Nocturnes Ieper 2009

  • Published on
    31-Mar-2016

  • View
    218

  • Download
    2

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Nocturnes Ieper 2009 brochure Betrapt

Transcript

  • # 2 #

  • # 3 #

    Ieper

    Be-traptNocturnes Ieper 2009

    11de editie

    Theaterwandelingen

    in en rond de

    vestingstad Ieper

  • # 4 #

    Voorwoord

    De Nocturnes 2009:

    betrapt zoals nooit eerder.

    Beste bezoeker,

    De elfde editie van de Nocturnes gaat onder de titel: Ieper be-

    trapt!. Hiermee wordt aangegeven dat de bezoeker een stevige

    inspanning mag leveren om enkele taaie (en soms fraaie) trappen

    op en af te stappen.

    Maar betrapt zien we vooral in de figuurlijke betekenis:

    iemand wordt verrast bij het plegen van een heimelijk feit.

    Men kan zichzelf ook betrappen op een minder leuke handeling of

    eigenschap.

  • # 5 #

    De Nocturnes ontsluiten dit jaar enkele bijzondere locaties en

    monumentale sites. Enkele zullen nooit meer te zien zijn in hun

    huidige vorm en functie*.

    * Veel van de informatie werd gehaald uit:

    Bouwen door de eeuwen heen. De Inventaris van het cultuurbezit in Belgi

    Architectuur deel 11n1, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper,

    kanton Ieper van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Administratie voor

    Ruimtelijke Ordening en Leefmilieu, Bestuur voor Monumenten en Landschappen.

    Brepolis Turnhout 1987.

    Vesting Ieper. Wandeling in een historisch landschap. Uitgave Openbaar

    Kunstbezit in Vlaanderen. Vanmelle Gent, 2003.

  • # 6 #

    Van schurken &

    criminelen

    Geen enkele organisatie kan zich

    veroorloven haar bezoekers of

    klanten als gespuis en geboefte te

    behandelen. Wij dus wel. In de kapel

    van het politiecommissariaat worden

    de verdachten gedentificeerd en even

    verder aan een indringende procedure

    onderworpen: vingerafdrukken en

    fotos.

    Iedereen is betrapt op het plegen van

    een misdrijf. Daarmee is de toon gezet.

    De confrontatie met het apparaat

    belooft niet veel goeds.

    Taferelen &

    Scnes

  • # 7 #

    Apologie van Jacobus de Kerle, polyfonist

    Jacobus de Kerle (Tweede helft 1500) is componist en kapelmeester

    van de Sint-Maartenskerk. Een dispuut met de Ieperse clerus duwt hem

    in de internationale carrire. Jacobus de Kerle is een tijdgenoot van

    Orlando Lassus, Philippus de Monte en Palestrina.

    Hij is daarmee een van de grootste Vlaamse polyfonisten met een

    internationale carrire. Hij werd de das omgedaan omdat hij te

    innovatief was en out of the box dacht en handelde. Dat

    was helaas buiten de religieuze mierenneukers

    gerekend. Hij werd betrapt op het maken

    van nieuwe muziek.

    Hier krijgen de

    bezoekers een speciaal

    octofonisch experiment

    aangeboden. Bijzonder

    innovatief in zijn soort en

    een premire in Belgi.

  • # 8 #

    Met de boevenkar naar de Looie

    Het uitschot en canaille wordt vervoerd met een kar: een originele

    manier om ongemerkt door de stad te kunnen trekken. Onderweg worden ze

    beschimpt door crapuul.

    De veroordeling van Regina Bascoo,pyromane

    Een eenvoudige boerenmeid zorgt voor opschudding: overal waar zij

    komt, breekt brand uit. De boeren van t gebuurte zijn er niet gerust

    op. De branden hebben zich voorgedaan op een hof te Dikkebus en een in

    Vlamertinge. Zelfs in de Brandhoek zou ze toegeslagen hebben.

    De bewijsvoering is licht, de straf zwaar. t Is maar een vrouw.

    De zwaksten betalen blijkbaar altijd het gelag.

  • # 9 #

    Eten en drinken

    voor t gepeupel

    Een stukje vlees en een goede

    druppel maken veel goed. Maar

    wat zijn die gasten toch van

    plan met het gif dat ze bij het

    voedsel mengen?

  • # 10 #

    Vedastus du

    Plouich

    & Antonius Sanderus,

    kaartenmakers.

    De dame van Vedastus gaat naar de winkel om tekengerief.

    Ze voelt zich niet zo goed en daar heeft ze ook alle reden toe. De

    twee kaartenmakers werken aan hun opus magnum: de Flandria Illustrata.

    Toch zitten ze vaak met elkaar in de clinch maar kunnen niet zonder

    elkaar. Zij kleuren ook soms letterlijk buiten de lijntjes.

    De dame van Vedastus probeert haar man te verdedigen. De verkoopster

    van tekengerief weet het allemaal ook niet zo goed. Plots komt Sanderus

    binnen. Wat is dat allemaal? Wie werd hier door wie betrapt?

  • # 11 #

    De kluizenaar en de boucxens.

    De zin van het leven!

    Wat doe je als kluizenaar in een kamer vol boeken? Je leest. Je tracht

    antwoorden te geven op vele vragen. Of zoals deze: op zoek naar de zin

    van het leven. Tip van ons: dit doe je beter niet als je alleen thuis

    bent. Daar kan alleen maar onheil van komen.

    De vloek van Jan Camerlynck, wilde geus

    Jan van de Camere was de persoonlijke lijfwacht van Sebastiaan Matte,

    de oppergeus van de streek en ver daarbuiten. Camerlynck trekt naar

    Engeland om er te schuilen. In september van 1567 steekt Camerlynck

    met een commando protestanten per schip het Kanaal over en landt in

    Oostende. Van daaruit gaat het te voet via Wulpen naar Caester.

    Maar spionnen hebben hem en de zijnen gevolgd. Als ze goed en wel op het

    kerkhof van Caester aankomen, worden ze meteen gearresteerd.

    Ze zullen het niet lang nazingen. Allen worden omgebracht onder

    de beschuldiging van moord op prochiepaepen en brandstichting.

    Camerlynck zelf wacht een vreselijk einde op de Ieperse Grote Markt.

    En dat alles om een boek met het nieuwe geloof.

  • # 12 #

    Het geval Jeremias Mittendorf, schilder

    Schilder Jeremias Mittendorf en schepen Simon Caveel hebben een

    ernstig conflict. Mittendorf schilderde in opdracht van Caveel een

    portret. Overtuigd van zijn groots werk vroeg Mittendorf 30 florijnen

    aan Caveel. Deze was nogal gierig van aard en weigerde te betalen.

    Mittendorf was ontstemd en nam het schilderij terug mee naar huis.

    Hij schilderde tralies over het doek, zodat het leek alsof Caveel in de

    gevangenis zat. Ter gelegenheid van de eerstvolgende Tuindagprocessie

    hing hij dat schilderij aan zijn deur. De Ieperlingen moeten zich

    kostelijk geamuseerd hebben maar dat was buiten het college van

    Burgemeester en Schepenen gerekend.

  • # 13 #

    De proosdijzaal: de geest van Jansenius en

    het gezang van het koor

    Cornelius Jansenius is de zevende bisschop van Ieper (1636 - 1638) en

    vooral bekend door zijn boek Augustinus dat het begin betekende van

    een verbeten strijd die gedurende meer dan honderd jaar in de kerk zou

    worden gevoerd.

    Jansenius was een theoloog die zich verdiepte in de genadeleer van

    Aurelius Augustinus.

    Hij polemiseerde tegen de Nederlandse calvinisten en tegen de jezueten

    en droomde van een hervorming van de Kerk op katholiek-traditionele

    grondslag. Als bisschop werd hem de tijd niet gegund om grote

    hervormingen door te voeren. Naast de visitatie (onderzoek naar de gang

    van zaken in een bisdom of klooster) van zijn bisdom is nog te vermelden

    dat hij een aanvang maakte met de restauratie van het bisschoppelijk

    paleis. Hij overleed op 6 mei 1638 aan de pest. Hij was bij de bevolking

    zeer geliefd en werd als een heilige beschouwd.

  • # 14 #

    Er is heel wat te doen geweest over de grafsteen van

    Jansenius. Tot twee keer toe (1655 en 1673) werd dit

    memoriaal s nachts heimelijk weggenomen.

    Thans blijft er in het kathedraalkoor van Ieper

    alleen nog een vierkante tegel over met de

    vermelding 1638. Jansenius sluit een eerste

    periode van zeven bisschoppen af. Hy hadde alle

    de gaven van alle de voorgaende bisschoppen,

    meldt een 17de-eeuws document.

    In de proostdijzaal wacht ons het

    kapittelkoor van Sint-Maartens maar

    hun gezang wordt op vreemde wijze

    verstoord. Wie wordt hier betrapt?

  • # 15 #

    Keizer Karel en Kwabette in den Engel

    en den Ours

    De legende wil dat Keizer Karel te doen had met Elisabeth Quaetjonck

    uit Ieper, die in herberg Den Engel woonde. Ze was beter gekend als

    Kwabette omdat ze zich vooral niet liet bedotten door haar klanten.

    Volgens de legende was Keizer Karel incognito op bezoek in Ieper in

    augustus 1520 Zoals steeds laat ze zich niet in de doeken doen als een

    onbekende heer binnenkomt. Ze behandelt hem ruw en zonder egards.

    Het gaat zo maar door tot luitenant Jean du Chasteler, burggraaf van

    Bavay, binnenkomt en zijn opwachting maakt bij de Keizer.

    Dat zal Elisabeth Quaetjonc geweten hebben. Ze moet haar naam

    veranderen in Kwabette Quaetjonc en haar taveerne wordt in den

    Beer. Wat een neergang! De bezoekers krijgen hier een Ieperse

    trap-pist Ypra en een (vergiftigde?) hap.

  • # 16 #

    Ianneke Stove,

    novice

    Ianneke Stove is een historische figuur

    waarover we weinig weten. De sepulture in de

    kapel van OLV Gasthuis zegt alleen dat zij in 1636

    op jonge leeftijd stierf als novice. De verbeelding

    laat ons toe van alles te doen met deze figuur. We maken

    er een briljante en pientere madam van die een klare kijk

    heeft op verleden, heden en toekomst. De kapel van OLV Gasthuis

    verwijst naar de religieuze ziekenzorg uit de Middeleeuwen. De

    middeleeuwse maatschappij was extreem: vol ziekte, pijn en miserie

    maar ook vol levenslust, kracht en dynamiek. De samenleving werd

    vastgeklonken door Kerk en dogma. De catechismus verkondigde de

    fundamenten van he