Porez na dodanu vrijednost

  • Published on
    19-Jul-2016

  • View
    70

  • Download
    7

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Karakteristike PDV-aPDV u BiH

Transcript

1

Slobomir P Univerzitet

Fakultet za ekonomiju i menadment

Seminarski rad

Tema: Porez na dodanu vrijednost

Mentor: Kandidat:

Prof.dr. Ljiljana Jovi Irina Ali 141/13

Doboj, mart 2014. Sadraj:

1. Uvod .............................................................................................................1-2

2. Definisanje PDV-a....................................................................................2-3

3. Oblici PDV-a .............................................................................................3-5

4. Metode obrauna PDV-a ............................................................................5-7

5. Naela PDV-a.......................................................................................... 7-9

6. Predmet oporezivanja PDV-om ............................................................9-13

7. Poreski obveznik .......................................................................................13-14

8. Utvrivanje iznosa oporezivanja ...............................................................15-16

9. Poreske stope .........................................................................................17-19

10. Poreska osloboenja ................................................................................20-23

11. PDV u BiH ..............................................................................................23-35

12. Prednosti i nedostaci PDV-a ...................................................................36-37

13. Zakljuak ......................................................................................................38

14. Literatura..............................................................................................40

1. Uvod

Porezi su osnovni instrument finansiranja javnih potreba odnosno pokria dravnih rashoda. Zbog toga danas veina finansijskih teoretiara savremenu dravu naziva ''poreskom dravom'' istiui na taj nain ulogu poreza u njenom funkcionisanju.

U finansijskoj teoriji i praksi prihvaena je podjela poreza na direktne poreze-ije se plaanje zasniva na izvoru prije troenja dohotka i indirektne poreze-koji se plaaju prilikom troenja dohotka. U indirektne poreze ubrajamo i porez na dodanu vrijednost koji e biti predmet naeg razmatranja u daljem radu.

Ve niz godina porez na dodanu vrijedonst (engl. VAT-Value Added Tax, franc. TVA-Taxe sur la Valeur Ajoutee, njem. MWS-Mehrwertsteuer) je najrasprostranjeniji sistem oporezivanja prometa dobara i usluga u svijetu koji se, trenutno i nimalo sluajno, primjenjuje u preko 120 zemalja, koje obuhvataju preko 70% svjetske populacije

PDV je izumio francuski ekonomista Maurice Laure (Moris Lore) 1954. godine. On je bio direktor francuske porezne slube koja je 10. aprila 1954. uvela taxe sur la valeur ajoute (TVA). Ovaj porez je isprva uveden kao optereenje za velike kompanije, ali je vremenom njegovo djelovanje proireno na sve oblasti poslovanja. U Francuskoj je PDV najznaajniji izvor javnog finansiranja i procjenjuje se da donosi oko 45% prihoda.

PDV je neto svefazni porez u prometu dobara i usluga.Svefazni, stoga to se obraunava u svakoj fazi prometa dobara i usluga koje podlijeu oporezivanju (tj. pri svakoj oporezivoj isporuci dobara i usluga koju izvri subjekt koji je registrovan kao obveznik PDV-a, kao i pri svakom uvozu dobara.).Neto, stoga to se, unato injenici da se u svakoj fazi prometa obraunava na punu prodajnu vrijednost, taj porez svodi na oporezivanje samo neto dodane vrijednosti u svakoj pojedinoj fazi reprodukcije i prometa, dovodei u konanici do toga da ukupan porez na maloprodajnu vrijednost dobara i usluga plaa krajnji potroa.

2. Definisanje PDV-a

Porez na dodatu vrednost je opti porez na potronju koji se obraunava i plaa na isporuku dobara i pruanje usluga u svim fazama proizvodnje i prometa dobara i usluga, kao i na uvoz dobara, osim ako zakonom nije drugaije propisano.Porez na dodatu vrednost (PDV) definie se kao porez koji se obraunava i plaa u svim fazama proizvodnog i prometnog ciklusa na nain da se u svakoj fazi oporezuje samo iznos dodate vrijednosti koja se ostvari u toj fazi proizvodno-prometnog ciklusa u kojoj preduzee uestvuje. PDV je u sutini oblik poreza na promet, odnosno on je neto - svefazni porez na potronju. Osnovna razlika

izmeu ova dva poreza ogleda se u tome da se porez na promet obraunava i naplauje samo u jednoj fazi i to u krajnjem prometu, dok se PDV obraunava i plaa u svim fazama samo na dodatu vrijednost u toj fazi. Dodatu vrijednost prema tome ini novostvorena vrijednost ili razlika izmeu nabavne i prodajne cijene u prodajnom ciklusu.

PDV je za razliku od poreza na promet sveobuhvatniji jer se sa njegovim uvoenjem znaajno proiruje poreska baza, predmet oporezivanja i broj poreskih transakcija. Zbog toga je PDV postao najpoplarniji oblik oporezivanja proizvoda i usluga koji plaa u veini zemalja.

U sistemima poreza na promet i PDV, teret poreza vijek snosi krajnji potroa.

PDV je sloen poreski oblik koji u praksi odreduju tri fakora:

1. oblici poreza na dodatu vrijednost;

2. osnovna naela poreza na dodatu vrijednost;

3. metode naplate poreza na dodatu vrijednost.U nastavku rada emo objasniti svaki od ovih fakora.

3.Oblici poreza na dodatu vrijednost Kroz razvoj poreskih sistema razlikovali su se pojedini oblici PDV prema tome kakav je poreski tretman ulaganja u kapitalna dobra, tj. u nabavke osnovnih sredstava za obavljanje djelatnosti, postrojenja i opreme. Iskristalisala su se tri osnovna oblika PDV i to:Proizvodni oblik PDV-a kod poreske osnovice ne iskljuuje vrijednost nabavljenih osnovnih sredstava niti amortizacije. Kod ovog oblika PDV poreski obveznik ima pravo da od iznosa prodaje svojih proizvoda i usluga izvri odbitak prethodnog poreza sarno za vrijednost nabavljenog reprodukcionog materijala i sirovina. Takoe kod ovog oblika PDV ulaganje u osnovna sredstva oporezuje se dva puta, prilikom nabavke jer nema odbitka i drugi put pri prodaji dobara u ijoj proizvodnji uestvuje koritenje osnovnih sredstava.

Proizvodni oblik PDV nije stimulativan za poreske obveznike jer ne podstie ulaganja u kapitalna dobra, kao ni osavremenjavanje proizvodnih i poslovnih procesa pa samim tim ne podstie ni proirivanje postojeih kapaciteta i otvaranje novih radnih mjesta. Ovaj oblik PDV se ne nalazi u praksi savremenih zemalja koje uvode ovaj oblik poreza jer ovakav nain oporezivanja ne podstie makroekonomski razvoj.

2. Dohodovni oblik PDV-a za razllku od prethodnog proizvodnog oblika ima povoljniji tretman za osnovna sredstva, postrojenja i opremu. Pored odbitka prethodnog poreza za repromaterijal i sirovine, koji uestvuju u procesu proizvodnje, ovaj oblik PDV ima i prethodni odbitak za nabavku osnovnih sredstava, postrojenja i opreme ali samo u srazmjernom iznosu u visini godinje amortizacije za nabavljena osnovna sredstva. I ovaj oblik PDV nema stimulativni karakter za poreske obveznike i imaa sline posljedice naprivredni razvoj kao i prethodni oblik PDV-a.4. Potroni oblik PDV-a podrazumijeva da se poreskorn obvezniku za posmatrani poreski period odobrava odbitak prethodnog (prenijetog) poreza po svim ulaznim raunima za dobra koja su nabavljena i usluge koje se koriste za obavljanje djelatnosti. Pravo na umanjenje obraunatog poreza nije uslovljeno time jesu li ta sredstrva koja su nabavljena u isto vrijeme potroena iii prodata, i da li je plaen raun dobavljaima. Iz toga proizilazi da potroni oblik PDV ne optereuje zalihe porezom jer je iz rauna dobavljaa porez iskoriten za odbitak za tekui poreski period.Sve zemlje Evropske unije primenjuju potroni oblik u skladu sa estom direktivom Evropske unIje o PDV-u. Primjenom ovog oblika oporezivanja eliminiu se svi nepovoljni efekti na razvoj koji su izraeni kod proizvodnog i dohodovnog oblika PDV.5. Metode obrauna PDV-a

Nain naplate poreskih pnhoda u sistemu PDV je bitna karakteristika sistema po kojoj se on razlikuje od klasinog sistema poreza na promet. Svaki poreski obveznik u sistemu PDV vri obraun poreske obaveze, pri emu od svoje obaveze nastale za odredeni poreski period odbije prethodni porez u istom periodu iskazan na raunima dobavljaa. Zbog ovakvog obrauna poreskih prihoda u interesu svakog poreskog obveznika je da na raunu dobavljaa PDV bude pravilno iskazan, jer samo se u tom sluaju moe koristiti kao prethodni porez. U sistemu klasinog poreza na promet ovo nije sluaj, jer svaki poreski obveznik vri obraun poreske obaveze, nezavisno od drugih uesnika u prometu. U pogledu izraunavanja dodate vrijednosti kao poreskce osnovice koriste se sledee tri metode:1. Metod oduzimanja,

2. Metod sabiranja i

3. Kreditni metod.

1. Metod oduzimanjaPrimjena ove metode izraunavanja obveze PDV-a preduzee izraunava obvezu PDV-a tako da od vrijednosti prodaje oduzme vrijednost kupovina i na tako dobivenu dodanu vrijednost primijeni stopu PDV-a. Ovom se metodom direktno izraunava porezna osnovica, tj. dodana vrijednost te se zbog toga ova metoda naziva jo i direktna metoda. Metoda oduzimanja il direktna metoda ima nekoliko nedostataka od kojih se izdvajaju sledei: 1. moe se primijeniti sarno u sistemu PDV koji ima jedinstvenu stopu,i

2. drugi nedostatak ogleda u dokumentovanju prethodnog poreza, jer ukoliko se posmatraju nabavke u cjelini u toj vrednosti mogu biti sadrani i rauni koji nemaju iskazan prethodni porez ili rauni koji ne bi mogli biti osnov za umanjenje osnovice za obraun PDV-a.2.Metod sabiranja

Kod ove metode obrauna poreske osnovice kao zbir elemenata koju ine tu

vrijednost uzimaju se zarade, amortizacija, kamate, profit i drugi elementi. Ovaj metod je veoma sloen i nedovoljno pouzdan, jer se za svaki poreski period mora sastavljati bilans i utvrdivati finansijski rezultat, a metod nije mogue primijeniti kod sistema oporezivanja koji ima vie stopa PDV-a.3. Kreditni metod ili indirekti metod naplate poreza

Kod ovog metoda PDV na svim raunima mora biti posebno iskazan, a obaveza plaanja se dobija poto se obraunati porez za osnovicu koju ini iznos

izvrenog prometa obraunat za sva prodata dobra i izvrene usluge, umanjuje za iznos prenijetog poreza po ulaznim raunina za nabavljena dobra i usluge u obraunskom poreskom periodu. PDV koji mora biti iskazan posebno na svim raunima slui kao dokumentovani dokaz za odbitak prethodnog poreza. Poreska obaveza za poreski period prema ovoj metodi je razlika PDV na izlaznim i ulaznim raunima poreskog obveznika. Kreditna metoda naplate PDV ima naloge prednosti u odnosu na prethodne dvije metode, a neke od njih su sledee: 1. ovo je najjednostavnija metoda za primjenu,2. najaurnija u smislu obrauna i naplate, PDV se iskazuje prilikom svake transakcije na raunima, 3. omoguena je najpouzdanrja kontrola za obraun I naplatu poreza i 4. ova metoda jedina omoguuje primenu vie stopa PDV-a.5. Naela PDV-a

Osnovna naela PDV-a povezana su sa pitanjem oporezivanja dobara i usluga koje su predmet meunarodne razmjene, prije svega posmatrano sa stanovita mjesta oporezivanja. Dva osnovna naela su:

1. Naelo porijekla PDV-a podrazumijeva da se on obraunava i plaa na sva dobra i usluge koje su proizvedene i pruene u zemlji porijekla bez obzira da li se ova dobra i usluge troe u zemlji ili se izvoze, dok se sva dobra i usluge koje se uvoze i troc u zemlji ne oporezuju u zemlji.

2. Nadelo odredita PDV je u potpunosti suprotno od naela porijekla. Prema ovom naelu dobra i usluge se oporezuju tamo gdje se troe bez obzira jesu li proizvedeni ili su uvezeni. Ovo naelo se jo naziva i naelo mjesta potronje. Naelo odredita ne pravi razliku izmeu domae i uvezene robe, te ne utie na

konkurentnost. jer su sve robe i usluge izjednaene i imaju ravnopravnost na tritu.Pored osnovnih naela u sistemu PDV postoje i sledea pravila:

1. U vrijednost nabavljenih dobara i usluga ne uranava se PDV. Ovo pravilo vai bez obzira kada je plaena faktura dobavljaa, jer se PDV izraen na fakturi dobavljaa moe odmah koristiti kao prethodni porez i saldirati se od nastale poreske obaveze koja je izra-ena na izlaznim fakturama za prodata dobra i izvrene usluge. Iz ovog pravila se moe vidjeti da jc PDV finansijski izdatak za kupca koji povecava dug prema dobavljau, ali zbog priznavanja prethodnog poreza i umanjenja obaveze za PDV ovaj porez je neutralan u pogledu trokova nabavke dobara i usluga, kao i trokova poslovanja.2. Oporezuje se samo dodata vrijednost. Ukoliko je prodajna vrijednost vea od nabavne vrijednosti bez PDV, javlja se obaveza plaanja ovog poreza samo na razliku izmeu ove dvije vrijednosti. Ako bi se u nekoj transakciji i pojavilo da je prodajna vrijednost manja od nabavne vrijednosti, onda nema dodatne vrijednosti I poreski obveznik u tom sluaju ima pravo na povrata poreza ili poreski kredit.3. Izvoz dobara se ne oporezuje, a uvoz dobara je oporeziv. Zbog stimulacije izvoza, PDV se ne plaa na dobra i usluge koji se izvoze. Prilikorn uvoza dobara i usluga PDV je iskazan na carinskoj deklaraciji i mora se odmah platiti, ali ima tretman prethodnog poreza kao i porez iskazan na fakturama domaih dobavljaa. Sistem PDV jednako se primjenjuje i kod usluga. U fakturama dobavljaa za izvrene usluge iskazani PDV se tretira kao prethodni porez i predstavlja odbitnu stavku. Sistem PDV obavezuje domae poreske obveznike koji koriste usluge stranih subjekata na teritoriji zemlje da obradunaju i plate PDV. Za izvrene usluge domaih lica u inostranstvu, plaeni PDV u drugoj zemlji ne moe se iskoristiti kao prethodni porez.6. Predmet oporezivanja PDV-om

Predmet oporezivanja prema Direktivi 2006/112/EZ su:

1. promet proizvoda uz naknadu na teritoriji lanice od strane poreskog obveznika,

2. nabavka unutar Unije proizvoda sa naknadom,

3. promet usluga,

4. uvoz proizvoda.

Direktivom su izuzeti od oporezivanja sljedee stavke:

1. Promet proizvoda unutar unije od strane poreskog obveznika ili pravnog lica koje nije poreski obveznik, kaga je nabavka tih proizvoda unutar zemalja lanica Unije osloboena oporezivanja u vezi sa meunarodnim transportom ili transakcijama koje se smatraju izvozom.

2. Promet proizvoda unutar EU, koji nisu polovni proizvodi, umjetnika djela, antikviteti niti kolekcije, sredstva transporta ili akcizni proizvodi od strane poreskom obveznika u svrhu obavljanje poljoprivredne djelatnosti, umarstva i ribolova koja je predmet zajednikog postupka po proporcijalnoj osnovi za poljoprivrednike ili promet od strane poreskog obveznika koji samo vri promet proizvoda i usluga te nema pravo na poreski dobitak. Za primjenu ovog pravila moraju biti ispunjeni sljedei uslovi:

U toku tekue kalendarske godine, ukupna vrijednost sticanja robe unutar Zajednice ne premauje prag koji utvruju drave lanice ali koji ne moe biti manji od 10000 EUR ili od ekvivalentnog iznosa u nacionalnoj valuti;

Tokom...

Recommended

View more >