Pojam i značaj poreza na dohodak

  • Published on
    25-Jul-2015

  • View
    661

  • Download
    6

Transcript

Univerzitet u Sarajevu

SEMINARSKI RADTEMA:

POJAM I ZNAAJ POREZA NA DOHODAK

Studenti:PREDMET: Komparativni poreski sistemi Profesor: dr. Sead Kreso Asistent: Mirza Kro Mirza Kozi, 68640 Azra Koanovi, 67662 Ivana Radii, 66802

Komparativni poreski sistemi

SADRAJ1. UVOD ............................................................................................................................................................. 3 2. Pojam, karakteristike i osnovni oblici poreza na dohodak ............................................................................ 4 2.1.Pojam dohodka........................................................................................................................................ 4 2.2. Karakteristike poreza na dohodak .......................................................................................................... 5 2.3. Osnovni oblici poreza na dohodak ......................................................................................................... 6 3. Sastavni dijelovi poreza na dohodak i oblici dohodka ................................................................................... 7 3.1. Sastavni djelovi dohodka ........................................................................................................................ 7 3.2. Oblici dohotka......................................................................................................................................... 8 4. Znaaj poreza na dohodak ............................................................................................................................. 9 4.1. Budetski znaaj ..................................................................................................................................... 9 4.2. Ekonomski znaaj ................................................................................................................................... 9 5. Vrste oporezivanja i obiljeja poreza na dohodak ......................................................................................... 9 5.1. Sistemi poreza na dohodak .................................................................................................................... 9 5.1.1. Ceduralno oporezivanje................................................................................................................. 10 5.1.2. Globalno oporezivanje ................................................................................................................... 10 5.1.3. Mjeovito oporezivanje ................................................................................................................. 10 5.2. Obiljeja poreza na dohodak ................................................................................................................ 10 6. Porez na dohodak u Bosni i Hercegovini ..................................................................................................... 11 7. ZAKLJUAK ............................................................................................................................................... 13 8. LITERATURA ................................................................................................................................................. 14 Prilog...............................................................................................................................................................15

2

Komparativni poreski sistemi

1. UVODPorez na dohodak zauzima sredinje mjesto u poreznim sistemima savremenih drava, i to ne samo zbog svoje iznimno velike finanskijske izdanosti, nego i zbog irokih mogunosti da se koristi kao pogodan instrument za ostvarivanje nekih nefiskalnih ciljeva oporozivanja. Meutim uz nesumnjive prednosti koje su vezane za njegovu primjenu, porezu na dohodak se upuuju i brojni prigovori koji se odnose kako na probleme porezno-tehnike naravi, tako i na one ekonomske i socijalne naravi. Moramo rei da je porez na dohodak iznimno kompliciran porezni oblik i da da su problemi koji se pojavljuju pri oporezivanju dohodka brojni. Oni se odnose npr. na utvrivanje oporezivog dohodka, opredjeljenje za oporezivanje pojedinaca, suprunika ili obitelji, izbor metode utvrivanja porezne osnovice itd. Za ovaj porez se moe rei da je skup za ubiranje, da utvrivanje poreza esto dovodi do zadiranja porezne vlasti u intimu poreznih obveznika, te da primjena brojnih poreznih olakica i oslobaanja ne samo da uslonjava postupak oporezivanja, nego namee i dilemu o tome je li porezni teret ravnomjerno rasporeen. Problem pravednosti u oporezivanju prisutan je i pri utvrivanju porezne tarife ( minimalne i maksimalne porezne stope, broj poreznih razreda, utvrivanje porezne stope za pojedini dio porezne osnovice). Porez na dohodak je onaj porezni oblik, kod kojeg su toliko usko i stabilno prisutne najrazliitije injenicve vezane uz osobu poreznog obveznika, a relativne su za oporezivanje, kao to to nije sluaj ni kod jednog drugog poreza. Zadnjih dvadesetak godina sve su brojniji i glasniji zahtjevi da se kralj meu porezima kako ga je nazvao J. Popitz, detronizira. Prijedlozi za reformu poreza na dohodak usmjereni su kako na odreene promjene u modalitetima oporezivanja dohodka, tako i na smanjenje finansijske uloge koju taj porez ima u poreznim sistemima neke zemnja.

3

Komparativni poreski sistemi

2. Pojam, karakteristike i osnovni oblici poreza na dohodak2.1.Pojam dohodkaKao to je to sluaj kod svakog poreza, i za porez na dohodak je utvrivanje objekta i osnovice oporezivanja od velike vanosti. Kod poreza na dohodak je to, u posebno naglaenoj mjeri, ne samo vano, nego i teko. Naime, neutralnost u odnosu na alokacijsku politiku kao i openitost, univerzalnost, sveobuhvatnost oporezivanja, mogu se izuzimajui posebno politiki utemeljene razloge ostvariti samo onoliko koliko se: 1. Ravnomjerno uspije zahvatiti odnosno obuhvatiti doista ukupni dohodak s jedne strane, odnosno, 2. Oporezivanjem tim porezom kao elemente dohodka stim da se ne zahvate one veliine koje nisu dohodak.1 Da bi smo na najlaki nain definisali dohodak moram prvo objasniti ta je ustvari dohodak. Polazei od teorijske definicije, fiskalnog stanovita, dohodak se definie kao zbir svih neto prihoda koje je poreski obveznik ostvario u datom periodu (prihodi iz radnog odnosa lina primanja, prihodi od samostalne djelatnosti, prihodi od kamata i dividendi i dr.)2. Pratei se ovom definicijom najednostavnija definicija poreza na dohodak bila bi ta da je porez na dohodak vrsta poreza kojim se oporezuje dohodak fizikih i pravnih osoba i jedan je od najznaajnijih poreskih oblika svake savremene drave. Karakteriu ga finansijska izdanost, elastinost i predvidivost, pa je pogodan za ostvarivanje mnogih ekonosmkih i socijalnoh politika. Sadraj dimenzija u determiniranju predmeta oporezivanja daje odgovor na pitanje na koji dio ekonomske snage poreznog obveznika usmjereno oporezivanje dohodka. Teritorijalna pak dimenzija pri utvrivanju oporezivog dohodka determinira prostor na kojem on nastaje.3 Odabir definicije nekog pojma uvijek je rezultat cilja koji se eli postii. Tako je to sluaj i s definicijom dohodka. Ako je cilj poreza na dohodak definiran time da je sredstvima ubranim primjenom poreza na dohodak potrebno podmiriti potrebe javnog sektora sa finansijskim1

Angel. N. Einkommensteuer, Handbuch der Finanzwissenschaft, J.C.B. Mohr (Paul Siebeck), Bd.2, Tubingen 1980., str 334.23

Brmmerhoff D., Javne financije, 7. izdanje, Mate, Zagreb 2000., str. 287-328

Arbutina H. Odreivanje osobnog i predmetnog obuhvata porezne obaveze pri oporezvanju dohodka i dobiti, Zbornik Pravnog fakulteta u Zagrebu br. 1-2, Zagreb 1997., str 162

4

Komparativni poreski sistemi

sredstvima, pri definiranju ekonomske snage se polazi od toga da je ona izraz odnosno odraz uveane ekonomske mogunosti raspolaganja odreenim sredstvima s jedne strane ali je istodobno ograniena injenicama vezanima uz pokrivanje osobnih potreba s druge strane, odabrana bi definicija dohodka morala maksimalno respektirati ta dva aspekta. Predpostavka za utvrivanje dohodka je zbrajanje svih onih ekonomskih veliina koje zajedno ine ekonomsku snagu, koje su se stekle u jednom ekonomskom razdoblju, npr. unutar jedne kalendarske godine, kod jedne osobe, ali uz uzimanje u obzir osobnih okolnosti svakog poreznog obveznika. Budui da je porez na dohodak, kao to je to i porez na nasljedstva i darove te porez na imovinu, personalni, osobni porez, uzimanje u obzir osobnih svojstava poreznog obveznika je razumljivo i opravdano. Ba radi toga, kod oporezivanja dohodka, za utvrivanje poreznog optereenja nije relevantna samo veliina dohodka, pa je stoga utvrivanje samog dohodka pritom tek jedan korak prema krajnjem cilju. Razlog zbog kojeg se u obzir uzimaju posebna (osobna) svojstva poreznog obveznika lei u tome, to na poreznu sposobnost poreznog obveznika utiu odreene zadae i izdaci, koji su povezani s osobnim okolnostima u kojima se on nalazi( npr. broj lanova porodice, tj broj lanova porodice koje porezni obveznik izdrava).

2.2. Karakteristike poreza na dohodakPorez na dohodak je porezni oblik kojim se zahvata dohodak fizikih lica. Kod poreznog oblika za utvrivanje poreznog optereenja nisu relevantni samo visina dohodka i porezna tarifa koja se na njega primjenjuje, ve i niz drugih inbenika. Pa upravo stoga to uz ekonomsku snagu pri oporezivanju dohodka uzimaju u obzir i druge okolnosti, koje se odnose na poreznog obveznika, moe se porez na dohodak definirati kao porez kojim se oporezivanje ekonomske snage fizikih lica primarno, ali ne i iskljuivo, zasniva na dohodku. Porez na dohodak ima sljedee osnovne karakteristike: 1. Taj se porez odnosi na ukupan dohodakporeznog obveznika. Po tome se on razlikuje od poreza na prihod, kojim se oporezuje samo pojedini oblici prihoda, dakle, sa stajalita definicije pojma dohodak, samo njegovi odreeni dijelovi. 2. Porezom na dohodak zahvaa se, odnosno oporezivim se dohodkom smatra ukupni neto dohodak. Pod tim se podrazumjeva, da se pri oporezivanju respektiraju, i kao odbitne stavke tretiraju trokovi, koji su bili potrebni da bi se sam dohodak ostvario.

5

Komparativni poreski sistemi

3. Nasuprot potronim porezima, koji su orjentisani na dohodak u procesu njegove upotrebe, porez na dohodak se u pravilu zaniva na pritjecanju, na stjecanju dohodka, odnosno na dohodku kakav postoji kao rezultat pritjecanja raznih prihoda tijekom razdoblja oporezivanja. 4. Porez na dohodak jest osobni porez, to treba razumjeti tako da se kod tog poreza u obzir uzimaju posebne osobne okolnosti koje se odnose na, odnosno koje su povezane s poreznim obveznikom. Ta karakteristika poreza na dohodak proizilazi iz mnogobrojnih i raznovrsnih diferencijacija, koje su prije svega rezultat porezno osloboenih iznosa koji se odnose na osobu samog poreznog obveznika, brojnih odbitaka i progresivne tarife. 5. Porez na dohodak jest direktni (neposredni, izravni) porez, tj. plaa se prije i neovisno o troenju dohodka. 6. Porez na dohodak jedan je od najsloenijih poreza, pri kojem je oivotvorenje onih intencija koje su mu namjenjene, posebno teko. On na strani drave pretpostavlja postojanje dobro organizirane, sposobne, porezne uprave, a na strani poreznih obveznika relativno velik stepen spremnosti na saradnju, kao i dobro organizovan sistem evidencije. 7. Porez na dohodak se odnosi na fizika lica. Iako se gotov ini da tu karakteristiku poreza na dohodak i ne treba posebno naglaavati, ako se sam dohodak promatra kao kategorija koja se po svojoj biti odnosi na fizike osobe, ipak ovu osobinu poreza na dohodak treba posebno istaknuti. To stoga to se ponegdje, to je osobito sluaj u anglosaksonskom pravu, pojam dohodak koristi i tumai u irem smislu. Terminom: Porez na dohodak (income tax) obuhvaa se kao individualni income tax, to je porez na dohodak u uem smislu.

2.3. Osnovni oblici poreza na dohodakPorez na dohodakj moe se ubirati primjenom raznih modaliteta kojima se zahvata dohodak, na osnovi ega je mogue razlikovati tri osnovna oblika ovog porezai to:4 1. engleski (britanski) oblik poreza na dohodak, 2. romanski oblik i 3. germanski oblik poreza na dohodak Kod engleskog tipa poreza na dohodak najprije se oporezuju primjenom proporcionalnog opteg poreza na dohodak (income tax) pojedini dijelovi dohotka, a potom se dohoci koji prelaze utvreni iznos oporezuju primjenom dodatnog progresivnog poreza ( surtax). Income tax se ubire od porezu podlonih prihoda, cedula, koje su dijelom podijeljene na cases, s tim da se za cedule i cases primjenjuju posebne odredbe pri utvrivanju oporezivog iznosa pojedinog prihoda.

4

Brmmerhoff D., Javne financije, 7. izdanje, Mate, Zagreb 2000., str. 287-328

6

Komparativni poreski sistemi

Romanski oblik poreza na dohodak jo se uvijek oslanja na cedule kao sastavni dio postupka oporezivanja dohotka. Budui da se odreene vrste prihoda oporezuju cedularnim porezima, stoga su poznati pod nazivom porezi na odreene vrste prihoda. Germanski tip poreza na dohodak odlikuje se time to se ukupni dohodak oporezuje primjenom jednog jedinstvenog progresivnog poreza na dohodak, s tim da se u obzir uzimaju lina svojstva poreznog obaveznika. Kod tog oblika poreza na dohodak potekoe pri utvrivanju dohodka daleko su izrazitiji negoli je to sluaj kod engleskog i romanskog oblika poreza.

3. Sastavni dijelovi poreza na dohodak i oblici dohodka

3.1. Sastavni djelovi dohodkaKada govorimo o porezu na dohodak moramo obratiti paznju i na njegove sastavne elemente, tj na sta sve treba obratiti panju kada govorimo o porezu na dohodatk. U ove elemente spada: 1. Porezni obveznik 2. Porezna osnovica 3. Poreske olakice 4. Porezno razdoblje 5. Porska stopa

Porezni obveznik Razlikujemo rezidentnog i nerezidentnog poreznog obveznika. Rezidentni obveznik je osoba koja ima prebivalite ili uobiajeno boravite u svojoj zemlji tj u zemlji koja odreuje fiskalnu politiku ili je zaposlena u dravnoj slubi te zemlje i po toj osnovi prima plau. Nerezidentni obveznik je osoba koja u datoj zemlji nema prebivalite ili uobiajenoboravite, ali u toj zemlji ostvaruje dohodak koji podlijee oporezivanju. Porezna osnovica sa teorijskog aspekta shvaena je kao dohodak svih izvora i odreena je vrstom prihoda, kao to su: plate, svi oblici naknada koje imaju karakter linih primanja a vezani su za obavljanje poslovne aktivnosti, dohoci od obavljanja poljoprivredne aktivnosti, dohoci od samostalne djelatnosti svih oblika proizvodne i neproizvodne aktivnosti, dohoci po osnovu zakupaimovine, porast vrijednosti imovine (kapitalni dobici), kamate i dividende.U zavisnosti od zakona, stopa poreza moe se razlikovati od vrste dohotka. Kapitalni dohoci mogu biti oporezovani kada se ostvare (pri prodaji dionica) ili kada se upiu (kada im se trina vrijednost povea). U7

Komparativni poreski sistemi

nekim zakonodavstvima, odreene vrste dohodaka mogu biti potpuno osloboene ovog poreza, na primjer, stipendije ili penzije, ili mogu biti osloboene do odreenog iznosa. Porezne olakice Osobni su odbici iznosi dohotka koji nisu oporezivi, tj. koji umanjuju poreznu osnovicu jer se sa stajalita pravednosti smatra da ne treba oporezivati dohodak koji slui za pokrivanje osnovnih ivotnih potreba poreznog obveznika, tzv. egzistencijalni minimum. Osobni odbitak koji se odobrava za poreznog obveznika naziva se osnovnim osobnim odbitkom, a odbici za suprunika, djecu i druge uzdravane osobe nazivaju se osobnim odbicima za uzdravane lanove obitelji. Poveanjem iznosa osobnog odbitka u sistemu poreza na dohodak unosi se vea progresivnost. Naime, izuzimanjem veeg dijela dohotka od oporezivanja u obliku osobnog odbitka relativno se manje optereuju siromani, a vie bogati graani. Porezno razdoblje Porezno razdoblje je kalendarska godina, ali moe biti i krae ukoliko tuzemni porezni obveznik postane inozemni i obrnuto, kao i u sluaju roenja ili smrti poreznog obveznika.

Poreska stopa na dohodak su progresivne i imaju funkciju da bolje zahvate ekonomsku snagu obveznika i neutraliu regresivna dejstva posrednih poreza i da omogui ravnomjernu raspodjelu poreskog tereta meu poreskim obveznicima. Prednosti koje ima progresivno oporezivanje ogleda se u ostvarivanju socijalno- politikihciljeva oporezivanja, budui da vri znaajnu redistribuciju dohotka i imovine poreskih obveznika.Ovakva vrsta poreskih stopa podstie pojedinca na produktivniji rad, jer veim radom se eli kompezirati umanjen je dohotka plaanjem poreza. Meutim postoje i nek i nedostaci progresivnih poreskih stopa. Prije svega, destimulativno djeluje na privrednu aktivnost poreskih obveznika jer viim stopama nagativno utie na zalaganjena radu, veu produktivnost i slino.

3.2. Oblici dohotkaRazlikujemo vie oblika dohodka i to: 1. 2. 3. 4. 5. dohodak od nesamostalnog rada, dohodak od samostalne djelatnosti, dohodak od imovine i imovinskih prava, dohodak od kapitala i dohodak od osiguranja i drugi dohodak.

8

Komparativni poreski sistemi

4. Znaaj poreza na dohodak4.1. Budetski znaajPorez na dohodak graana predstavlja jedan od bilansno najznaajnih poreskih oblika u razvijenim zemljama. Ipak, njegov bilansi znaaj zavisi od toga kako se finansira socijalno osiguranje: ako se socijalno osiguranje u cjelini ili neki njegovi segmenti finansiraju iz budeta tada je bilansni porez na dohodak obino vei ako se socijalno osiguranje finansira doprinosima, tada je bilansni znaaj poreza na dohodak obino manji zbog toga je ponekad opravdano, pri meunarodnim poreenjima koristiti zbirne podatke o prihodima od poreza na dohodak i doprinosa za socijalno osiguranje

4.2. Ekonomski znaaj

Osim znaaja za budet, porez na dohodak graana utie na: ponudu i tranju za radom tednju ulaganje ljudi u kupovinu kua strukturu portfolija meunarodnu konkurentnost

5. Vrste oporezivanja i obiljeja poreza na dohodak5.1. Sistemi poreza na dohodakPosmatrajui kroz historiju, mogu se uoiti tri razliita pristupa oporezivanja dohotka. Postoje sljedei sistemi poreza na dohodak: 1. ceduralno oporezivanje 2. globalno oporezivanje 3. mjeovito oporezivanje

9

Komparativni poreski sistemi

5.1.1. Ceduralno oporezivanje

Ceduralni sistem polazi od kocepta kojim se svaka vrsta obveznikovih prihoda oporezuje posebnim porezom, ija je stopa proporcionalna. Kae se da su ceduralni porezi objektivni; ne vode rauna o ukupnoj ekonomskoj snazi obveznika, niti linim i porodinim prilikama. Takoer su i analitiki jer pogaaju samo jedan element poreskog dogaaja. Ovaj sistem se koristi u Federaciji Bosne i Hercegovine. Postupak utvrivanja poreske obaveze je relativno jednostavan, to je i njegova najvea prednost. Nedostaci su ti to se ne dotiu linosti obveznika, te slaba dezinflatorna mogunost i nepostojanje automatskog stabilizacionog djelovanja na konjkuturna kretanja.

5.1.2. Globalno oporezivanje

Globalni (sintetiki) sistem je zasnovan na konceptu po kojem sve prihode koje obveznik ostvari, u odreenom periodu, treba oporezovati sveobuhvatnim porezom, ija je stopa progresivna. Kae se da je globalni porez na dohodak subjektivni porez, jer vodi rauna o ukupnoj ekonomskoj snazi obveznika i o njegovim linim prilikama.5.1.3. Mjeovito oporezivanje

Mjeoviti sistem predstavlja kombinaciju koja se zasniva na cedularnom oporezivanju pojedinih prihoda tokom godine, praena komplementarnom progresivnom stopom poreza, koji se po isteku godine primjenjuje na ukupan dohodak (prihod). Naziva se jo i romaskim tipom, jer je dugo primjenjivan u romanskim zemljama (Francuska, panija, Italija, Portugal...), a i danas se primjenjuje u nekim zemljama Latinske Amerike.

5.2. Obiljeja poreza na dohodakPostoji nekoliko obiljeja poreza na dohodak:5

izvor, osnovica i objekt poreza je sam dohodak u svijetu ne postoji jedinstvena definicija dohotka oporezuje se neto dohodak oporezuje se stvarno ostvareni dohodak, a ne pretpostavljeni dohodak oporezuje se neovisno od svrhe i troenja dohotka i neovisno od izvora od kojeg je ostvaren glavni predstavnik subjektivnog poreza postojanje raznih poreznih olakica i osloboenja skup porez za dravu i poreznu administraciju.

5

Poreski sistemi, Popovid D., Beograd, 1999.

10

Komparativni poreski sistemi

Porez na dohodak je direktni porez. Primjenom progresivne stope namee se na oporezovani dohodak pojedinca. Zbog prilagodljivosti ovog poreza postie se pravednija raspodjela dohotka, to ovu vrstu poreza svrstava u vane poreske oblike.

6. Porez na dohodak u Bosni i HercegoviniPorez na dohodak u Bosni i Hercegovini je regulisan entitetskim zakonima o porezu na dohodak. U Republici Srpskoj na snazi je Zakon o porezu na dohodak, kojim su propisane stope od 10% i 15%. U Federaciji BiH usvojen je Zakon o porezu na dohodak sa jedinstvenom stopom od 10%, a primjenjuje se od 1. januara 2009. god. Karakteristike Zakona o porezu na dohodak u FBiH su:

Jedinstvena stopa poreza od 10% Lini odbitak od 300 KM mjeseno (od ukupnog mjesenog neto dohotka se odbija 300 KM a ostatak se oporezuje) Dodatni odbici za svakog izdravanog lana porodice (suprunik, djeca, lanovi ue porodice po prvoj liniji (otac, majka, djed, nena, unuad)) Porez se obraunava i uplauje u trenutku isplate plae (dohotka), a na kraju godine se podnosi poreska prijava. Ukoliko je osoba u toku godine uplatila vie poreza nego to je prikazano u poreskoj prijavi, stjee pravo na povrat.

Porezu ne podlijeu stipendije, penzije, dohotci porodica ehida i poginulih boraca, invalida, socijalnih davanja, pomoi i slino.

Porez se obraunava i uplauje u trenutku ispalte plate (dohotka), a na kraju godine se podnosi poreska prijava. Ukoliko je osoba u toku godine uplatila vie poreza nego to je prikazano u poreskoj prijavi, stjee pravo na povrat. Porezu ne podlijeu stipendije, penzije, dohoci invalida, socijalih davanja, pomoi i slino. Oporezivanje ostalih oblika dohodaka do sada je bilo rijeeno na sljedei nain: Porez na dohodak od imovine i imovinskih prava (svi kantoni, osim TK) Porez na dohodak od autorskih prava, patenata i tehnikih unapreenja (svi kantoni, osim TK) Porez na dohodak od igara na sreu (svi kantoni) i Porez na dohodak od poljoprivredne djelatnosti (svi kantoni osim tuzlanskog i posavskog).

11

Komparativni poreski sistemi

Procentualno uee poreza na dohodak u javnim prihodima FBiH, 2010. godina

Prihodi od indirektnih poreza 41% 39% Porez na dohodak Zaostale uplate poreza Porez na dobit Porezi graana Neporezni prihodi Vanbudetski fondovi 12% 3% 1% 4% 0%

Izvor: Baza podataka Sektora za poreznu politiku i javne prihode, Ministarstvo finansija BiH

Porezna uprava Federacije Bosne i Hercegovine, sumirajui rezlutate, obznanila je kako je u 2010. godini ukupna naplata poreznih i neporeznih javnih prihoda iznosila 3,85 milijardi KM. Na ime direktnih poreza naplaeno je 867,6 miliona KM, a na ime fondovskih prihoda, tj. doprinosa otpada 2,6 milijardi KM. Naplata poreza na dohodak je tokom itave 2010. godine imala tendenciju rasta, a rezultirala je ukupnim iznosom od 235,2 miliona KM.

12

Komparativni poreski sistemi

7. ZAKLJUAKPorez na dohodak je jedan od najznaajnijih poreskih oblika nametnutih pojedincu u suvremenoj dravi. To je elastian i predvidiv porez koji je pogodan za potpomaganje ekonomske i socijalne uloge drave. Porez na dohodak moe biti progresivan, degresivan i proporcionalan, u zavisnosti od propisa dravnog zakonodavstva. Danas je u svijetu popularan progresivni porez na dohodak, tj. progresivna stopa poreza na dohodak. Ovaj program se usvaja kako bi se postigla konvergencija socijalnih klasa, tj. njihovog dohotka, te smanjenje jaza u dohotku. Osnovica poreza na dohodak, u praksi, je izraz kompromisa uvjetovanog razliitim faktorima administrativne, socijalne, politike i pravne prirode, koji se razlikuju od zemlje do zemlje. Porez na dohodak je zbog svoje iznimno znaajne financijske uloge nazvan, ne samo kraljem meu porezima, nego i centralnim suncem poreznog sustava suvremenih drava.6

6

Porezni sustav i porezna politika, Jelid Barbara i Boidar, Zagreb, 1998.

13

Komparativni poreski sistemi

8. LITERATURA1. Porezni sustav i porezna politika, Boidar i Barbara Jelid, Zagreb, 1998. 2. Poreski sistemi, Popovid D., Beograd, 1999. 3. Javne financije, Brmmerhoff D., 7. izdanje, Mate, Zagreb 2000. 4. Odreivanje osobnog i predmetnog obuhvata porezne obaveze pri oporezvanju dohodka i dobiti, Arbutina H., Zbornik Pravnog fakulteta u Zagrebu br. 1-2, Zagreb 1997. 5. Einkommensteuer, Handbuch der Finanzwissenschaft, Angel. N., J.C.B. Mohr (Paul Siebeck), Bd.2, Tubingen 1980. 6. Reforme poreskog sistema, Keetovid Izudin, Sarajevo, 2004. 7. Javne financije, Jurkovid Pero, Zagreb, 2002. 8. Poreski sistem, Rajievid B., Beograd, 1999. 9. www.poslovniportal.ba 10. www.efzg.hr 11. Baza podataka Sektora za poreznu politiku i javne prihode, Ministarstvo finansija BiH, http://www.fmf.gov.ba/ 12. http://bosnarije.wordpress.com/2009/03/12/porez-na-dohodak-u-bosni-i-hercegovini/ 13.Zakon 12 poreza na dohodak u FbiH http://www.fmf.gov.ba/

14