Osnovni Principi (Procesi i Pojave) Koji

  • Published on
    17-Dec-2015

  • View
    224

  • Download
    8

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Tehnologija i zivotna sredina, osnovni pojmovi

Transcript

<p>OSNOVNI PRINCIPI (PROCESI I POJAVE) KOJI SE KORISTE U TEHNOLOGIJI ZATITE IVOTNE SREDINE</p> <p>OSNOVNI PRINCIPI (PROCESI I POJAVE) KOJI SE KORISTE U TEHNOLOGIJI ZATITE IVOTNE SREDINE</p> <p>(OSNOVNA TERMINOLOGIJA)ADSORPCIJAje pojava da se na graninoj povrini izmeu 2 faze (povrina vrstog tijela okruenog tenou ili gasom) nakuplja neka materija u koncentraciji veoj nego to vlada u unutranjosti okolnih faza. Supstanca na kojoj se vri adsorpcija naziva se adsorbans i za dobre adsorbanse karakteristino je da imaju vrlo veliku povrinu.APSORPCIJAje pojava kada supstanca iz jedne faze prolazi graninu povrinu i u drugoj se fazi vie ili manje jednolino rasporeuje u koncentraciji veoj nego to je u unutranjosti prve faze.</p> <p>AGREGATNO STANJEje naziv za oblike u kojima se moe pojaviti materija. Razlikuju se 3 agregatna stanja:vrsto, teno i gasovito. Zagrijavanjem, vrsta supstanca na taki topljenja prelazi u tenost. Daljim zagrijavanjem te tenosti, na taki vrelita, ona prelazi u gasovito stanje paru.</p> <p>DIFUZIJAje spontano mijeanje dviju ili vie supstanci kroz njihovu dodirnu povrinu ili propusnu membranu. estice (atomi, molekule, joni...) se kreu iz podruja vee koncentracije u podruje manje koncentracije. Difuzija se najbre odvija u gasovima, sporije u tenostima, a najsporije u vrstim tijelima.</p> <p>DISPERZIJAvrsta rastvora gdje je veliina rastvorenih estica vea od 1 m.</p> <p>FITRACIJAje postupak odvajanja vrste supstance od tenosti proputanjem suspenzije kroz filtar. Na filtru zaostaje talog, a kroz filtar prolazi filtrat. Filtrirati se mogu i gasovite heterogene smjee.</p> <p>PRECIPITACIJAtaloenje</p> <p>PRECIPITATili talog je nerastvorljiva vrsta supstanca nastala reakcijom u rastvoru. </p> <p>KOAGULACIJAje grupisanje koloidnih estica u vee agregate. Eliminacijom naelektrisanja sa koloidnog jona, poveanjem temperature ili poveenjem koncentracije elektrolita, koloidne estice sakupie se u vee grupe i istaloiti. Nastali talog zove se koagulat.</p> <p>OKSIDACIJAje hemijska reakcija spajanja sa kiseonikom. Kod oksidacije se oksidacioni broj atoma poveava, a kod redukcije sniava. Svaki proces oksidacije prati i proces redukcije. Zato takve reakcije skraeno zovemo redoks-reakcijama.REDUKCIJAje bilo koji proces u kojem se elektroni dodaju atomu. Oksidacioni broj se smanjuje, tj. postaje negativniji. Redukciju uvijek prati oksidacija redukcionog agensa.</p> <p>KOLOIDIsu sistemi 2 ili vie faza u kojima najmanje 1 faza ima estice dimenzija izmeu 1 nm i 1 m. Dimenzije estice vie od prirode estica karakteriu koloide. Koloidne estice se ne mogu odvojiti filtracijom jer su premalene i prolaze kroz pore filter papira. Zbog malih dimenzija i male mase koloidne estice se ne taloe ve lebde u rastvoru pravei koloidni rastvor. Koloidne estice mogu biti gasovite, tene ili vrste.</p> <p>Dijele se na:sol disperzije vrstih estica u tenostiemulzije disperzije tenosti u tenostigelove koagulisani oblik koloidnih sistemaaerosole disperzije vrstih ili tenih estica u gasupjene disperzije gasova u tenostima ili vrstim supstancama</p> <p>KONDENZACIJAje proces u kojem gas prelazi iz gasovitog u teno agregatno stanje i obino je uzrokovana hlaenjem.KATALIZATORIsu supstance koje ubrzavaju hemijsku reakciju i nakon reakcije sami ostaju nepromijenjeni. Katalizatori koji se nalaze u istoj fazi kao i reaktanti nazivaju se homogeni (npr. enzimi u bioreakcijama), a oni katalizatori koji su u razliitoj fazi, nazivaju se heterogeni (npr. metali u reakcijama gasova). Katalizatori ne mogu izazavati hemijsku reakciju niti pomjeriti poloaj ravnotee.</p> <p>HIDROLIZAje hemijska reakcija u kojoj voda reaguje sa drugom supstancom pri emu nastaju 2 ili vie novih supstanci. To ukljuuje jonizaciju molekula vode kao i cijepanje jedinjenja hidrolizom. Hidroliza je proces suprotan neutralizaciji i esterifikaciji. </p> <p>FLOTACIJAsloen fiziko-hemijski proces pri kome se vri uklanjanje suspendovanih, koloidnih i dijelom rastvorenih materija uz pomo mjehuria gasa. Mjehurii gasa se veu za povrinu estice inei je lakom i nastali kompleks isplivava na povrinu tenosti. Na vrhu tenosti formira se flotacioni mulj (postojana pjena) koja se odstranjuje. Kao gas najee se koristi vazduh. Moe se rei da je flotacija postupak odvajanja hidrofobne vrste supstance od hidrofilnih pomou mjehuria vazduha.</p> <p>NEUTRALIZACIJAreakcija spajanja kiselina i baza pri emu nastaje voda, a u rastvoru se nalazi katjon baze i anjon kiseline, tj. neutralizacijom nastaje rastvor soli. CENTRIFUGALNA SILAje sila koja nastoji odbaciti tijelo od sredita kretanja. To je sila koja prisiljava tijelo da se kree oko nekog sredita.CENTRIPETALNA SILAje sila koja djeluje na neko tijelo da se kree po zakrivljenoj stazi i usmjerena je uvijek prema centru staze.</p> <p>CENTRIFUGIRANJEpredstavlja sedimentaciju (taloenje) estica pod uticajem centrifugalne sile i upotrebljava se za odjeljivanje vrlo finih suspenzija. Kod centrifugiranja se koriste sile do 10 000 puta vee od sile gravitacije, a kod ultracentrifuga i do 600 000 puta vee.ELEKTRINO POLJEje prostor u kome se osjea (djeluje) dejstvo elektrinih sila. To moe biti prostor oko naelektrisane estice ili prostor u kome postoji promjenjivo magnetno polje.</p> <p>GRAVITACIJAje privlana sila izmeu svih tijela koja imaju masu. Izmeu svaka 2 tijela djeluje gravitaciona sila, koja je srazmjerna proizvodu njihovih masa, a obrnuto srazmjerna kvadratu njihovog meusobnog rastojanja.</p> <p>FLOKULACIJAje postupak povezivanja koloidno dispergovanih estica u vee grupe FLOKULE i to neutralizacijom naelektrisanja estica pomou sredstava za flokulaciju. Uklanjanje koloidnih estica iz vode je oteano zbog malih dimenzija estica i njihovog meusobnog odbijanja zbog elektrine nabijenosti istim nelektrisanjima. Neutralizacijom naelektrisanja koloida nastaju flokule koje se lako uklanjaju iz vode procesima sedimentacije (taloenja) i filtracije.</p> <p>FOTOLIZAje proces prilikom kojeg pod dejstvom UV zraka dolazi do razgradnje neke supstance. Fotoliza vode je proces u kojem se molekula vode razlae na H i O jone pomou suneve svjetlosti.</p> <p>INERCIJAizraz za nastojanje svih tijela da se odupru kretanju ako miruju, odnosno da nastave sa kretanjem, ako se ve kreu.HIDROFILANonaj koji ima jaku sklonost za vezivanjem ili upijanjem vode.HIDROFOBANonaj koji ne voli" vodu, nerastvorljiv u vodi.</p> <p>SUSPENZIJAje disperzni sistem (jedna supstanca rasprena u drugoj) sa najkrupnijim esticama, koje predstavljaju posebnu fazu. vrsta supstanca se iz tenih suspenzija moe odvojiti filtriranjem ili taloenjem.</p> <p>OSMOZAje difuzija vode kroz memranu i predstavlja vrstu pasivnog transporta. Molekuli vode kreu se iz sredine manje koncentracije (tamo gdje je vie vode) ka sredini sa veom koncentracijom rastvorenih supstanci (gdje je manje vode).</p>