RAZVOJ I FAKTORI LOKACIJE PODRAVKE I NJEZIN UTJECAJ NA RAZVOJ KOPRIVNICE

  • Published on
    02-Aug-2015

  • View
    156

  • Download
    3

Embed Size (px)

Transcript

Sveuilite u Zagrebu Prirodoslovno-matematiki fakultet Geografski odsjek

Marko Stanec

RAZVOJ I FAKTORI LOKACIJE PODRAVKE I NJEZIN UTJECAJ NA RAZVOJ KOPRIVNICESeminarski rad

Mentor: Jelena Lonar, prof.

Zagreb, listopad, 2010.

Sadraj

Str.

1. 2. 3. 4. 5.

Uvod .......................................................................................................................................... 3 Metodologija, objekt i cilj istraivanja ..................................................................................... 4 Pregled dosadanjih istraivanja ............................................................................................... 4 Povijesni razvoj Podravke ......................................................................................................... 5 Faktori lokacije i osnovni uvjeti razvoja Podravke ................................................................... 7 5.1. Stanovnitvo kao faktor lokacije i uvjet razvoja Podravke..................................................7 5.2. Poljoprivreda kao faktor lokacije i uvjet razvoja Podravke...................................................8 5.3. Trite kao faktor razvoja Podravke....................................................................................10 5.4. Vanost prirodnih bogatstava za razvoj Podravke...............................................................12 5.5. Geoprometni poloaj kao faktor razvoja Podravke.............................................................13 5.6. Mikrolokacija industrije kao faktor razvoja Podravke........................................................14

6. 7. 8.

Utjecaj Podravke na razvoj grada Koprivnice ........................................................................ 16 Suvremena Problematika Lokacije; plan izgradnje TE Koprivniki Ivanec ......................... 19 Zakljuak ................................................................................................................................. 21

2

1. UvodSve do 2. svjetskog rata veina je stanovnika sredinje Podravine bila orijentirana na poljoprivrednu proizvodnju pa je bila tipino izvorite jeftine radne snage i poljoprivrednih proizvoda. Ulaskom hrvatske industrije u 4.etapu razvoja, odnosno poslijeratnu fazu kada je industrijalizacija bila u punom zamahu, lokacija Koprivnice u sredinjoj Podravini, na sjecitu povoljnih prometnih pravaca uz povoljne prirodne faktore, bila je odlina za razvoj industrije. Bogatstvo agrarnih podruja u okolici Koprivnice (kao i u ostatku Podravine) pridonijelo je razvoju prehrambene industrije kao okosnice razvoja Koprivnice, te je u sljedeim desetljeima grad polako postajao industrijsko sredite, a zahvaljujui ve povoljnom geoprometnom poloaju razvijao se i kao regionalno sredite. Kao tipini primjer ubrzane transformacije jednog prostora zahvaljujui povoljnim lokacijskim faktorima i procesima industrijalizacije koji su uslijedili, Koprivnica je kao grad zanimljiv za geografska istraivanja zbog prouavanja prostornog razvitka industrije, njenog utjecaja na razvoj grada i okolice, te faktore koji su uvjetovali takav razvoj, a suvremena lokacijska problematika samo je jo jedan od razloga zbog kojih je ova tema zanimljiva za istraivanje.

3

2. Metodologija, objekt i cilj istraivanjaU ovom seminarskom radu je dan kratak pregled razvitka Podravkinog industrijskog kompleksa u Koprivnici, faktora koji su utjecali na lokaciju industrije i uvjetovali razvoj prehrambene industrije upravo na tom prostoru i utjecaja Podravke na razvoj grada Koprivnice. U radu se na temelju obrade demografskih i gospodarskih podataka te prouavanju postojee literature o industriji u koprivnikom kraju analiziraju uvjeti zbog kojih je dolo do razvitka prehrambene industrije i faktori koji su utjecali na lokaciju Podravke unutar naselja Koprivnica. Tijekom analize najvie su koriteni podatci Dravnog zavoda za statistiku, gospodarskog urbanistikog plana grada Koprivnice i prostornog plana Koprivniko-krievake upanije. Rezultati se temelje i na kritikoj obradi dosadanjih istraivanja, a izraeni su i grafiki prilozi kojima je utjecaj Podravke na razvoj Koprivnice dodatno objanjen. Cilj ovog istraivanja je analizom dostupnih podataka o zadanoj temi objasniti uzronoposljedine veze izmeu razvoja prehrambene industrije u Koprivnici i temeljnih karakteristika prostora.

3. Pregled dosadanjih istraivanjaNajvei doprinos istraivanju prostora cijele Podravine dao je istaknuti geograf Dragutin Feletar. Izmeu ostalog on je istraivao znaajke gospodarstva Koprivnice i faktore koji su utjecali na razvoj sekundarnih djelatnosti u Koprivnici. Napisao je brojne istraivake radove vezane uz industriju koprivnikog kraja, a tema doktorske disertacije bila mu je industrija Podravine. Osim njega Mladen Matica istraivao je utjecaj prometnog poloaja na suvremeni razvoj Koprivnice, a u okviru asopisa Podravina izalo je mnogo lanaka koji govore o prostoru Koprivnice i industrijskoj slici koja karakterizira cijelu Podravinu. Takoer, u procesu izrade prostornih planova Koprivniko-krievake upanije napravljene su brojne studije o gospodarskoj slici Koprivnice, dok je generalni urbanistiki plan grada Koprivnice nezaobilazna literatura pri izradi strunih istraivakih radova o Koprivnici.

4

4. Povijesni razvoj PodravkeZa razumijevanje znaenja Podravke za razvoj Koprivnice i faktore lokacije koji su uvjetovali nastanak i ubrzan razvitak prehrambene industrije na ovom podruju potrebno je ukratko navesti neke povijesne injenice razvitka same industrije. Iako poetci industrijalizacije na podruju Koprivnice seu do kraja 19., odnosno poetka 20.stoljea gospodarski impuls temeljen uglavnom na prehrambenoj industriji zabiljeen je tek 1960-ih godina. Godine 1934. braa Marijan i Matija Wolf osnovala su radionicu za preradu voa koja se, u skladu sa socijalistikim nazorima, nacionalizira 1947. godine i dobija ime Podravka (http://www.podravka.hr). Poslijeratni razvoj bio je dinamian, no do 1950-ih godina Podravka je zapravo bila vrlo malo poduzee. Tih su godina na trite plasirani brojni novi proizvodi kao to su kandirano voe, marmelade, senf, mesne konzerve i razne juhe koji su omoguili tvrtki da se polako razvija i prodaje svoje proizvode diljem tadanje SFR Jugoslavije. Krajem 1950-ih zbila se prekretnica u razvoju Podravke, a kako se kasnije pokazalo, i prekretnica u razvoju grada Koprivnice koji se razvio upravo zahvaljujui industriji. Naime, 1959. godine na trite je lansiran Podravkin najuspjeniji proizvod Vegeta (mjeavina zaina koju su godinu dana ranije napravili Podravkini istraivai, pod vodstvom Zlate Bartl). Uslijedio je ubrzan razvoj Podravke, koji su pratili uspjesi na meunarodnom tritu; 1967. godine Vegeta se poela izvoziti u Maarsku i Rusiju. Tri godine kasnije Podravka je poela i s proizvodnjom djeje hrane, a jedan od prvih prehrambenih proizvoda za djecu je bio okolino, koji je i do danas ostao jedan od vanijih Podravkinih proizvoda. Sljedeih su se godina poeli iriti industrijski kompleksi Podravke. U sastav industrije ula je punionica mineralne vode u Lipiku, a 1972. godine

osnovala se tvrtka Belupo, koja je proizvodila lijekove. Sve do 1973. Podravkini industrijski kompleksi u Koprivnici bili su smjeteni uglavnom unutar samog naselja, a te se godine izgradila mesna industrija Danica unutar istoimene industrijske zone (Slika 1.), 1 km sjeverno od naselja. Poetkom 1990-ih Podravka se, u skladu s politikim promjenama, privatizirala te je nastavljen njen razvoj. U novo tisuljee Podravka ulazi s otvorenjem nove tvornice Vegete u Koprivnici (Slika 1.) i irenjem industrijskih kompleksa u Poljskoj. Uz ve postojeu mineralnu vodu Studenac poinje se proizvoditi i izvorska voda Studena, a preuzeta je i tvrtka Ital-Ice koja proizvodi sladoled i smrznutu hranu. U sljedeim je godinama Podravka preuzela jo nekoliko prehrambenih tvrtki, meu kojima i eki Lagris i zadarsku Adriu, a u suradnji s Ekonomskim 5

fakultetom u Zagrebu, 2003. godine osniva menadersku akademiju. Posljednjih deset godina obiljeila su brojna meunarodna priznanja za Podravkine proizvode meu kojima su nagrade Superbrand u Poljskoj i Rusiji. Podravka je 2006. postala prva hrvatska lanica Svjetskog poslovnog foruma (IBLF), a godinu dana kasnije kupila je i poljske brandove Warzywko i Perfekta, te hrvatski brand Lero. Danas je Podravka jedna od najveih prehrambenih kompanija u ovom dijelu Europe. Osim u Hrvatskoj proizvodni objekti Podravke nalaze se u Poljskoj i ekoj, podrunice u preko 17 zemalja, a Vegeta - najjaa hrvatska robna marka u inozemstvu, prodaje se u vie od 40 zemalja svijeta (http://www.podravka.hr).

Slika 1. Industrijska zona Danica na rubu KoprivniceIzvor: http://www.liderpress.hr/

Kao dodatak, vano je naglasiti i najnovije priznanje koje je Podravka dobila 15.10. 2010., kada joj je uruen certifikat Best Buy Award (prvi u Hrvatskoj) , ime je postala najbolja hrvatska kompanija po omjeru cijene i kvalitete svojih proizvoda

(http://www.poslovni.hr/vijesti/podravka-prvi-laureat-best-buy-award-nagrade-160801.aspx).

6

5. Faktori lokacije i osnovni uvjeti razvoja PodravkePlaniranje lokacije svake industrije, pa tako i Podravke, vano je za razvoj i opstanak poslovnih aktivnosti, te utjecaja na pripadajue urbano podruje i prirodnu sredinu. Koprivniki kraj moe posluiti kao tipini primjer podruja gdje su procesi deruralizacije i industrijalizacije nakon 2. svjetskog rata bili glavni faktor transformacije prostora. Grad je s razvitkom industrije biljeio ubrzan porast broja stanovnika koji su doseljavali iz okolnih ruralnih podruja, a prehrambena industrija s vremenom je postala vodea industrijska grana u regiji. Na osnovi analize raspoloivih podataka, kao i na iskustvu analitiara i kreatora razvoja Podravine, osnovni uvjeti za razvoj industrije u opini Koprivnica (ali i u cijeloj Podravini) su: demografska