    th b khi t nu khng xut trnh c chng c hp l hoc trch nhim gii trnh ng

    thi b kim tra nghim ngt m bo rng g m h mua c xut x t ngun hp php.

    Nu cc nh sn xut g Vit Nam mong mun tip tc xut khu g vo cc th trng

    Hoa K v EU, h s cn phi m bo rng tt c lng g ang c s dng cho sn xut

    g u t cc ngun hp php, bt k chng t ngun trong nc hay t cc nc ln cn.

    Chnh ph Vit Nam cam kt tham gia vo tin trnh Hip nh i tc t nguyn (VPA)

    Tng cng thc thi lut lm nghip, qun tr v thng mi lm sn (FLEGT) vi Cng ng

    Chu u vo thng 5 nm 2010, v theo s nhn c s h tr t pha EC gip

    ngnh cng nghip ch bin g Vit Nam p ng c cc yu cu ca EU v vic xc minh

    ngun gc lm sn. Do vy, vic ny s mang n s khuyn khch kinh t da vo th trng

    chng li nn khai thc tri php v theo mt trong nhng him ha ch yu i vi a

    dng sinh hc, c th l khai thc tri php thng qua vic ngn chn p dng cc bin php

    khng bn vng, ngun g bt hp php v nn bun bn bt hp php.

    Mt s cng ty sn xut g Vit Nam xut khu vo cc th trng EU v Bc M hin

    ang bt u c nhng ng thi thch ng. Do nhu cu ca ngi tiu dng, mt s cng ty

    ang chuyn i sang cc loi g n nh hn nh bch n, keo v tch rng trng. Ti thi

    im hin ti, ch c t hn 7% (170 trong tng s 2.500 cng ty) c c chng nhn Chui

    hnh trnh sn phm (CoC) (Bo co ca Forest Trends & DFID, thng 1 nm 2010). Theo tinh

    thn ca o lut mi th vic ny c th tr thnh mt yu cu rt quan trng cho cc cng ty

    nhp khu sn phm g sang Hoa K v EU.

    Khi Vit Nam ang c gng hng ti nhng sng kin nh FLEGT v REDD, nguy c "r

    r" vn tn ti, do cc hot ng qun l rng khng bn vng hoc bt hp php c th n

    gin l s dch chuyn n cc vng lnh th c qun l km hn nh Lo, Cam-pu-chia v

    Myanmar. iu c th gy ra nhng tc ng xu n ngnh cng nghip sn xut g

    ca Vit Nam. gii quyt vn ny, Chnh ph Vit Nam cn u tin hnh ng nhm

    thc y qun l rng bn vng ng thi a cc chin lc vo thc t bo m ngun

    cung g trong nc hp php v bn vng.

    3.6 BUN BN NG VT HOANG D BT HP PHP

    3.6.1 TRNH BY VN

    Vic bun bn cc loi ng vt hoang d ti ng Nam c coi l mt mi e da nghim

    trng cho s sng cn ca nhiu loi hn l vic cc loi b mt mi trng sng. Nhng tc

    ng bo tn ca thng mi ng vt hoang d ti khu vc ng Nam l rt ln. Khng

    bn vng, v thng bt hp php, vic khai thc ng, thc vt hoang d ang tn ph a

    dng sinh hoc ca vng. Hin c s suy gim mnh m nhiu qun th cc loi ng thc

    vt hoang d c gi tr thng mi cao, trong s nhiu loi by gi him, nguy cp hoc

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    59 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    tuyt chng a phng nh h, t gic sumatra, t gic javan, voi chu , t t, ra nc

    ngt, trm hng v cc loi phong lan hoang d (TRAFFIC, 200847

    ).

    Con ngi s dng ng vt hoang d lm thc n trong nhiu th k Vit Nam v cc

    nc xung quanh v nim tin vn ha v nhng li ch phc hi v nng cao sc khe do tht

    ng vt hoang d mang li vn cn duy tr n ngy hm nay. Khu vc ny c truyn thng

    mnh m tiu th ng vt hoang d v cc b phn ca chng nh mt gu, sng t gic,

    xng h hoc vy c mp lm thc phm v s dng trong y hc c truyn. ng vt

    hoang d cng c bn nh bun bn vt nui, vn th v cc b su tp ng vt cn sng

    khc , lm lu nim, trang sc, qun o vv.

    mt s quc gia, khi nhn thc v s giu c tng ln dn n vic tiu th ng vt hoang

    d gim i, nhng Vit Nam th ngc li. Vic tng ti sn li gip c nhiu kh nng tiu

    th c sn rng, v vic tr thnh biu tng v s giu c ca con ngi v iu ny

    tip thm ng c cho hot ng thng mi ng thc vt hoang d. Mt s a phng tr

    nn ni ting vi vic tiu th ng vt hoang d v ngi kh gi cc thnh ph s tm n

    nhng a im vi mc ch r rng mua sn phm ny nh tm n Vn quc gia Tam

    o bi ch cch c mt hoc hai gi li xe t H Ni. Phn ln ng vt hoang d ca cc

    Vn Quc gia hin ang b gim s lng, nhng n tr thnh hng ha tiu th trong

    vng v bn ln phng bc cho Trung Quc. Tm dng hay lm gim xu hng ny l

    mt thch thc to ln khi nhiu ngi sn sng tr bt c gi no cho tht rng chnh hiu

    (Ngn hng Th gii 200548

    ). Cc loi ng vt hoang d cc khu rng trong nc tip tc

    bin mt v v tr ca Vit Nam trong vn nn bun bn bt hp php ng vt hoang d mang

    li nhun hng triu la cng ng ngha vi vic Vit Nam c mt vai tr quan trng trong

    vic lm trm trng thm hoc to iu kin cho vic tip tc xu hng ny trong khu vc (

    Song, nm 2008).

    Hot ng bun bn ng vt hoang d bt hp php c nhiu yu t phc tp nh kinh t, x

    hi, vn ha, a l v chnh tr. Rt nhiu i tng c lin quan t th sn, ngi khai thc

    lm sn, ngi bn, ngi mua, ngi tiu dng, cn b chnh ph, cng an, cn b hi quan,

    nh lp php v hnh php cc quc gia khc nhau. Do vy, hnh ng tng lai i ph

    vi vn ny cn phi c thc hin trn din rng c th gii quyt cc yu t khc

    nhau ny.

    3.6.2 NHNG CAM KT V MT CHNH SCH I VI VIC NGN

    CHN NN BUN BN TRI PHP NG VT HOANG D TI

    VIT NAM

    Vit Nam l quc gia duy nht Chu c K hoch Hnh ng Quc gia nhm tng cng

    kim sot vic bun bn cc loi ng, thc vt hoang d n nm 2010 (2004).

    47

    TRAFFIC, 2008. iu g thc y vic bun bn ng vt hoang d? Bn xem xt kin chuyn gia v cc yu t kinh t x hi ca vic bun bn ng vt hoang d v cc n lc kim sot vic bun bn ny ti Cam-pu-chia,

    Cng ha nhn dn Lo v Vit Nam. Cc ti liu tho lun v pht trin bn vng khu vc ng v Thi Bnh

    Dng, Ban pht trin bn vng khu vc ng v Thi Bnh Dng, Ngn hng Th gii, Washington, DC. 48 Ngn hng Th gii 2005.iu ang v xy ra. Vic bun bn ng vt hoang d ti ng v ng Nam . Ti

    liu v pht trin X hi v Mi trng khu vc ng v Thi Bnh Dng.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    60 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Vit Nam cng tham gia k kt Cng c v bun bn quc t cc loi nguy cp (CITES).

    CITES l mt tha thun quc t t nguyn, hin ti c 175 quc gia ph chun cng c ny

    vi mc tiu nhm bo v cc loi ng vt v thc vt khi nn khai thc qu mc thng qua

    thng mi quc t. Tha thun ny a ra cc mc bo v khc nhau i vi hng ngn

    loi ng vt v thc vt. Vic bun bn i vi bt c loi ng thc vt no c xp loi l

    "nguy cp" c coi l bt hp php, trong khi vic bun bn cc loi t nguy cp c xem

    xt bi mt h thng cp php v hn ngch thng mi nhm hn ch hot ng khai thc, c

    gng duy tr mc bn vng. Tuy nhin hin c nhng thch thc to ln c lin quan n vic

    thc thi cng c v Vit Nam r rang c nhiu thch thc trong cng tc thc thi. Sn phm

    thng xuyn c giao dch, mua bn bt hp php m khng c giy php cn thit hoc

    vt qu nh mc quy nh, i cng vi nng lc yu km, hiu qu thc thi php lut km v

    vic thiu cc s liu c bn ng tin cy, c ngha rng rt nhiu thng mi c xem l hp

    php vn c th gp phn vo nn khai thc qu mc (Ngn hng Th gii, 2005).

    3.6.3 CC XU HNG TRONG THNG MI TRI PHP NG VT HOANG D V CC NG C CA VIC NY

    Vit Nam l mt nc quan trng tham gia thng mi quc t v ng vt hoang d. Cc khu

    rng ca Vit Nam chnh l ngun cung cp sn phm ng vt v thc vt ch yu, dn n

    ci c gi l 'hi chng rng rng' (Nooren v Claridge, 200149

    ). Cc d n xy dng c s

    h tng nh ng x, cu v cc p thy in m toang khu vc trc y khng th tip

    cn a vo khai thc. Th sn, ngi nh by v ngi khai thc g s c c nhiu c

    hi tip cn vo cc khu vc c rng m trc y c xem l ho lnh. Tc ng ny c

    bit nghim trng khi cc cng trnh c s h tng mi i qua vng trung tm ca cc vn

    quc gia v khu bo tn, nh trong trng hp gy tranh ci 1.800 km ng H Ch Minh

    theo d nh chia ct 10 khu bo tn khc nhau ti Vit Nam.

    Vic bun bn ng vt hoang d ti Vit Nam l mt vn nn khng ch lin quan n khai

    thc v tiu th ng vt hoang d trong nc (c nu trong bo co c s v a dng sinh

    hc) m cn m rng ra c khu vc v quc t. Vit Nam v ang l mt "cu trung

    chuyn" v bun bn ng vt hoang d t khu vc ng Dng sang Trung Quc, Hn Quc

    v Nht Bn (Nguyen, 200250

    ; Nguyen & Nguyen, 200451

    ). V d, ch trong vng 2 thng ca

    nm 2003, hn bn tn sn phm ng vt hoang d, bao gm loi thn ln nc, t t, v su

    tn ra nc ngt hoang d b bt v thu gi ti H Ni t Malaysia52

    . Trung Quc c coi l

    nc tiu dng ln nht ca khu vc i vi cc sn phm ng vt hoang d, c bit l cc

    sn phm ng vt, thc vt c s dng lm thc phm v dc phm trong y hc c truyn

    Trung Quc.

    49

    Nooren, H. v G. Claridge. 2001. Bun bn ng vt hoang d ti Lo: tr chi kt thc. y ban taij H Lan ca Hip hi Bo tn Thin nhin Quc t, Amsterdam. 50 Nguyn, H. M. (2002). Bun bn ng vt bt hp php qua bin gii t Vit Nam sang Trung Quc: Xem xt

    tnh trng hin ti v cc khuyn ngh ngn chn hot ng ny. Lun vn Thc s khng xut bn, Trng i hc

    Quc t Andalusia, Vng quc Ty Ban Nha. 51 Nguyn, H. M., & Nguyn, T. (bi bo.). (2004). nh gi tnh trng sn bn v mua bn ng vt hoang d ti

    lng Drang Phok, thn Krong Ana, qun Bun n district, tnh Dak Lak. Trong qu trnh tin hnh hi tho khoa

    hc v cc ngun ti nguyn thi nhin v mi trng 2003-2004 (trang. 63-60). H Ni: Nh xut bn Khoa hc

    K thut. 52 Ngn hng Th gii 2005. iu ang v xy ra. Vic bun bn ng vt hoang d ti ng v ng Nam . Ti

    liu v pht trin X hi v Mi trng khu vc ng v Thi Bnh Dng.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    61 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    C cc ng c khc nhau dn n bun bn bt hp php ny v ngy cng c nhiu cc bng

    chng cho thy hng lot cc gi nh n gin khng cn hp l na. V d, vic khai thc

    ng vt hoang d t lu lin quan n s i ngho, tuy nhin, cc bng chng cho thy s

    kt ni gia vic bun bn ng vt hoang d, i ngho v thnh vng li rt phc tp v

    thc t, nhng ngi tham gia mt trn ny thng li l nhng ngi khng ngho. V vy,

    nhng can thip da trn c s nng cao thu nhp hay sinh k lu di ca cng ng nhng

    ngi tham gia khai thc ng vt hoang d khng lm gim i s ngi tham gia vo vic

    mua bn ng vt hoang d. Thc t, vic giu ln v gia tng thu nhp ti cc nc tiu th l

    ng c chnh i i vi nhu cu v ng vt hoang d trong khu vc v bun bn cng thun

    li hn nh c s pht trin ca ng x v c s h tng53

    .

    Thiu nhn thc vn thng c trch dn nh l mt ng lc quan trng ca vic bun bn,

    nhng cc chuyn gia li khng xem xt n vic khi nhn thc c ci thin c dn n

    kt qutng ng trong gim s lng ng vt b khai thc, bun bn, tiu th bt hp php

    hay khng. Nhng khong trng ng k vn cn trong s hiu bit v cc lin kt gia nng

    cao nhn thc v thay i trong thi v hnh vi ca ngi tham gia bun bn ng vt

    hoang d (TRAFFIC, 2008).

    Trong nhng nm gn y, khung php l ca Vit Nam c nng cao nhng vic thc thi

    lp php v qun tr chung vn cn tn ti nhiu bt cp. Chnh ph Vit Nam v cc c quan

    ti tr (a phng, song phng, v t chc phi chnh ph) c gng gii quyt vn ny

    nhng tnh hnh vn cha c ci thin. Vic bun bn tri php ng vt hoang d vn tip

    din (TRAFFIC, 200854

    ).

    3.6.4 D KIN XU TH VIC BUN BN BT HP PHP NG VT

    HOANG D

    Mt ng lc quan trng ca vic bun bn ng vt hoang d bt hp php trong tng lai l

    tng trng kinh t, tng mc sng v mc thu nhp kh dng. Kinh nghim t khp cc nc

    chu cho thy rng khi con ngi tr nn giu c hn th nhu cu v cc sn phm ng

    vt hoang d xa x cng tng ln (Ngun: Ngn hng Th gii 2005). S sung tc v thu nhp

    kh dng tng ln, th nhu cu i vi cc loi ng vt hoang d c bit l Trung Quc vn

    tip din, v thm ch cn gia tng. iu ny s c tc ng tiu cc n mc a dng sinh

    hc Vit Nam v chu ni chung. Vic ny c th dn n suy gim nghim trng s loi

    ng vt hoang d nht nh, chng hn nh h v t t, trong vng sinh sng t nhin ca

    chng ng Nam . Nu xu hng ny tip tc khng c kim sot th nhu cu ny cng

    vi p lc tng thm t mt mi trng sng v thay i kh hu c kh nng dn n s tuyt

    chng ca nhng loi ny.

    Nhng sn phm ng vt hoang d tr nn khan him hn v do t hn. Vi thc t

    , vic bun bn ng vt hoang d ch yu l cung cp cho khu vc giu c ca x hi,

    53 TRAFFIC, 2008. iu g thc y vic bun bn ng vt hoang d? Bn xem xt kin chuyn gia v cc yu

    t kinh t x hi ca vic bun bn ng vt hoang d v cc n lc kim sot vic bun bn ny ti Cam-pu-chia,

    Cng ha nhn dn Lo v Vit Nam. Cc ti liu tho lun v pht trin bn vng khu vc ng v Thi Bnh

    Dng, Ban pht trin bn vng khu vc ng v Thi Bnh Dng, Ngn hng Th gii, Washington, DC. 54 Nguyn Vn Song, 2008, Thc trng mua bn,gii php bo tn cc loi ng vt hoang d ti Vit Nam. Tp ch

    Mi trng v Xy dng cun 17 s 2 ra thng 6 nm 2008 145-165.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    62 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    do vy vic bun bn ny dng nh khng c tc ng ln ti cc la chn sinh k ca cc

    cng ng ngho. Do , hnh ng phi hp cn phi c tin hnh thc hin v thc thi

    php lut nhm gim cc tc ng tiu cc n tnh a dng ca Vit Nam, vi h thc vt v

    ng vt ngy cng b e da nhiu hn. Nhng hnh ng c th c bao gm nhng khng ch

    hn ch cc im lit k sau:

    Nhng thay i trong h thng php lut nh a vo nhng hnh pht nghim khc hn

    i vi nhng hnh vi bun bn, vn chuyn tri php ng vt hoang d;

    Tng cng ngun lc v nng cao nng lc cho cc c quan chnh ph tham gia vo vic

    gim st v ngn chn nhng i tng sn bt, khai thc, xm phm v bun bn tri

    php, chng hn nh cho cc cn b ca c quan lm nghip, cng an, hi quan, v vin

    kim st;

    Ti tp trung n lc v phng php cng ch i vi vic bun bn

    Ci thin cc h thng v c cu th ch khi t nhng k phm ti;

    a ra nhng khuyn khch tch cc cho vic tng cng qun l cc loi c nguy c cao;

    Gio dc v nng cao nhn thc v cc mi e da t nhng h ly ca vic bun bn tri

    php ng vt hoang d v c bit l nhng n lc trong vic gim thiu nhu cu i vi

    sn phm ng vt hoang d; v

    Li ko s tham gia ca cc bn lin quan a ngnh cc cp khc nhau v cc quc gia

    khc nhau .

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    63 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    4 TNG QUAN V CC QUY HOCH BO V V PHT TRIN RNG CA TNH C CHN

    4.1 GII THIU

    Ti Vit Nam, qu trnh lp k hoch trong ngnh lm nghip c chia theo cp hnh chnh.

    Hin cc cc quy hoch bo v v pht trin rng c xy dng cp x, huyn v tnh. Quy

    hoch bo v pht trin rng ton quc (2010 - 2020) s dng cc k hoch cp tnh nh l

    thng tin u vo ch o. B NN&PTNT ban hnh thng t 05 vi nhng hng dn c

    th lin quan ti vic xy dng cc quy /k hoch cp tnh (bao gm cc tnh v thnh ph

    trc thuc trung ng), cp huyn (bao gm cc huyn, th trn v thnh ph trc thuc tnh),

    v cp x (bao gm cc x, phng, v khu ph). Hin cha c mt khung thi gian r rng

    liu khi no cc quy/k hoch cp tnh phi hon thnh v khi no quy hoch BVPTR ton

    quc c hon tt. Mc d cc hot ng trao i vi B NN&PTNT v Tng Cc Lm

    nghip cho thy rng B mun cc k hoch cp tnh c hon tt vo qu ba nm 2010,

    v Quy hoch BVPTR quc gia s sn sng vo qu 1 ca nm 2011.

    Mi trong 3 quy hoch bo v v pht trin rng cp tnh c cp trong Bn bo co nh

    gi mi trng chin lc ny c tm tt trong cc chng sau. Phn nh gi ban u trnh

    by mt s vn quan tm chung v cc Quy hoch bo v v pht trin rng ny sinh

    trong qu trnh kho st v xem xt ba k hoch ca nhm nh gi mi trng chin lc.

    Nhng mi quan tm nh sau:

    Cc quy hoch hin c thng khng phn nh ng thc t

    Cc quy hoch bo v v pht trin rng c xy dng trong phm vi phng lm vic v

    c tch bit khi hi ho vic ra quyt nh

    Vic phn cp v qun l rng gii hn vic nh ga cc vn quan trng lien ngnh v

    lin tnh

    Thiu vn, c bit sau khi kt thc chng trnh 661 nm 2010 gy ra nhng mi nguy c

    nghim trng cho vic bo v rng v Chnh ph Vit Nam cn h tr ngay cng tc bo

    v rng c bit cho qun l rng cng ng; v

    Cn c chin lc tng hp v mang tnh t duy nhiu hn c th qun l tha ng

    tnh trng canh tc nng ry

    4.1.1 CC QUY HOCH HIN TI THNG KHNG PHN NH THC TIN

    Thng tin s liu c bn (nh bn ) v t rng khng thc s tn ti. V d, vic s dng

    t lm nghip thng khng r rng v kh c th phn bit ranh gii gia t lm nghip, t

    nng nghip v t th trn hin trng. Hn na cng khng th phn bit cc ranh gii

    trong hin trng thc t gia rng sn xut, rng c dng v rng phng h.

    Hin nay, trch nhim gim st rng c trao cho cc i tng qun l rng, nhng ngi c

    nhim v c bn l t c - v bo co v tin v qun l t lm nghip ng n.

    iu ny li khuyn khch ngc li cho vic bo co chnh xc v bt k s suy gim v

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    64 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    che ph rng hoc cht lng rng. Cc s liu chnh thc c bo co v phn nh trong cc

    quy/ k hoch hin nay khng trnh by chnh xc tnh hnh thc t.

    Xt v mt l thuyt, hin ang tin hnh xy dng bn v c th s dng kim tra cho

    cho mc tiu ny (v d: kim k t ai 2010) nhng cc h thng ny khng c lng ghp

    vi cng tc kim k rng. Tng Cc Lm nghip v c quan qun l t thm ch s dng

    cc phng php khc nhau trong iu tra v phn loi t lm nghip.

    4.1.2 CC QUY HOCH BO V V PHT TRIN RNG C XY

    DNG TRONG PHNG LM VIC V C TCH BIT VI HI

    HO TRONG VIC RA QUYT NH

    Cc quy hoch bo v v pht trin rng c xy dng n phng bi ngnh lm nghip v

    khng c phi hp vi cc quy hoch ca khu vc nng nghip, qun l u ngun, giao

    thng.v.v. Hnh thc s dng t lm nghip xut hoc khng rang buc vi cc quyt nh

    ca y ban Nhn dn tnh hoc v cng khnnng buc vi cc quyt nh c th ca cc

    ngnh khc (v d nh thy in).

    Cc ngnh khc cn c tham vn trong qu trnh xy dng v d tho ca cc quy hoch cn

    c lng ghp vo Quy hoch/ K hoch pht trin kinh t - x hi v cc quy/ k hoch s

    dng t. iu ny ch r tm quan trng ca mt cch tip cn tng hp i vi cc quy/k

    hoch pht trin kinh t x hi m hin ti cha sn sng thc hin .

    4.1.3 VIC PHN CP QUN L RNG GII HN VIC NH GI CC

    VN QUAN TRNG LIN NGNH V LIN TNH

    Qu trnh phn cp trao qu nhiu quyn hn cho cc UBND cp tnh m theo c th

    thay i c bn phng thc s dng t lm nghip theo ca mnh. UBND cp tnh cha

    nhn thc c lm nghip l ngnh kinh t quan trng v trong vic theo i tng trng

    kinh t h sn sng cho php chuyn i t lm nghip cho nng nghip (cao su v nhin liu

    sinh hc), thy in, khai khong v giao thng (vi vic pht trin, m rng th khng

    kim sot). iu ny gy kh khn cho vic phi hp cc vn ln ngnh cng nh xuyn

    bin gii - chng hn nh qun l vng u ngun.

    Trong tng lai, quy hoch rng cn phi c gn kt mt cch tha ng v cht ch vi quy

    hoch lu vc sng v c t chc theo cp khu vc (lin tnh). iu ny c th tng cng

    cng tc quy hoch lu vc sng hin vn cn trong giai on phi thai ti Vit Nam, mc d

    yu cu ngy cng cp bch i hi qun l hiu qu ti nguyn nc m bo ngun cung

    cp nc lu di cho s m rng ca cc ngnh cng nghip v dn c th ng thi i

    ph vi cc nguy c do bin i kh hu. Ngnh lm nghip c khuyn ngh cn tch cc

    thc y thnh lp h thng qun l lu vc sng v n c th mang n c ch chi tr cc dch

    v h sinh thi rng lin quan n qun l ti nguyn nc. C quan Lm nghip cp trung

    ng v cp tnh c khuyn ngh cn tham gia tch cc vo hot ng ca cc t chc lu

    vc sng c th t c li ch, s quan tm i vi t lm nghip.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    65 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    4.1.4 THIU VN, C BIT SAU KHI KT THC CHNG TRNH 661

    VO NM 2010 GY RA NHNG MI NGUY C NGHIM TRNG

    TRONG VIC BO V RNG V CHNH PH VIT NAM CN H

    TR NGAY CHO BO V RNG C BIT CHO QUN L RNG

    CNG NG

    Kinh ph cho vic thc hin cc quy hoch/ k hoch bo v v pht trin rng l khng -

    ngay c i vi cc bin php c bn nh bo v rng. Thiu vn khin cho nhng ngi ngay

    c khi c tr tin thc hin cc hot ng bo v rng cng lm tn hi rng do h cn

    phi m bo ngun sinh k thay th. c bit ng lo ngi chnh l chng trnh 661 ' ni

    cung cp hu ht cc khon kinh ph s kt thc cui nm 2010 v ti tr thng qua chng

    trnh REDD hoc PES vn cha sn sng thay th chng trnh quan trng ny. Cc phng

    thc thc hin c ch REDD hoc PES (v d nh phn phi vn cho cc h gia nh) c th

    phi mt vi nm xy dng v l hng v kinh ph ny c th dn n thit hi ng k cho

    cc khu rng.

    V vn ny, Chnh ph Vit Nam cn ch hn na ti cng tc qun l rng cng ng

    vn c xy dng trn c s th nghip t nm 2004 vi c chng 120 nghn hecta rng

    t nhin (ch bng 1% trong tng s 10,34 triu hecta t rng t nhin ti Vit Nam).

    i mt vi nhng ri ro tim tng trong vic qun l t lm nghip sau khi kt thc chng

    trnh 661, Chnh ph cn a ra mt chnh sch v chng trnh qun l rng cng ng ton

    din theo s gii quyt mi quan h ca cc vn lin quan n giao t lm nghip (cht

    lng v s lng), h tr k thut v ti chnh, h tr c s h tng (ng giao thng cho

    cng ng vng cao) v h tr trong vic khai thc v bn g v lm sn ngoi g). v d: i

    vi rng sn xut, Chnh ph cn xy dng cc ch tiu cho vic giao rng cht lng cao cho

    cc cng ng (nu c). Cc cng ng ch c giao cc din tch t lm nghip km cht

    lng s nhn c cc h tr trng rng, khai thc, .v.v. Qun l rng cng ng cn c

    y mnh bao gm c ng qun l i vi c dng v rng phng h ng thi cho php

    thc hin cc phng thc khai thc bn vng v chia s li ch ti chnh t cc lm sn c

    bn gia cc cng ng.

    4.1.5 CN C CHIN LC TNG HP C TH QUN L THA

    NG VIC CANH TC NNG RY

    Canh tc nng ry khng c kim sot vn cn l mt vn phc tp thu ht s quan tm

    c bit do ti nh c bt buc (ch yu l do pht trin thy in) i vi cc cng ng vng

    cao hoc di dn t pht ca h. Hin nay, cc Cc Kim lm khng xem du canh nh l mt

    phng thc lc hu v cha gii quyt vn ny vi s quan tm tha ng. Chnh ph Vit

    Nam hin nay c chng trnh cung cp go cho cc cng ng vng cao trng rng trn

    t nng ry l khng bn vng v cng ng c nhn h tr ny c kh nng di chuyn

    tr li du canh sau khi kt thc ti tr.

    Hin c nhu cu cn phi a ra mt chin lc lu di cung cp sinh k thay th cho cc

    cng ng ang p dng phng thc canh tc nng ry. cp tnh, vic ny s i hi cch

    tip cn lin ngnh trong vic xy dng quy hoch pht trin kinh t x hi vng cao v u

    tin giao t lm nghip cho cc cng ng vng cao (ng bo dn tc). Cc chng trnh

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    66 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    cung cp h tr trc tip cho cc h gia nh (c bit bo v rng) cn to iu kin y

    ban nhn dn c lin quan ca cp tnh v cp x sp xp u tin khu vc im nng no s

    nhn c phn kinh ph ln hn thay v nhm mc tiu cung cp h tr quy m nh m

    khng mang li kt qu hu hnh cho n nay.

    4.2 TNG QUAN V QUY HOCH BO V V PHT TRIN RNG

    TNH NGH AN

    4.2.1 NHNG C IM CHNH CA TNH NGH AN

    Tnh Ngh An nm pha Bc thuc khu vc Bc Trung b ca Vit Nam. Tng din tch t

    ai l 1.649.068,23 ha, trong din tch t lm nghip l 1.178.182,2 ha.

    Tnh ny c ng bin gii gip vi tnh Thanh Ha pha Bc, tnh H Tnh pha Nam,

    pha Ty gip vi Lo v pha ng gip vi bin ng. V tr ca tnh nm pha ng bc

    ca dy Trng Sn vi a hnh chia ct phc tp. Cc khu vc i ni chim 83% tng din

    tch t ai, trong 66,5% din tch c dc trn 15oC.

    Tnh Ngh An nm trong vng kh hu nhit i gi ma vi 2 ma r rt: ma lnh v kh t

    thng 10 n thng 4 v ma ma bo t thng 5 n thng 9. Lng ma trung bnh t

    1200mm n 2000mm hng nm. Lng ma t thng 5 n thng 10 chim 80 85% lng

    ma c nm. C 2 loi hnh gi nh hng ti tnh Ngh An. Gi ma ng Bc t thng 10

    n thng 4 v gi nng Ty Nam t Lo vo t trong thng 7, thng 8. Ma bo thng

    xuyn xy ra ti tnh Ngh An.

    Tng dn s ca tnh Ngh An: 3.123.084 ngi vi mt dn s bnh qun: 184 ngi/ km2.

    Dn tc Kinh chim a s (89%) v nhm dn tc chim a s th hai trong tnh l Thi

    (8,25%). Cc dn tc khc ( Kho Mu, H Mong) cng sinh sng trong tnh ny.

    4.2.2 NHNG THAY I V 3 LOI RNG TI TNH NGH AN

    Cc hot ng tham vn c tin hnh trong qu trnh nh gi ch ra rng din tch t

    lm nghip ang co li v chng ang c chuyn i cho mc ch thy in, thy li, khai

    thc m, ng giao thng v ti nh c dc theo ng bin gii vi Lo. Tuy nhin, cc ch

    tiu tng th c xy dng i vi mi loi rng trong quy hoch khng cp hoc nu r

    tnh trng ny.

    Bng: Rng v t rng bo co trong Quy hoch bo co pht trin rng tnh Ngh An

    Din tch rng v t

    lm nghip

    Nm 2007 Nm 2009 K hoch cho

    2020

    Nhng

    thay i

    2009-2020

    t lm nghip 1.178.182,2 1.173.076,3 1.173.076,3 0

    Rng phng h 395.146,4 394.508,0 394.508,0 0

    Rng c dng 170.003,7 170.003,7 170.003,7 0

    Rng sn xut 613.032,1 608.564,6 608.564,6 0

    n v: ha

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    67 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    4.2.3 NHN XT V QUY HOCH BO V V PHT TRIN RNG CA TNH NGH AN

    1. Trng rng

    Trng rng trn

    t trng

    Cc din tch trng rng khng c ch r trn bn , t thnh lai cy

    rt chung chung, v c th p dng bt k quy hoch no, hin khng c

    loi no c quy nh c th.

    Tng k hoch trng rng trong gia on 2010-2020 l 105.000 ha:

    2010: 10.500 ha

    2011-2015: 47.000 ha

    2016-2020: 47.500 ha

    Trng rng

    trong cc khu

    rng t nhin

    ngho kit

    Trng rng trong cc khu rng t nhin ngho kit v trng rng vi loi

    cy bn a: Trong quy hoch, nhng ni dung ny khng c th hin 1

    cch khc bit. iu ny s l kh khn cho vic gim st trong tng lai

    i vi cc hot ng ny bi v chng cng p dng bin php lm sinh v

    phng php trng ging nhau.

    Tng: 35.400 ha

    2010: 1.200 ha.

    2011 - 2015: 15.800 ha.

    2016 - 2020: 18.400 ha.

    + Loi cy trng trong rng phng h: Qu, Thng nha (Pinus Merkussii),

    c v cc loi cy trng bn a khc.

    + Loi cy trng trong Rng c dng: Cc loi cy bn a

    + Loi cy trng trong rng sn xut: keo tai tng, Keo lai v cc loi cy

    bn a, my, tre, Cinnamomum album, Thng nha, Keo l trm, D trm

    Trng li Tng: 64.000,0 ha

    2010: 4.000,0 ha

    2011-2015: 25.000,0 ha

    2016-2020: 35.000,0 ha

    Trng rng

    phng h ven

    bin v , p

    Ngh An c ng b bin di vi khong 3000 ha rng ngp mn nhng

    khng c phng thc trng rng c th no c cp trong quy hoch

    bo v v pht trin rng.

    Rng c dng Tng: 1.100,0 ha

    2010: 100,0 ha

    2011-2015: 500,0 ha/ nm

    2016-2020: 500,0 ha/ nm

    2. Lm giu rng t nhin b suy thoi (bao gm c cc khu rng ven bin)

    Khoanh nui

    ti sinh t nhin

    2010:

    Rng sn xut: 185.832,6 ha / nm.

    Rng phng h: 66.100,0 ha/nm.

    Rng c dng: 11.300 ha/nm.

    2011- 2015:

    Rng sn xut: 139.429,5 ha/nm

    Rng phng h: 61.100 ha/nm;

    Rng c dng: 9.600 ha/nm.

    2016 - 2020:

    Rng sn xut: 82.249,6 ha/nm.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    68 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Rng phng h: 41.000 ha/nm.

    Rng c dng: 8.200 ha/nm.

    Trng rng vi

    loi cy bn a

    Tng: 35.400 ha

    2010: 1.200 ha.

    2011 - 2015: 15.800 ha.

    2016 - 2020: 18.400 ha.

    Loi cy trng:

    Rng phng h: Qu, Thng, Sticklac, Tre, Phi lao, c v cc loi cy bn a.

    Trng rng c dng vi loi cy bn a

    Trng rng mi v ci thin rng sn xut ngho kit: bng cc loi cy mc nhanh, loi bn a, my, tre, cy mc nhanh, Sticklac, Qu, Tre ,

    Pinus sp., D trm.

    3. Bo v rng

    Bo v Chng

    chy rng

    K hoch phng chng chy rng:

    2010: 405.293,9 ha

    2011-2016: 432.000 ha/nm

    2016-2020: 480.000 ha/nm

    ai cn la

    2010: 80 km ai cn la.

    2011 2015: 250 km ai cn la.

    2016 2020: 260 km ai cn la, c bit ti cc khu rng trng vi lai

    Thng

    Bo v chng

    khai thc tri

    php, v sn

    bn tri php

    S lng trng hp vi phm lm lut mi nm khong 1.598 trng hp)

    Bo v chng l

    t v xi mn

    2010:

    2011-2015:

    2016-2020: 470.000 ha

    4. Nng lm kt hp

    Chuyn i t

    lm nghip cho

    mc ch nng

    nghip v nng

    lm kt hp

    2.946 ha t lm nghip c chuyn i thnh cc cng trnh c s h tng

    v ng x

    Chn th vt

    nui

    Hin khng c thng tin no v chn th vt nui c nu trong quy hoch

    v hin cha c k hoch no v vic ny, ngay c khi nhu cu v chn th

    vt nui ang mc cao trong tnh v thu nhp chnh ca ngi dn a

    phng ch yu l t gia sc.

    Trng cy nng

    nghip trong cc

    khu rng t

    nhin

    5.000 ha hin ang nm trong k hoch, tuy nhin k hoch ny khng nu

    r loi cy no v ni no ngi dn a phng c th trng chng.

    5. Cy ging v vn m

    Cung cp ging

    c cht lng

    K hoch bao gm nhng ch tiu sau:

    2010: 55 ha; 27,5 triu cy/nm

    2011-2015: 132 ha; 34,0 triu cy /nm

    2016-2020: 150 ha; 36,8 triu cy ging/nm

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    69 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Ging cy bn

    a v ngoi lai

    K hoch a ra tng quan chi tit v cc loi ch o v mc ch kinh t

    Cy g ln, sn phm t g v lm sn ngoi g ca a phng v nng

    lm kt hp ph hp vi cc loi rng khc nhau.

    Cc ch tiu c xy dng nh sau:

    2016-2020: 5,10 triu cy ging/nm

    2011-2015: 5,57 triu cy ging/nm

    6. Khai thc

    Khai thc ni

    chung:

    2010: 4.000 ha

    2011-2015: 39.000 ha, bnh qun 7.800 ha/nm

    2016-2020: 50.000 ha, bnh qun 10.000 ha/nm

    (Trong k hoch khng s m t c th no gia rng t nhin v rng

    trng)

    Khai thc trong

    rng t nhin

    2010: 8.000 m3

    2011-2015: 20.000 m3/nm

    2016 2020: 20.000 m3/nm

    Khai thc trong

    rng trng

    2010: 437.000 m3

    2011-2015: 682.000 m3/nm

    2016-2020: 1.088.000 m3/nm

    Lm sn ngai

    g

    2010: 330.000 tn

    2011-2015: 258.958 tn /nm

    2016-2020: 630.666 tn /nm

    Nha thng, tre, my, qu, Sticklac t rng t nhin. T rng trng; Na,

    Lng, ( khng c phn no m t cc khu vc ca cc loi ny)

    Thng mi lm

    sn

    + Nha thng: 5.000 ton/nm

    7. Giao t lm nghip v chuyn i

    Giao t cho cc

    h gia nh v

    cng ng

    Theo chnh sch ca chnh ph, khong 20% din tch t rng hin ang

    c do y ban Nhn dn x qun l ( d kin s c giao cho n nm

    2015, nhng hu nh khng c phn no cp n iu ny trong k

    hoch. Hu ht cc khu vc cha c giao l cc vng ho lnh v kh

    qun l.

    Giao t cho cc

    cng ty nh

    nc v t nhn

    Khong 1.000 ha, trng 200 ha ti huyn Qu Phong

    Cc cng ty t nhn qun l 1.268 ha;

    Cc cng ty nh nc qun l: 87.625 ha

    Chuyn i

    thnh cc hnh

    thc s dng

    khc

    K hoch ny cho thy 4.000 ha cho 17 d n thy in v thy li nhng

    khng c hot ng gim st cc c s h tng thy in trong sut qu

    trnh. Khng c t chc no ca ngnh nng nghip v lm nghip bit

    c c bao nhiu n thy in c xy dng trn a bn tnh, v

    cng khng bit bao nhiu ha rng b mt.

    57 ha rng c d kin s c chuyn i thnh ng x dc theo bin

    gii vi Lo. Cc cuc phng vn cn b cp tnh cho thy khong 100 ha

    rng bin gii vi Lo c th hoc s c chuyn i thnh ng giao

    thng c tc ng rt ln n rng t nhin. Tc ng khng ch trc tip

    bng cch xy dng ng giao thng m cn c hoc s cho php xm

    nhp, tip cn vo cc khu vc rng ln khai thc bt hp php

    8. Cc hot ng khc:

    Cc chng

    trnh nng cao

    nhn thc cho

    cng chng

    Lm giu rng, qun l rng bn vng vi tng chi ph trung bnh vo

    khong 300 triu ng mi nm, phn ln ngn sch c s dng cho

    vic thit lp cc m hnh trnh din nhng s lng khch thm quan rt

    thp.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    70 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Cc chng

    trnh khuyn

    lm v qun l

    rng bn vng

    Tnh ti tr khong 2,5 t ng cho cc chng trnh khuyn lm vi

    phn ln ngun qu ngn sch c dnh cho xy dng m hnh trnh din

    cho tng s 53,4 ha. Hu ht cc m hnh trnh din khong 10 ha / m

    hnh. Tuy nhin rt t ngi c th thm quan cc m hnh trnh din ny v

    hng mc chi tiu ny c nhn nhn l s dng khng hiu qu.

    Ch bin g Cc ch tiu ch bin g cho thy mc tng d kin v mt khi lng i

    vi hu ht cc hot ng ch bin g tr vic sn xut dm g lm giy.

    Sn phm Khi lng 2010 2015 2020

    Vn MDF m3 35.000 60.000 75.000

    Bng mu m3 10.000 45.000 60.000

    Vn dm m3 5.000 10.000 10.000

    G cho sn xut

    th cng

    1000sn

    phm

    5.000 10.000 15.000

    g m3 17.000 20.000 25.000

    G xy dng m3 15.000 17.000 20.000

    Giy v bt giy Tn 20.000 80.000 130.000

    Dm g cho sn xut

    giy

    1.000 tn 100.000 40.000 -

    Nha Tn 3.000 5.000 5.000

    4.3 TNG QUAN QUY HOCH BO V PHT TRIN RNG TNH BC CN

    4.3.1 C IM CHNH CA TNH BC CN

    Tnh Bc Kn nm trong vnh ai gi ma nhit i vi 2 ma r rt trong nm: ma nng, m

    ma nhiu v ma kh rt. m tng i l 84-85%, nhit trung bnh trong nm: 22oC;

    nhit cao nht ln ti 39.4oC v thp nht l - 2

    oC.

    a hnh tnh Bc Kn phc tp, a dng, b chia ct bi ni l ni hi t ca h thng a

    hnh t li lm; nh cc vng sng Gm v sng Ngn. Do tnh Bc Kn nm gia nhng np

    on li ny nn a hnh tnh rt da dng vi nhiu loi a th khc nhau bao gm nhiu hnh

    thi t nh thung lng, t dc, ni thp, ni c cao trung bnh v ni vi. nh cao nht

    l Nam Khieu Thuong pha Bc vi cao 1.640m v im thp nht x Quang Chu,

    huyn Ch Mi vi cao 40m so vi mc nc bin.

    Theo s liu thng k nm 2007 (Nin gim thng k 2007), n cui thng 12 nm 2007, tng

    dn s tnh Bc Kn l 305.759 ngi vi 7 nhm dn tc thiu s: gm dn tc Ty (180.731

    ngi) chim 60,4%, Kinh (49.536 ngi) chim 19,3%, Dao (38.398 ngi) chim 9,5% v

    Nng (28.431 ngi) chim 7,4%; San Chay (1.351 ngi) chim 0,5% v 1.771 ngi thuc

    cc nhm dn tc khc chim 0,6%. Mt dn s trung bnh l 62,8 ngi/km2, dn s nng

    thn chim 85% dn s thnh th chim 15%. Ton tnh c 200.460 ngi tui lao ng,

    chim 65.5% dn s trong tnh.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    71 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    4.3.2 THAY I V CC LOI RNG TNH BC CN Sau y l bng thng k s liu chnh thc v mc tiu xy dng cho cc loi rng trong quy

    hoch khng phn nh vic chuyn i cc loi rng v t lm nghip. Dng nh cng c

    vn v s dng s liu thng k v thng tin rng trng v rng t nhin (xem bng di

    y).

    Bng: Thay i trong cc loi rng c trnh by trong Quy hoch bo v pht trin rng tnh

    Bc Kn

    Rng v t lm nghip Nm

    2007

    K hoch n

    nm 2015

    K hoch n

    nm 2020

    Thay i trong giai

    on t 2007-2020

    t lm nghip 388.049 388.049 388.049 0

    Rng phng h 94.128 94.128 94.128 0

    Rng c dng 25.582 25.582 25.582 0

    Rng sn xut 268.339 268.339 268.339 0

    n v: ha

    Bng: Thay i trong rng trng v rng t nhin c trnh by trong Quy hoch bo v pht

    trin rng tnh Bc Kn

    Rng v t

    lm nghip

    2007 2009 K hoch

    n nm

    2015

    K hoch

    n nm

    2020

    Thay i trong

    giai on 2007-

    2020

    Rng t nhin 224.755 230.366 230.366 230.366 0

    Rng trng 42.892 50.962 50.962 50.962 0

    Tng din tch

    rng

    267.647 281.327 281.327 281.327 0

    n v: ha

    4.3.3 BNH LUN V QUY HOCH BO V PHT TRIN RNG TNH BC KN

    1. Trng rng

    Trng rng trn t

    trng

    2008 -2020: 48.800 ha

    - Rng sn xut: 44.740 ha, (cc loi cy trng chnh l: Keo, Thng

    v M)

    - Rng phng h: 4.060 ha Cc loi cy trng chnh: Dracontomelum,

    Trm, Lt, Sao, Thng, Hoa mc lan, Keo, che Shan, tre nh.

    Trng rng trn t

    rng t nhin ngho

    kit

    32.340 ha

    2008 2010: 5.100 ha

    2011 2015: 11.500 ha

    2016-2020: 15.740 ha

    - Cc loi cy trng chnh: qu, M, trm, Neem, keo, thng

    - Cc loi LSNG: tre nh, tre ln, na, Hi, qu, Aquilaria,

    Sargentodoxa-Huyt ng, Stahlianthus-Tam tht, Morinda- Ba kch,

    Amomum, Fallopia

    Ti trng rng 52.440 ha

    Trng rng vng ven

    bin v bin

    Khng p dng v Bc Kn khng c vng bin.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    72 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Rng c dng Trng 800 ha. Loi cy trng chnh l cy bn a. Trng rng trn

    din tch thuc vn quc gia v khu bo tn ca tnh.

    2. Lm giu rng t nhin suy thoi (bao gm rng ven bin)

    Khoanh nui ti sinh

    t nhin

    2008 - 2020: 22.812 ha

    + Rng phng h: 20.201 ha.

    + Rng c dng: 2.611 ha.

    2008 2010: 8.390 ha

    2011 2015: 8.390 ha

    2016 2020: 6.032 ha.

    Din tch chnh ti sinh t nhin l nhng khu vc thuc nhm 1C,

    nhng ni c hn 1.000 cy ging/ha vi tim nng ti sinh. Cn lu

    rng cc din tch trng rng thc t cha c xc nh trn bn .

    Trng rng vi cc

    loi cy bn a

    2008-2015: 7.000 ha

    Lm giu rng vi cc loi M, Michelia sp., Magnolia, keo v thng.

    3. Bo v rng ngn chn:

    Chy rng 671 km ng bng cn la

    21 thp canh; trng cc loi cy thc vt phng chy rng nh:

    Alnus nepalensis, Schima sp., Allospodias laknensis, mt, keo...

    Khai thc, sn bn

    ng thc vt tri

    php

    2008-2015: 44.820 ha, din tch bo v thuc nm trong cc vn

    quc gia v khu bo tn thin nhin.

    St l t v xi mn 66.401 ha din tch rng phng h u ngun v nhng din tch c

    tim nng b st l

    4. Nng lm kt hp

    Chuyn i t lm

    nghip sang t nng

    nghip v nng-lm

    nghip

    Khng c thng tin trong quy hoch

    Chn th gia cm Khng c thng tin trong quy hoch

    Trng cc loi cy

    nng nghip trong

    rng t nhin

    Khng c thng tin trong quy hoch

    5. Cy con v vn m

    Cung cp ging c

    cht lng

    2008 2010: 6 triu cy con /nm

    2011 1015: 12.4 triu cy con / nm

    v 50 ha din tch sn xut ging

    Cy ging bn a v

    ngoi lai

    M, thng, keo, Dracontomelum, Tng d, Michelia sp., Magnolia,

    keo, thng.

    6. Khai thc

    Khai thc trong rng

    t nhin

    2008 -2010: 45.000 m3/ nm

    2011-2015: 45.000 m3/ nm

    2016-2020: 45.000 m3/ nm

    Khai thc trong rng

    trng

    2008 2020: 52.440 ha

    2008 2010: 1.640 ha vi 112.800m3

    2011 2015: 18.300 ha vi 1.281.000 m3 2016 2020: 32.500 ha vi 2.275.000 m

    3

    Lm sn ngoi g

    Tre

    2008 2020: 240.000 tn

    2008 2010: 40.000 tn

    2011 2015: 100.000 tn

    2016 2020: 100.000 tn

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    73 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Bn lm sn

    7. Giao v chuyn i t lm nghip

    Giao t cho cc h

    gia nh, x v nhm

    Cha lp k hoch hot ng no.

    Giao t cho cc

    cng ty nh nc v

    t nhn

    Cha lp k hoch hot ng no.

    Chuyn i sang cc

    mc ch s dng

    khc nh thy in

    Khng c thng tin trong quy hoch

    8. Cc hot ng khc:

    Chng trnh nng

    cao nhn thc cho

    cng chng

    Cc chng trnh lm giu rng v qun l rng bn vng vi tng chi

    ph trung bnh khong 300 triu VND/nm v phn ln ngun ngn

    sch c dng thit lp cc m hnh trnh din vi s lng lt

    ngi tham quan rt t.

    Cc chng trnh

    khuyn lm v qun

    l rng bn vng

    Khng c thng tin trong quy hoch

    Ch bin g Sn phm n v 2008-2010 2011-2015 2016-2020

    G c t trng

    TB

    M3 692.760 1.362.500

    Pallets M3 34.476 286.140 287.500

    G vn M3 97.890 212.500

    G SX m

    ngh

    M3 34.476 143.070 212.500

    g M3 66.924 143.070 212.500

    G xy dng M3 66.924 143.070 212.500

    Tre Tn 40.000 100.000 100.000

    Tng 202.800 1.506.000 2.500.000

    4.4 TM TT TNG QUAN QUY HOCH BO V PHT TRIN RNG TNH K LK

    4.4.1 MT S C IM CHNH CA TNH K LK Tnh k Lk nm trung tm Ty nguyn v l ni sn xut phn ln sn lng c ph Vit

    Nam. Tnh nm trn a bn thun li v giao thng i li thun tin k c ng b v ng

    hng khng. Tnh k Lk c y tim nng v c hi u t, c ngun ti nguyn thin

    nhin a dng v phong ph vi ngun lc lao ng tr, nng ng v di do. k Lk cng

    c coi l th trng tiu th hng ha ln nht vng Ty Nguyn.

    k Lk c cao trung bnh 500m so vi mc nc bin. Kh hu c chia thnh 2 ma:

    Ma ma bt u t thng 5 n thng 10 v ma kh t thng 9 n thng 4 nm sau. Nhit

    trung bnh khong 22 23o C.

    Tng din tch t nhin ca tnh l 13.125.37 km2 v bao gm ch yu l t basal, t xm

    v cc loi t khc ph hp cho pht trin cc loi cy c gi tr kinh t cao nh c ph, cao

    su, iu, ht tiu v coca.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    74 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Theo s liu thng k cui nm 2007, dn s ton tnh l 1.759.414 ngi, vi mt dn c

    trung bnh l 134,05 ngi/km2, v bao gm 44 dn tc thiu s khc nhau. Lc lng lao

    ng rt di do, chim ti 51% tng dn s ton tnh (khong 990.000 ngi). 15.000 ngi

    c trnh cao ng tr ln. 30% lc lng lao ng c o to v dn s rt a dng, mang

    tnh cng nghip v nng ng.

    Tc tng dn s trong giai on 2006 2010 l 3,1%, d kin trong giai on 2010 2010,

    tc tng dn s gim xung cn 2,3%. V vy, n nm 2010, tng dn s s l 1.910.000 v

    2.300.000 nm 2020.

    4.4.2 THAY I 3 LOI RNG TNH K LK

    Din tch rng trng tng ng k (118.000 ha) nh nhu cu t trng rng cao. Din tch rng

    t nhin gim nhiu (47.659 ha) do chuyn i nhng din tch rng ln sang cc mc ch

    khc, phn ln l trng cao su.

    Rng v t lm

    nghip

    2007 2009 K hoch ti

    nm 2015

    K hoch ti

    nm 2020

    Thay i giai on

    2007-2020

    t lm nghip 600.245 638.416 670.616 70.371

    Rng phng h 64.982 65.665 68.165 +3183

    Rng c dng 219.831 219.831 219.831 0

    Rng sn xut 315.432 352.920 382.620 67.188

    n v: ha

    Bng: K hoch thay i din tch rng giai on 2007-2020

    Rng v t lm nghip 2007 2020 Thay i 2007-2020

    Rng t nhin 576.518 528.859 -47.659

    Rng trng 23.727 141.727 +118.000

    Tng s 600.245 670.616 +70.371

    n v: ha

    Bng: Lch s pht trin: Thay i din tch rng t nhin giai on 2000- 2007 k Lk

    608,572

    594,489

    613,231 612,033

    587,851 585,939

    578,119 576,518

    570000

    575000

    580000

    585000

    590000

    595000

    600000

    605000

    610000

    615000

    620000

    2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007

    Ngun: Nin gim thng k tnh k Lk nm 2007, n v: ha

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    75 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Bng: Mc tiu quy hoch BVPTR tnh k Lk giai on 2009-2020

    ST

    T Mc tiu/ Ch s

    Giai on

    2009 - 2010

    Giai on

    2011 - 2015

    Giai on

    2016 - 2020

    1 che ph rng (2)

    47,6% 50,4% 53,3%

    2 Tng din tch rng 600.916 ha 638.416 ha 670.616 ha

    - Din tch rng c dng 219.830 ha 219.830 ha 219.830 ha

    - Din tch rng phng h 63.165 ha 65.665 ha 68.165 ha

    - Din tch rng sn xut 317.920 ha 352.920 ha 382.620 ha

    3 Khon bo v rng theo d n

    661 (1)

    88.900 ha/nm

    4 Giao rng theo Quyt nh

    178, 304, v cho thu t

    5.000 ha/nm 8.000 ha/nm 8.000 ha/nm

    5 Ti sinh t nhin 3.000 ha/nm 5.000 ha/ nm 5.000 ha/ nm

    6 Chm sc rng sau khai thc 1.000 ha/ nm 1.500 ha/ nm 2.000 ha/ nm

    7 Chuyn i rng t nhin

    ngho kit sang rng trng v

    rng cao su

    15.000 ha/ nm 2.500 ha/ nm 2.500 ha/ nm

    8 Trng rng 6.000 ha/ nm 7.000 ha/ nm 7.000 ha/ nm

    - Trng rng trong din tch

    rng c dng v phng h

    150 ha/ nm 500 ha/ nm 500 ha/

    - Trng rng nguyn liu th 4.500 ha/ nm 4.500 ha/ nm 4.500 ha/ nm

    - Trng rng trn din tch du

    canh

    - 1.000 ha/ nm 1.000 ha/ nm

    - Rng trng h gia nh trn

    din tch rng sn xut

    1,350 ha/ nm 1.000 ha/ nm 1.000 ha/ nm

    9 Trng cy phn tn

    600.000 cy/

    nm

    1.000.000 cy/

    nm

    1.000.000 cy /

    nm

    10 Khai thc rng t nhin 20,000m3/ nm 25,000m

    3/ nm 30,000m

    3/ nm

    11 Khai thc rng trng 50,000m3/ nm 150,000m

    3/ nm 200,000m

    3/ nm

    12 Ch bin g, g trn 150,000m3/ nm 200,000m

    3/ nm 200,000m

    3/ nm

    13 Gi tr xut khu g 10 triu USD/

    nm

    20 triu USD/ nm 30 triu USD/

    nm

    4.4.3 BNH LUN V QUY HOCH BO V PHT TRIN RNG TNH

    K LK

    1. Trng rng

    Trng rng trn t

    trng

    t trng hin c: 5.021 ha rng c dng; 13.041ha rng phng h; v

    69.455ha rng sn xut theo xut sau y:

    - Trng rng c dng v rng phng h: 150 ha/nm giai on 2009-

    2010; v 500 ha/nm giai on 2011- 2015 v 2016-2020

    - Trng rng sn xut cung cp nguyn liu th: 4500 ha/nm giai on

    2009-2020

    - Trng rng gia nh: 1.350 ha/nm giai on v 1000 ha/nm giai

    on 2011-2020

    - Trng rng trn t du canh:1000 ha/nm giai on 2011-2020

    Trng rng trn t

    rng t nhin

    ngho kit

    Chuyn i rng t nhin ngho trng 2.500 ha/nm giai on 2011-

    2020

    Ti trng rng Khng c thng tin trong quy hoch BVPTR

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    76 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Trng rng vng

    ven bin v bin

    Khng c thng tin trong quy hoch BVPTR

    2. Lm giu rng t nhin suy thoi

    Ti sinh t nhin 3000 ha/nm giai on 2009-2010; 5000 ha/nm giai on 2011-2020

    v ch khoanh nui ti sinh cho rng sn xut

    Trng rng vi cc

    loi cy bn a

    Khng c thng tin trong quy hoch BVPTR

    3. Bo v rng

    Khon bo v rng Tng din tch khon bo v rng l 104.000 ha/nm (d n 661: Q

    178 ( 2.770 ha, Q 304: 10.291 ha)

    Bo v chng chy

    rng

    Khon bo v vi cc h gia nh v cng ng giai on 2009-2010

    theo d n 661; 88.900 ha/nm. Nh bo v rng tt, chy rng ch xy

    ra trn phm vi nh

    Khai thc, sn bn

    ng vt tri php

    Tnh hnh khai thc tri php trong rng c dng v ph rng t nhin

    chuyn sang mc ch trng cao su tng t nm 2007. Din tch rng

    b suy gim ng k do chuyn i rng sang trng cao su v xy dng

    c s h tng (thy in, ng x, khai m, sn xut nng nghip, ti

    nh c, di dn t do, vv.

    Bo v chng st l

    t v xi mn t

    Khng c thng tin trong quy hoch BVPTR

    4. Nng lm kt hp

    Chuyn i t lm

    nghip sang t

    nng nghip v

    nng-lm nghip

    k Lk cng c rt nhiu loi nng sn v cy n qu nh su ring,

    chm chm, da, chui, mt, b v cocoa rt ph hp pht trin cng

    nghip ch bin v thc phm ng hp. S u gia cm: 700.000 con

    ln, 260.000 gia sc v 5,5 triu gia cm.

    Cy

    trng

    Din tch

    hin c

    (ha)

    Sn lng

    hin c

    (tn)

    Sn lng d

    tnh (tn)

    Din tch d

    tnh (ha)

    C ph 178.000 350.000 400.000

    (2010)

    Khng c thng

    tin trong quy

    hoch

    Cao su 23.000 30.000 35.000 (2015) 50.000 (20150

    iu 47.000 23.000 30-35.000

    (2010)

    50.000 (2010)

    Ht

    tiu

    4.700 12.000 Khng c

    thng tin trong

    quy hoch

    Khng c thng

    tin trong quy

    hoch

    Ng 120.000 600.000 Khng c

    thng tin trong

    quy hoch

    Khng c thng

    tin trong quy

    hoch

    Sn 20.000+ 420.000 Khng c

    thng tin trong

    quy hoch

    Khng c thng

    tin trong quy

    hoch

    Bng 1.145 1.505 Khng c

    thng tin trong

    quy hoch

    Khng c thng

    tin trong quy

    hoch

    u

    nnh

    9.500 11.500 Khng c

    thng tin trong

    quy hoch

    Khng c thng

    tin trong quy

    hoch

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    77 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    K hoch chuyn din tch rng t nhin ngho kit vi hiu qu kinh

    t thp sang trng 30.000 ha rng trng cao su nm 2009- 2010 da

    trn d n ca cc cng ty. K hoch chuyn i c cp trong quy

    hoch BVPTR vi a im v a bn r rng (din tch rng, x,

    huyn, tn cng ty ng k) vi tng din tch chuyn i l 42.2 08 ha

    (la chn t 8.584 ha rng tre v 137.547 ha rng t nhin ngho kit)

    S NNPTNT p dng tr lng cy ng thp hn 50m3/ha lm gii

    hn chuyn i (ch khng phi l 110m3/ha nh tiu ch m t

    trong cc thng t ca B NN&PTNT s 99, 76, 39)

    Chn th gia cm Khng c thng tin trong quy hoch BVPTR

    Trng cc loi cy

    nng nghip trong

    rng t nhin

    Khng c thng tin trong quy hoch BVPTR

    5. Cy con v vn m

    Cung cp ging c

    cht lng

    Quy hoch BVPTR cha quan tm nhiu n cng tc kim sot cht

    lng ging

    Cy ging bn a

    v ngoi lai

    Khng c thng tin trong quy hoch BVPTR

    6. Khai thc

    Khai thc trong

    rng t nhin

    40.000 m3/nm giai on 2009-2010; 45.000 m3/nm giai on 2011-

    2015 v tng tr lng cy ng ca rng: t nhin ca k Lk l:

    27,6 triu m3

    Khai thc 50.000 m3/nm cho giai on 2016-2020* trn c s hn

    ngnh khai thc ca B NN&PTNT (khng theo k hoch QLR)

    Khong 1 triu m3 g ci/nm t rng t nhin v rng trng

    Tre, l : 1,1 triu cy /nm trong nhng nm 2009, 2010, 2,4 triu cy

    trong giai on 2011-2015 v 3 triu cy trong giai on 2016-2020

    Khai thc trong

    rng trng

    50.000 m3/nm giai on 2009-2010; 150.000 m3/nm giai on 2011-

    2015 v 200.000 m3/nm giai on 2016-2020

    Ch bin g Sn phm 2009-2010 2011-2020

    G x ( m3/nm)

    Vn MDF, vn dm,

    g (tinh ch)

    g (thng dng)

    Th cng m ngh

    30.000

    50.000

    40.000

    20.000

    10.000

    20.000

    70.000

    60.000

    30.000

    20.000

    Tng s ( m3/nm) 150.000 200.000

    Bn lm sn Khng c thng tin trong quy hoch BVPTR

    7. Giao v chuyn i t lm nghip

    Giao t cho cc

    h gia nh, x v

    nhm h

    Giao rng theo quyt nh 178 v Q 304: 34.183 ha cho 22 cng ng;

    33 nhm h v 1.937 h gia nh trong giai on 1999-2007 (tin

    thc hin chm so vi cc tnh min bc)

    Tc ng giao rng thp v khng mang li li ch trc mt cho cc h

    gia nh v cng ng (giao rng t nhin ngho), ph bo v rng thp,

    chnh sch khng ph hp, ngn hn v khng hp dn nng dn (Q

    178, 304), khng c rng buc php l i vi ngi s dng rng

    trong trng hp mt rng hoc b ph rng, vv

    Giao t cho cc Khng c thng tin trong quy hoch BVPTR

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    78 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    cng ty nh nc

    v t nhn

    Chuyn i sang

    cc mc ch s

    dng khc nh

    thy in .

    Nm 2007, din tch rng t nhin gim 1600 ha do chuyn i rng

    sang cc hnh thc s dng khc. y khng phi vn quy m ln

    ngoi tr vic chuyn i vn quc gia Yokdon ( Thu in Serepok

    4a ang giai on chun b).

    8. Cc hot ng khc:

    Chng trnh nng

    cao nhn thc cho

    cng chng

    Khng c thng tin trong quy hoch BVPTR

    Cc chng trnh

    khuyn lm v

    qun l rng bn

    vng

    Khng c thng tin trong quy hoch BVPTR

    Ch bin g Sn phm g xut khu: 10 triu USD trong nm 2010, 20 triu USD

    vo nm 2015 v 30 triu USD vo nm 2020

    Ngun g: 35.000 m3/nm t khai thc rng t nhin *, 140.000 m

    3/nm

    t khai thc rng trng, cao su v rng phn tn v 25.000 m3/nm t

    nhp khu (2011-2020)

    * K c g khai thc t rng t nhin v g thu lm t rng chuyn i mc ch s dng

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    79 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    5 TC NG CA CC HOT NG QUN L RNG I VI

    NHNG U TIN MI TRNG V X HI TI MT S TNH

    LA CHN

    Kt qu tho lun ni b nhm MC v tham vn cc bn lin quan ngay ti thi im khi

    ng qu trnh nh gi xc nh mt s hot ng qun l rng sau y cn c cp

    trong MC:

    Trng rng: trng rng thun loi vi cc loi cy ngoi lai; trng rng hn giao vi cc

    loi cy bn a

    Lm giu rng t nhin suy thoi (k c rng ven bin) thng qua khoanh nui ti sinh

    rng v trng rng vi cc loi cy bn a

    Bo v rng chng chy rng, khai thc v sn bn ng, thc vt tri php, su bnh v

    dch bnh, st l t v xi mn t.

    Chuyn i t lm nghip sang canh tc nng nghip (cao su)

    Cy ging v vn m cung cp ging cht lng tt v cc cy ging bn a v

    ngoi lai

    Khai thc, bao gm lp k hoch khai thc g ( u, bao nhiu v k thut khai thc) v

    bn lm sn

    Giao t lm nghip cho cc h gia nh v cng ng, k c cng ng qun l rng t

    nhin v rng trng;

    Chuyn i t lm nghip sang cc mc ch s dng khc nh thy in, khai khong,

    nui trng thy sn v ng x

    Cc hot ng khc nh chng trnh nng cao nhn thc, cc chng trnh khuyn lm v

    qun l rng bn vng v hp tc gia cc c quan chc nng qun l rng v cc c quan

    lin quan khc.

    Chng ny trnh by nhng tc ng trc y ca cc hot ng qun l rng v nhng mi

    quan tm c lin quan ca cc tnh. Kt qu phn tch c th c xy dng tm tt

    nhng tc ng c th i vi cc vn mi trng v x hi c cp trong MC, v d

    nh tc ng i vi a dng sinh hc; sinh k, kh nng cha nc ca t rng; bun bn g

    v ng vt hoang d xuyn bin gii v tr lng cc bon rng.

    5.1 TC NG CA CC HOT NG QUN L RNG I VI CC

    VN LIN QUAN N A DNG SINH HC C XC

    NH TI CC TNH

    Nhng thay i v mi sinh, kt ni h sinh thi, mt loi cy v ng vt hoang d, s dng

    cc loi xm ln c th b nh hng ng k bi nhng hot ng qun l rng sau y:

    Chuyn i t lm nghip sang cc mc ch s dng khc nh thy in, thy sn,

    ng x v khai khong

    Chuyn i t lm nghip sang canh tc nng nghip

    Khai thc g v lm sn ngoi g, khai thc tri php, sn bt ng, thc vt hoang d

    Khai thc g rng t nhin

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    80 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Trng rng trn t rng t nhin ngho kit

    Giao t cho cc cng ty nh nc v t nhn

    Cc hot ng hin c v khoanh nui ti sinh rng

    5.1.1 CHUYN I T RNG SANG XY DNG THY IN, KHAI KHONG V NG X

    S xy ra hin tng mt a dng sinh hc ng k nu chuyn i rng t nhin sang cc mc

    ch s dng khc. Khi chuyn i t trng thuc nhm 1A v 1B th ch c nhng nh hng

    bt li hn ch.

    Theo s liu bo co ca B NN&PTNT nm 2009, khong 26.432 ha rng t nhin c

    chuyn i sang cc hnh thc s dng khc, 3.337,8 ha rng t nhin b ph trong giai on

    ny, 93,6 ha rng t nhin b mt do chy rng. Kt qu kho st ti cc tnh cho thy mt rng

    xy ra phn ln l do cc quyt nh ca c quan ra quyt nh ca chnh ph trong vic xy

    dng thy in, sn xut nng nghip, khai khong v xy dng ng x.

    Thy in:Theo bo co ca S NN&PTNT tnh k Lk, hin cha c nghin cu no lin

    quan n nh gi chung hoc nh gi tc ng ca pht trin thy in i vi lm nghip55

    .

    Cc bn lin quan ti tnh Ngh An cng phn nh mi quan tm tng t v vn ny,

    cp nhng n nhng nh hng ca k hoch xy dng thy in quc gia i vi mt

    rng56

    . k Lk, c khong 120 trm thy in quy m nh (2 -30 MW) v 40 trm c

    UBND tnh ph duyt. V d, xy dng nh my thy in Krong No 2, 31 ha t lm

    nghip ti vn quc gia Chu Yang Sin b cht trng., Ti vn quc gia Yorkdon vic d

    nh xy dng mt con knh mi dn n thay i dng chy ca sng.Serepok chy qua

    VQG. S NNPTNT tnh Bc Kn ch c bit v 29 d n thy in quy m nh trn a bn

    tnh do S Cng Thng thc hin khi cc d n ny chnh thc c khi ng xy dng. S

    NN&PTNT cng khng c s liu v din tch rng b mt do xy dng nhng d n ny.

    ng x: Cng c nhng tc ng trc tip khi xy dng ng x c bit trong khu vc

    rng c dng lm tng tnh trng khai thc v vn chuyn tri php g v lm sn. Ti tnh

    Ngh An, vic xy dng ng vnh ai dc ng bin gii quc gia vi Lo trc tip lm

    mt i 50 ha rng t nhin thuc vn quc gia Pu Mt. Hn na, theo bo co, cng tc nh

    gi tc ng mi trng ca cc d n ng trn a bn cha gii quyt c cc vn lin

    quan n a dng sinh hc v trn thc t, hin trng ny dng nh rt ph bin. Mt vn

    khc l trong qu trnh nh gi tc ng mi trng, dng nh S NNPTNT v Tng cc LN

    cha c tham vn y . S NN&PTNT tnh Bc Kn khng c tham vn v cc d n

    xy dng ng trong giai on lp k hoch. Qu trnh tham vn c thc hin qu mun

    ch khi cc d n ny c a vo xy dng hoc vn hnh.

    Khai khong: Ti tnh Bc Kn c nhng trng hp khai khong tri php v chuyn i rng

    phng h trn cc dy ni vi. Mt s trng hp chuyn i (phc v mc ch khai

    55

    Cc kinh nghim trc y ch ra trung bnh Vit Nam to ra 1MW thy in phi chuyn i 5-10ha rng.

    V d, tnh Qung Nam phi chuyn i mt 1.500ha rng cho phn h tng dch v, dch v cng cng v ti

    nh c do xy dng nh my thy in A Vng cng sut 210MW. 56 Theo Quy hoch xy dng nh my thy in quc gia n nm 2015 c Th tng ph duyt, tng cng sut

    in s t 18.000MW. Da trn c s thng tin ring v tnh Qung Nam, tnh cho n nay c khong 41.000 ha

    rng b mt do xy dng nh my thy in.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    81 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    khong) l tri php v v vy khng tun theo quy trnh, th tc cp php. Tuy nhin, hin

    tng mt rng cng c th xy ra ngay c i vi cc trng hp tun th theo quy trnh ng

    k chnh thc. V d, 200 ha rng v t rng phng h thuc tnh Bc Kn c chuyn

    i thnh rng sn xut. iu ny c th c xem xt ngay trong giai on u .H trnh n

    lut bo v rng phng h theo 2 bc: trc tin, rng phng h c chuyn i thnh rng

    sn xut; v sau rng sn xut mi c chuyn i mc ch thnh t khai khong v cc

    mc ch khc.

    Nguyn nhn th ch gc r ca nhng tc ng tiu cc do cc cng trnh thy in, ng x

    v khai khong to ra bao gm:

    Tng cc Lm nghip v ch rng/ngi s dng rng khng c tham vn ph hp v

    TM v CBM;

    TM cha cp y cc vn a dng sinh hc;

    Thc thi lm lut v kim sot cc hot ng tri php cn hn ch (c bit l khai

    khong); v,

    Tng bc chuyn i rng t nhin sang rng sn xut v cc mc ch s dng khc sau

    y.

    5.1.2 CHUYN I T RNG SANG T NNG NGHIP (CAO SU, C

    PH, DU C V TRONG TNG LAI L NHIN LIU SINH

    HC)

    Vic chuyn i t rng sang t nng nghip c th c xem l mt trong nhng ng c

    chnh dn n mt rng Vit Nam57

    . Tng t nh vy, vic chuyn i t rng t nhin

    sang cc mc ch s dng khc, chuyn i sang mc ch nng nghip cng c th dn n

    mt a dng sinh hc. Vit Nam, hin tng chuyn i tri php rng sang canh tc nng

    nghip c th thy rt nhiu tnh58

    . M hnh nng-lm kt hp ( trng xen cy nng nghip

    nh nhn, vi, da, chanh, hng, vv) to sinh k cho ngi dn a phng nhng cng c

    th dn n thc t xm chim t lm nghip v gim che ph rng, nh theo bo co ca

    tnh Ngh An. Ti k Lk, vic chuyn i rng t nhin ngho kit sang trng cao su l mt

    trong nhng ng c chnh dn n ph rng tri php v hp php (n nm 2010, chuyn i

    35.000 ha). Theo c tnh, trn c nc c khong 220.000 ha cao su s c trng mi trn

    din tch rng t nhin ngho kit trong giai on t 2010 - 2015.

    Theo bo co trong mt s trng hp ti Ty Nguyn ngi dn giao t trng cao su

    nhng chi sau khi rng t nhin trn din tch h c giao b ph hy. Nhiu v d cho

    thy, cao su c th tng trng nhanh trong 2,3 nm u v sau giai on th tc tng

    trng gim do tng t qu mng, c bit l t vng Ty Nguyn v trong nhng din tch

    chuyn i t rng rng l (rng khp) ngho kit. Nhng h sinh thi nh vy rt nhy cm

    v thng kh phc hi v c ri ro suy thoi t cao.

    57

    xut xy dng k hoch sn sng thc hin Viet Nam. B NN&PTNT, 2010. 58 Nhm MC c bit, ch ring huyn Mng Nh (tnh in Bin) 43,8 ha rng v t lm nghip trong bao

    gm 30,8 ha thuc vnh ai phng h ca vn quc gia Muong Nhe v 5,6 ha ha rng phng h b t v

    chuyn i bt hp php sang t nng nghip trong giai on 6 thng u nm 2008. Mt v d khc gn y cho

    thy, ti huyn Sng Hinh, tnh Ph Yn, 46 ha rng b t v chuyn i tri php sang t nng nghip trong

    giai on 6 thng u nm 2010.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    82 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Nguyn nhn th ch gc r ca tc ng tiu cc t vic chuyn i t rng sang nng

    nghip bao gm:

    Nhn chung, UNBD tnh ra quyt nh v cc a bn trng rng m khng tham vn S

    NNPTNT v C quan kim lm. Tuy nhin, qua quan st cho thy tnh k Lk c th

    trin khai tt hn v tnh yu cu mi d n chuyn i t lm nghip phi c kin thm

    nh ca S NNPTNT v phi c bo co TM/CBM trnh S TN-MT v UBND huyn..

    iu cho thy kh nng c th thc hin tt hn v S NNPTNT v S TNMT tham gia

    nh gi cht lng ca cc TM v CBM trong tnh.

    5.1.3 KHAI THC G V LM SN NGOI G, KHAI THC G V SN BT NG THC VT HOANG D TRI PHP

    Khai thc v sn bt tri php c th nh hng xu ti rng v kt ni h sinh thi v c th

    lm gim a dng sinh hc v ph hy mi sinh t nhin. Bng di y cung cp s liu v

    cc vi phm trong qun l bo v rng Vit Nam trong giai on 6 thng u nm 2010 (t

    Thng 1 Thng 5).

    Bng S liu cc v vi phm qun l v bo v rng Vit Nam

    Hnh thc vi phm Thng.1 Thng.5/ 2010

    Ph rng canh tc nng nghip 1.340

    Chy rng 660

    Khai thc rng 1.340

    Bo v ng vt hoang d 648

    Vn chuyn tri php ca rng sn xut 6.689

    Ch bin 306

    Ngun: TCLN, B NN&PTNT

    Trn thc t, ti nguyn rng ca hu ht cc khu bo tn Vit Nam (80%) u c ngi

    dn a phng hoc t cc cng ng xung quanh s dng v v vy nh hng n a

    dng sinh hc. Phm vi v mc nh hng ti mi sinh v a dng sinh hc ph thuc nhiu

    vo phng php tip cn qun l rng v s tham gia ca cng ng a phng trong bo v

    rng. Nu cng ng a phng khng c ng c bo v rng th h s c th tham gia khai

    thc tri php. Theo bo co ca cc tnh, i ng cn b nhn vin ca rng c dng khng

    c nng lc bo v rng nu khng hp tc vi ngi dn a phng. Ti Ngh An,

    khong 5.000 ha rng c giao cho h gia nh nhng ch 2.000 ha c th c khon

    BVR vi ngun lc hn ch mang li thu nhp 100.000 VND/ha/nm. Din tch cn li khng

    mang li thu nhp cho ngi dn. Li ch ti chnh t cc hot ng bo v rng cho cc c

    nhn c giao din tch rng nh thngqu thp so vi li ch thu c t khai thc.

    Khai thc g tri php ang tr thnh mt vn nghim trng tnh Bc Kn, thm ch k c

    khi khng c phpkhai thc rng c dng, hng nm vn c khong 50 trng hp khai

    thc tri php trong rng c dng, bao gm c khai thc g v lm sn ngoi g. Ti Ngh An,

    theo s liu ghi chp v cng b nm 2009, c 1.446 trng hp khai thc, vn chuyn v tiu

    th g, ng vt hoang d tri php. Cc loi g chnh nh g tch, pangolin, mink, v

    urchins vv, c khai thc ti tnh. Theo s liu thng k ti vn quc gia Yok Don, trong 6

    thng u nm 2010, c 244 v khai thc tri php vi 244 m3 g v pht 1.7 t ng. Tnh

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    83 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    k Lk cng cho bit cha c bin php hiu qu no ngn chn sn bn ng vt hoang

    d.

    Theo bo co ca cc tnh thnh ph th cc nhn vin ca ban qun l rng c dng khng c

    kh nng bo v rng nu khng hp tc vi cc nng dn a phng. Theo nh Lut Bo v

    v Pht trin rng, mt nhn vin kim lm ch c ch nh bo v ti a 1.000 ha rng. Do

    tnh Bc Kn c 388.000 ha rng nn tnh phi c ngn sch tr lng cho t nht 388 nhn

    vin kim lm. Hin ti, con s nhn vin kim lm vn t hn yeu cu theo quy nh do qu

    lng eo hp. Ti tnh k Lk, 100,000 ha t 284,813 ha rng c dng v rng phng h

    (theo Chng trnh 661 cho n 2010) c k hp ng khon bo v rng vi mc VND

    100,000 mt ha mt nm.

    Nguyn nhn th ch gc r ca nhng tc ng xu t khai thc g v sn bn ng, thc vt

    hoang d tri php bao gm:

    Rng c giao ti cc vng su, vng xa trung tm ca tnh,

    Thiu lc lng bo v rng v lm tc tn dng c li th v c s h tng giao thng,

    phng tin lin lc cng ngh cao trnh lc lng bo v rng,

    Thiu k hoch qun l rng ph hp cho cc n v qun l rng v cng tc kim tra&

    gim st khai thc ti cc n v qun l rng cn yu km,

    S phi hp cha y gia cc lc lng bo v rng, cnh st, chnh quyn a

    phng v cng ng dn n thc thi lm lut yu v kim sot lng lo tnh hnh khai

    thc g tri php, c bit ti cc tnh c vng bin gii vi Trung Quc ( Lng Sn).

    5.1.4 KHAI THC G RNG T NHIN

    Hot ng ny c th dn n nhng tc ng xu do mt loi v mi sinh. Tuy nhin, khai

    thc cng mang li nh hng tch cc th cp v hot ng khai thc c qun l hp l c

    th em li thu nhp cho cng ng sng da vo rng v do gim p lc khai thc tri

    php. Khai thc g l mt bin php lm sinh h tr ti sinh t nhin nhng ch trong nhng

    trng hp c p dng mang tnh bn vng, nh khai thc chn hoc khai thc tc ng

    thp.

    Tnh hnh khai thc gia cc tnh khc nhau. Tnh Bc Kn khng cho php khai thc rng t

    nhin, k c khai thc tn thu). Khuyn ngh d b quy nh cm khai thc do S NN&PTNT

    trnh UBND ang c xem xt v cc n v trong tnh cng cha xy dng k hoch qun l

    rng bn vng. Tnh Bc Kn cn ang do d nhng s chm dt lnh cm khai thc g rng

    t nhin vo cui nm nay.

    Ti tnh Ngh An, tng g khai thc l 207.000 m3 nm 2009, bao gm 7.000m

    3 t rng t

    nhin v khng c vn c th no c cp.

    Ti k Lk, rng t nhin c giao thng l rng ngho v khng th khai thc trong nhiu

    nm. Thm ch, nu rng t nhin c giao khai thc, ngi dn a phng khng c kh

    nng thc hin cc quy trnh lin quan trong vic xy dng k hoch khai thc trnh UBND

    tnh ph duyt. Ngoi ra, chi cc kim lm v lm nghip tnh k Lk cng khng c kh

    nng v i ng cn b gim st cng ng khai thc theo quy nh hay bt hp php.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    84 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    5.1.5 TRNG RNG TRONG RNG T NHIN NGHO

    Hot ng ny c th nh hng xu ti a dng sinh hc v n c th dn n gim mi sinh

    t nhin, a vo cc loi ngoi lai v lm mt a dng ngun gien. Ti k Lk, thi k 2009

    2010, 15.000 ha rng t nhin ngho, non c chuyn sang trng cao su v trong giai

    on 2011 2020, 15.000 ha rng t nhin ngho v non khc s b cht trng rng (theo

    xut trong quy hoch BVPTR tnh k lk). Kinh nghim k Lk cho thy, vic chuyn

    i rng t nhin ngho sang trng cao su c th c xem l mt trong nhng ng c dn

    n ph rng hp php v bt hp php v iu s nh hng xu ti a dng sinh hc.

    C th gim cc nh hng xu thng qua lp k hoch trng rng v c tnh n gi tr ca

    rng v c th ha cc loi cy ph hp, a im, iu kin, vv. Vn ny c rt nhiu kha

    cnh th ch lin quan c tm tt di y.

    UBND tnh thng quyt nh v a bn trng rng m khng tham vn y vi tng cc

    LN v Kim lm v cng cha tnh y cc gi tr kinh t khc ca rng t nhin v gi tr

    a dng sinh hc. Cc nh ra quyt inh thiu kin thc v tng gi tr kinh t ca rng, nhng

    quyt nh a ra thng ch da trn gi tr s dng trc tip (phn ln l g) m cha xem

    xt cn thn cc gi tr gin tip khc nh a dng sinh hc. Ngoi ra, cng thiu s phi hp

    gia cc c quan qun l nh nc v c quan nghin cu.

    B NN&PTNT y mnh chuyn i rng t nhin (k c rng ngho v rng c cht lng)

    thng qua nhng tiu ch cha thc s ph hp dnh cho cc khu rng ngho, nh (110 m3/ha

    i vi vng Ty nguyn v 90 m3/ha i vi cc vng khc). Nhiu din tch rng t nhin c

    th b c san bng v mt i nu nhng tiu ch ny c p dng. Theo bo co ca tnh Bc

    Kn v k Lk, tnh p dng nhng tiu ch thp hn (nh ch chuyn i rng t nhin

    ngho vi tr lng cy ng di 40m3/ha ti Bc Kn v v 50m3 /ha ti k Lk) v v

    vy c th gim thiu cc tc ng xu.

    Cc hng dn ca TCLN c khuyn ngh cc ging cy trng ph hp vi tng khu vc sinh

    thi ti Vit Nam, tuy nhin, nhn chung cc cp a phng khng tun th iu ny. Cng lc

    , Quy hoch BVPTR khng xc nh a im trng rng c th v thng thiu k hoch

    qun l cho tng n v qun l rng. Quy hoch PTBVR tnh c Lk l ngoi l theo

    nguyn tc ny do c cung cp thng tin.

    Vn tn ti cng lin quan ti thc t thiu cc chnh sch h tr v kim tra sau giao t,

    giao rng cho cng ng v cc h gia nh. Nhng h tr nh vy rt cn thit v hu ht din

    tch rng c giao cho cng ng v cc h gia nh l rng ngho v/hoc rng t nhin ti

    sinh non v/hoc t trng kh c th a vo khai thc trong nhiu nm. Ti tnh Ngh An,

    cng ty Innov Green thu 978 ha trng rng ti huyn Qu Phong (v trng 200 ha

    rng). S TNMT v S NNPTNT ch c tham vn kin trc khi cp giy chng nhn

    giao t. Ngi dn a phng ca 2 cng ng trong huyn Qu Phong cho bit, h giao t

    rng cho cng ty Innov Green m khng bit g v d n v li ch m d n c th mang li

    cho h. Nhng cu chuyn tng t nh vy cng c tnh Qung Ninh v Lng Sn chia s.

    5.1.6 GIAO T CHO CC CNG TY NH NC V T NHN

    Nu qu trnh giao t khng c kim sot v thiu quy nh cht ch, c th dn n tnh

    trng khai thc mi sinh t nhin v chuyn i t rng khng c kim sot vi cc nh

    hng tiu cc ti a dng sinh hc.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    85 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Gim st v kim sot hn ch cng tc giao t, giao rng c th gim gi tr v cht lng

    rng v rng c khai thc m khng c cc bin php n b. Hng dn v qun l quy

    trnh giao t cha r rng v cha tnh n cc tc ng kinh t - x hi, mi trng, c bit

    trong trng hp giao t cho cc cng ty lin doanh/tp on c s tham gia ca cc cng ty

    nc ngoi. iu c th thy ti cc tnh Bc Kn v Ngh An (k c tnh Qung Ninh v

    tnh Lng Sn). Ti Bc Kn, t lm nghip c giao cho cng ty i Loan trng tr

    Long ti huyn Ch n. t c giao trn i trc di rng trng hoc t cha c a

    vo s dng v cc c quan chc nng cng cp n ri ro v suy thoi a dng sinh hc

    vng ny. (tuy nhin, vn cha c nh gi tc ng v a dng sinh hc cng nh kh nng

    gi nc v che ph rng ca cc d n ny).

    Tc ng tiu cc t cng tc giao t cho cc cng ty nh nc v t nhn cng lin quan ti

    cc nguyn nhn th ch gc r sau y:

    Thiu cc mc xc nh ranh gii: c h thng bn trn ton quc xc nh ranh gii

    ca 3 loi rng, tuy nhin, cng tc ng cc mc ti hin trng vn cha c thc hin

    (hot ng ny hin ang trin khai ti mt s tnh).

    Thiu d liu iu tra rng v tnh ng b ca cc d liu. Tnh Bc Kn cho bit, s liu

    v che ph rng do Vin TQHR cung cp (trong quy hoch BVPTR) khc so vi s

    liu t cc bo co ca tnh. Vin c nh v tinh ( che ph rng l 63%, bao gm tt c

    cc loi t c che ph) trong khi Chi cc KL xc nhn s dng s liu t cc bo co

    ca tnh cho thy che ph rng l 56.7% v s liu ny ch bao gm cc din tch c

    rng.

    5.1.7 HOT NG KHOANH NUI TI SINH RNG

    Khoanh nui ti sinh rng t nhin c th ci thin iu kin t nhin v a dng sinh hc, c

    bit nu c thc hin trong rng phng h v rng c dng. c th l mt phng php

    tt nht phc hi rng t nhin ngho v nhm t IC, vi iu kin rng c bo v tt.

    Ti sinh t nhin thnh cng l mt qu trnh lu di v i hi c s h tr v u t hp l.

    Xem xt chi ph th trng, mc u t v h tr hin thi v khoanh nui ti sinh rng cha

    hiu qu. Kt qu tnh ton mi y cho thy, ngi trng rng ch kim c 2 triu ng/ha

    sau 1 nm trng rng v 5 nm bo v. Tuy nhin, hin trng cc tnh cho thy ti sinh rng

    t nhin ch p dng trn quy m hn ch.

    Ti tnh Bc Kn, lm giu rng t nhin c thc hin trn din tch rt nh. Trong giai on

    t nm 1999 2002, Chi cc LN tnh ch trng 284 ha rng t nhin (khong 0,1% din tch

    rng t nhin ca ton tnh) vi 300 cy/ha, bao gm Su (Dracontomelon duperreanumsau),

    Lt hoa (Chukrasia tabularis), Trm (Canarium album), Burceraceae, Tng d (Toona

    sinensis). Ngun ti chnh chi tr cho cc hot ng ti sinh rng t nhin t Chng trnh

    661. Theo bo co ca tnh, ngi dn cng ng a phng sn lng v nhit tnh tham gia

    chuyn i t canh tc xu sang t trng rng v y l mt trong nhng yu t quan trng

    dn n thnh cng ca cc d n.

    Ti tnh Ngh An, nm 2009 c 50.000ha rng t nhin c ti sinh t nhin (tng din

    tch rng trong tnh l 856.519.3 ha). S NNPTNT tnh k Lk cho bit, tc ti sinh rng

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    86 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    t nhin hin thi l 1000 ha/nm v d kin tng ln ti 5000ha/nm giai on 2011 2020

    (ch p dng i vi rng phng h v rng c dng).

    Nguyn nhn p dng khoanh nui ti sinh rng cha thc s hiu qu l do thiu t canh tc

    v cha c cc bin php sinh k khc h tr cng ng a phng ngho sng ph thuc

    vo rng.

    5.2 TC NG CA HOT NG QUN L RNG BN VNG CC TNH I VI SINH K V PHC LI CA NG BO DN TC

    THIU S

    Sinh k (tip cn ti nguyn/t, vic lm, quyn thc hin qun l rng cng ng) v s a

    dng v vn ha (cch sng ca ng bo dn tc, thi quen, ngn ng, vv) c th nh hng

    ng k bi cc hot ng qun l rng sau y:

    Giao t cho cc h gia nh, nhm h v cng ng, k c cng ng qun l rng t

    nhin v rng trng;

    Giao t cho cc cng ty nh nc v t nhn;

    Chuyn i t lm nghip sang cc mc ch s dng khc nh thy in, thy sn,

    ng x v khai khong;

    Trng rng trn t trng;

    Khai thc g v lm sn ngoi g, khai thc g v sn bn ng, thc vt hoang d tri

    php;

    Chuyn i t lm nghip sang t nng nghip (cao su, c ph, du c v nhin liu sinh

    hc trong tng lai);

    Chn th gia sc;

    Canh tc cc loi cy nng nghip trong rng t nhin;

    Cung cp ging c cht lng;

    Cy ging bn a v ngoi lai;

    Khai thc rng trng;

    Bn v tip th lm sn, v,

    Chng trnh khuyn nng qun l rng bn vng.

    5.2.1 GIAO T CHO CC H GIA NH, NHM H V CNG NG, K C CNG NG QUN L RNG T NHIN V RNG TRNG

    Chnh ph Vit Nam giao khong tng din tch t lm nghip cho cc h gia nh trong

    vng 1,5 thp k qua (Sikor, 2009). Xt trn quan im sinh k, vic giao rng cho cc h gia

    nh, x v cc nhm khc c th mang li nhng tc ng tch cc v tiu cc. Vi quyn s

    hu c m bo, nhng khu rng c qun l bn vng s to sinh k lu di cho h gia

    nh v cng ng. Trong nhng trng hp khc, tc ng xu v nhng vn tn ti c th

    pht sinh, c bit nhng ni t lm nghip c giao theo tng l nh, phn tn kh c th

    qun l bn vng nh mt n v qun l rng. Theo s liu kho st ca Tng cc thng k

    (GSO) nm 2006, trong 1.010.869 h gia nh s dng t rng trng, 67,06% h gia nh s

    hu din tch t lm nghip di 1 ha v 25,37% h gia nh s hu t 1 n 3 ha.

    Nhn chung, mi ngi thng khng mun nhn t lm nghip thoi ha hoc t trng v

    t thng i km vi nhng trch nhim rt kht khe v bo v/hoc trng li rng vi li

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    87 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    ch trc tip mang li thp. Mi ngi thch nhn t lm nghip c iu kin tt trng rng

    hoc ti sinh rng sn xut l rng t nhin v nhng loi rng ny thng mang li nhiu c

    hi to thu nhp t sn xut g59

    . Theo kt qu kho st ti cc tnh, trong nhiu trng hp,

    t rng c giao c cht lng km v thng l rng t nhin ngho v/hoc rng non

    (din tch nh, phn tn, thng ch vi ha) do vy khng cung cp c hi pht trin sinh k

    cho ngi nhn rng.

    Ti tnh k Lk, khong 40.000 ha (chim 6,5%) t lm nghip c giao cho cc h gia

    nh (khong 20 30 ha/h), nhm h v cng ng trong giai on t 1999 n 2008. Tuy

    nhin, rng c giao thng l rng t nhin ngho, v hoc t trng vi iu kin t xu.

    Cc h gia nh khng c ngun ti chnh cn thit u t vo trng rng v v vy h

    khng th khai thc lm sn trong nhiu nm ti. iu dn n thc t trong ngi dn

    a phng t quan tm hn n rng v t lm nghip v rng khng mang li li ch trc

    tip hoc trc mt cho h. Ti tnh Bc Kn, vic giao t c hon thin, ch tr mt s

    din tch nhng vng xa, vng su cha c giao.

    H tr lm nghip cng ng c cng b cp quc gia Chin lc lm nghip quc

    gia cp r rng chng trnh lm nghip cng ng s c thc hin t nm 2006

    (nhmc tiu l 2,5 triu ha nm 2010 v 4 triu ha nm 2020.Tuy nhin, cho n nay, B

    NN&PTNT cha c chnh sch thc hin chng trnh quc gia ny. Tng t, tnh hnh thc

    hin lm nghip cng ng cp tnh v c s cng nh kin nhn xt v cc hot ng

    LNC ca cc c quan chc nng rt khc nhau. C mt s v d v thc hin tt c bo

    co nh k Lk, mt trong s t tnh Ty nguyn xy dng v thc hin qu trnh giao

    t, giao rng i mi v thnh cng, nh giao rng giu cho cng ng (RECOFTC, 2008).

    Cc tnh khc cng coi lm nghip cng ng l mt m hnh qun l kh thi. C nhng d n

    LNC cp thn bn thc hin rt thnh cng ti nhng tnh ny, tuy nhin, kh c th p dng

    v m rng m hnh ny sang cc x, huyn v tnh khc, do thiu vn bn php l v ti liu

    hng dn qun l rng cng ng. Bn cnh , cn thiu vng cc dch v h tr ti chnh

    v k thut sau giao t, giao rng c bit trong nhng trng hp giao rng t nhin ngho

    kit cho cc h gia nh.

    C nhng l do khc dn n tnh trng thiu chnh sch v c ch h tr ngi dn/h gia

    nh pht trin din tch rng c giao, bao gm:

    Cha quy nh trch nhim v li ch r rng ca cc h gia nh v cng ng;

    Thiu ngn sch di hn v y bo v rng t nhin ngho trc khi h gia nh v

    cng ng c th khai thc g;

    Thiu ngun vn h tr qun l rng cng ng cp quc gia v,

    Quy trnh giao t v giao rng ring r to chi ph giao dch cao (lp bn , vv.).

    5.2.2 GIAO T CHO CC CNG TY NH NC V T NHN

    Giao t cho cc cng ty nh nc v t nhn c th gim din tch rng (c bit l rng cht

    lng tt) c th giao cho cng ng ngho v nh vy s nh hng bt li ti sinh k ca

    59

    Heimo, C., R.: giao rng v t lm nghip Vit Nam: mt s cu hi m. C vn trng d n lm nghip v ngi ngho, SNV-Vietnam, 2009.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    88 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    h. iu cng s to ra s kim sot cht ch hn i vi din tch rng t nhn v ngn

    cn cng ng dn ngho tip cn ti nguyn rng (g v lm sn ngoi g).

    Theo kt qu quan st ti tnh Bc Kn, vic giao t cho cc cng ty c th ly i t canh tc

    nng nghip ca cng ng ngi dn a phng. Ngh An, Lng Sn v cc tnh khc

    cng tng t nh vy, cc cng ty thu ngi dn a phng trng rng vi khon th lao rt

    thp. Hn na, trong mt s trng hp, tin th lao khng c thanh ton nhiu thng sau

    khi hon thnh trng rng.

    Nhn chung, cc h gia nh l thnh vin ca lm trng nhn c nhng l t rng hn

    t ca cc h gia nh ln cn khng thuc thnh vin lm trng. Hn na, hin trng ny

    cng c th thy khi cc h gia nh a phng khng tha mn vi din tch t do lm

    trng giao cho cc thnh vin cc doanh nghip lm nghip nh nhn c nhiu t tt v

    rng hn cc thnh vin ngoi doanh nghip nh hin trng cp trong cc bo co v

    nghin cu60

    t trc n nay -. iu ny c th c coi nh mt trong nhng nguyn nhn

    gc r th ch quan trng nht lin quan n tc ng xu ca giao t giao rng i vi sinh

    k v a dng vn ha ca cc cng ng tham gia qun l rng.

    5.2.3 CHUYN I T RNG SANG CC MC CH S DNG KHC NH THY IN, THY SN, NG X V KHAI KHONG

    Mc nh hng ca cc tc ng bt li ph thuc vo hnh thc s dng t. Mi hot

    ng chuyn i t ( ti nhng ni ch rng ban u mt quyn s hu din tch t b chuyn

    i) u c xu hng suy gim ng k sinh k ca h v phn ln cc hnh thc chuyn i

    u thuc nhm ny (ngoi tr trng hp nui trng thy sn). Nu chuyn i s dng t

    c kt hp vi ti nh c th s mang li nhng nh hng bt li nghim trng ti i sng

    v di sn vn ha ca ngi dn tc thiu s. Cc chng trnh chuyn i s dng t v ti

    nh c cng c th to ra mu thun gia cc cng ng v iu c th gim c hi sinh k

    ca nhng ngi b ti nh c.

    Mt khc, cc hnh thc s dng t rng mi c th to c hi ngh nghip; tuy nhin, li ch

    ca nhng c hi ngh nghip ny ph thuc vo s lng vic lm c to ra v liu nhng

    cng vic c tip nhn bi cng ng a phng hay ngi ngoi cng ng hay khng.

    Nhn chung, theo bo co ca cc tnh, pht trin thy in l mt trong nhng vn dn n

    chuyn i s dng t, tr trng hp k Lk, ni thc hin cc chng trnh ti nh c

    do xy dng thy in khng gy ra vn nghim trng v phn ln l cc nh my thy in

    quy m nh v va.

    5.2.4 TRNG RNG TRN T TRNG

    Hot ng ny mang li tc ng tch cc i vi sinh k v to vic lm mi, to ti sn t

    nhin mi v cung cp c hi to thu nhp tim nng trong giai on trung v di hn (5 nm

    hoc hn). Kt qu phn tch ti chnh ca D n Pht trin ngnh lm nghip cho thy trng

    60

    Nh Quyn hng dng theo lut tc v lut php v tc ng qun tr rng: Nghin cu im ca Vit Nam. IUCN, 2008.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    89 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    rng chu k ngn c th mang li li ch cao ph thuc vo cht lng lp a v la chn loi

    cy61

    . Ngc li, trng rng h gia nh ng vai tr quan trng Vit Nam bi v hin nay h

    gia nh l mt trong nhng ngun lc chnh ca ngnh cng nghip g v trong tng lai c

    th l mt ngun tim nng cung cp ngun nguyn liu th cho ngnh cng nghip ch bin

    g.

    Chnh ph Vit Nam nhn ra li ch quan trng ca vic gip h gia nh tip cn ngun ti

    chnh bn ngoi. Nm 2006, Chnh ph khi ng mt nh hng mi ca chng trnh 661

    t bo v rng sang trng rng mi do cc h gia nh thc hin. Nm 2007, Chnh ph ban

    hnh Quyt nh 147 thc y trng rng sn xut. Tuy nhin, h tr ti chnh vn cn thp v

    phn tn v kh nng tip cn cc h tr ti chnh hin ti gii hn cc d n ODA (WB,

    ADB, KfW, vv) p dng cc c ch ti chnh khc nhau, tr cp, vn vay di hn, ti khon tit

    kim, vv. Ngay c nu h thng ngn hng nh nc to cho cc h gia nh c hi tip cn tn

    dng ngoi l62

    v c vn vay t ngn hng Chnh sch X hi v Ngn hng NNPTNT, th cc

    h gia nh v cng ng cng khng th tip cn c ngun tn dng di hn vi li sut

    thp. 81% ngi dn tc thiu s v 52% ngi Kinh chia s quan im cho thy vn tn dng

    ngn hn v th tc vay vn phc tp l nhng hn ch chnh (Phn tch x hi Vit Nam,

    Ngn hng th gii, 2010).

    Li ch ti chnh ca trng rng c th b hn ch bi nhng yu t sau y:

    Tip cn th trng hn ch do c s h tng vng su, vng xa yu km.

    Khng c h tr bo him rng i vi thin tai.

    Tip cn h tr k thut hn ch (cht lng v s lng ging, cy con, khuyn lm,

    thng tin th trng.

    5.2.5 KHAI THC G V LM SN NGOI G, KHAI THC G V SN BN NG,THC VT HOANG D TRI PHP

    Gim khai thc tri php, sn bt ng, thc vt hoang d c th gip bo v ngun ti nguyn

    thin nhin tt hn ngn chn ngi ngoi vo khai thc rng qu mc v v vy gp phn thc

    hin qun l rng bn vng. Tuy nhin, n cng c th gim sinh k ca nhng cng ng dn

    c ngho, c bit cc nhm dn tc thiu s nhng ni sinh k ca h ph thuc vo cc

    hot ng ny. V d ti tnh k Lk, sn bn ng vt hoang d l mt hot ng vn ha

    truyn thng ca cc nhm dn tc thiu s trong tnh. Khi c nhng quy nh cht ch v bo

    v rng, mt s ngi bin nhng nt vn ha truyn thng ny sang cc hot ng tri

    php tip tc kim li t rng. Theo s liu thng k mi y ca Chnh ph, nm 2009 c

    25.817 v vi phm lm lut [tch thu 48.605m3 g cc loi] lin quan n khai thc g, bun

    bn g v lm sn tri php. Mt s v vi phm do cc h gia nh a phng mc phi do

    ngho i v tng qun trong khi mt s v khc do cc bng ng v mng li ti phm

    thc hin63

    .

    Mt vn chung l ng c thc y ca cng ng a phng trong vic tham gia bo v

    rng thp v h c th nhn thc c rng s tham gia ca h vo bo v rng khng mang li

    li ch y cho h. Theo quan st tnh Bc Kn, mc d ngi dn a phng tch cc

    61 Phn tch ti chnh chu k cy trng ngn ngy, bo co s 067 ca d n pht trin ngnh lm nghip, 2009. 62 Cung cp ti chnh trng rng quy m h gia nh Vit Nam: chng trnh hin c v cc gii php trong tng

    lai , Thomas Sikor, 2009. 63 xut xy dng chin lc sn sng thc hin REDD Vietnam. B NN&PTNT, 2010

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    90 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    tham gia trng v bo v rng, thu nhp ca h t cc hot ng bo v rng rt thp bo

    m cho sinh k. tnh Ngh An cng vy, nh mc bo v rng 100.000 ng/ha/nm

    khng tha mn ngi dn v cha to ra ng c khuyn khch cng ng a phng v h

    gia nh tch cc tham gia bo v rng.

    Cc hp ng khon bo v rng vi cc h gia nh t hiu qu v ban qun l vn quc gia

    cng nh khu bo tn thin nhin ch c nng lc hoc thm quyn hn ch trong vic xy

    dng cc chng trnh sinh k qua to c ch khuyn khch y cho cng ng dn c

    a phng. Thiu chnh sch quy nh r rng v nhng iu kin khai thc rng, v d: ch

    cho php ngi dn a phng thu lm cy cht t rng tiu dung ni b m khng c

    bn. Cc h gia nh v cng ng sng gn rng c dng khng c php khai thc mt s

    sn phm trong iu kin c kim sot. Kinh nghim t cc quc gia khc cho thy, phng

    php tip cn ny( cho dn khai thc hn ch)c th dn n nhng kt qu thnh cng v bn

    vng hn xt v kha cnh bo v rng v sinh k so vi tnh trng cht g trn din rng

    khng kim sot c. Ti tnh Ngh An, cc nhm dn tc thiu s c th khai thc rng t

    nhin xy nh (theo quyt nh 134 v Ngh quyt 30a) nhng trong mt s trng hp, h

    khai thc bn v nh vy c th lm h hi rng. Theo bo co t tnh Ngh An v k

    Lk, vn ny tn ti c lin quan n s phi hp cha cht ch gia cc lc lng bo v

    rng, cnh st, qun i, chnh quyn a phng v cng ng.

    Nhng kh khn lin quan n bo v rng v sinh k c th tr nn trm trng hn do tnh

    hnh di dn t do. Theo kt qu kho st gn y nht ca tnh k Nng, trong giai on 2004

    2007 c 3.010 h gia nh vi 13.818 nhn khu t cc tnh min ni pha bc di dn t do

    ti k Nng. H tp trung vo cc x c iu kin kh khn nht trong tnh nh x ak H,

    Qung Sn (huyn ak Glong); x ak Ngo, ak Buk So (huyn Tuy c). Cc c quan chc

    nng khng th kim sot tnh hnh ph rng v bn t do ngi di c gy ra. Mi nm, hng

    trm ha rng k Nng b ngi di c tn ph chuyn i thnh t th c hoc t canh

    tc nng nghip.

    5.2.6 CHUYN I T RNG SANG T NNG NGHIP (CAO SU, C PH, DU C V NHIN LIU SINH HC TRONG TNG LAI)

    Tc ng ca vic chuyn i ny c th tch cc hoc tiu cc ph thuc vo s lng cng

    vic c to ra v liu t c thuc quyn s hu ca cng ng v c h gia nh a phng

    hay khng.

    tnh Bc Kn, phng thc trng rng kt hp vi canh tc nng nghip ang c p dng

    v c ngi dn a phng nh gi cao. Hnh thc ny c p dng trn din tch t

    thuc nhm 1A v 1B trong 2 nm u. Ngi dn a phng trng sn, ng hoc gng v

    gp phn to thu nhp cho gia nh. Mt khc, ti tnh k Lk, khi thc hin d n chuyn i

    t lm nghip sang t nng nghip cc cng ty nh nc v t nhn thng thch tuyn chn

    cng nhn n t cc a phng khc hn bi v ngi dn tc thiu s v h c thi quen lm

    vic khc so vi ngi Kinh. Cn h tr ngi dn tc thiu s p dng truyn thng canh tc

    nng lm kt hp c th ca h nu iu khng lm nh hng ti rng.

    nh hng v sinh k cng c lin kt vi tnh bn vng lu di ca cc d n chuyn i

    t. Chuyn i rng k Lk gy ra tnh trng thiu nc ti v v vy nh hng n sn

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    91 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    xut nng nghip v thu nhp ca ngi dn a phng (nh: din tch c ph gim t

    240.000 ha xung cn 180.000 ha).

    Tnh k Lk khuyn khch ngi dn trng u v ng di tn rng ti sinh hoc din tch

    trng li rng trong nhng nm u. Tuy nhin, chu k khai thc cy trng khong 10 nm

    trong khi vic canh tc cc loi cy nng nghip di tn rng ch c hiu qu trong 2 nm

    u v v vy khng th m bo sinh k lu di cho ngi dn. Hiu qu kinh t thp cng

    lin quan ti vic giao nhng din tch rng nh l cho tng h dn.

    5.2.7 CHN TH GIA CM

    Hot ng ny c th to ra tc ng tch cc i vi sinh k ngi dn nu c qun l tt

    (khng chn th qu mc). Tuy nhin, vic t rng thit lp nhng din tch ng c hng

    nm c th gy chy rng (theo bo co ca tnh k Lk) v v vy nh hng xu ti rng

    v sinh k ca ngi dn. Thiu s phi hp c h thng trong vic chn th gia cm v vn

    ny cha c gii quyt trong h thng lp k hoch ca ngnh nng nghip hay bt k ngnh

    no khc.

    Tnh Ngh An trin khai mt s d n th im v quy hoch t c/chn nui ti huyn

    Nam n nhng v khng cn din tch t c nn dn n tnh trng chn th t do.

    5.2.8 TRNG CC LOI CY NNG NGHIP TRONG RNG T NHIN

    Hot ng ny c th to ra tc ng tch cc i vi sinh k ngi dn nu c qun l tt.

    Tuy nhin, canh tc cy nng nghip trn din tch rng t nhin khng thng dng Vit

    Nam.

    Ti tnh Bc Kn, mt s m hnh c th im (c bit l huyn Ba B) trng Trm v

    ch trong din tch rng t nhin nhng do k thut trng yu v sn xut khng ng b cng

    thm kh khn trong vic tip cn th trng, nhng m hnh ny cha c m rng. Ngoi

    ra, nh cp phn chn th gia cm, vic trng cc loi cy nng nghip trong rng t

    nhin cha c phi hp mt cch c h thng bng bt k quy trnh lp k hoch no.

    5.2.9 VN M V CUNG CP GING C CHT LNG

    Vn m c th to vic lm, c bit nu do cng ng lm nghip qun l64

    v v vy mang

    li nhng tc ng tch cc i vi sinh k. Nh cp trn, s dng ging cht lng

    cao ca cc loi ph hp s ti a ha ngun thu cho cc h gia nh trng rng vi nhng loi

    ny.

    Tuy nhin, hin thiu ngun cung ng ging c cht lng v thiu cng ngh m (k nng

    v /hoc cng c, nguyn liu ph hp) nng cao cht lng cy con ca cc loi ph hp,

    do vy hn ch cc li ch ti chnh ca cc h gia nh v cng ng.

    Cht lng cy ging l mt yu t rt quan trng m bo trng rng hiu qu - chi ph

    ging chim cha n 5% ngun vn u t trng rng nhng ng gp hn 40% cht lng

    ti nguyn rng. Cung cp ging v cy con c cht lng cao c th tng ng k tr lng

    64 Nh h tr ca Quyt nh s 147 v thit lp vn m cng ng.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    92 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    rng trng v v vy to ra nh hng tch cc ti thu nhp v sinh k ca ngi dn a

    phng. Nhiu cng ty nh nc s dng cy con cht lng cao v c th khai thc hn

    100m3/ha trong 7 nm trong khi ngi dn s dng ging km cht lng ch c th khai

    thc 30 50 m3/ha trong 7 nm.

    Nh cp ti tnh Ngh An, cng ngh m cy cha pht trin v mc h tr ti chnh (2

    triu ng/ha) l qu thp. V vy, vic khuyn khch ngi dn tham gia trng li rng cha

    t hiu qu cao. Mt s ngi dn a phng mua ging trn th trng t do, ni ging

    khng qua kim sot cht lng. Ti tnh, ch c duy nht mt c s cung cp ging cht lng

    c chng ch ca B NN&PTNT (huyn Nam n) v c s ny khng th m bo cung cp

    ging cho cc cng ng a phng. Tnh Bc Kn cng gp phi nhng vn tng t

    nh vy. Tnh cha c vn m no c B NN&PTNT cp chng ch v h thng vn

    m hin c cng khng p ng c nhu cu s lng cy ging ca nng dn v v vy,

    tnh phi mua cy con t cc tnh khc (H Ni v Thi Nguyn).

    Nguyn nhn th ch gc r dn n thiu ging c v s lng v cht lng bao gm:

    Thiu nghin cu ging di hn do ngn sch hn ch v v vy dn n cht lng ging

    km v s lng ging c chng ch hn ch. Cha c chng trnh iu phi nng cao

    cht lng ging Vit Nam.

    Nhng thay i trong khung quy nh lin quan khng h thng: cc tnh khng c

    thng bo trc (hoc ch trc khi thc hin) v s iu chnh cc iu khon, quy nh

    ca Lut ging cy trng65

    , v v vy h khng th m bo cung cp cy trng la

    chn.

    Thiu kim sot cht lng cy ging: C quan lm nghip c trch nhim kim sot cy

    ging. Tuy nhin, s lng cy ging c kim sot vn rt hn ch (do thiu cn b c

    trnh ) m bo cung cp y cho nng dn. Do gi cy ging cao, cng ng

    ngi dn a phng cng t tm kim cc ngun cy ging hoc cy con (c bit l

    Manglietia insignis). Trong nhng trng hp nh vy, ngnh nng nghip v lm nghip

    khng th kim sot c cht lng cy ging.

    5.2.10 KHAI THC RNG SN XUT

    Khai thc c th mang li nhng tc ng tch cc v khai thc to vic lm v thu nhp. Ti

    nhiu tnh, khai thc g l mt ngun thu nhp ng k ca cc h gia nh. Tuy nhin, khai

    thc quy m nh h gia nh c th gim hiu qu sn xut g v v vy cn y mnh hp tc

    quy m ln hn nh cng ng, hp tc x hoc lin doanh vi cc cng ty ch bin g.

    Tc ng i vi sinh k cng ng a phng thp do cc nguyn nhn sau y:

    p dng hn ch chng ch FSC: cc cng ty lm nghip tnh k Lk ch c k hoch

    qun l rng n gin (phc v mc ch u t) v him khi p ng tiu chun chng

    ch rng FSC (bao gm c tiu chun x hi).

    Thiu phi hp gia cc h gia nh nng dn: trng rng h gia nh thng trn quy m

    nh, phn tn v khng c k hoch qun l, v vy hiu qu kinh t thp.

    Cc yu cu khai thc cha hp l: cn nh gi v sa i cc yu cu khai thc hin c

    p dng i vi cng ng qun l rng v nhng quy nh ny a ra cc yu cu tng

    t nh p dng i vi khai thc rng sn xut thng mi v v vy, khc xa so vi nhu

    cu v mc tiu ca qun l rng cng ng. V d, chu k khai thc thng hn ch

    mc ti thiu khai thc 1 ln trong vng 40 nm. Tuy nhin, qun l rng cng ng cn

    65 Ging cy trng (s 15/2004/PL-UBTVQH11, ging), Php lnh, 2004

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    93 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    c thc hin di hnh thc khai thc nh vi mt vi cy nhng mc thng

    xuyn hn.

    5.2.11 BN V TIP TH LM SN

    Bn lm sn to ra ngun thu trc tip cho cc h gia nh lm nghip v nhng ni c gi tr

    b sung ca lm sn th ng thi cng to vic lm. Ngun thu bn v tip th lm sn thng

    c ti a ha thng qua cc hot ng kinh t quy m ln hn. V d, bn sn phm t

    rng trng h gia nh thng c qun l tt hn theo hnh thc tp th so vi tng h gia

    nh t bn sn phm ca mnh. l nh chi ph cc cng on cht cy, khai thc v vn

    chuyn lm sn ti im ch bin tr nn r hn v sn lng khai thc tng v bi v h gia

    nh c th bn gi cao hn vi s lng ln. Tuy nhin, nhn chung cc nh bun bn lm sn

    thng hng phn thu nhp cao hn so vi ngi sn xut. Thiu cc t chc ca cc nng

    dn lm nghip tip th v bn lm sn cho cc thnh vin ca t chc to thu nhp cao

    hn.

    Vn tr nn r hn nhng ni rng xa trung tm tnh v huyn. Theo bo co ca tnh

    Bc Kn v k Lk, cng ng a phng nhng vng su, vng xa c kh khn trong

    vic tip cn th trng bn lm sn.

    Hin trng ny c th c ci thin thng qua hnh thc h tr ca cc c quan nh nc v

    cc t chc quc t nhm y mnh chng ch FSC, nh khi hp ng vi cc cng ty ch bin

    g.

    5.2.12 CC CHNG TRNH KHUYN LM QUN L RNG BN VNG

    Gio dc, o to v nng cao nhn thc cung cp kin thc, thng tin v k nng tt hn v

    qun l rng bn vng v v vy c th mang li nhng tc ng tch cc ti sinh k (nh c k

    nng c nng cao v tip th sn phm v qun l, vv) cng nh m bo li ch mi trng.

    Tuy nhin, cng c ny cng b hn ch bi s chia s thng tin khng hiu qu v thng

    c thc hin thng qua ph bin tuyn truyn t trn xung m khng tham vn, i thoi

    trc tip vi cng ng a phng v nhu cu ca h.

    C mt s m hnh trnh din v cc chng trnh khuyn lm nhm thc hin qun l rng

    bn vng (nh tnh Ngh An, nm 2009 v 2010). Tuy nhin, thc tin ng dng cc chng

    trnh ny vo qun l rng bn vng vn cn hn ch Vit Nam phn ln l do u t t ngn

    sch nh nc vo cc chng trnh khuyn lm thp (tng s 20 30 t ng/nm) v nhn

    chung cc hot ng lm nghip cha c cc c quan chc nng lin quan nh gi cao.

    Thc t, cho n nay cha c chng trnh qun l qun l rng bn vng no c thc

    hin tnh.

    5.3 BO V RNG U NGUN, KH NNG GI NC V PHNG H

    PHNG NGA CC IU KIN KHI HU CC OAN V THIN TAI

    Cc hot ng qun l rng c th nh hng ng k n qu trnh bo v rng u ngun,

    kh nng gi nc v phng h ngn nga cc iu kin kh hu cc oan v thin tai:

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    94 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Chuyn i t rng sang cc mc ch s dng khc nh thy in, thy sn, ng x v

    khai khong;

    Trng rng trn t trng;

    Trng rng trn din tch ven bin, ven sng v bin;

    Bo v rng ngn nga st l v xi mn t; v

    Giao t cho cc h gia nh, nhm h v cng ng, bao gm cng ng tham gia qun l

    rng t nhin v rng trng.

    5.3.1 CHUYN I T RNG SANG CC MC CH S DNG KHC

    Vic chuyn i t rng sang cc mc ch s dng khc c th tc ng ln ti ch nc

    do gim kh nng thm nc (c bit ti nhng vng ngp nc) v v vy c th dn n

    thay i ch l lt. iu cng c th to ra ri ro xi mn t v bi lng, nhim nc

    khng ch khu vc chuyn i m cn c vng h lu. Kt qu phng vn cc bn lin

    quan tnh Bc Kn cho thy mt rng v gim cht lng rng c th dn n thiu nc v

    gim cht lng nc.

    Pht trin thy in l mt l do ph bin nht dn n chuyn i t rng Vit Nam.

    Nhng l do khc dn n chuyn i t rng nh khai khong v nng nghip cng nh

    hng n ch nc.

    Ti tnh Ngh An, vic chuyn i t khai thc st, vng, mangan, cng nh chn nui

    ln nh hng nghim trng ti 1.500 ha rng v gy nhim nc v t do qun l cht

    thi bt hp l.

    Cc vng ven sng c truyn thng c s dng cho mc ch nng nghip v c coi nh

    t nng nghip. Phn ln nhng din tch rng t nhin c cht lng ti cc vng ven sng

    Vit Nam c chuyn i sang t nng nghip, thy sn v th c. Vic m rng cc khu

    dn c, pht trin nng nghip v nui tm ven sng, ven bin t lm gim ng k din

    tch rng ngp mn v tng bc c th tch dn rng ngp mn khi nhng nh hng ca

    thy triu.

    Theo quan st ti cc tnh, c th xc nh nguyn nhn th ch gc r ca nhng tc ng tiu

    cc i vi ch nc do chuyn i t rng sang cc hnh thc s dng khc l do:

    Lp quy hoch, k hoch khng thc t v thiu s liu: S NN&PTNT k Lk cha c

    nghin cu no v nh gi chung v nh gi tc ng ca vic pht trin thy in i

    vi lm nghip v thy li.

    Qun l t ngp nc cha ph hp v thiu s phi hp gia B TNMT v B

    NN&PTNT trong qun l t ngp nc, cng nh thiu s phi hp gia UBND tnh v

    B NN&PTNT. Ti tnh Ngh An, S NNPTNT thng c tham vn khi cp php trng

    rng nguyn liu th, tuy nhin khi cp php khai thc th kin ng gp ca S

    NNPTNT thng khng c quan tm.

    S hu t khng r rng: Mt s vng t ngp nc khng c phn loi l rng phng

    h v c coi nh t cha s dng v v vy, khng c ch s hu c th.

    5.3.2 TRNG RNG TRN T TRNG

    Phn ln rng trng trn t trng gip nng cao kh nng gi nc v gim xi mn t. V

    vy, gp phn ci thin cht lng nc v ngun nc. Trng rng trn t trng cng gim

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    95 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    nh hng c cc iu kin kh hu cc oan (c bit l st l v xi mn trn t dc). Trng

    rng thun loi c th gim cc tc ng tch cc v rng d b h hi do su bnh, chy v

    bo. Ti tnh Ngh An, iu kin sinh thi a phng khng ph hp trng rng thng v v

    vy cy thng d b dch bnh v chy.

    Tc ng tri chiu v gim kh nng gi nc c th xy ra nu trng rng trn t thuc

    nhm 1C v nu tng t mt khng b xo trn bi cc hot ng trng v khai thc rng.

    Tng t, cn quan tm xem xt tc ng ca vic trng rng thun loi v kt qu nghin cu

    Ecuadorian Andes v Cuba cho thy rng thun loi gim kh nng gi nc ca t66

    .

    Tc ng trng rng trn t trng i vi ch nc c th c ci thin ng k nu cng

    tc trng rng phng h c phi hp cht ch vi cc c quan chc nng qun l lu vc

    sng. V d, kt qu phng vn ti tnh Bc Kn cho thy cc nh lp k hoch trong ngnh

    lm nghip khi xy dng quy hoch/k hoch BVPTR thng c truyn thng tham vn kin

    ca ngnh thy li. Trong khi , c quan kim lm tnh khng c tham vn trong qu trnh

    xy dng v ph duyt k hoch pht trin thy li ca tnh Bc Kn giai on (2006 2010).

    iu dn n nhng kh khn trong vic trin khai cc d n thy li trn t lm nghip67

    .

    Cc hot ng thy li lm nghip kt hp c a vo thc hin tnh t nm 2009

    ci thin qun l l khu vc h Nam Cung gn Vn quc gia Ba B. T nm 1986, l lt

    thng xy ra vng ny trong ma ma v lm ngp lt nhiu din tch trng la (tng din

    tch khong 140km2) t 1986. Hin trng ny xut pht t nguyn nhn suy thoi rng v xi

    mn t. V B NN&PTNT cha thng qua n xy dng knh cp nc vo h Ba B, gim

    c S NN&PTNT ngh hp tc gia c quan thy li v lm nghip v c quan lm nghip

    tnh phi nghin cu cc gii php bo v hoc trng rng u ngun.

    5.3.3 TRNG RNG VNG VEN BIN, VEN SNG V BIN

    Trng rng vng ven bin, ven sng v bin mang li nhng tc ng tch cc v gip n

    nh vng ven bin, sng ng thi bo v tt hn vng ven sng v qua gim xm nhp

    mn. Rng ven bin (nh Phi lao -Casuarina sp.) cng bo v t ni a chng li cc iu

    kin kh hu cc oan (bo).

    Cn quan tm c bit ti rng ngp mn trong mi quan h vi ch nc, cht lng nc

    v thoi ha t v mt rng ngp mn s tng xm nhp mn vo t lin, tng xi mn t v

    dn n nhim ngun t v nc. Hn na, ti nhng vng ni rng ngp mn b tn ph,

    lng ma gim ng k.

    Ti tnh Ngh An, do din tch rng ngp mn t nhin nh dn n hin tng xi mn t

    trn din rng (hn 30 km b bin ang b e da) ti vng ven bin Qunh Lu. Rng

    phng h ven bin c chiu rng t 50 200 m vi tng chi ph t 150 170 triuVDN/ha

    mang li hiu qu cao hn xt v chc nng phng h ven bin v nhu cu u t thp hn so

    vi xy dng b tng (70-80 t ng/km).

    66

    Farley et al. (2004) cho thy kh nng gi nc ca rng trng thng ti ni Andes (Ecuadori) gim theo tui cy ng. t nhng ni cy thng gi gi nc t 39-63%, t hn so vi t ng c. Nhng kt qu ny a n

    khuyn ngh cn bi p t loi C v gi nc nhanh chng chng li thay i ca khu sinh vt v cn c

    nh gi m c xem xt n yu t c lp C v qun l ng phn nc. Tham kho: Farley K, Kelly E.F, v

    R.G.M Hosfstede (2004) Cc bon huux c t v gi nc sau khi chuyn i t ng c sang trng thng ti ni

    Andes, Springer, H sinh thi, S lng 7, S 7. 67

    V d, huyn Na Ri, 2 d n c cp php hot ng trn din tch t lm nghip mt d n thy li do tnh Bc Kn cp vn v mt d n khai khong ca khu vc t nhn. V ngay trong giai on u thc hin d n

    th pht hin rng c 2 d n u c cp php hot ng trn cng mt v tr.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    96 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Theo bo co, cc vn th ch lin quan n suy thoi rng ven bin v din tch rng trng

    hn ch cc vng ven bin, ven sng gm nhng yu t sau:

    Thiu s tham gia ca Tng cc Lm nghip, Cc Kim lm trong qu trnh ra cc quyt

    nh lin quan, do vy dn n vic chuyn i t rng ven bin v rng phng h ti cc

    vng ven sng (nh tnh Ngh An, mt s cng ty du lch c k hoch thu rng ngp

    mn phc v mc ch pht trin du lch).

    Phn loi cha r rng: cc vng ven sng cha c m t trong bn rng v v vy

    thng c phn loi l t nng nghip.

    S phi hp hn ch gia cc c quan chc nng ca ngnh lm nghip v ngnh nc.

    Ban qun l tng hp lu vc sng tnh Ngh An cho bit khng c c quan chc nng no

    chu trch nhim nu rng xung quanh khu vc phng h vng h lu sng b tn ph.

    5.3.4 BO V RNG NGN CHN ST L V XI MN T

    Mt che ph rng thng gim lng nc ma thm vo tng t, tng dng chy nc b

    mt t v to xi mn tng rnh v khi s n nh ca tng t b gim s lm tng c hi to

    dng chy gy l v st l t. V vy, bt k mt hot ng no lm mt che ph rng u

    to nguy c v tng cng st l v xi mn t. V rng gp phn ngn chn st l v xi

    mn t, chc nng ny b gim i khi chuyn i rng sang cc mc ch s dng khc, c

    bit l xy dng ng giao thng, ng dy ti in v khai khong. Gim din tch rng ti

    cc vng ven bin s tng ri ro xi mn v st l t ti vng b v d b nh hng ca thin

    tai v l lt. Vic cng s gim vng m t nhin bo v cht lng nc ngn chn

    dng chy b mt v nhim/vn chuyn bn t bi t.

    V d, tnh Ngh An nm 2009, qun i xy ng dc theo ng bin gii Lo xuyn qua

    vn quc gia P Mt v v vy ph hy 50 ha rng t nhin, dn n tng ri ro st l v

    xi mn t.

    Vic ng dng hn ch cc bin php gim thiu ngn chn hoc gim st l v xi mn t

    Vit Nam cng nh tnh hiu qu thp ca cc bin php ny c th xut pht t nhng

    nguyn nhn th ch gc r sau y:

    Thiu s tham gia y ca cc c quan chc nng qun l nc v lm nghip trong qu

    trnh lp quy hoch, k hoch v ra quyt nh, k c v chuyn i rng sang cc mc

    ch s dng khc.

    Thiu s phi hp gia cc c quan chc nng qun l nc v lm nghip. Ti k Lk,

    S TN-MT chu trch nhim qun l nc ngm tuy nhin, c quan chc nng ny khng

    c s liu v tc ng ca quy hoch qun l rng i vi ti nguyn nc v v vy khng

    th h tr hiu qu vai tr ca rng trong bo v ngun nc.

    5.3.5 GIAO T CHO CC H GIA NH, NHM H V CNG NG ,

    BAO GM QUN L RNG CNG NG I VI RNG T

    NHIN V RNG TRNG

    Qun l rng cng ng c th gip bo v rng tt hn v v vy ci thin ch nc nu

    rng c qun l bo v ph hp. Trn thc t, kinh nghim thc hin cc d n th im a

    mc ch Vit Nam cho thy qun l rng cng ng c th ci thin ngun nc cung cp

    cho sinh hot v sn xut nng nghip ca cng ng.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    97 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Tuy nhin, iu c th khng ng i vi nhng l rng nh (th d di 5 ha) do tng h

    gia nh qun l. Cn c chnh sch h tr sau giao t cho cng ng v h gia nh trong

    vic bo v t ca h.

    5.4 TC NG CA HOT NG QUN L RNG TRONG TNH I

    VI LU GI CC BON RNG

    Lu gi cc bon rng c th b nh hng ng k bi cc hot ng qun l rng sau y:

    Trng rng trn t trng;

    Bo v rng phng chng chy rng;

    Khai thc g v lm sn ngoi g v khai thc g, sn bt ng, thc vt tri php.

    Chuyn i t rng sang cc hnh thc s dng khc nh thy in, ng x v khai khong.

    5.4.1 TRNG RNG TRN T TRNG

    Trng rng trn t trng to sinh khi mi v v vy tng kh nng cha cc bon. Kh nng

    cha cc bon ca rng lin quan ti che ph v cht lng rng. Vit Nam, trong nhng

    nm qua, xu hng tng che ph rng phn ln l nh trng rng mi trong khi cht lng

    rng t nhin giu gim ng k. Do vy, kh c th tnh ton s liu v tr lng cc bon c

    bit trong nh gi v cc loi rng rt khc nhau trn ton quc. Mt nghin cu ca SNV68

    a ra cch tnh ton thn trng cho thy lng pht thi thun to ra do mt rng Vit Nam

    c th l 12 triu tn cc bon/nm.

    Di y l s liu hin c v tr lng cc bon ca rng trng keo lai Vit Nam69

    :

    Min Nam: tng ng 36 tn CO2 /ha/nm

    Min Bc: tng ng 33 tn CO2 /ha/nm

    Min Trung: tng ng 26 tn CO2 /ha/nm

    Theo bo co ca GTZ, vic tp trung hn vo lm nghip cng ng mang li tim nng tng

    nhanh tr lng cc bon, v phn ln cng ng thng qun l rng suy thoi v c tr lng

    cc bon thp.

    Khong 2,5 triu ha t lm nghip hin ang c giao tm thi cho UBND x qun l, gm

    nhiu din tch rng suy thoi c tim nng ci thin tr lng cc bon70

    .

    Hin trng thiu cc c ch ti chnh cc bon cng c th c coi l mt trong nhng l do

    khin tr lng cc bon Vit Nam thp. Tr khi rng trng rng theo c ch pht trin sch

    c cp chng ch, khng c c ch ti chnh cc bon no c th c p dng qun l cc

    bon. Theo kt qu quan st ti cc tnh, mc nhn thc v cc c ch pht trin sch (CDM)

    v chi tr dch v mi trng rng (PES) cn thp. Bn cnh , quy trnh p dng phc tp

    68

    McNalley, R., Sage, N. and T. Holland. 2009. Hiu bit v REDD: Tc ng i vi Lo, Nepal v Vit Nam. Hanoi: Indochina Carbon v SNV. 69 Vu Tan Phuong, Trung tm Nghin cu sinh thi v mi trng rng, 2008 70 Thit k h thng chia s li ch REDD Vit Nam. GTZ, 2010.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    98 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    cng c th hn ch qu trnh thc hin. Tnh k Lk cho n nay cha c kinh nghim v

    trng rng CDM v tnh Bc Kn cng c kin thc kh hn ch v CDM v PES. Ch tnh

    Ngh An, S NNPTNT hon thnh n PES v mi y trnh S T Php v UBND Tnh

    ph duyt. Ngh An cng xy dng xut d n CDM (huyn Thanh Chng) nhng cha

    c ph duyt.

    5.4.2 BO V RNG PHNG CHNG CHY RNG

    Bo v rng phng chng chy rng mang li nhng tc ng tch cc v gip gp phn gim

    ri ro pht thi CO2. Xu hng din bin chy rng cng nh mc bo v rng ngn chn

    chy rng khc nhau ng k gia cc tnh. Ti Ngh An, trung bnh mt nm xy ra t 10

    20 v chy rng vi c tnh trung bnh khong 20 ha rng thng b tn ph/nm. Nhn chung,

    xu hng chy rng k Lk gim v t xy ra v Chi Cc Kim Lm v c quan chc nng

    a phng p dng cc bin php phng chng chy rng hiu qu c s tham gia ca cng

    ng a phng (nh d n tng cng nng lc phng chng chy rng tnh k Lk c

    UNBD tnh k Lk ph duyt nm 2008). Chy rng rt him khi xy ra Bc Kn v cha

    c v chy rng no xy ra trn din tch rng do cc cng ty t nhn qun l cng nh trong

    khu vc rng c dng. Tuy nhin, tnh Bc Kn khng c s liu v din bin v xu hng

    chy rng.

    Ngoi chy rng, cc trng hp t rng c th nh hng ng k ti pht thi CO2. Vic

    kim sot yu km t rng c th do nhn thc hn ch v thiu chng trnh nng cao nhn

    thc.

    Nguyn nhn th ch gc r dn n nhng hn ch trong cng tc phng chng chy rng bao

    gm:

    Thiu ngn sch thc hin bo v rng, nh cp trong cc ti liu quy hoch/k

    hoch c lin quan. y l mi quan tm ln nht cp x v cp huyn v huyn v x

    chu trch nhim thc hin bo v rng nhng li khng c cp ngn sch y

    thc hin. iu dn n c s h tng thp km nh quan st ti cc tnh, thiu

    ng lm nghip kim sot v phng chng chy rng v rng thng c giao ti

    nhng vng su, vng xa). Mt khc, Chnh ph cng h tr cc tnh mua thit b phng

    chng chy, c bit ti cc tnh c ri ro chy cao nht (k Lk, Ngh An v H Tnh,

    vv).

    Nng lc cn b yu : Lut Bo v Pht trin rng quy nh 1 cn b kim lm hin trng

    s chu trch nhim qun l ti a l 1.000ha. V d, tnh Ngh An khng th p ng tiu

    chun ny v s lng cn b kim lm a bn rt thp.

    Phn nh ranh gii cha r rng gia rng phng h v rng sn xut. Ti hu ht cc

    tnh,, ranh gii gia rng phng h, sn xut v c dng cha r rng. Qu trnh phn

    nh ranh gii hin vn ang c thc hin, tuy nhin, cc tnh cng gp kh khn trong

    vic tm ngn sch cho thc hin phn nh ranh gii t ngn sch tnh.

    5.4.3 CHUYN I T RNG SANG MC CH S DNG KHC

    Qu trnh chuyn i lm gim sinh khi rng v v vy gim cc bon rng. Phn ln cng tc

    chuyn i din ra l do t rng c chuyn i cho thy in, sn xut nng nghip, lm

    ng x v khai khong.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    99 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Tc ng bt li do qu trnh chuyn i t mang li c th mt phn c bi hon vi

    nhng din tch tng ng trng rng to ra lng cc bon b mt. Mt khc, vic thit

    lp mt din tch trng rng mi 100 ha thay th cho din tch 100 ha rng t nhin b mt i

    v nh vy t l mt rng bng 0. Mc d vy, vic cn bng theo cch cng khng

    khng nh khng c s thay i pht thi do tr lng cc bon khc nhau ng k71

    .

    5.5 TC NG CA CC HOT NG QUN L RNG TI CC TNH

    I VI BUN BN G V NG VT HOANG D TRI PHP

    Trong ngnh lm nghip Vit nam, phn ln cc vn xuyn bin gii lin quan n cc hot

    ng qun l rng sau y:

    Ch bin g v

    Khai thc g, sn bt ng, thc vt hoang d tri php.

    5.5.1 CH BIN G

    Ch bin g c th mang li nhng nh hng bt li v lm tng nhu cu nhp khu g v

    ngun nguyn liu nhp khu c th t cc ngun g khng c chng ch. C th ci thin hin

    trng ny bng cch y mnh cc hot ng qun l rng bn vng ti cc quc gia khc

    thng qua cp chng ch cho cc nh sn xut (FLEGT v o lut Lacey) ng thi tng nhu

    cu trng cc loi cy bn a ph hp vi ch bin.

    C th thy tc ng ca FLEGT v o lut Lacey tnh Ngh An, mt trong nhiu tnh nhp

    g khng c chng ch t cc quc gia khc nhng v Vit Nam phi thc hin FLEGT v o

    lut Lacey, ch bin g rng t nhin s gim v trong mt s trng hp s phi ngng hot

    ng ti tnh. Tuy nhin, c nhiu kh nng dn n tng bun bn g tri php trong tnh. Ti

    tnh k Lk, ch cc cng ty ch bin g quy m ln nh cng ty Trng Thnh nhp khu

    10.000m3 g chng ch FSC- CoC (chui hnh trnh sn phm)hng nm, mi thc hin cc c

    ch chng ch rng.

    5.5.2 KHAI THC G, SN BT NG, THC VT HOANG D TRI PHP

    Gim khai thc g v sn bt ng, thc vt tri php c th chuyn nhu cu sang cc quc gia

    khc. Theo quan st ti tnh Bc Kn v Ngh An, cn b lm nghip khng th can thip vic

    vn chuyn g ti cc tnh khc hoc sang Lo. Vn ny c th khng nghim trng i vi

    tnh k Lk v vn chuyn qua bin gii kh khn hn vn chuyn ti cc tnh Gia Lai v

    Kon Tum.

    71 Thit k h thng phn b li ch REDD Vit Nam. GTZ, 2010.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    100 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    6 CC VN KINH T

    6.1 GII THIU

    Mt cu hi quan trng v cp bch hn bao gi ht trong cng tc bo v v qun l rng

    Vit Nam l lm th no nh gi c s nh i kinh t (trade off) lin quan n cc nhu

    cu mang tnh cnh tranh ca con ngi i vi t v ti nguyn rng, cn bng ngun thu

    tng i gia bo v v qun l rng bn vng vi khai thc trng, khai thc khng bn vng

    v chuyn i mc ch s dng rng sang cc hnh thc s dng khc.

    Phn phn tch ny c gng xc nh cc yu t c coi l cc tc ng kinh t quan trng

    nht ca cc khuyn ngh c xut v tc ng k vng i vi hot ng qun l rng.

    Tuy vy, cc khuyn ngh a ra khng hy vng gii quyt c mi tc ng kinh t v

    nhng mi lin kt c th c to ra t cc xu hng hin c trong ngnh lm nghip.

    Phn phn tch s bt u bng vic gii thiu khi nim gi tr kinh t ca rng, sau m t

    bc tranh tng th v cc tc ng kinh t ca nhng vn hin ti trong qun l rng v

    phn kt lun s cp tm tt nhng li ch v chi ph kinh t chnh ca cc thay i c

    xut i vi cc hot ng qun l rng trong quy hoch.

    6.1.1 KHUNG KHI NIM V GI TR KINH T CA RNG

    i vi rng, cng nh vi cc ngun ti nguyn thin nhin v mi trng khc, khi nim v

    Tng Gi tr Kinh t (TEV) c l l mt thc o hon chnh nht th hin y gi tr li

    ch cha ng trong ngun ti nguyn ny k c gi tr v hnh v hu hnh. Hiu bit tt hn

    v gi tr rng l vn trng tm a ra nhng quyt nh c cn c trong qun l rng.

    Bn cnh , cch tip cn tng th v nh gi gi tr ca rng cng c ngha quan trng khi

    xem xt cc vn lin quan nh phn b ngn sch cho qun l rng, cc vn ngoi ng,

    bi thng v v chi tr dch v h sinh thi rng nhm duy tr v tng che ph rng.

    Rng c coi l ngun ti nguyn s dng a mc ch. Tng gi tr kinh t ca rng bao

    gm gi tr s dng v gi tr phi s dng nh m t hnh bn di.

    Gi tr s dng ca rng c th c chia thnh gi tr s dng trc tip, gi tr s dng gin

    tip v gi tr la chn. Gi tr s dng trc tip lin quan n vic s dng hin ti ca ti

    nguyn v dch v rng c cung cp trc tip lm u vo cho sn xut hoc to ra li ch

    cho ngi s dng. Gi tr s dng trc tip c th c tiu dng hoc khng tiu dng. Rng

    cung cp g, ci, thc n gia sc, cy thuc, ng vt, hoa qu, vv. cho con ngi v v vy to

    ra gi tr s dng c tiu dng trc tip. Gii tr, gio dc v nghin cu, vv. l nhng v d

    ca cc gi tr s dng khng tiu dng trc tip. Gi tr s dng gin tip thng lin quan

    n cc chc nng mi trng quan trng ca rng gin tip h tr cc hot ng kinh t v

    phc li x hi. C th k ra cc gi tr nh kim sot l lt, iu tit dng chy, ti to ngun

    nc ngm, tc ng ca thng ngun hoc h lu, c nh m, hp th cht thi, lu tr cc

    bon, ngun gen, bo tn mi sinh v a dng sinh hc, cc gi tr vn ha v tinh thn, vv. Gi

    tr la chn ca rng lin quan ti li ch m cc c nhn nhn c do la chn bo v hoc

    bo tn ti nguyn hm nay dnh cho vic s dng trong tng lai.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    101 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Gi tr phi s dng ca rng bao gm cc gi tr lu truyn v gi tr tn ti. Nhng gi tr ny

    thng c th hin thng qua nhn thc v mi quan tm ca con ngi i vi bo tn, cc

    gi tr vn ha, th m, vv. Gi tr lu truyn c to ra khi con ngi sn lng chi tr bo

    tn ngun ti nguyn cho vic s dng ca cc th h tng lai. Gi tr tn ti l khi nim lin

    quan n s sn lng chi tr ca con ngi, n gin ch l cho s hi lng khi bit rng mt

    khu vc t nhin, cc loi ng thc vt hoc cc c tnh c th no ca rng hin ang

    tn ti, khng ph thuc vo vic ngi c nh s dng ngun ti nguyn hay khng. S

    sn lng chi tr cho hot ng bo tn cc loi ang b e da l mt v d ca gi tr tn ti.

    Hnh: Tng gi tr kinh t ca rng nhit i Ngun: David Pearce, 1991.

    Gi tr kinh t ca rng thay i ty thuc vo tng loi rng v trong cc iu kin c th

    khc nhau. Ci thin ngun ti nguyn rng s lm tng gi tr kinh t, to ra cc li ch/ tc

    ng kinh t tch cc trong v ngoi ngnh lm nghip. Ngc li, suy thoi rng s gim gi

    tr ca rng, gy nn nhng chi ph/ tc ng tiu cc trong v ngoi phm vi ngnh. Tc ng

    trong ngnh lm nghip lin quan n thay i gi tr s dng trc tip ca rng trong khi tc

    ng bn ngoi (cn gi l ngoi ng) lin quan n nhng thay i gi tr gin tip, gi tr la

    chn v gi tr phi s dng ca rng. Nhng tc ng ny c th c th hin v/ hoc khng

    c th hin trn th trng.

    TNG GI TR KINH T

    Gi tr s dng Gi tr phi s dng

    Gi tr s dng trc tip

    Gi tr s dng gin tip

    Gi tr la

    chn Gi tr lu

    truyn

    Gi tr tn ti

    Li ch to ra t chc nng sinh

    thi

    Hng ha c th

    tiu dng trc

    tip

    Gi tr s dng trc tip v gin

    tip trong tng lai

    G, lm sn, thc phm, gii tr,

    Gio dc,

    nghin cu

    Chc nng sinh

    thi, phng h

    rng u ngun,

    kim sot l

    a dng sinh hc, mi trng sng, ngun gen v cnh quan

    c bo tn

    Gi tr do th h hin ti gn gi cho th h mai

    sau

    Gi tr t nhn thc s tn ti,, o c, vn

    ha, thm m

    Mi trng sng Cc loi ang b e da

    Mi trng sng, Thay i khng th o

    ngc c

    tnh hu hnh ca gi tr rng gim dn kh ca nh gi gi tr rng tng ln

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    102 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    6.1.2 NH GI CHA Y GI TR RNG VIT NAM Quyt nh v qun l rng Vit Nam cng nh cc quc gia pht trin khc thng da

    trn s nhn nhn rt hn ch v tng gi tr kinh t ca rng. Cho n gn y, tm quan trng

    kinh t ca rng thng c tha nhn ch yu vic cung cp g thng mi hoc cc hot

    ng khai thc g. Vic tnh ton ng gp ca hng ha v dch v rng cho sn xut quy

    m h gia nh, cho li nhun ca d n, cho sn lng ca ngnh hoc cc ch s kinh t quc

    gia u da trn quan nim ny.

    Ni cch khc, cc tnh ton kinh t Vit Nam b qua cc gi tr phi th trng v cc tc

    ng ngoi ng ca rng, do vy dn n nh gi thp tng gi tr kinh t ca rng v ngnh

    lm nghip. nh gi rng chnh xc cn cn c trn tng gi tr kinh t ca rng. Vic lng

    ha, quy i cc gi tr hng ha v dch v mi trng rng thnh gi tr tin t l vic lm c

    ngha v cc gi tr ny tc ng n cc hot ng kinh t. Vit Nam, mc d nhng li

    ch sinh thi/ mi trng ca rng c bit n v c nhng n lc trong nh gi gi

    tr ca rng, cc gi tr ny dng nh vn cn m h i vi cc nh hoch nh chnh sch,

    ch t cng nh ngi s dng ti nguyn rng, nhng ngi c kh nng tc ng n hin

    trng rng bi h thng nh gi rng thp hn gi tr thc ca n. Nu vic nh gi gi tr

    ca rng ch c thc hin nh quy nh ti Ngh nh 48/2007/ND-CP (28/3/2007) v cc

    nguyn tc v phng php nh gi rng v Thng t 65/2008/TTLT-BNN-BTC (26/5/ 2008)

    hng dn thc hin Ngh nh th s c nhng khong cch ln gia gi rng tnh theo hng

    dn v gi tr thc t ca rng.

    Theo s liu thng k hin c, ng gp ca ngnh lm nghip cho nn kinh t quc dn khng

    ng k, ch hn 1% GDP. S liu thng k ny khng tnh n ng gp ca ngnh lm

    nghip trong lnh vc sn xut v ch bin lm sn, g ci, lm sn khai thc khng qua kim

    sot v c bit l dch v mi trng rng. Theo s liu thng k ca nhiu quc gia trn th

    gii, gi tr gin tip ca cc dch v mi trng rng cao hn nhiu so vi gi tr trc tip to

    ra t lm sn.

    Vic tnh ton thp gi tr rng nh vy dn n mc u t, phn b ngn sch thp cho

    nhng din tch rng hin c. Trn thc t, mc u t ca Chnh ph Vit Nam vo ngnh

    lm nghip rt thp (600 1.000 t ng hoc gn 50 triu USD/ nm) v thc s s rt ri ro

    nu rng tip tc c qun l theo cc hnh thc khng hiu qu nh hin nay.

    6.2 TC NG KINH T CA HOT NG QUN L RNG

    Phn di y trnh by mt s gi tr ca rng hin cha c xem xt k trong qu trnh ra

    quyt nh. Phn ny cng gii thch kha cnh kinh t ca mt s gi tr nh lu tr nc, lu

    tr cc bon, a dng sinh hc v suy thoi cnh quan, sinh k ca cng ng ngi dn a

    phng sng ph thuc vo rng.

    6.2.1 GI TR KINH T CA CHC NNG BO V LU VC SNG VIT NAM V PHNG H CHNG LI THIN TAI V CC HIN

    TNG KH HU CC OAN

    i tng hng li ch ngoi ng t chc nng bo v lu vc sng l ngi dn v cc ch

    th kinh t ang sinh sng v tin hnh cc hot ng kinh t vng h lu c s dng nc t

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    103 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    lu vc sng. Vic p dng c ch chi tr dch v mi trng rng (PFES) v cc c ch tng

    t l cn thit ni ha cc yu t ngoi ng v m bo nguyn tc ngi c hng

    li chi tr.

    Chc nng bo v lu vc sng ca rng bao gm bo v t, kim sot bn lng; iu tit

    ngun nc phng chng l, bo; cp nc v iu tit cht lng nc bao gm c mt

    mt dinh dng. Nhng chc nng phng h ny c c tnh ca hng ha cng cng v li

    ch mang li cho bt k mt h gia nh v ngi dn no th cng mang li cho nhng ngi

    khc sng trong khu vc phng h. Vic nh gi nhng gi tr li ch ny thng c thc

    hin thng qua cc phng php tip cn Chi ph Thay th/ hoc Chi ph Thit hi Trnh

    c. Kinh nghim t cc nghin cu quc t cho thy gi tr kinh t ca chc nng bo v

    lu vc sng ca rng nhit i dao ng t 15 850USD/ ha/ nm72

    .

    Bng di y th hin gi tr bo v lu vc sng c tnh ca rng t chc nng bo v t

    v iu tit dng chy ti mt s lu vc sng ca Vit Nam. Gi tr ny thay i gia cc lu

    vc, ph thuc vo loi rng/ cht lng rng v cc c tnh a l ca cc khu vc b tc

    ng.

    Bng: Gi tr bo v t ca rng mt s lu vc sng ca Vit Nam * Lu vc sng

    Bo v t iu tit dng chy nc Ton b lu vc

    (t ng/nm) Trung bnh (nghn

    ng /ha/nm)

    Ton b lu vc

    (tng/nm) Trung bnh (nghn

    ng /ha/nm) Chy 7,5 70 95 895 15,6 20,8 36 47 B 6,3 26 120 491 14,8 18,1 189 231 Ba 65 - 228 148 520 6,1 7,4 116 142

    *S liu c tnh l gi tr thp nht v cao nht t kt qu nghin cu. Ngun: V Tn Phng, nh gi rng Vit Nam, 2008

    Nh chc nng bo v lu vc sng, 1ha rng c bo v c th lm tng doanh thu ca thy

    in Sui Sp (tnh Sn La) thm 1.875.000 ng/ nm; gi tr ca dch v rng i vi sn

    xut v cung cp nc sch l 180 ng/ m3 v in t nh my thy in dao ng t 11-

    17,5 ng/kwh73

    .

    Vit Nam l quc gia u tin trong khu vc ng Nam trin khai th im c ch chi tr

    dch v mi trng rng theo tinh thn Quyt nh 380/QD-TTg nm 2008. Trng tm thc

    hin th im l gi tr dch v bo v lu vc sng ca rng t nhin ti 2 tnh Lm ng v

    Sn La. Ph dch v mi trng rng c chi tr trc tip ti ngi cung cp dch v v gin

    tip thng qua Qu Bo v v Pht trin rng (BVPTR). Nm 2009, tng ngun thu l 77 t

    ng (hn 4 triu USD).74

    Ngh nh mi (s 99/2010/ND-CP, ngy 24.9.2010) v chi tr dch v mi trng s c hiu

    lc t nm 2011 nhm nhn rng c ch ny sang cc tnh khc cng nh m rng ra cc loi

    dch v mi trng rng khc. Tuy nhin, theo quy nh trong Ngh nh, mc chi tr cha

    c xc nh da trn c s nh gi gi tr cc dch v mi trng rng trong tng iu kin/

    khu vc a l c th. V vy, phng php tip cn tng th trong nh gi gi tr rng cn

    sm c p dng tng cng tnh hiu qu v hiu lc trong vic thc hin Ngh nh.

    72

    CBD, Gi tr h sinh thi rng, 1991 (trang 21, 34) 73

    Vng Vn Qunh, gii thch mt s iu ca Q.380/QD-TTg, 2008 74

    B Nng nghip v Pht trin Nng thn (2010) Bo co pht trin ngnh Lm nghip chun b cho

    cuc hp thng nin FSSP, ngy 2/2/2010.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    104 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Trng rng ti cc vng ven bin, ven sng v c th mang li nhng tc ng tch cc nh

    n nh vng ven bin, ven sng v bo v tt hn cc vng ven sng ng thi gp phn gim

    xm nhp mn. Rng ven bin cng c th bo v cc vng t bn trong lc a chng li cc

    hin tng kh hu cc oan. Theo Bann, gi tr bo v b bin ca nhng khu rng ngp mn

    Johor, Malaysia l 845USD/ ha/ nm75

    . Vit Nam, V Tn Phng v Trn Thu H (Trung

    tm nghin cu Sinh thi v Mi trng rng) p dng phng php chi ph thit hi trnh

    c tnh gi tr bo v bin ca rng ngp mn. Nghin cu c thc hin ti khu vc Vn quc gia Xun Thy tnh Nam nh, ni c rng ngp mn tri di 11 km dc theo h

    thng bin. Kt qu nghin cu cho thy, 3,100 ha rng ngp mn khu vc ny hng nm

    c th gip tit kim khong 2.642 t ng chi ph u t duy tr v bo dng h thng

    bin. Nh vy, gi tr bo v bin trung bnh ca 1 ha rng ngp mn l khong 852.219

    ng/ nm. Chi ph thay th ca rng ngp mn trc tip trong vic bo v bin v gin tip

    trong vic gim thiu tc ng ca bin i kh hu l khong 5-6 triu USD/ km.

    So snh chi ph ca trng/ bo v rng ngp mn vi chi ph xy dng bin bng b tng

    cho thy vic trng/ bo v rng s c hiu qu cao hn, v vy cn tng cng u t cho

    cng tc trng v bo v rng ngp mn.

    6.2.2 LU TR CC BON LM NGHIP Lu tr cc bon lm nghip ngy cng tr nn quan trng c v kha cnh mi trng v kinh

    t, c bit trong bi cnh bin i kh hu ton cu. Bun bn tn ch gim pht thi (CERs)

    c xem l mt trong nhng ngun ti chnh tim nng i vi qun l rng v pht trin

    kinh t - x hi. Vic p dng cc cng c th trng trong qun l rng nh C ch Pht trin

    Sch (CDM) hoc gim pht thi t gim ph rng v suy thoi rng (REDD) c mi lin h

    cht ch vi vic nh gi gi tr lu tr cc bon lm nghip.

    Theo Ban Th k ca Cng c a dng sinh hc, cn phn bit gia: (i) cc bon lu tr trong

    cy ng c gi tr gn vi cn bng cc bon v (ii) cc bon hp th trong khu rng ang

    sinh trng. Trong trng hp (i), lng cc bon lu tr c gi tr kinh t v gi tr ny s mt

    i ng k nu rng b khai thc hoc chy, ty theo mc ch s dng t rng sau khi

    chuyn i. Vic nhn nhn gi tr lu tr cc bon ca mt khu rng ph thuc vo phng n

    c s, tc l phng n s xy ra i vi rng nu khng p dng cc bin php bo v v s

    dng bn vng.

    Vit Nam, kt qu nghin cu cho thy kh nng lu tr v hp th cc bon cng nh gi tr

    ca chng thay i ty thuc vo tng loi rng, tnh trng rng, tui v lun k sn xut

    ca rng. Rng t nhin trng thnh c kh nng lu tr cc bon cao hn so vi rng trng

    non; trong rng c dng c kh nng lu tr cc bon cao nht. Vi gi thit cho rng gi

    tn ch gim pht thi ca rng (CER) ch l 5USD/tn CO2e (quy i tng ng) gi tr lu

    tr v hp th cc bon ca rng t nhin phng h dao ng khong 37.863 44.511 USD/ ha,

    tng ng vi khong 611.000 822.000 ng/ ha/ nm.

    75

    CBD, Gi tr cc h sinh thi rng, 1991 (trang 21)

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    105 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Bng: Kh nng v gi tr lu tr, hp th cc bon ca rng Vit Nam

    Lu tr cc bon Hp th cc bon Kh nng

    (t CO2e/ha)

    Gi tr

    (nghn ng/ha)

    Kh nng

    (t CO2e/ha/nm)

    Gi tr (nghn

    ng/ha/nm)

    Rng phng h t

    nhin

    473,3 556,4 37.863

    44.511

    4,78 6,42 611 - 822

    Rng c dng t

    nhin

    532 596,5 42.548

    47.719

    4,78 6,42 611 - 822

    Rng sn xut t

    nhin

    445,5 557,5 35.643

    44.599

    4,78 6,42 611 - 822

    Rng trng Keo tai

    tng

    178 - 317 14.240

    25.360

    11,2 167,5 900 13,400

    Rng trng Keo lai 75 - 221 6.003 17.754 7,15 - 44 572 3,520

    Rng trng Bch n

    Urophylla

    35 - 262 15 30 1.200 1.700

    Rng trng Thng

    m v

    178 - 317 9 16 700 1.300

    Rng trng Thng

    nha

    220 - 258 7,3 10,2 500 - 700

    Ngun: V Tn Phng, nh gi rng Vit Nam 2008

    Lu tr cc bon v c ch pht trin sch (CDM): pht trin lm nghip l mt bin php gim

    CO2 v v vy gp phn vo vic gim bin i kh hu ton cu. Tuy nhin, cc yu cu cng

    nh quy trnh xy dng v ph duyt d n CDM lm nghip rt phc tp. Th nghim CDM

    Vit Nam din tin rt chm v c nh gi l km hiu qu. Vic mua bn hn ngch cc

    bon c cho l khng mang li li ch cho cng ng ngi dn a phng tham gia vo

    qun l rng v bo v mi trng. Vic mua bn hn ngch cc bon trn thc t ch l mua

    bn quyn gy nhim, trong quyn gy nhim khng c s dng bi quc gia to ra

    n. V vy, Chnh ph Vit Nam cn cn nhc li kh nng s dng CDM tr cp trng rng

    phng h trn cc vng t trng t nhng nm 1989.

    Lu tr cc bon v gim pht thi do gim ph rng v suy thoi rng (REDD): Hi ngh tng

    kt thng nin ca Chng trnh H tr ngnh Lm nghip xc nh REDD l mt lnh vc

    quan trng ca ngnh lm nghip trong tng lai. Mc d, REDD c k vng to ra ngun

    ti chnh cho qun l rng v pht trin kinh t - x hi, cn tip tc nghin cu cc chi ph lin

    quan n qu trnh thc hin REDD. Ngn hng Th gii c tnh, trung bnh mi quc gia

    ang pht trin cn khong 100 triu USD trong giai on t 2008 2015 tng cng nng

    lc REDD. Cc chi ph kinh t khc (gm c chi ph c hi) c th cha c tnh ton. V

    vy, cn trin khai nh gi ban u v chi ph v li ch ca cc gii php chin lc REDD

    khc nhau Vit Nam.

    6.2.3 A DNG SINH HC RNG V CNH QUAN RNG

    Gi tr a dng sinh hc rng v cnh quan rng cng l mt yu t ngoi ng cn c nh

    gi v cc cng c kinh t (nh chi tr dch v mi trng rng, ph du lch, vv) cng nh c

    ch bi hon a dng sinh hc cn c p dng trong qun l v bo v nhng gi tr ny.

    Tc ng ca qun l rng i vi mi sinh, kt ni h sinh thi, a dng ng thc vt c

    hu s to ra cc tc ng th cp i vi cc ngnh kinh t khc nhau nh thy sn, du lch v

    nng nghip dn n thit hi kinh t v gim thu nhp to ra t cc ngnh kinh t ny. V d,

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    106 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    kt qu nghin cu ti huyn Giao Thy (tnh Nam nh) p dng phng php tip cn Hm

    sn xut cho thy nu che ph ca rng ngp mn gim 1% s lm gim 0,386% tng thu

    nhp t nui tm76

    . Vi thc t l hng trm ngn ha rng ngp mn b cht ph thi gian

    qua, con s thit hi v kinh t m ngnh nui tm v cc hot ng nui trng thy sn phi

    gnh chu c th s rt nng n.

    Mt cc loi cy rng v ng vt hoang d c ngha l loi ngi ang mt dn cc loi ng

    vt c chc nng kim sot sinh hc v nhng loi thc vt c tim nng to ra cc ging cy

    trng c sn lng cao hn, cc loi tho dc c th cu cha cc bnh dch hin ti v tng

    lai, cc ging cy nng nghip c kh nng khng bnh cao, chng li cc cn trng khng

    thuc tr su hoc nm c hi, vi rt v vi khun. Tuy nhin, hin cha c s liu v gi tr

    ca nhng chc nng ny trong cc h sinh thi ca Vit Nam. Cc nghin cu v vn ny

    cn sm c trin khai.

    Du lch sinh thi ngy cng pht trin v to ra tim nng s dng cc gi tr phi vt th t rng

    nhit i. Nhng cnh rng khe mnh v a dng sinh hc cao h tr ng k vic pht trin

    hot ng du lch sinh thi. Gi tr du lch v gii tr ca rng c to ra t cnh quan rng v

    a dng sinh hc thay i theo v tr v cnh quan thin nhin ca cc im du lch. c

    nhiu nghin cu thc hin nhiu quc gia khc nhau tnh ton gi tr du lch ca rng

    nhit i v gi tr gii tr thng qua thng d ca ngi tiu dng77

    , ch yu s dng phng

    php Chi ph i li (TCM) v phng php nh gi Ngu nhin/ nh gi da vo tnh

    hung gi nh (CVM)78

    . c tnh gi tr du lch rng nhit i v cnh quan dao ng rt

    ln, t 1USD/ ha/ nm ti 2.305 USD/ ha/ nm79

    .

    Vit Nam, ti mt s vng, ngnh du lch to ra cc hot ng kinh t quan trng. c mt

    s nghin cu c thc hin nh gi gi tr kinh t ca ngnh du lch. V d, gi tr kinh t

    ca du lch ti Vn quc gia Bch M, nh gi theo phng php TCM, l khong 2,56 t

    ng/nm (tng ng vi 116.200 ng/ha/nm80

    ). Ch ring gi tr gii tr ca Vn quc

    gia Ba B (p dng phng php TCM) l 2,37 t ng/nm (336.252 ng/ha/nm81

    ). Nhng

    gi tr phi th trng ny cao hn nhiu ln so vi thu nhp ca cc cng ty kinh doanh du lch.

    L do ca vic ny l, ngoi khon chi tiu du lch c tr cho cc c s kinh doanh du lch,

    ngi dn cn tr chi ph (tin, thi gian, c hi) c hng cc c hi gii tr ngoi tri

    m cc c hi ny li ph thuc vo cht lng v tnh a dng sinh hc ca nhng cnh rng.

    Thng thc thin nhin n gin l mt vic v cng quan trng vi ngi dn vng th

    v nng thn, ngay c khi rt kh c th nh lng c nhng li ch ny. V vy, tng ph

    vo cng v phn b li tin thu t du lch ( to iu kin tr cp cho gia cc bn lin

    quan) c th gip ci thin qun l ti chnh v mi trng ca cc khu vn quc gia.

    76 Le Thu Hoa, EEPSEA 2007 77 Thng d ngi tiu dng: s chnh lch gia khon tin ngi tiu dng thc s tr cho hng ha/ dch v v

    khon tin h sn sng chi tr (s sn lng chi tr ca mt ngi c coi l bng vi li ch m vic tiu dng hng

    ha/ dch v mang li cho ngi ). 78 TCM v CVM l cc phng php nh gi gi tr khng da vo th trng. Vi TCM, s sn lng chi tr ca du

    khch c tnh t nhng khon chi tiu cho vic di chuyn t nh n khu du lch v ngc li hng th gi tr

    gii tr ca rng. CVM s dng cc bng hi tm hiu mc sn lng chi tr ti a ca bn l bao nhiu hoc

    bn c sn lng chi tr khon tin x$ cho, v d, cc gi tr ca rng khng. 79 CBD, Gi tr h sinh thi rng, 1991 (trang 26) 80 V Tn Phng, nh gi rng Vit Nam 2008 81 Nguyn Quang Hng, Gi tr gii tr v gi tr phi s dng ca Vn quc gia Ba B, 2006

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    107 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    6.2.4 NGHA KINH T CA SINH K T RNG Rng to c hi bo tn v tng trng kinh t trn din rng, ng ngha vi vic ci thin

    sinh k ca ngi dn. Vic lng ghp gi tr kinh t ca cc hot ng sinh k t rng khi xem

    xt mc sinh li ca cc gii php giao t v s dng t lm nghip khc nhau l cn thit v

    c ngha quan trng.

    Ngnh lm nghip c th tc ng ti kh nng tip cn t v cc ngun ti nguyn, to vic

    lm v nng cao cht lng cuc sng cho ngi dn tc thiu s thng qua vic giao t cho

    cc h gia nh, cc cng ng v nhm h gia nh, cc cng ty nh nc v t nhn, chuyn

    i t lm nghip sang cc mc ch s dng khc; khai thc g v lm sn ngoi g; chn th

    gia sc, thc y trng rng v nng-lm kt hp; cc chng trnh tip th lm sn v khuyn

    lm qun l rng bn vng.

    Cch thc phn b ngun lc v ti sn cng bng hn l mt bc tin hng ti mc tiu

    gim ngho v tnh bn vng v x hi v c s tham gia rng ri hn v phn quyn mnh hn

    cho cc nhm yu th82

    . Thc hin c hiu qu cng tc giao t, c bit l giao t cho cc

    h gia nh, xc nh quyn li v trch nhim trong vic s dng rng v cc ti nguyn rng,

    cng vi vic cung cp cc h tr cn thit m bo sinh k c th ng vai tr quan trng

    trong bi cnh ny. Tuy nhin, giao rng v t rng i hi ngun ngn sch ln cho B Ti

    nguyn v Mi trng o c v xc nh ranh gii, a danh trn thc a v thit lp h s

    qun l t, cp giy chng nhn s dng t v rng. Theo B Ti nguyn v Mi trng,

    mc chi ph cho cc hot ng o c v thit lp h s t l khong 400.000 ng/ha. Trong

    nhiu trng hp, ngi dn v cc c quan a phng khng c kh nng trc tip tr chi

    ph ny. y l mt ro cn ln i vi mc tiu hon thnh giao t giao rng vo nm 2010.

    H tr t pha Nh nc ng thi vi vic xy dng gii php ph hp gia B Nng nghip

    v Pht trin Nng thn vi B Ti nguyn v Mi trng nhm hp nht vic giao t v giao

    rng l vic cn phi tin hnh.

    Cc h gia nh ph thuc nng n vo li ch mi trng rng (c bit l ngi dn tc thiu

    s vng cao) l nhng i tng u tin b tc ng bt li khi cc chnh sch i vi khu bo

    tn khng c thit k ph hp. Vit Nam, giao t lm nghip cho cc h gia nh

    c trin khai rng ri min Bc, ch yu l di hnh thc giao t rng phng h hoc k

    kt cc hp ng khon bo v rng. Vic thit lp cc khu rng phng h gy ra chi ph i

    vi ngi dn a phng v h khng cn c php khai thc lm sn b sung vo ngun

    thu nhp ca mnh hoc chuyn i t lm nghip sang t nng nghip. Vic bo v nghim

    ngt din tch khu bo tn lm tng i ngho v bt bnh ng v thu nhp gia cc h gia

    nh a phng v v vy, thc y mt s h gia nh xm ln vo din tch bo tn. Hn

    na, thc t ny c xu hng y nhng h gia nh ngho ra ra.

    Mi quan h gia i ngho v suy thoi rng, tc ng ca cc hot ng h tr pht trin

    sinh k n mc ph rng vn cn l vn c nhiu kin tranh lun. Nhn chung, cc

    quc gia ang pht trin, i ngho c nh gi l mt trong nhng nguyn nhn su xa ca

    ph rng, v ph rng li tip tc lm tng thm mc i ngho. Trn thc t, mi quan h

    gia i ngho v ph rng hnh thnh do s ph thuc trc tip v nng n ca cc h gia

    nh ngho vo t ai v ngun ti nguyn rng 83

    . Tip cn khai thc sn phm rng t nhin

    82

    Dasgupta, 1993 83

    Reddy and Chakravarty, 1999

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    108 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    lm tng phc li cho ngi dn a phng. Hn ch quyn s dng, khai thc rng s to ra

    i ngho, c bit l khi thiu cc phng n b p cho s hn ch ny. Mc tc ng ca

    mi quan h ny ph thuc vo kh nng liu ngi dn c tip cn y ti th trng hay

    khng, vo s sn c ca cc sn phm thay th, vo ngun thu t cc hot ng sn xut thay

    th v tnh linh hot trong tiu dng/ khai thc ca cc h gia nh84

    . Thiu cc yu t ny, cho

    d ci thin sinh k ca ngi dn a phng, c bit l ci thin thu nhp h gia nh, l rt

    cn thit, khng c g bo m rng cc h gia nh a phng s khng tip cn v khai thc

    cc din tch rng phng h/ khu bo tn85

    .

    Mi quan h gia nng nghip v lm nghip l tc ng qua li trc tip. Vic gim st sn

    lng lng thc c th khuyn khch ngi dn a phng tr thnh nhng ngi khai thc

    rng thot khi cnh i. Lng thc cng c m bo th cng c t p lc vo rng v

    rng c bo tn tt hn. iu ny cho thy ngi dn sng trong rng khng nht thit ch

    ph thuc vo rng tn ti. Tuy nhin, chuyn i t rng sang mc ch nng nghip hoc

    nng - lm kt hp khng phi lc no cng m bo an ninh lng thc cho ngi dn vng

    cao. Trong nhiu trng hp, cng ng ngi dn a phng phi i din vi nhng kh

    khn, thch thc bi v rng ca h bin mt nhanh chng do khai thc. Trong iu kin nh

    vy, mt s ngi c th b i trong khi mt s ngi khc buc phi di c ti ni khc (nh

    trng hp ca cc h dn mt s huyn min ni tnh Ngh An). Thc hin m hnh rng

    vn ao chung (RVAC) ti mt s a phng vng cao pha bc v min trung tn

    dng c y li th ca lao ng thi v, lm tng tng thu nhp, tng h s s dng t

    v hiu qu kinh t, gp phn bo v rng. V d, mt s vng thuc cc tnh Lai Chu, Lo

    Cai, Vnh Phc, Qung Ngi v c Nng, m hnh mang n mc thu nhp bnh qun hng

    nm khong t 70 n 400 triu ng/ h gia nh (trong , li nhun rng khong t 30 n

    200 triu ng). Vic nhn rng mt cch hp l cc m hnh ny c th l cch thc c tim

    nng va bo v rng, va m bo an ninh lng thc v sinh k cho cc h gia nh a

    phng. Mun vy, cn nng cao hiu qu ca cc chng trnh khuyn nng, khuyn lm,

    cung cp ging v cy con c cht lng, chng trnh bn v tip th lm sn.

    6.2.5 TC NG KINH T CA BUN BN G, SN PHM G XUYN BIN GII

    Vit Nam c nhu cu g nguyn liu ln sn xut g xut khu v mt phn tiu dng

    trong nc. Ngnh cng nghip g trong nc pht trin nhanh chng nhng khng n nh v

    ph thuc nhiu vo ngun nguyn liu g th nhp khu trong khi ngun nguyn liu g

    trong nc khng th p ng nhu cu qu cao v g, c bit l nhng cy g ln. V d, cc

    cng ty ch bin g tnh ng Nai tiu th khong 1,6 triu m3 g/nm trong 730.000 m

    3

    c nhp khu v 890.000 m3 mua t th trng trong nc, trong g rng trng chim ti

    92% v phn cn li l g rng t nhin trong nc (ch 18% c cung cp t ngun trong

    tnh, 82% mua t cc tnh khc). Bo co ca Tng cc LN Vit Nam cho bit trong 8 thng

    cui nm 2010, t l nhp khu g tng 28.5% so vi nm 2009 vi tng ngn sch ln ti 716

    triu USD. D bo nhu cu g trn ton quc nm 2010 l ph hp vi 8 triu m3 g to

    86 (g

    c ng knh t 30cm tr ln) v 6 triu m3 g nh. Vit nam phi nhp 1/2 nhu cu g t hu

    84

    Lopez-Feldman et al., 2007; Robinson et al, 2005 85

    Narain et al., 2005 86

    Cy c ng knh tui thnh thc (theo Q 40/2005/QDD-BNN ngy 07/07/2005 v quy nh khai thc g v lm sn ca B NN-PTNT) Q ny c thay th bng Thng t 87/2009 ri .

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    109 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    ht cc nc Chu , phn cn li thu mua trong nc (bao gm c khai thc hp php v bt

    hp php theo s liu thng k chnh thc v khng chnh thc).

    S ph thuc nng v ca Vit Nam vo ngun nguyn liu g nhp khu e da ngnh cng

    vic ch bin g do bin ng tng gi g nguyn liu th. phm vi trong nc trn quy m

    ton th gii, vic tng gi nguyn liu th phn ln l do nhng hn ch v mi trng.

    Nhng cnh tranh khc v t pht trin trng rng v tp trung vo cc gi tr ngy cng tng

    ca cc dch v mi trng rng cng nh cnh tranh v nhu cu g cng nh hng n gi

    g nguyn liu th.

    Biu : Xu th gi sn phm g nhit i

    Ngun: G ton cu Tin tc v Th trng cng nghip, 15/9/2010

    Ngoi ra, phn ln cc doanh nghip ch bin g Vit Nam l nhng n v kinh doanh n

    l vi trang thit b v cng ngh sn xut lc hu. V vy, h gp nhiu kh khn trong vic

    p ng yu cu ca cc khch hng quc t. Mc d vic t c chng ch CoC v FSC to

    ra cc iu kin thun li cho vic xut khu sn phm g ti cc quc gia khc nhng cho n

    nay ch c 169 doanh nghip ch bin g ca Vit Nam c cp chng ch ny. Cc doanh

    nghip ch bin g Vit Nam cng ang phi i mt vi p lc ngy cng cao v ro cn k

    thut lin quan n thng mi v cc chnh sch bo h ca cc quc gia nhp khu g trong

    nhng nm qua (LACEY, REACH, FLEGT v lut chng ph gi, vv). Nhng p lc ny

    v ang nh hng ti qu trnh pht trin bn vng ca cc doanh nghip ch bin g ca Vit

    Nam v nguyn liu g nhp khu s b kim sot cht ch, iu ny c th dn n gim khi

    lng nhp khu v tng gi g,, Thm vo , qu trnh nhp khu c th mt nhiu thi gian

    hn, gi nguyn liu th c th s cao hn, ngi tiu dng nhng th trng chnh nh Hoa

    K, Chu u, Nht Bn... cng i hi cc sn phm g phi p ng c cc tiu ch v mi

    trng.

    6.3 LI CH V CHI PH LIN QUAN N NHNG XUT THAY I TRONG QUI HOCH QUN L RNG

    Phn phn tch ny xem xt nhng tc ng v li ch v chi ph ca nhng xut thay i

    trong thc t qun l rng c th hin trong quy hoch, khng bao gm phn phn tch

    tng th li ch chi ph x hi. L do l nhiu chi ph v li ch mi trng l cc gi tr phi

    thng mi, hoc t nht l gi tr kh c th nh gi nh lng, c bit cp phn tch

    v m. Trong khun kh nghin cu ny nhiu loi li ch v chi ph c th c lit k nhng

    khng c nh gi .

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    110 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    6.3.1 LI CH V NGI HNG LI Li ch kinh t ca nhng xut thay i l nhng ci thin rng ln trong thc t qun l

    rng v ci thin cht lng mi trng. Trong a s trng hp, ton x hi hoc nhng b

    phn x hi nht nh s c hng li, mc d ch mt s nhm nh c th c th hng

    nhng li ch trc tip trn th trng.

    Nhng xut thay i l nhng hng dn ng b v c iu phi nhm duy tr cc chc

    nng v gi tr ca rng, bao gm g v lm sn ngoi g, t rng, cc vng t ven sng, a

    dng sinh hc v mi trng sng ca ng thc vt hoang d, cc gi tr vn ha, cht lng

    nc v t ngp nc. Duy tr c nhng nhm gi tr v chc nng ny ca rng trong qu

    trnh thc hin cc thay i trong thc tin qun l rng c th mang li nhng li ch quan

    trng i vi tnh bn vng ca cc h sinh thi rng.

    Li ch v nhng ngi hng li trong qu trnh thc hin nhng khuyn ngh xut ny

    bao gm:

    Ti sinh rng t nhin, trong di hn, lm tng cc rng g ln hn, a dng cao hn, c

    gi tr cao hn ng thi to ra c hi pht trin kinh t nng thn, pht trin th trng

    g cng v g c sn;

    a dng sinh hc ln hn v cc h sinh vt c kh nng phc hi nhanh hn to ra cc

    dch v h sinh thi bn vng v ngy cng c ci thin cng nh kh nng ca mi

    trng trong vic ng ha cc tc ng ca con ngi trong c tc ng ca nhim,

    trong vic gim chi ph v tng c hi bo v cc loi qu him, gim chi ph v thit hi

    do s bng n, ly lan dch su bnh hi rng;

    Rng v lu vc sng c bo v v ci thin s to ra mi trng c cht lng cao hn

    h tr pht trin cc hot ng kinh t nh nng nghip, nh bt v nui trng thy

    sn, thy in, kinh doanh du lch v cc hot ng vui chi, gii tr, vv;

    Mi sinh c m rng, ci thin v a dng hn s mang li li ch chung cho x hi, cho

    nhng ngi quan tm n thin nhin hoang d cc hot ng a dng gn vi thin nhin

    hoang d nh cc hnh thc tiu khin, vui chi gii tr, nghin cu rng, ngm cnh quan

    thin nhin v quan st cc loi chim, vv;

    Cc ngun nc sch hn v dng chy n nh hn do ci thin cng tc qun l cc khu

    rng u ngun v cc vng ven sng cng s to ra ngy cng nhiu c hi cho ng dn,

    mang li li ch cho cc h gia nh, cc cng ng vng h lu nh gim l lt v cc tc

    ng tiu cc khc ng thi c th tit kim ngn sch u t ca nh nc v khu vc t

    nhn vo cc hot ng ngn chn v gim thiu nhim.

    Tng kh nng hp th, lu gi cc bon trong cc b sinh khi trn v di mt t s gip

    p ng mi quan tm ton cu trong vic gim bin i kh hu, gim tc ng ca hiu

    ng nh knh v ci thin lu tr cc bon trong t. Trong tng lai, nhng li ch mi

    trng ton cu ny c th c gi tr trn th trng trong nc v quc t thng qua bun

    bn tn ch cc bon.

    Vic p dng cc xut thay i trong qun l rng c th lm gim cc mu thun/ xung

    t li ch trong qu trnh pht trin, s dng v bo v rng v cc chi ph lin quan n

    cc xung t ny. Hn na, vic p dng rng ri cc khuyn ngh c th lm tng cc

    phng n la chn trong qun l ti nguyn ng thi gim p lc v t rng phc v

    sn xut i vi cc h sinh thi c bo v.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    111 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    6.3.2 CHI PH V CHI TR CHI PH

    Mc d khng th a ra cc s liu c th v chi ph, phn ny cp cc thng tin tng quan

    v cc tc ng ti chnh v kinh t quan trng lin quan n thc hin nhng xut thay i

    trong ngnh lm nghip.

    Nhng xut thay i s to ra cc chi ph ti chnh v cc tc ng kinh t m rng i vi

    cc c quan qun l rng hoc i vi nhng ngi s hu v qun l t rng, ngi tiu

    dng g. Chi ph ti chnh l khon tin phi chi tr p dng, thc hin cc khuyn ngh/

    xut thay i. Tc ng kinh t m rng s nh hng n qu trnh vn hnh ca cc hot

    ng kinh t v ca th trng.

    Cc chi ph ti chnh c th bao gm:

    Gia tng chi ph hot ng i vi B Nng nghip v Pht trin Nng thn v Tng cc Lm nghip cng nh chi ph i vi cc ch s hu t trang tri cho vic b sung,

    nng cao k nng chuyn mn lm nghip v thc hin cc hot ng qun l p ng

    nhng xut thay i;

    Cc khon chi ph c nh do cc ch th qun l t v cc doanh nghip chi tr lng ghp vic thc hin nhng khuyn ngh xut vo quy trnh vn hnh sn xut v o to

    nhn vin;

    Chi ph p dng nhng xut thay i ti hin trng;

    Gia tng chi ph vn hnh ca cc ch th khai thc g tun th cc hng dn xut. Gia tng chi ph c th dn n gim li nhun ca ngi khai thc g nu h khng th

    chuyn nhng chi ph sang cho ch s hu t hoc khng tng c mc gi bn g;

    v

    Tng chi ph i vi ngnh cng nghip ch bin g do tng gi nguyn liu th v cc chi ph sn xut khc.

    Tc ng kinh t m rng v cc chi ph c hi khc th hin gi tr kinh t ca cc ngun lc

    m chng ta phi s dng thc hin cc thay i xut, c th bao gm:

    Cc ngun thu v mc tng trng g b b qua khi t b khng khai thc cy rng tun th quy nh khng khai thc trng trong rng phng h.

    Kh nng tng gi g v lm sn do chi ph sn xut tng cao hn v mt s hn ch trong chui cung ng; v

    nh hng i vi li nhun v chi ph vn hnh ca cc ngnh khai thc v ch bin g.

    Chi ph ti chnh thc hin nhng thay i xut phi c chi tr bi mt s i tng

    no . i vi cc nh qun l rng, cng nh i vi bt k qu trnh sn xut no, chi ph

    tng ln c th c chi tr phn no bi cc nh cung ng, cc nh sn xut v mt phn do

    ngi tiu dng gch vc. Vic cc nh qun l, khai thc rng v ch bin g c th trnh

    c bao nhiu chi ph hoc chuyn bao nhiu phn chi ph sang cho i tng khc ph thuc

    nhiu vo cung v cu hng ha/ dch v h s dng cng nh th trng i vi sn phm ca

    h.

    6.3.3 GI V PHN TCH CHI PH LI CH CA NHNG XUT THAY I

    Nhng xut thay i trong thc tin qun l rng to ra nhng chi ph v li ch, c bn

    trong v bn ngoi ngnh lm nghip (ni vi v ngoi ng). Mc d chi ph,c th hin bng

    cc i lng vt cht hay gi tr tin t, khng th so snh trc tip c vi nhng li ch

    (nhiu li ch cng khng th th hin bng i lng vt cht hay gi tr tin t), cc chi ph

    hay li ch ny khng km quan trng i vi nn kinh t. V vy,nh gi gi tr kinh t ca

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    112 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    rng cn c s dng nh mt cng c quan trng cung cp thng tin h tr qu trnh ra

    quyt nh cng nh cung cp thng tin xc nh hnh thc v mc b p chi ph v

    nh gi gi tr kinh t ca rng l gn nhng gi tr bng tin cho cc hng ha/ dch v

    rng v cc yu t ngoi ng khng c gi trn th trng.

    Thay i trong cc hot ng kinh t lin quan n qun l rng s to ra nhng tc ng, c

    tch cc v tiu cc, i vi cc ngnh kinh t khc nhau. nh lng c nhng tc ng

    ny cn c cc m hnh kinh t lng. V d, nhng thay i v chi ph v khi lng khai thc

    g c th tc ng n vic mua sm trang thit b v cc hot ng cung ng khc cn cho

    khai thc. V, thm ch nhng thay i d nh trong chui cung ng hoc chi ph ch bin g

    cng c th tc ng n sn lng ca ngnh ny, mc lng tr cho cng nhn v mc nhp

    khu g.

    Mt s t li ch cp phn trn s trc tip c th hng bi cc t chc, c nhn

    hoc doanh nghip lin quan gn gi n hot ng qun l rng hoc sn xut hng ha ty

    theo t l chi ph ca cc i tng ny p dng cc khuyn ngh qun l rng. Cn li, hu

    ht cc li ch do thc hin qun l rng bn vng ti hin trng l li ch cng cng trong

    khi phn ln cc chi ph ca hot ng ny li do cc c quan qun l, ch rng v cc n v

    kinh doanh s dng ti nguyn rng chi tr.

    Ngoi ra, kha cnh khng gian ca vic chia s li ch/ chi ph cng cn c quan tm khi

    thc hin phn tch chi ph li ch. Duy tr din tch rng hin c trong mt vng a l

    dng nh s mang li nhng li ch quan trng cho cc vng lin k, c th ln hn cc li

    ch lan ta ti cc vng cch xa khc.

    Rng to ra ngoi ng tch cc v cung cp dch v mi trng cho nhng ngi s dng cc

    khong cch xa. V cc li ch ngoi ng t rng c th lan ta rng, cn c c ch b p tha

    ng cho cc i tng lin quan ang phi gnh chu nhng khon chi ph ln hn li ch h

    nhn c. Cn c vo tm quan trng v mt kinh t hin ti v tng lai ca nhng li ch

    c to ra t rng nhng khng c th hin bng gi tr th trng, cn xy dng cc c

    ch khuyn khch hoc cc nguyn tc n b tha ng cho ngi to ra li ch. Vic thit lp

    cc c ch ni ha cc li ch i vi ngi to ra li ch ngoi ng v dch v cng cng s

    gp phn nng cao hiu qu qun l rng. Cn thit lp cc c ch mi cho vic chi tr ti

    chnh lin vng/ lin ngnh i vi cc li ch mi trng t rng.

    Cc chnh sch qun l rng c thit k tt s m bo vic huy ng v s dng c hiu

    qu hn ti nguyn rng, khuyn khch ngnh cng nghip ch bin g, khai thc rng bn

    vng, gim thiu thit hi v sinh thi v mi trng ng thi ti a ha li ch x hi trong

    di hn.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    113 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    7 TNG HP KHUYN NGH I VI QUY HOCH TNG TH NGNH LM NGHIP VIT NAM GIAI ON (2010-2020)

    Nhng khuyn ngh cp trong chng ny c xut da trn kt qu phn tch v

    nghin cu ti liu lin quan ca nhm t vn v c iu chnh, sng lc trong qu trnh

    tham vn ti ba tnh cng nh ti cc cuc hi tho cp quc gia. Nhng khuyn ngh ny c

    trnh by trong cc phn lin quan n:

    Quy hoch s dng v giao t lm nghip, lm nghip

    Pht trin rng

    Bo v rng;

    S dng rng ( gm c khai thc, ch bin, v tip th lm sn)

    Phi hp lin c quan/lin ngnh;

    Gii php v ti chnh

    a cc vn mi trng v x hi vo quy hoch BVPTR ton quc; v

    Cc vn khc (khoa hc&cng ngh, gim st& nh gi v qun l ngun nhn lc).

    i MC nh du mu cc vn quan trng nht yu cu ch ngay lp tc. Cc

    khuyn ngh quan trng v cn c s ch v lu di c nh du mu xanh. Cc khuyn

    ngh khc h tr nhng xut u tin th mu nguyn bn (mu en). Tuy nhin chng ti

    khuyn khch ngi c c tt c cc khuyn ngh bi cc xut u c lin kt vi nhau.

    Nhng u tin i din kin ca i MC. Tng cc Lm nghip v Ngn hng Th gii c

    th u tin cc khuyn ngh da trn cc nhu cu v quan ngi ca mnh.

    7.1.1 QUY HOCH S DNG T LM NGHIP, GIAO T LM NGHIP V CHUYN I T RNG

    Quy hoch s dng t lm nghip

    1. B NN&PTNT v B TNMT cn phi hp v tin hnh kim k t ng thi vi kim k rng

    2. B NN&PTNT v B TNMT y nhanh vic hon thin thng t lin tch thng nht phn loi t v rng v phi kt hp giao rng vi giao t lm nghip.

    3. B NN&PTNT v B TNMT ci thin s phi hp gia qun l rng v lp quy hoch s dng t. Cc mc tiu lm nghip bao gm REDD cn c lng ghp vo K

    hoch s dng t cp tnh giai on 2011-2015.

    Giao t lm nghip

    4. Chnh ph Vit Nam cn thng qua chnh sch v chng trnh qun l rng cng ng quy m quc gia v coi l nhng cng c u tin bo v rng v cung cp

    cc sinh k khc nhau cho nhng cng ng dn c sng ph thuc vo rng. t

    c mc ch ny, cn thc hin mt s khuyn ngh i mi sau y.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    114 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Chnh ph Vit Nam cn xem xt li Quyt nh s 178/2001/Q-TTg87; Quyt nh

    s 304/2005/Q-TTg88

    ; Quyt nh s 134/200489

    ; Quyt nh s 135/1998/Q-TTg90

    ;

    Ngh quyt 30a91

    v.v thng qua vic kt hp cht ch cc chnh sch v c cu ng

    nht i vi vic giao rng v sau khi giao rng cho cc h gia nh v cng ng, c

    bit l cc dn tc thiu s ngho.

    Chnh ph Vit Nam cn xc nh r trong cc vn bn php lut c lin quan.n

    quyn ca ngi s dng rng c tham vn trong vic hoch nh cc chnh sch c

    tc ng n quyn hng dng ca ngi dn.

    5. Chnh ph Vit Nam cn y nhanh vic vic giao t rng sn xut cho cc cng

    ng v h gia nh v h tr sinh k ca h. Nhng xut sau c khuyn ngh thc

    hin trong lnh vc ny:

    Cn giao rng sn xut cho h gia nh (k c rng trng) v giao rng t nhin cho

    cng ng ni chung.

    Giao t lm nghip cn m bo giao nhiu hn cc din tch rng t nhin c cht

    lng tt cho cc h gia nh v cc cng ng (khng ch t trng). Nn giao rng

    giu (nu c) v rng c phc hi cho cc h gia nh hoc h tr ti chnh cho

    cc h trang tri chi ph bo v nhng din tch rng t nhin ngho hoc rng non

    ti sinh cho n khi c th khai thc.

    Nu cc cng ng hoc h gia nh nhn t rng b suy thoi, h cn c h tr ti

    chnh v k thut trng rng v qun l rng bn vng hoc cc hot ng h tr

    cc hot ng to thu nhp khc m khng nh hng xu ti rng. Vic thc hin cc

    c ch chi tr dch v mi trng rng v gim pht thi t gim ph rng v suy thoi

    rng (PES/REDD) c th gim gnh nng ti chnh cho chnh ph , do vy nn lin kt

    vi nhng hot ng h tr ti chnh ny.

    6. Tng cc Lm nghip cn th im v y mnh vic st nhp cc h gia nh c

    giao rng thnh nhng nhm ln hn c th thc hin qun l rng ca cng ng

    hoc hp tc x. Kh c th qun l cc din tch rng nh l, phn tn mt cch hiu qu

    v mang li li nhun. V vy, cn khuyn khch cc h gia nh, k c nhng ch rng s

    hu cc din tch rng ring bit, st nhp nhng din tch rng cng loi rng c cht

    lng v loi cy ging nhau thnh cc n v qun l mang li hiu qu cao hn trong

    bo v rng, lp k hoch, qun l, vn chuyn, khai thc, tip th v bn lm sn.

    7. Chnh ph Vit Nam cn xem xt vic cho doanh nghip t nhn thu t lm nghip,

    nhng khuyn khch cc doanh nghip ny lin doanh lin kt vi cc cng ng v

    h gia nh cng qun l rng. Nu khng vic thay i ch s hu thng tc i

    sinh k ca nhng cng ng dn c sng ph thuc vo rng v c th khi ngun cho

    vic dn dn chuyn i t rng sang cc mc ch s dng khc. V nguyn tc, Chnh

    ph Vit Nam cn u tin giao t dng cho h gia nh v cng ng.

    87 ban hnh ngy 12/11/2001 v quyn v ngha v ca cc h gia nh v c nhn c giao, cho thu t lm

    nghip 88 ban hnh ngy 23/11/2005 v th nghim giao rng, khon bo v rng cho cc h gia nh v cng ng trong

    cc bun lng Ty Nguyn 89 v chnh sch h tr t sn xut, t nh v nc sch cho ng bo cc dn tc thiu s ngho 90 ban hnh ngy 31/7/1998 v ph duyt chng trnh pht trin kinh t x hi cho cc x c bit kh khn 91

    v ph duyt chng trnh h tr gim ngho nhanh v bn vng cho 61 huyn ngho

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    115 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Chuyn i t rng

    8. Chnh ph Vit Nam cn ban hnh quyt nh cm chnh quyn cc tnh chuyn i

    mc ch s dng rng ven bin v rng c dng trong tng lai (khng k din tch

    to nh) bi cc c quan ban ngnh a phng. Quyt nh ny p dng cho tt c cc cng

    trnh c s h tng v cc hot ng khai thc bao gm cc thu in nh v ng giao

    thng khng cn thit cho qun l cc khu rng t nhin.

    9. Chnh ph Vit Nam cn xem xt kh nng chuyn giao cho B NN&PTNT thm

    quyn ph duyt chuyn i mc ch s dng cc khu rng t nhin trn quy m ln

    (nh trn 50 ha) cho nng nghip v cc mc ch khc. Tc ng x hi v mi trng

    ca vic chuyn i mc ch s dng ny cn c xem xt k, tuy nhin h thng ra

    quyt nh cp tnh hin c dng nh cha sc thc hin vic ny.

    10. Chnh ph Vit Nam cn xc nh cc yu cu cht ch hn v bi hon hoc n b

    ti chnh i vi mt rng ven bin, rng ngp mn v rng t nhin. Din tch rng

    trng mi khng th c cht lng v chc nng phng h nh rng t nhin c. Quy nh

    v bi hon mt rng thng qua trng rng ven bin mi cn yu cu thit lp nhng din

    tch rng ln hn nhiu so vi nhng din tch rng b chuyn i.

    Quy hoch BVPTR cn phc tho mt xut nh gi li vn ny v khi ng

    cng tc xy dng cc hng dn tng ng.

    ng thi, Chnh ph Vit Nam cn tng chi ph thit lp rng ngp mn cc chi ph

    hin thi quy nh c th trong cc nh mc k thut ca B NN&PTNT theo chng

    trnh 661 qu thp v phi c tng cao, c bit ti cc vng ct ven bin. H tr ti

    chnh cn trang tri cc chi ph cho dch v t vn92

    trin khai nghin cu cc loi

    cy trng ph hp v cung cp hng dn k thut h tr trong qu trnh trng rng v

    sau trng rng m bo t l sng cao93

    . u t cho bo v rng ven bin v rng

    ngp mn cn tr thnh mt ni dung u tin ca cc chng trnh/d n REDD.

    11. B NN&PTNT cn nh gi k lng cc tc ng ca cc k hoch chuyn i rng

    t nhin sang trng cao su. Cc hot ng trng cao su khng coi nh l hot ng lm

    nghip v v vy cng l i tng nh gi mi trng. Theo Lut bo v mi trng,

    k hoch quc gia pht trin cy cao su phi l i tng cn nh gi mi trng chin

    lc v phi chnh sa li k hoch trn c s kt qu qu trnh nh gi ny,. Tng cc

    LN cn s dng qu trnh ny xy dng cc tiu ch nghim khc cho php chuyn i

    rng c xut (rng t nhin hoc rng trng) sang trng cao su. Cc tiu ch ny nn

    khc bit gia yu cu p dng i vi cc cng ty v cc h gia nh bi v rng trng

    quy m nh c th to ra cc gii php sinh k kh thi v mt kinh t cho cc cng ng

    ngho v t tc hi vi mi trng hn.

    92 V d cung cp bi Trung tm nghin cu Sinh thi Rng Ven bin hoc Phng Nghin cu Sinh thi cy c (MERD) trc thuc Trung tm Nghin cu Ti nguyn v Mi trng 93 Mc d vic ti trng cy thng c din ra cc khu vc trc y l rng t nhin ven bin, t l sng ca cy trng thng thp do t suy thoi. T l sng ca cy trng cao hn khi c cc chuyn gia gip t vn ng

    v vic trng cy.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    116 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    12. Quy hoch tng th cn thc y pht trin nng-lm kt hp vi cc loi cy a

    chc nng ph hp nh mt gii php khc chuyn i t lm nghip sang t

    nng nghip. Quy hoch tng th cn:

    Xc nh cc loi cy lm nghip a chc nng bn vng v mt sinh thi cho tng

    vng Vit Nam,

    Thc y canh tc cc loi lm sn ngoi g c tnh kh thi trong thng mi hoc c

    gi tr sinh k cao hoc thc y pht trin vn m trong rng t nhin, c bit

    trong vng m rng c dng.

    Trin khai chng trnh cung cp h tr k thut xc nh cc loi cy ph hp vi

    iu kin lp a v h tr ti chnh (vn vay u i, h tr ban u).

    13. B NN&PTNT cn lng ghp cc mc tiu lin quan n qun l rng bn vng (bao

    gm REDD) trong phm vi quyhoch Nng nghip nm 2011-2020 ang c xy

    dng trong nm 2010. B NN&PTNT cn trin khai nh gi mi trng chin lc cho

    quy hoch ny v cc k hoch nng nghip 5 nm trong tng lai ti u ha cc k

    hoch trn c s cc khuyn ngh nhn c. i vi Qui hoch s dng t cp quc

    gia cng cn c thc hin th tc tng t.

    7.1.2 PHT TRIN RNG

    14. B NN&PTNT cn iu chnh tiu ch xc nh rng t nhin ngho nh quy

    nh trong Thng t s 127/2008/TT-BNN ban hnh ngy 31/12/2008 v vic hng

    dn trng cao su trn t lm nghip, Thng t 10/2009/TT-BNN ngy 4/3/2009 b

    xung TT 127/2008-TT-BNN vv: tp trung cc n lc trng rng, trn t rng c

    tim nng ti sinh km, cc tiu ch hin c ca B NN&PTNT v xc nh rng t nhin

    ngho kit cn c iu chnh (v d: tr lng g cy ng t hn 50m3/ha v t l ti

    sinh t hn 1000 cy /ha i vi nhm IIIA1 (rng ngho) v cn quy nh c th hn na

    cho tng loi rng. Nhng tiu ch ny cng cn xem xt cc gi tr DSH v cc iu

    kin c th ca tng tnh. Cng cn xem xt li qu trnh phn loi rng v qu trnh ph

    duyt xc nh cc tc ng i vi vic mt rng trnh chuyn i mt s khu rng

    gi l ngho sang cc mc ch s dng khc94

    .

    15. Tng cc Lm nghip cn hn ch trng rng trn t khng rng 1C tr khi nhng

    din tch ny c xc nh khng tim nng ti sinh. Nu din tch t khng rng

    1C c xc nh c tim nng ti sinh t nhin cao (v d, c hn 1000 cy thuc cc loi

    c gi tr cao/ha), th cn cc din tch rng cho khoanh nui ti sinh t nhin.

    16. Tng cc Lm nghip cn tp trung trng rng thuc t khng rng 1A v 1B trn

    nhng din tch c vai tr quan trng trong qun l ngun nc v kt ni h sinh

    thi: Cn u tin trng rng trn nhng din tch t 1A v 1B c bit ti cc vng m

    rng c dng, hnh lang kt ni cc h sinh thi v cc khu vc dc b xi mn. Cn trng

    cc loi cy bn a hoc hn giao trn nhng din tch ny. Tng cc Lm nghip cn xc

    nh u tin trng rng trong quy hoch bo v v pht trin rng cp tnh da trn nhng

    khuyn ngh t:

    94 Theo hai tnh Ngh An v k Lk phn loi rng suy thoi l rng ch c t hn ln lt 40m3/ha v 50m3/ha bo v chng li vic chuyn i tng bc v m rng din tch trng cao su.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    117 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    Tng cc Thy li (xc nh u tin trng rng ti cc khu vc c vai tr quan trng

    bo v vng u ngun);

    Cc qun l iu, phng chng lt, bo (xc nh cc khu vc u tin phng chng

    st l v xi mn t); v

    S Ti nguyn Mi trng hoc/v Ban qun l rng c dng (xc nh u tin cc

    vng m v kt ni h sinh thi).

    17. Quy hoch BVPTR nn khuyn khch trng rng hn giao nhiu loi. Trng rng hn

    giao vi cc loi c chu k khai thc ngn v di hn s to ra c hi sinh k a dng. Cn

    khuyn khch trn ln cc loi ging cy con ti cc vn m khi ch rng thch trng

    thun loi th t nht h cng s dng ging/xut x khc nhau. Cn h tr cc ch rng

    (thng qua cung cp thng tin, hng dn v tp hun), dch v ging v chnh sch u t

    cho trng rng g ln . Cn ch nghin cu cc loi cy a dng.

    18. Tng cc Lm nghip cn xy dng danh mc cc loi ngoi lai khng c php

    trng khu vc ranh gii rng c dng v kh c th ngn chn s ly lan ca su hi

    v dch bnh t rng sn xut lan sang rng t nhin. Phi c khu vc chuyn tip gia

    rng c dng v rng sn xut cho php duy tr chc nng bo v ca rng c dng.

    Quy hoch BVPTR c th bao gm bn m t tnh ph hp ca cc loi cy trng khc

    nhau p dng cho cc khu vc khc nhau ca Vit Nam.

    19. Tng cc Lm nghip cn ci tin vic kim sot cht lng v ngun ging95 nng

    cao tr lng cy ng ca rng trng v ci thin thu nhp cho ngi dn sng ph thuc

    vo rng. Cc cng ty cung cp cy ging ngoi lai, c bit nhng cng ty nhp ging cy

    t nc ngoi vo Vit Nam phi c Tng cc Lm nghip cp chng nhn. V nguyn

    tc, cn kim tra tt c ging cy thng qua trng th nghim trc khi c php s dng

    trn quy m ln. Cc c quan v cc trm bo v rng (tng t nh cc trm kim sot

    ng vt v rau xanh) cn c u t b xung c th kim sot v nh gi ng

    ngun cy ging ng thi Chnh ph cn h tr trang thit b v nh xng chun lu

    tr v sn xut ging cy. Cn p dng c ch cp php i vi cc c s h tr cy ging

    cho tnh.

    20. Chnh ph Vit Nam cn tip tc h tr cc h gia nh trng rng vi nhng hnh

    thc u i cho cc h gia nh ngho v cc nhm dn tc thiu s. Cn m rng vic

    thc hin v quy m h tr ca Quyt nh 147 ca Th tng Chnh ph.

    21. Tng cc Lm nghip cn iu tra li kh nng s dng c ch CDM tr cp trng

    rng phng h trn nhng din tch t trng t nm 1989. Cc phn tch chi tit rt

    cn thit xc minh tnh kh thi v ti chnh v li ch ca vic p ng cc yu cu khai

    thc theo c ch CDM, c xt n mc kinh t nu mt chng trnh c quc gia c

    khi s theo hng ny

    7.1.3 BO V V BO TN RNG

    95 Lut ging, cy ging v ng vt nui c s dng nh mt cng c kim sot cy ging. Chi cc LN, Ban Thanh tra, Cc Kim lm v c quan qun l th trng chu trch nhim thc hin. Tuy

    nhin, vic thc hin ny vn cn yu km.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    118 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    22. B NN&PTNT cn y mnh hnh thc qun l rng phi hp (ng qun l) rng

    c dng v rng phng h thng qua:

    Cn sa i Quyt nh 186/2006/Q-TTg ban hnh ngy 14/8/2006 v Quy nh cm

    khai thc g v lm sn ngoi g t rng c dng cn c sa i cho php s

    dng bn vng mt s ti nguyn rng to ra li ch sinh k cho cng ng ngi dn

    sng ph thuc vo rng.

    Cn xy dng cc hng dn v c cu ng qun l rng, vai tr ca cc bn lin

    quan v phng thc h s phi hp vi cc c quan nh nc m khng qu cng

    nhc cho php hi ha s khc nhau v vn ha.

    Cn thit hnh thnh cc c ch th ch (nh c cn b iu phi x hi trong c cu

    cc ban qun l rng phng h v rng c dng96

    ) cho cc hnh thc phi hp v

    qun tr rng v vn hnh h thng chia s li ch t PES v REDD.

    23. Tng cc Lm nghip cn hn ch trng rng ti cc khu rng khp m ch yu

    khoanh nui ti sinh t nhin nhng din tch rng ny. Tng cc Lm nghip cn p dng

    bin php tm dng bt k hnh thc no chuyn i rng khp ti vng Ty nguyn.

    24. Quy hoch BVPTR cn c th ho quy nh tt c cc khu rng c dng phi xy

    dng v duy tr k hoch qun l rng ti nm 2020 v s l c s xc nh ti

    tr ca nh nc. Ngn sch cp cho cc khu rng c dng hin ang p dng theo

    phng php lp k hoch u t cho cc hot ng pht trin nhng li hon ton khng

    ph hp vi vic lp k hoch ngn sch cho cc hot ng ca cc khu bo tn. Vic cung

    cp ti chnh cho cc khu bo tn cn c da trn k hoch qun l tng th c tnh n

    c nhu cu bo tn v cc vn pht trin x hi trong v xung quanh rng c dng.

    25. Chnh ph Vit Nam cn y mnh thc hin chng trnh v rng ven bin thng

    qua vic nh k xp loi cc tnh theo tin ti sinh rng ven bin. Cn y mnh

    thc hin chng trnh ny trong mi quan h phi kt hp cht ch vi cc c quan xy

    dng bin v cc c quan qun l du lch c s.

    26. Chnh ph Vit nam cn ch th cho UBND cc tnh khng cp php xy dng cc xng

    ch bin g trong rng c dng v vng m.

    27. Chnh ph Vit Nam nn bt u cung cp ti chnh cho cc hot ng qun l tt c

    cc khu rng c dng. Hin nay, trong tng s 8 triu ha rng phng h v c dng,

    Chnh ph Vit Nam ch cung cp ti chnh qun l 1,5 triu ha.

    28. Chnh ph Vit Nam cn cho php cc tnh xc nh u tin cho nhng din tch rng

    ph hp tip nhn h tr da trn mc phng h xung yu. Tng cc Lm

    nghip, s lm nghip tnh cn phi hp cht ch vi UBND huyn/x v Qu BVPTR cp

    tnh xc nh vic chi tr cho cc mc phng h khc nhau. Bo v rng da vo

    cng ng l mt u tin vi s tham gia tch cc ca UBND x nh l ngi i din tt

    c cc cng ng thn, bn trong x.

    96

    (Cc) c nhn s c u thc hon ton vi vai tr lin lc cng ng gia ban qun l rng ca nh nc v cc u ban nhn dn a phng. Ni cch khc vic ny yu cu phi c o to v xy dng nhn lc cng nh cc chi

    ph hot ng v chi ph vn hnh nhm vic ra quyt nh, qun tr v qun l chung c tnh tham gia cao v hp

    tc hn. Vic tch cc tham gia hn v chia s li ch hn vi cng ng c xut nh mt phng thc i vi

    vic to ra cc khuyn khch qun l v bo v rng bn vng v bo tn a dng sinh hc.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    119 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    29. Chnh ph Vit Nam cn chuyn giao ngun thu t pht vi phm lm lut cho qu

    BVPTR cp tnh. Cn cho php s dng qu ny ti u t vo cc chi ph xy dng

    c s h tng phc v bo v rng v chi ph hot ng bo v rng, bao gm cc c ch

    khuyn khch cn b hoc cng ng tham gia gip bo v rng.

    30. Chnh ph Vit Nam cn xem xt kh nng chuyn giao trch nhim iu phi cc

    hot ng lp k hoch hnh ng a dng sinh hc theo Cng c a dng sinh hc

    v Cng c RAMSA cho B NN&PTNT. Cn s dng hiu qu ngun nhn lc v

    ngun ti chnh ng thi kt ni cam kt, k hoch bo v rng do Tng cc LN xy dng

    vi K hoch Hnh ng a dng sinh hc xy dng theo cc cng c c lin quan. Nu

    cc trch nhim vn chia ring bit, th Chnh ph Vit nam cn ch th cho hai B

    NN&PTNT v B TN-MT ci thin s phi hp v cc vn c lin quan n bo v v

    pht trin cc vng t t. Hin ti, hu ht cc din tch t t c phn loi l t

    hoang hoc t nng nghip theo Lut t ai (mt qu trnh do B TNMT qun l) v

    vic to thun li cho vic chuyn i t pht.

    31. Quy hoch BVPTR cn yu cu cc tnh ci thin s hp tc lin tnh v lin ngnh

    gim khai thc g v sn bt ng vt hoang d tri php thng qua cc t chuyn

    trch v lin tnh v lin ngnh, bao gm i din cc c quan thc thi php lut v qun l

    rng. Vic s yu cu phn b ngn sch cho cng tc iu phi gia cc c quan. Quy

    hoch BVPTRTQ cng cn gii quyt c th vn thc thi php lut, c bit l thc y,

    th im v khuyn khch chia s kinh nghim v cc m hnh phi hp gia cng an, cnh

    st mi trng, qun i, hi quan, UBND x/huyn, kim lm v cng ng a phng.

    32. Chnh ph Vit Nam cn s dng ngun h tr ti chnh hin c trong chng trnh

    sn sng thc hin REDD v FLEGT ci thin s phi hp kim sot khai thc g

    tri php gia Vit Nam v cc quc gia lng ging. Quy hoch BVPTRTQ cn cp

    v REDD v phng thc gii quyt nhng vn lin quan n cc k h v vn chuyn

    tri php xuyn bin gii. Cc hot ng u tin bao gm: kim sot cht ch hn tnh hnh

    xut/nhp khu g ti vng bin gii, chia s thng tin v c th thc hin phi hp iu

    tra v a ra nhng bng chng xc nh v ngn chn cc mng li tham gia kinh

    doanh g tri php c t chc (phi hp vi cc c quan quc t nh Interpol).

    7.1.4 S DNG RNG (KHAI THC, CH BIN V TIP TH LM SN)

    33. B NN&PTNT cn n gin ha qu trnh xin php v ph duyt khai thc p dng

    cho c nhn, cng ng v h gia nh. C th thc hin hot ng ny thng qua xy

    dng cc phng php xc nh hn ngch khai thc khng da theo ch th quc gia m

    da trn c s k hoch qun l rng bn vng cp hin trng.

    34. B NN&PTNT cn khuyn khch hnh thnh hp tc x lm nghip (hoc cc t hp

    tc) qun l v tip th sn phm g rng trng: B NN&PTNT phi hp vi Tng

    cc Lm nghip cn xy dng cc m hnh hp tc x v thit lp chng trnh h tr

    hnh thnh cc hp tc x lm nghip, bao gm hnh thnh hp tc x, tng cng nng lc

    v o to cho cc hp tc x v nhng k nng chnh nh k nng kinh doanh, qun l ti

    chnh, tip th, kt ni vi nh cung cp, vv.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    120 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    35. B NN&PTNT cn y mnh h tr cp chng ch rng FSC cho cc lm trng

    quc doanh v cho t nhn. Cn xc nh din tch ti thiu m bo tnh kh thi v mt

    kinh t v v vy c th l yu cu bt buc. Cn c cc hot ng v qun l rng bn

    vng v chng ch rng ca FSC ti nhng khu rng do cc cng ty nh nc /t nhn v

    cc nhm h gia nh qun l. Trong iu kin ngn sch hn ch, B NN&PTNT cn huy

    ng h tr ODA dung ha cc c ch chng ch khc nhau v h tr cc cng ty trong

    qu trnh ng k xin cp chng ch rng nh hnh thc hp tc cng - t.

    36. B NN&PTNT cn sm sa i Quyt nh s 59/2005/QD-BNN ban hnh quy nh

    kim tra kim sot lm sn, c th kim sot v gim st ch bin g hiu qu hn

    ph hp vi Lut Lacey, quy nh mi ca EU v chui hnh trnh sn phm FSC

    ng thi h tr qu trnh chuyn i ph p ng nhng yu cu mi ny.

    B NN&PTNT cn ban hnh quy nh cho php Cc Kim lm kim sot qu trnh

    khai thc v vn chuyn ti c s nh kim sot v xc nhn ngun gc g t bi g

    ti nh my v t nh my ra th trng ph hp vi chng ch FSC v CoC.

    Chnh ph Vit Nam cn tip cn EU v Hoa K h tr cc cng ty v Tng cc

    Lm nghip p ng cc yu cu mi ny. H tr bao gm tr cp chi ph giao dch gia

    tng theo hng p ng cc yu cu mi (truy xut ngun gc g, xc minh chui

    cung, h thng theo di, c s d liu, vv) v ch h tr trong giai on chuyn i.

    7.1.5 GII PHP V TI CHNH

    37. B NN&PTNT cn ci thin h thng nh gi kinh t v rng hin c m bo cc

    dch v sinh thi v cc gi tr kinh t ca sn phm v dch v t rng c quan tm y

    trong qu trnh ra quyt nh v cp ngn sch nh nc cho lnh vc lm nghip (u

    tin trc mt) v thit k cc h thng chi tr dch v mi trng rng v thu cc ph t

    khu vc t nhn (u tin di hn). Cn trnh by h thng mi v xc nh gi tr kinh t

    ca rng thng qua cc cuc hi tho cp cao v nng cao nhn thc vi cc c quan nh

    nc lin quan, bao gm Vn phng Quc Hi/Chnh ph, B Cng Thng, B K hoch

    v u t, B Ti Chnh vv. B NN&PTNT vi s h tr ca cc nh ti tr, cn nh gi

    cc h thng tng thu nhp khc nhau cho bo v rng thng qua rt nhiu cng c kinh

    t khc ngoi c ch PFES.

    38. B NN&PTNR v TCLN cn y nhanh vic xy dng Thng t lin tch hng dn

    vic thc hin Ngh nh cn nh r hng thc hin Ngh nh 99/2010/N-CP

    (ban hnh 24 thng 9 nm 2010) v chnh sch chi tr dch v mi trng rng. Quy

    hoch BVPTRTQ cn ch r u v khi no s cung cp cc h tr cho vic xy dng

    tho thun/ hp ng chi tr dch v mi trng rng lin quan n tng ngun vn cho

    bo v v phc hi rng trong yu cu nh gi cc dch v c th, cc tham vn quan

    trng v cc qu trnh m phn.

    39. Chnh ph Vit Nam cn tng cc khuyn khch ti chnh bo v rng v thc hin

    chi tr tm thi t ngn sch nh nc. Ph khon bo v rng l khng khuyn

    khch nng dn tch cc tham gia cc hot ng bo v rng. Khon chi tr ny cn c

    xc nh trn c s din tch rng ngho v rng non ti sinh hin c cng nh kh nng

    ti chnh ca Chnh ph Vit Nam. Chnh ph Vit Nam c th tng bc bt u trang tri

    cc chi ph ny thng qua cc ngun thu t cc hp ng chi tr dch v mi trng rng

    v chng trnh REDD vv... Dng nh s cn kh nhiu thi gian trc khi c FPES v

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    121 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    REDD c thc hin h tr ti chnh tm thi chc chn l cn thit ngay k c khi cc

    c ch ny c xy dng th khng phi tt c cc din tch rng u thuc i tng

    p dng v v vy h tr ti chnh rt cn thit cho cc cng tc bo v rng hin c. Quy

    hoch BVPTRTQ cn cp phng thc cung cp cc h tr ti chnh tm thi ny cho

    hot ng bo v rng.

    7.1.6 PHI HP LIN C QUAN V LIN NGNH

    40. B NN&PTNT v B TNMT cn ci tin vic phi hp trong qun l rng v qun l

    nc (nh ci thin vn hnh tt hn cc c ch hin c, cung cp ngn sch cho cc hot

    ng phi hp, yu cu thng nht c s d liu v chia s thng tin, thit lp quy ch

    qun l mi thng qua tng cng nng lc trong khun kh ca Ban qun l lu vc sng

    cp trong chng VII Ngh nh 120/2008/ND-CP). Tng cc LN, ban qun l rng

    phng h u ngun v c dng, Cc qun l ti nguyn nc (B NN&PTNT) v cc c

    quan chc nng lin quan n qun l lu vc sng cn tham gia vo qu trinh xy dng

    k hoch qun l cc khu rng c chc nng phng h u ngun. V c mi quan h cht

    ch gia lnh vc qun l rng v qun l nc, cc c quan lin quan nn gp g v phi

    hp trin khai cng vic. Vic nh gi tc ng mi trng i vi cc d n qun l

    nc cn yu cu kin ng gp chnh thc t cc c quan lm nghip lin quan.

    41. B TNMT cn ci thin qu trnh tham vn vi cc c quan lm nghip trong qu

    trnh thc hin TM, CBM v MC i vi mi hot ng pht trin xut c th

    tc ng n rng: C quan lm nghip cc cp cn tham gia vo qu trnh tng kt

    nh gi tc ng mi trng (TM), cam kt bo v mi trng (CBM) v MC ng

    thi cung cp ng gp u vo lin quan n bo v rng (a dng sinh hc, vv.). H cn

    c giao trch nhim nh gi cc d n v chin lc pht trin, cc k hoch, quy

    hoch tng th xut v xy dng cc bin php rng buc trnh, gim thiu hoc

    n b cho nhng tc ng tri chiu vo rng.

    42. B NN&PTNT v B TNMT cn ci tin h thng TM v MC cho vic chuyn i

    v qun l.Theo Ngh nh.21/2008/N-CP, cc d n chuyn i t rng phi c bo

    co TM (hoc CBM i vi cc d n quy m nh). Tuy nhin, cho n nay vn cha

    xy dng c hng dn no v TM/CBM cho nhng d n ny mc d vic chuyn

    i nh vy s trc tip v gin tip to ra nhng tc ng tri chiu. Cc TM hoc CBM

    p dng trong cc trng hp chuyn i thng do cp tnh qun l vi cht lng hn

    ch. Ngoi ra, h thng MC i vi ngnh lm nghip cng cha c xy dng.

    ngh thc hin cc hot ng c th sau y ci thin tnh hnh:

    B NN&PTNT v B TNMT cn ban hnh thng t lin ngnh v MC/TM. B

    NN&PTNT v B TNMT cn hp tc xy dng v thc hin cc hng dn v

    TM/CBM c lin quan n chuyn i t rng. Cc hng dn ny cn ch ra cc

    nh hng trc tip v gin tip, v cc tc ng i vi ch nc v qun l ri ro

    do thin tai. Cc hng dn ny cng yu cu tham vn vi Tng Cc Lm nghip v

    cc cng ng b tc ng, xem xt tc ng x hi v n b tha ng i vi vic

    mt sinh k v/hoc dch v h sinh thi.

    Tng t, B NN&PTNT v B TNMT cn xy dng v thc hin hng dn cam kt

    bo v mi trng cho vic chuyn i nhng din tch rng nh ca cc h gia nh

    v cng ng a phng.

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    122 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    B NN&PTNT cn xy dng cc hng dn chuyn ngnh v MC i vi cc k

    hoch trong ngnh lm nghip, v thc hin cc o to thc hin theo nh hng

    MC cho cc c quan c mi tham gia thc hin cc MC c th hon thnh cc k

    hoch ny vi, kh nng gia tng MC (v TM) gia cc cp cao ca cc Tng cc

    Lm nghip tnh, o to cho cc cn b tng lai ca B NN&PTNT/TCLN ca cc

    hi ng nh gi MC v TM.

    43. B NN&PTNT v B TNMT cn ci thin s phi hp v cc vn kin quan n

    bo v v pht trin cc vng t t. Hin ti hu ht cc din tch t t c phn

    loi l t hoang hoc t nng nghip theo Lut t ai ( mt qu trnh do B TNMT

    qun l) v nh vy s to thun li cho vic chuyn i t pht.

    44. B NN&PTNT cn tho lun chin lc REDD vi cc ngnh khc v yu cu lng

    ghp cc hot ng REDD vo cc k hoch ngnh. R rng nhng n lc gii quyt

    cc ng lc gy mt rng s i hi h tr chnh tr cp cao t cc B. V vy, REDD cn

    phi c gn mt cch chc chn v c nhn mnh trong cc chin lc ngnh, chnh

    sch v chng trnh trong tng lai.

    7.1.7 LNG GHP CC VN MI TRNG V X HI VO QUY HOCH BO V PHT TRIN RNG TRONG TNG LAI

    45. Sa i Thng t 05 trong tng lai cn bao gm nhng yu cu c th xem xt v

    cc vn mi trng v x hi trong quy hoch tng th v quy hoch bo v pht

    trin rng cp tnh.

    V mi trng, cn tp trung gii quyt cc vn lin quan n a dng sinh hc, bo

    v rng u ngun, bo v rng ngn chn thin tai; khai thc tri php; sn bn ng,

    thc vt hoang d v cc vn lin quan n REDD.

    V x hi, cn quan tm cc vn lin quan n sinh k ca cng ng a phng

    sng ph thuc vo rng v khai thc lm sn ngoi g v cc dng hot ng to ra

    thu nhp gm c khai thc cc sn phm ngoi g

    Quy hoch bo v v pht trin rng cn a ra mc tiu kim sot khai thc tri php,

    ngn sch v cc hot ng tng cng nng lc (c tnh n nhng yu cu v gi b

    mt thng tin) cng nh ci thin gim st v thc thi lm lut (nh cp trn, cn

    lin kt thc thi lut vi vic cung cp cc gii php pht trin sinh k).

    46. Vic sa i Thng t 05 cn y mnh cc gii php sinh k trn a bn rng thng

    qua lp k hoch lin ngnh: Ngoi vic to ra cc c ch khuyn khch nhiu hn trong

    cng tc bo v rng phng h v rng c dng thng qua c ch ng qun l nh

    cp trn, Quy hoch BVPTR v cc chin lc bo v rng c th cn quan tm nhiu

    hn ti cc vn sinh k m bo nu cng tc bo v rng tng cng nh hng n

    sinh k ca ngi dn th s c bi hon hoc n b thng qua cc hot ng h tr

    sinh k97

    . iu i hi c s h tr k thut v ti chnh t cc Cc/V thuc B

    97 Mt v d c th l vng li ca VQG c tm quan trng ton cu v bo tn a dng sinh hc ti nhng ni vic

    gim p lc ca ngi dn a phng vo rng do chn th gia cm v du canh phi c i km vi nhng bin

    php pht trin sinh k kh thi (trong trng hp ny, c th l giao cc khu vc chn th, trng c v chn nui gia

    sc nht chung hoc thc hin canh tc trn t dc (m hnh nng lm kt hp).

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    123 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    NN&PTNT, B KHT, B LTBXH v cc c quan khc. Tuy nhin, nhng c quan ny

    khng tch cc tham gia xy dng quy hoch BVPTR. thc hin hiu qu, cng tc bo

    v rng phi c iu phi vi h tr ngnh nng nghip v cc ngnh khc v vi cc k

    hoch pht trin kinh t - x hi cp huyn, x. Phng php tip cn cng mang li c

    hi xc nh mi quan h hp tc r rng gia bo v rng v cam kt bo tn cng nh

    li ch sinh k hin nhin khc.

    47. Vic sa i Thng t 05 trong tng lai cn thc y lp k hoch chn nui, pht

    trin nng lm kt hp v cy cng nghip c s tham gia cp c s: Quy hoch

    BVPTR cn c th ha cc a im cho php chn th gia cm, nng lm kt hp v trng

    cy cng nghip v cho php lp k hoch c s tham gia cp c s. V cn b thuc

    Tng Cc Lm nghip khng cung cp cc dch v ny nn cn c s phi hp cht ch v

    quy trnh lp k hoch tng hp vi cc c quan chuyn ngnh khc ca S

    NN&PTNT/B NN&PTNT.

    48. Vic sa i Thng t 05 trong tng lai cn yu cu quy hoch BVPTR cp tnh

    lng ghp s hp tc lin ngnh v lin tnh trong thc thi lm lut v cung cp

    ngun lc thc hin: Nhu cu cn thit khn trng lm r cc thng t hin c hng

    dn cp tnh xy dng cc hp tc lin ngnh thc thi lm lut v lut lin quan n

    ng vt hoang d.

    49. B NN&PTNT cn phn b cc ngun ti chnh y xy dng QHBVPTR( bao gm

    chi ph kho st, nghin cu, tham vn vv..) m bo cht lng ca cc quy hoch.

    Tm ngn sch cho qu trnh quy hochl mt tr ngi ln cho chnh quyn a phng.

    Hu ht cc huyn v x hin cha xy dng c QH/KHBVPTR v thiu kinh ph t

    pha chnh ph.

    7.1.8 CC VN KHC (KHOA HC CNG NGH, GIM ST V NH GI, PHT TRIN NGUN NHN LC)

    50. Quy hoch BVPTRTQ cn xy dng k hoch pht trin ngun nhn lc ton din

    qun l rng c hiu qu. iu bao gm xc nh cc mc tiu o to r rng,

    khung thi gian xy dng chng trnh o to chnh, mc tiu v xy dng ti liu o

    to, o to tiu gio vin v trin khai cc chng trnh o to. Cc ni dung u tin

    gm:

    Hot ng khuyn lm cho cc cng ty, h gia nh v cng ng qun l rng bn

    vng;

    Hot ng khuyn lm h tr qu trnh giao t lm nghip v h tr sau giao t;

    Tng cng nng lc bo tn a dng sinh hc v bo v rng; v

    Chng trnh o to chun v chng trnh o to tng cng nng lc v ng

    qun l rng c dng.

    51. B NN&PTNT cn khuyn khch khen thng v x pht i vi cc cn b nh

    nc lm vic trong ngnh lm nghip: B NN&PTNT cn xy dng c ch khuyn

    khch i vi cc hot ng bo v rng hiu qu (nh c ch thng xc nh cng

    khai nh gi cao nhng thc tin hot ng c hiu qu trong qun l rng (cho cng

    ng v c quan nh nc), qun l v mc tiu thc hin ca tng c nhn, c hi pht

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    124 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    trin ngh nghip v thng tin. Tng t, cc hnh thc x pht cng cn c xy dng

    p dng trong nhng trng hp vn hnh km hiu qu.

    52. B NN&PTNT cn ci tin cng tc gim st rng v qun l kin thc thng qua:

    Thnh lp n v gim st v nh gi cp quc gia v cp tnh;

    Bo m chng trnh kim k rng cho giao t lm nghip v cho qun l rng s

    hon thnh vo 2015. Vic gim st l cn thit nh gi hiu qu ca vic khon

    bo v rng.

    a cc k hoach nh gi DSH v gim st rng c dng v khuyn khch cch

    tip cn v gim st c s tham gia

    Ci thin c s d liu ti nguyn rng quc gia v CSDL v ti phm lin quan n

    ng vt hoang d do Cc kim lm qun l;

    Khi ng chng trnh gim st v nghin cu c th v su hi, dch bnh e da

    n sc khe v tnh nguyn vn ca cc h sinh thi

    Khi ng mt chng trnh nghin cu v cc loi cy trng mi v thch hp v cc

    ngun sinh k khc nhau cho nhng ngi dn sng ph thuc vo rng

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    125 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    PH LC

    T m t t h p c h u y n m n v M C

    T n g c c L m N g h i p

    1 7 t h n g 8 n m 2 0 1 0

    Mc tiu ca cuc hp

    Hi tho ny nhm mc ch thc y MC trong ngnh lm nghip. Cc mc tiu r rng ca hi tho

    nh sau:

    Trnh by cc hng dn mi nht ca Chnh ph Vit Nam nhm pht trin h thng MC

    Trnh by cc nguyn tc c bn cho vic tin hnh mt MC hiu qu

    Tho lun v cc bi hc t vic Ngn hng Th gii h tr thc hin th im MC trong Quy

    hoch tng th Ngnh Lm nghip quc gia giai on 2010-2020

    Xc nh cc u tin tng lai trong vic pht trin MC trong ngnh lm nghip

    Nhng ngi tham gia

    Cuc hp c s tham d ca mt cn b cp B NN&PTNT, 7 cn b Tng cc Lm nghip, mt i

    din ca B Ti nguyn Mi trngv 7 thnh vin ca i MC. Danh sch nhng ngi tham gia s

    c cung cp theo yu cu.

    Kt lun

    1. Cc thnh vin tham gia ca B TNMT v TCLN nhn thy s hu ch ca cuc hp. Cc chuyn

    gia t vnc yu cu cung cp cc ti liu cho TCLN cho mc ch ni b.

    2. TCLN ngh cc nh t vn thng bo vi Ngn hng Th gii v vic TCLN s tin hnh mt

    MC cho Quy hoch tng th ngnh lm nghip v y s l mt MC u tin cho ngnh. ng

    ch rng chng trnh trng cy cao su c th l i tng ca MC do mc tc ng mi

    trng ca chng trnh ny.

    3. TCLN rt quan tm n vic thit lp h thng MC cho ngnh lm nghip vo nm 2011. Hin

    ti, ngoi ba lnh vc B NN&PTNT qun l (thy sn, thy li v lm nghip) mi ch c ngnh

    thy sn bt u xy dng h thng MC. a h thng MC vo hot ng trong ngnh lm

    nghip s yu cu phi c cc hot ng sau y:

    a. Thng t lin tch gia B TNMT v TCLN i vi vic p dng MC (v TM) cho

    ngnh lm nghip. TCLN c k hoch lm vic ni b vi B TNMT v B NN&PTNT V

    Khoa hc Cng ngh xy dng mt thng t lin ngnh lm r vai tr ca cc b, ban ngnh

    lin quan n cc MC v TM c lin quan cho ngnh lm nghip (v d cc k hoch ca

    cc ngnh khc nh hng n li ch rng v k hoch pht trin v bo v rng)

    b. Hng dn k thut v MC i vi cc k hoch trong ngnh lm nghip. Cc hng dn

    cn c thc hin cho cc qui hoch trn ton quc gia cng nh cc qui hoch lin tnh v

    ca tng tnh. Cc hng dn cng cn phi nu r cc quan ngi ln nht v mi trng i

    vi ngnh lm nghip. Su vn mi trng x hi trng yu c xc nh trong khun kh

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    126 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    nh gi MC s b do Ngn hang Th gii h tr ln ny cn c s dng nh mt c s -

    hng dn cn a thm cc xut chi tit cho phn phn tch cc vn nh nu trn.

    c. Nng cao nhn thc v MC (v TM) gia cc cn b cp cao ca TCLN cp tnh

    thng bo v vai tr v ngha v tng lai ca h trong vic thc hin MC v TM i vi k

    hoch v d n c nh vit ring p ng yu cu ca ngnh lm nghip.

    d. o to cho cc cn b B NN&PTNT/TCLN lm vic trong hi ng thm nh nh

    gi MC v TM, sn sng khi B TNMT bt u mi cc chuyn gia v lm nghip tham

    gia cc hi ng ny.

    e. o to nh hng thc hnh MC cho cc c quan, vin nghin cu trong ngnh m

    nhn tin hnh cc MC cho cc qui hoch bo v v pht trin rng cp quc gia, vng v lin

    tnh. Vic ny cng yu cu phi c cc ti liu o to chuyn mn cho ngnh lm nghip.

    f. C nhn s gip v cc vn MC v TM c th thit lp trong c cu TCLN.

    4. i din B TNMT (ng L Hoi Nam, Cc ph Cc thm nh v nh gi tc ng mi trng)

    xc nhn rng B TNMT sn sng hp tc vi B NN&PTNT/TCLN h tr vic xy dng cc

    hng dn chuyn mn c th i vi vic p dng MC trong ngnh lm nghip. B TNMT cng

    tip nhn cc kin xy dng thng t lin tch gia B TNMT/TCLN v vic hp tc gia cc

    ngnh.

    5. TCLN nu r cn s gip ca Ngn hng Th gii (v cc nh ti tr khc) xy dng h thng

    MC, TM nh cng s lc nu trn. Nhim v u tin l lp ra mt l trnh xy dng h

    thng MC v TM cho ngnh lm nghip vi cc hng mc thng k nu trn. L trnh c

    s dng cho cng vic ni b ca B NN&PTNT, phi hp vi B TNMT v cc ban ngnh khc.

    -ht

    Ph lc 1 - Chng trnh chnh thc ca hi tho

    Thi

    gian

    Ni dung Ngi iu hnh

    0800 ng k i biu Trung tm Quc t Qun l

    mi trng

    0830 Chnh thc khai mc hi tho i din TCLN, B Phm

    Minh Thoa

    0900 Cc nguyn tc ca MC hiu qu

    c s php lut,

    cc bc trong qu trnh MC

    lin kt gia MC v qu trnh lp qui hoch

    cc ngun lc cn thc hin MC

    hi v p

    Ts . L Thu Hoa

    0945 Cc pht trin h thng quc gia gn y v nh gi mi

    trng chin lc ti Vit Nam.

    ng. L Hoi Nam,

    B TN -MT

    1015 Xy dng h thng MC trong cc lnh vc trng yu

    cc ti liu o to v hng dn chuyn mn chung

    (Phng)

    cc v d v vic tin hnh MC ti B KH-T v B

    Xy dng (Jiri)

    cc bi hc t vic xy dng l trnh MC (Jiri)

    hi v p

    Jiri Dusik v Thm Phng

    1045 Ngh gii lao

  • nh gi Mi trng Chin lc s b

    i vi Quy hoch Tng th ngnh Lm nghip Vit Nam giai on 2010-2020

    127 I C E M Tr u n g t m Q u c t Q u n l M i t r n g

    v C n g t y TN H H T v n D c h v I n t e g r a

    1100 V d v vic Ngn hng Th gii h tr MC i vi Quy

    hoch Tng th Pht trin v Bo v rng quc gia

    tm tt phng php nh gi (Lan)

    cc khuyn ngh c bn t MC ny ti vic xy dng

    Quy hoch Tng th Pht trin v Bo v Rng (Ts.

    Hng v ng Dim)

    Hi v p

    ng on Dim, ng

    Nguyn Ph Hng v B L

    Hong Lan

    1145 u tin xy dng h thng MC i vi ngnh lm nghip

    (v d cc hng dn chuyn mn c th, th im/cc

    d n trnh by, xy dng ngun lc, gy qu, v v

    Tho lun v xc nh cc u tin

    ng. Hng hng dn.

    1215 Kt lun i din TCLN

    1230 Kt thc cuc hp & n tra

Recommended

View more >