Osnovni principi uzimanja uzoraka

  • Published on
    24-Feb-2016

  • View
    95

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Osnovni principi uzimanja uzoraka. Inferencijalna statistika zakljuivanje od posebnog ka optem. Populacija = veliki skup jedinki koje imaju neku zajedniku karakteristiku. Uzorak = po d skup populacije reprezentativan za veliku populaciju. - PowerPoint PPT Presentation

Transcript

Osnovni principi uzimanja uzoraka

Osnovni principi uzimanja uzorakaInferencijalna statistika zakljuivanje od posebnog ka optemPopulacija = veliki skup jedinki koje imaju neku zajedniku karakteristikuUzorak = podskup populacije reprezentativan za veliku populaciju Reprezentativnost = priblino ista raspodela vrednosti obeleja posmatranja kao populacijaZato uzorak?

Krae vreme prouavanja Nia cena Destruktivne metode analize nemogua analiza populacije esto rezultati analize uzorka taniji i precizniji u odnosu na analizu populacije (nii trokovi analize skuplje ali tanije metode) Neki uzorci mogu da smanjuju heterogenost obeleja posmatranjaPrema verovatnoi izbora i prema nainu formiranja razlikuje se vie vrsta uzoraka.

Najee:

Sluajni Sistematski Stratifikovani

Sluajni = najpoznatiji; Svaka jedinka populacije ima jednakuverovatnou da bude izabrana u uzorak

Tablice sluajnih brojeva

P = 0,1

Belee se brojevi ugrupama od po 2 - 5

Uzorak RedKolona12312245803811246617546169383791178451391292109752Primer: Priprema sluajnog uzorkaNa osnovu tablice sluajnih brojeva:

Sistematski esto se primenjuje umesto sluajnog;jednako reprezentativni;Bira se po izvesnom sistemu razliita verovatnoa izbora

Faze formiranje sistematskog uzorka: 1. sastavljanje spiska jedinica posmatranja osnovnog skupa; 2. izraunavanje koraka izbora odnos veliine osnovnog skupa i veliine uzorka (K = N / n); 3. odreivanje sluajnog poetka odabiranja K-tih jedinica;4. izvlaenje svake K-te jedinice osnovnog skupa iz spiska, poevi od sluajnog poetka. Stratifikovani (slojeviti) uzorak:Populacija se podeli u podpopulacije prema nekojkarakteristici iz svakog sloja sluajni uzorak(homogenost unutar, a heterogenost izmedju stratuma)

esto bolja reprezentativnost Veliina uzorka?esto je jako teko dati precizan odgovor!

Zavisi od: varijabilnosti merene pojave eljene preciznosti

Odgovornost, edukovanost i stalno usavravanje osoblja Voenje evidencije (zahtev, ugovor o ispitivanju, prijem i evidencija uzoraka, voenje dnevnika rada, izdavanje izvetaja o ispitivanju) Odgovarajua opremljenost laboratorije (odravanje laboratorijske opreme)- Standardni radni postupci (priprema reagenasa i posua, kalibracija opreme, priprema uzoraka za ispitivanje i ispitivanje uzoraka) Analiza rezultata i statistika kontrola ispitivanja (primena testova)Izrada izvetaja o ispitivanju Verifikacija ispitivanjaMetode kontrole kvaliteta = statistike metodeza praenje vremenski zavisnih trendova u rezultatima

Kontrola kvaliteta = sve to je neophodno za dovoenje analitikog sistema pod stastistiku kontrolu Najbitnije: pisana uputstva za sve vane postupkevezane za laboratoriju, tehniku, uzorak, metodu i protokol (dobra laboratorijska praksa, dobra praksa merenja,standardna operativna procedura, protokol za specifinu upotrebu, otklanjanje grubih greaka, potvrda o kompetenciji analitiara)

Program garancije kvaliteta Cilj: kontrola izvora sistematskih i sluajnih greakaOsnovna pretpostavka: podaci, dobijeni dok je analitiki sistem pod statistikom kontrolom, osloboeni su sistematskih greaka i predstavljeni dobro definisanim intervalima pouzdanosti

Procena kvaliteta kada je sistem dostigao stanje kontrolekada se pomerio iz kontrolepretpostaviti zato je dolo do odstupanja kako bi se ono korigovalo unutranje metode spoljanje metode Unutranje metode kontrole kvaliteta slepe probeanaliza standardnih uzorakasurogat-uzorci (spike recovery)kontrolni uzorciponovljena merenjakontrolni dijagrami (karte)

S0 S1 S2 BL BL QC T1 T2 T3 . QCPrimer analize dva kontrolna uzorka u analitikoj seriji Kontrolni dijagrami

- Grafiki prikaz vremenski zavisnih promena u rezultatima

Shewhart-ove karteKontrolna linijaKontrolna linijaLinija upozorenjaLinija upozorenjaSredisnja linija

Dr. Walter A. Shewhart

Veza izmeu krive normalne raspodele i kontrolne karte

Sistem je van kontrole:ako se bilo koja taka nalazi van kontrolnih linija

ako su dve od tri uzastopne take izmeu gornje (donje) linije upozorenja i gornje (donje) kontrolne linijeako se sedam uzastopnih taaka nalazi iznad ili ispod sredinje linije

ako je 6 uzastopnih taaka rastue (opadajue) po vrednosti

5. ako vrednosti 14 uzastopnih taaka naizmenino rastu i opadaju;

6. ukoliko se primeti bilo koji nenasumini obrazac rasporeda taaka

Shewhart-ove karte za raspone Karte za standardne devijacijecusum karte (cumulative sum)

Spoljanja (eksterna) kontrola kvaliteta:

Meulaboratorijska ispitivanja (ispitivanje analitike metode, performansi laboratorija ili sertifikovanje referentnih materijala)

- Kolaborativne studije

Prikaz poslovanja laboratorije pre i posle akreditacijeFaze analitikog procesa:

Identifikacija problema

Izbor metode

Uzimanje uzorka

Obrada uzorka

Odreivanje

Obrada i prikazivanje rezultataFaze analitikog procesa:

Identifikacija problema

Izbor metode

Uzimanje uzorka

Obrada uzorka

Odreivanje

Obrada i prikazivanje rezultataUspena analitika laboratorija analitiki rezultati odgovarajueg kvaliteta (konzistentni) organizovanost laboratorije dobra laboratorijska praksa (Good Laboratory Practice) = sistem smernica za obezbeenje kvaliteta (osigurava organizacione procese i uslove pod kojima se rad laboratorije planira, izvodi, nadzire, zapisuje i o njemu izvetava) GLP Bolje voenje laboratorije Vea efikasnost (manji trokovi) Manje greke Omoguena kontrola kvaliteta Motivisano osoblje Vea bezbednost Bolja komunikacija (interna i eksterna)