NCMH Update January 2015 (Cymraeg)

  • Published on
    07-Apr-2016

  • View
    221

  • Download
    5

Embed Size (px)

DESCRIPTION

 

Transcript

  • NCMHCanolfan Iechyd Meddwl Genedlaethol National Centre for Mental Health

    Croeso i Rifyn Diweddaraf NCMHRydym yn falch iawn or llwyddiannau gwych a gyflawnwyd gennym dros yr ychydig fisoedd diwethaf, ac mae miloedd o unigolion ledled Cymru bellach wedi cymryd rhan yn ein hymchwil.

    Bydd eleni yn cynnwys rhai datblygiadau cyffrous iawn, fel NCHM yn dechrau ar gyfnod newydd a fydd yn cynnwys cydweithwyr ym Mhrifysgolion Abertawe a Bangor. Mae gennym gynlluniau mawr ar gyfer y flwyddyn i ddod, a thrwy gydweithio byddwn yn cyflawni llawer mwy nag y gallem ei wneud ar ein pen ein hunain.

    Ni fyddem wedi cyflawni cymaint ag y gwnaethom heb yr help ar gefnogaeth a gawsom gan gymaint ohonoch, boed yn wirfoddolwyr neu yn rhai a wnaeth ein helpu i hyrwyddo ein hachos - diolch yn fawr i bob un ohonoch.

    Drwy gydweithio rwyn siwr y gallwn gyflawni hyd yn oed yn fwy yn 2015.

    Professor Ian JonesCyfarwyddwr yr NCMH

    Nifer y gwirfoddolwyr yn dyblu yn 2014

    www.ncmh.info

    Ionawr 2015

    Y WYBODAETHDDIWEDARAF

    Mae bron 2000 o bobl o bob oedran wedi cynnig ein helpu ni dros y flwyddyn ddiwethaf gydan hymchwil i iechyd meddwl, ac felly mae bron 4000 o gyfranogwyr gennym bellach.

    Mae gwirfoddolwyr o bob oed ledled Cymru wedi rhoi ou hamser i helpu ymchwilwyr i ddysgu mwy am achosion problemau iechyd meddwl.

    Mae dealltwriaeth well yn hollbwysig er mwyn helpu i wella diagnosis, triniaeth a chymorth ar gyfer gofal iechyd meddwl, sef un o nodau allweddol NCMH.

    Dywedodd yr Athro Ian Jones, cyfarwyddwr NCMH: Ni allwn ddiolch in gwirfoddolwyr ddigon dim ond gydau cyfraniad hwy y gall ymchwilwyr wneud y gwaith a fydd yn arwain at

    welliannau gwirioneddol yn y dyfodol i bobl y mae salwch meddwl wedi effeithio arnynt.

    Rydym yn chwilio am fwy o wirfoddolwyr o hyd a gall unrhyw un gymryd rhan - pun a oes ganddynt brofiad o fyw gyda chyflwr iechyd meddwl ai peidio.

    Maer broses yn gyflym a syml a bydd ymchwilydd yn dod ich cartref i gynnal cyfweliad byr a chymryd sampl gwaed fach. Maen cymryd llai na hanner awr fel arfer.

    Os nad ydych eisoes wedi gwirfoddoli, ewch i www.ncmh.info/help-us i ganfod mwy, neu ffoniwch ni ar 029 2068 8401. Gallwch hefyd anfon neges destun TIME i 60777.

    /walesmentalhealth

    @ncmh_wales

  • Arian or newydd yn rhoi hwb o 3m i ymchwil iechyd meddwl yng Nghymru

    iechyd meddwl, pun a oes gennych brofiad o fyw gyda chyflwr iechyd meddwl, wedi gweithio ym maes gofal/cymorth iechyd meddwl, neu hyd yn oed os oes gennych ffrind neu berthynas sydd phroblem iechyd meddwl.

    Er mwyn rhannu eich awgrymiadau, cwblhewch y ffurflen ar-lein yn www.ncmh.info/tellncmh cyn 4pm ddydd Gwener 13 Chwefror 2015.

    Bydd #TellNCMH, ein harolwg ar-lein syn caniatu i chi helpu i lunio ymchwil iechyd meddwl yn y dyfodol yng Nghymru, yn cau ar 13th Chwefror.

    Rydym am i chi awgrymu hyd at bum maes a phwnc ymchwil y credwch y dylai ymchwil yng Nghymru ganolbwyntio arnynt yn y dyfodol.

    Gall eich awgrymiadau fod yn fanwl neun gyffredinol, ac mae lle hefyd ar yr arolwg i chi ychwanegu unrhyw sylwadau eraill.

    Drwy ddweud wrthym am y meysydd ymchwil syn bwysig i chi, gallwch helpu i greu darlun gwell or hyn y dylai ymchwil iechyd meddwl yng Nghymru fod yn ei wneud yn y blynyddoedd i

    ddod, gan arwain at syniadau newydd ac awgrymu llwybrau astudio newydd. Ar l i ni gael eich awgrymiadau, byddwn yn nodir themu ar pynciau ymchwil mwyaf poblogaidd.

    Yna byddwn yn cyhoeddir awgrymiadau di-enw hyn, fel y gallant lywio cyfeiriad ymchwil iechyd meddwl yng Nghymru.

    Rydym yn awyddus i glywed gan unrhyw un sydd diddordeb mewn

    info@ncmh.info2

    Mae amser yn mynd yn brin o ran #TellNCMH

    Bydd ymchwil iechyd meddwl yng Nghymru yn cael hwb o 3m dros y tair blynedd nesaf diolch i arian or newydd ar gyfer y Ganolfan Iechyd Meddwl Genedlaethol (NCMH).

    Darperir y cylch ariannu newydd gan y Sefydliad Cenedlaethol ar gyfer Ymchwil Gofal Cymdeithasol ac Iechyd (NISCHR).

    Bydd y ganolfan yn parhau i recriwtio miloedd o bobl i gymryd rhan mewn ymchwil iechyd meddwl, a bydd hefyd yn gweithio i hyrwyddo dealltwriaeth o broblemau iechyd meddwl ymhlith y cyhoedd yng Nghymru er mwyn helpu i fynd ir afael stigma.

    O fis Ebrill 2015 bydd NCMH yn creu partneriaethau newydd gydar Uned Ymchwil Gwybodaeth Iechyd (HIRU) ym Mhrifysgol Abertawe ar

    Ganolfan ar gyfer Iechyd Meddwl a Chymdeithas ym Mhrifysgol Bangor. Bydd y ganolfan hefyd yn ymgorffori gweithgarwch llwyddiannus Rhwydwaith Ymchwil Iechyd Meddwl Cymru (MHRN-C) ar Rhwydwaith Anabledd Dysgu ac Awtistiaeth (LDAN). Bydd y datblygiadau cyffrous hyn yn gwneud NCMH yn sefydliad a fydd yn wirioneddol i Gymru gyfan.

    Dywedodd yr Athro Ian Jones, cyfarwyddwr NCMG: Rydym yn falch iawn o allu parhau r gwaith gwych hwn y mae NCMH wedi bod yn ymwneud ag ef, ac rydym yn edrych ymlaen at rai datblygiadau newydd cyffrous iawn yn y blynyddoedd i ddod.

    Maer arian or newydd yn brawf o ymrwymiad a gwaith caled pawb syn gysylltiedig ag NCMH - ein staff an

    gwirfoddolwyr ymchwil. Maen adeg gyffrous iawn i ymchwil iechyd meddwl yng Nghymru, ac rydym yn edrych ymlaen at gymryd NCMH ir cam nesaf yn ei datblygiad.

    Mae Laura Dernie, 31 oed o Gaerdydd, yn fam i ddau o blant ac yn wirfoddolwr ymchwil gydag NCMH. Gwnaeth ei phrofiad hi o iselder ei hysgogi i gymryd rhan yng ngwaith ymchwil y Ganolfan. Mae bellach yn gweithredu fel Hyrwyddwr Ymchwil gan helpu i recriwtio gwirfoddolwyr newydd. Maen wych bod NCMH yn gallu parhau r gwaith y maen ei wneud meddai Laura.

    Mae gan yr ymchwil y gallu i newid bywydau, ac un diwrnod yn y dyfodol, gallair ymchwil y maen ei gwneud yn awr fod o fudd im plant, ac i filoedd o bobl eraill

  • Mae gofal annigonol i fenywod syn cael problemau iechyd meddwl yn ystod beichiogrwydd yn costio dros 8 biliwn i economir DU am bob blwyddyn o enedigaethau, yn l adroddiad a gyhoeddwyd ym mis Hydref 2014.

    Cyhoeddwyd yr adroddiad, Maternal Mental Health - an economic case for action, gan y Gynghrair Iechyd Meddwl i Famau (MMHA).

    Dywedodd yr Athro Ian Jones, cyfarwyddwr NCMH, wrth siarad am yr adroddiad Maer adroddiad hwn yn dangos faint o flaenoriaeth y mae angen ei rhoi i ofal iechyd meddwl addas, o ansawdd uchel yn ystod beichiogrwydd ac ar l geni plentyn. Rhoi cyfrif am y gost ariannol yn unig a wnar ffigurau hyn - gall y niwed personol ac emosiynol syn deillio o broblemau iechyd meddwl yn ystod beichiogrwydd ac ar l geni plentyn fod yn enfawr.

    Roedd Dr Sarah Jones, cymrawd clinigol yn NCMH, yn Llundain i gefnogi lansior adroddiad yn swyddogol. Dywedodd Y gwir yw bod hyd at 20% o fenywod yn datblygu problemau iechyd meddwl yn ystod beichiogrwydd neu o fewn blwyddyn i enir babi ac mae hunanladdiad yn un o brif achosion marwolaethau yn ystod y cyfnod hwn.

    Ac er bod problemau iechyd meddwl yn gyffredin ac yn niweidiol i famau, babanod a theuluoedd, mae mynediad at seiciatreg amenedigol yn amrywion fawr iawn ledled y DU.

    Nid oes gan fenywod yn hanner y DU neu oddeutu hynny unrhyw fynediad at wasanaethau iechyd meddwl amenedigol arbenigol o gwbl.

    Mae angen datblygur gwasanaethau hyn fel bod pob menyw yn gallu cael mynediad teg at wasanaethau arbenigol ledled y DU.

    Awgrymar adroddiad y byddain costio tua 238 miliwn i ddatblygu gwasanaethau yn unol chanllawiau cenedlaethol.

    Mae NCMH yn gweithio er mwyn dysgu mwy am gyflyrau iechyd meddwl, gan gynnwys y rhai syn gysylltiedig beichiogrwydd, fel y gallwn wneud diagnosis gwell a rhoi triniaeth a chymorth gwell yn y dyfodol.

    Yn ddiweddar, cyhoeddwyd papur yn The Lancet gan yr Athro Ian Jones yn trafod gofal ar gyfer mathau o salwch fel anhwylder deubegynol a sgitsoffrenia yn ystod y cyfnod amenedigol. Gall geni plentyn fod yn ffactor pwerus syn arwain at anhwylderau difrifol syn effeithio ar dymer megis mania, iselder a seicosis, yn enwedig i fenywod sydd wedi dioddef o anhwylder deubegynol yn y gorffennol.

    Maer papur yn awgrymu y dylid rhoi cyngor priodol i bob menyw o oedran atgenhedlu sydd wedi dioddef o salwch meddwl difrifol yn y gorffennol ar y risgiau ar gofal sydd angen ei roi yn ystod beichiogrwydd ac ar l geni plentyn am fod risg y gallair fam gael

    ail bwl o salwch.

    Adnoddau Beichiogrwydd ac Iechyd Meddwl NCMH

    n Tudalen gwe ar Anhwylderau syn effeithio ar dymer yn ystod beichiogrwydd a geni plant

    n Taflen anhwylder deubegynol, beichiogrwydd a geni plant

    n Modiwl ar-lein ar iechyd meddwl ymhlith mamau: rhaglen ddysgu i fydwragedd.

    Gallwch gael gafael ar y holl adnoddau hyn a mwy yn www.ncmh.info/pregnancy

    Cyfrif cost gofal iechyd meddwl gwael ym maes mamolaeth

    www.ncmh.info 3

    Mae problemau iechyd meddwl yn gyffredin yn ystod beichiogrwydd a genedigaeth.

  • Urdd Marchog ir Athro Mike Owen

    Sefydliad Meddygaeth Seicolegol a Niwrowyddorau Clinigol.

    Ymhlith yr anrhydeddau a enillodd yr Athro Owen yn y gorffennol mae Gwobr Lieber 2012 a Gwobr Ymchwilydd Nodedig William K Warren am ymchwil i sgitsoffrenia yn 2013, y dyfarnwyd y ddwy ar y cyd chyd Brif Ymchwilydd NCMH, yr Athro Mick ODonovan.

    Mae Prif Ymchwilydd NCMH, yr Athro Mike Owen wedi cael ei urddon farchog am ei wasanaethau i niwrowyddorau ac iechyd meddwl.

    Dywedodd yr Athro Owen, wrth siarad r BBC, fod y wobr yn cydnabod gwaith Prifysgol Caerdydd o roi sylw i seiciatreg. Cydnabu hefyd bwysigrwydd ei gydweithwyr ar tm cymorth, ar Brifysgol yn gyffredinol.

    Dywedodd cyfarwyddwr NCMH, yr Athro Ian Jones Rydym yn falch iawn bod yr Athro Owen wedi cael yr anrhydedd hwn.

    Mae ei waith rhagorol ar ddeall yr eneteg syn sail i gyflyrau megis sgitsoffrenia, anhwylder deubegynol a chlefyd Alzheimer wedi bod yn arloesol a dweud y lleiaf.

    Dim ond gyda chymorth academyddion rhagorol fel yr Athro Owen y bydd sefydliadau fel NCMH yn llwyddo i ymchwilio i ddyfodol

    gwell ir miliynau o bobl y mae salwch meddwl yn effeithio arnynt.

    Maer Athro Owen wedi cyhoeddi dros 600 o bapurau gwyddonol ac ef yw cyfarwyddwr Canolfan MRC ar gyfer Geneteg a Genomeg Niwroseiciatrig (MRC CNGG)

    Maer Athro Owen hefyd yn bennaeth ar Ysgol Feddygaeth y

    Yr Athro Syr Mike Owen (dde) yn derbyn Urdd Marchog (uchod)

    Ymchwil NCMH yn cyfrannu at lwyddiant REF

    Barnwyd bod 90% o waith ymchwil ar Seicoleg, Seiciatreg a Niwrowyddorau Prifysgol Caerdydd yn rhagorol yn asesiad Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil (REF) 2014.

    Mae gwaith NCMH yn rhan o bortffolior Brifysgol yn y maes hwn, a gafodd ei ganmol am ei effaith o ran cyrhaeddiad ac arwyddocd.

    Ystyrir mai ymchwil Prifysgol Caerdydd ir meysydd hyn ywr ail orau yn y DU, gyda Rhydychen ar y brig.

    Mae REF yn archwilio allbwn ymchwil prifysgolion y DU, ac yn edrych ar allbynnau ymchwil o 2008-2014. Mae REF yn ystyried arwyddocd, cadernid

    a gwreiddioldeb y gwaith, ai effaith yn genedlaethol ac yn rhyngwladol.

    Mae canlyniadau REF yn chwarae rhan bwysig wrth benderfynu ar gyllid ymchwil.

    Er y caiff NCMH ei ariannu gan NISCHR, Llywodraeth Cymru, fei cynhelir gan Brifysgol Caerdydd yn Adeilad Hadyn Ellis, ac maen gweithion agos gyda sawl un o brosiectau ymchwil y brifysgol.

    Ystyriwyd bod ymchwil NCMH yn rhan o broses REF, ynghyd ag ymchwil cydweithwyr a chydweithredwyr yng Nghanolfan MRC ar gyfer Geneteg a Genomeg Niwroseiciatrig (MRC CNGG) ar Sefydliad Ymchwil i Niwrowyddorau

    ac Iechyd Meddwl (NMHRI).

    Rydym yn falch iawn bod Prifysgol Caerdydd yn cael canlyniadau mor wych, ac yn falch iawn o fod wedi chwarae rhan fach yn y cyflawniad hwn meddai Cyfarwyddwr NCMH, yr Athro Ian Jones.

    Dim ond drwy gydweithio y mae llwyddiannau fel hyn yn bosibl, ac maen anrhydedd cael gweithio ochr yn ochr rhai o ymchwilwyr mwyaf talentog Prifysgol Caerdydd, ac yn wir, y byd.

    info@ncmh.info4

  • PlusOne ddim yn ddigon ar gyfer Lydia syn wirfoddolwr

    rhai sydd salwch meddwl i gymryd rhan yn ein hymchwil, hyd yn oed os nad ydynt erioed wedi cael y salwch eu hunain. Mae eu gwybodaeth yn ein galluogi i wneud cymariaethau pwysig, felly maen eithriadol o ddefnyddiol er mwyn dysgu mwy am achosion problemau iechyd meddwl.

    Dewch yn PlusOne heddiw - cwblhewch y ffurflen ar-lein yn www.ncmh.info/PlusOne, neu ffoniwch ni ar 029 2068 8401.

    Pan wirfoddolodd Lydia Niziblian o Gaerdydd i gymryd rhan yn ymchwil NCMH i gefnogi ei gwr, doedd hi ddim yn fodlon bod yn PlusOne yn unig - felly aeth ati ar ei phen ei hun i recriwtio 13 o bobl eraill i gymryd rhan hefyd.

    Pan ddaeth Lydia i wybod am gynllun PlusOne, syn annog ffrindiau a theuluoedd pobl phroblemau iechyd meddwl i gymryd rhan mewn ymchwil, roedd yn awyddus i gymryd rhan er mwyn cefnogi ei gwr, Lann.

    Mae gan fy ngwr anhwylder deubegynol, ac ers pum mlynedd maer broses o chwilio am help, cael diagnosis a dod o hyd i driniaeth wedi bod yn frwydr fawr iddo ef, ac ir teulu cyfan esbonia Lydia, mam i ddau o blant syn rhedeg ei busnes gwneud gemwaith arian ei hun.

    Dechreuais ymwneud ag ymchwil PlusOne yn NCMH am ei fod yn rhywbeth y gallem ei wneud yn

    ymarferol er mwyn helpu.

    Ond roedd Lydia am wneud mwy, felly gwnaeth annog ffrindiau a theulu i gymryd rhan hefyd.

    Mae pob un ohonom yn adnabod rhywun sydd wedi cael problemau iechyd meddwl, neu sydd phroblemau iechyd meddwl ar hyn o bryd dywed Lydia. Fel gydag unrhyw salwch, po fwyaf y gwyddom amdano, y mwyaf y gallwn baratoi iw drin. Mae mor hawdd helpu, a gallai wneud gwahaniaeth gwirioneddol i rywun rydych yn ei garu yn y dyfodol.

    Dywedodd Ian Jones: Mae pawb yn NCMH yn ddiolchgar iawn i Lydia am y cyfraniad gwych y mae wedii wneud. Lansiwyd PlusOne gennym fel y gallai ffrindiau a gwirfoddolwyr helpu i wneud gwahaniaeth, ac mae wedi rhagori ar ein disgwyliadau.

    Byddwn yn annog unrhyw un sydd am wneud gwahaniaeth gwirioneddol ir

    NCMH yn penodi Dirprwy Gyfarwyddwr newyddMae NCMH wedi penodi Dirprwy Gyfarwyddwr newydd - Dr James Walters.

    Penodwyd Dr Walters yn ller Athro Ian Jones, a gafodd ei benodi yn Gyfarwyddwr y Ganolfan fis Ebrill diwethaf pan olynydd yr Athro Nick Craddock.

    Mae Dr Walters yn uwch ddarlithydd clinigol ac yn seiciatrydd ymgynghorol anrhydeddus yng Nghanolfan MRC ar gyfer Geneteg a Genomeg Niwroseiciatrig ym Mhrifysgol Caerdydd.

    Cafodd ei hyfforddiant yn Ne Lloegr, Llundain a Sydni cyn dychwelyd i Gaerdydd.Prif faes ymchwil Dr Walters yw

    seicosis a sgitsoffrenia, yn enwedig namau gwybyddol syn gysylltiedig r cyflyrau hyn, ar rl a chwaraeir gan eneteg.

    Cafodd gwaith James ei gydnabod gan y Sefydliad Ymchwil ir Ymennydd ac Ymddygiad pan enillodd Wobr Sidney Baer am Ymchwil Arloesol i Sgitsoffrenia ac mae hefyd wedi ennill Gwobr Ymchwil Margaret Temple gan Gymdeithas Feddygol Prydain.

    Maen anrhydedd cael fy mhenodi ir swydd, ac rwyn edrych ymlaen yn fawr at ymgymryd r her newydd hon meddai Dr Walters.Mae NCMH eisoes wedi cyflawni llawer, ac rwyn gobeithio chwarae rhan weithredol yn ei llwyddiant yn y dyfodol.

    Dywedodd yr Athro Ian Jones: Bydd arbenigedd Dr Walters yn amhrisiadwy ir ganolfan wrth i ni ddechrau ar ein cyfnod nesaf. Rwyn edrych ymlaen at weithion agos gydag ef ar yr adeg gyffrous iawn hon in hymchwil.

    www.ncmh.info 5

    Recriwtiodd Lydia 13 o wirfoddolwyr PlusOne

    Dr James Walters

  • info@ncmh.info6

    Cwmni theatr yn gwneud cyfraniad aruthrol i ymchwil iechyd meddwlCododd cwmni theatr Monstrous Productions, a noddir gan NCMH, filoedd o bunnoedd ar...