Sadrzaj i Oblici Nasilja Nad Djecom

  • Published on
    30-Nov-2015

  • View
    23

  • Download
    5

Embed Size (px)

Transcript

SADRAJ I OBLICI NASILJA NAD DJECOM

SEMINARSKI RADTema: SADRAJ I OBLICI NASILJA NAD DJECOM

www.BesplatniSeminarskiRadovi.com

SADRAJ

1. UVOD3

2. SADRAJ I OBLICI NASILJA NAD DJECOM.4 FIZIKO ZLOSTAVLJANJE..5 PSIHIKO/EMOCIONALNO ZLOSTAVLJANJE6 SEKSUALNO ZLOSTAVLJANJE.7 EKONOMSKO ZLOSTAVLJANJE.9 ZANEMARIVANJE (ZAPUTANJE DJECE)................9

3. ZAKLUAK.10

4. LITERATURA11

Uvod

Zlostavljanje i zanemarivanje djece je naalost veoma rairen problem koji proima temelje vrijedonosnog sistema savremenog drutva, pri emu nezaobilaznu ulogu imaju ne samo etiki i moralni, nego i kulturni i socioekonomski inioci.Uprkos brojnim naporima raznih humaniternih organizacija irom svijeta, kako u razvijenim, tako i u nerazvijenim zemljama koje rade na suzbijanju zlostavljanja i zanemarivanja djece, mediji sve ese izvjetavaju o sve ekstremnijim i sve bizarnijim sluajevima u kome djeca postaju rtve roditelja, rodbine, prijatelja ili neznanaca.

Nasilje nad djecom je prisutno u svim sredinam. U javnosti se esto iznose slucajevi nasilja nad djecom, ali je poznato da je tek mali dio djece prepoznat i obuhvaen odgovarajuim tretmanom.Nasilje nad djecom je vrlo osjetljivo podruije. Kad govorimo o tome uvjek se naemo u procjepu izmeu potovanja porodinog integriteta I privatnosti, sa jedne strane, i potreba da se djete zatiti, sa druge strane.Iako broj prijavljenih slucajeva u zadnjih deset godina raste, zahvaljujui mnogim organizacijama i kampanjama, i kod nas i u svijetu, koje pozivaju djecu da se jave u sluaju bilo kakvog zlostavljanja, poznato je da mnoga zlostavljana djeca nikad nisu identificirana.O nasilju nad djecom ozbiljnij I temeljitije se poelo baviti tek ezdeseetih godina prolog vijeka. Poetne defenicije nasilja su se odnosile na vidljive simptome. Kempe (1962.god) spominje sindrom pretuenog djeteta.

SADRAJ I OBLICI NASILJA NAD DJECOM

Nasilje se moe odrediti kao upotreba sile da bi se neko povrjedio; upotreba fizike sile sa ciljem utjecanja i iznuivanja odreenog ponaanja;napad na osobu, koji se sastoji u fizikom nanoenju udaraca i povreda, emocionalnom i psihikom povrjeivanju; nezakonito korienje sile i fizike snage; ilegalna, protivpravna i nepravna upotreba sile; primjena razliitih oblika prinude; oblik sile i agresije koji se koristi uz protilvljenje i otpor onih nad kojima se ona provodi. Nasilje se najee dovodi u vezu sa protivljenjem i otporom rtve, mada se taj otpor i protivljenje ne moraju neposredno izraziti s obzirom na postojanje straha rtve.(Braco Kovaevi, Nasilje i djeca)Upravo zbog toga mnoga djeca nikad ne progovore o pretrpljenom zlostavljanju, zbog straha da bi im se moglo desiti neto jo gore od toga.Djeca mogu biti rtve kako porodinog nasilja, odnosno nasilja u porodici, tako i izvan porodinog nasilja, odnosno zlostavljanja i nasilja koje se deava izvan i mimo porodice i kue: na ulici, u parkovima, u koli i oko kole, u raznim drutvenim institucijama.Jedna od zajednikih karakteristika napadaa, bez obzira na to o kojem se obliku zlostavljanja radi, jeste da su i sami bili rtve nasilja. To se primjeuje i kod odraslih, ali i kod djece napadaa. S obzirom na sloenost problema nasilja i zlostavljanja, u njegovom rjeavanju potrebna je saradnja strunjaka razliitih profila.Danas postoji nekoliko obilka nasilja nad djecom, i ona mogu biti:1. Fiziko zlostavljanje,2. Psihiko/emocionalno zlostavljanje,3. Seksualno zlostavljanje 4. Ekonomsko zlostavljanje5. Zanemarivanje (zaputanje djece)

1. Fiziko zlostavljanje

Fiziko zlostavljanje ukljuuje aktivnosti prema osobi mlaoj od 18 godina, a koje rezultirajurizikom za ozbiljno povrjeivanje, smrt ili teke fizike posljedice izazvane od osoba koje suodgovorne za zatitu djeteta mlaeg od 18 godina.Djetetu se namjerno nanose povrede. Fiziko zlostavljanje ukljuuje: udaranje, treenje, stezanje, grienje, nanoenje opekotina, pokuaj davljenja, premlaivanje, upanje kose. Nasilno hranjenje, grubo presvlaenje s djetetom u dojenakoj dobi takoe se smatra fizikim nasiljem. Fiziko nasilje moze prouzrokovati modrice, opekotine, fracture, povrede mozga i unutranje povrede. Ponekad su posljedice fizikog zlostavljanja i smrt. Sredstva kojima se nanose fizike povrjede su:aka , ruka , lakat, noga, no, drvenei kolac, letva, stol, boca, eljezne posude. Ako se djeci daju tetni lijekovi, droga ili alkohol, to se takoe smatra fizikim nasiljem.Prosjena dob fiziki zlostavljane djece je sedam godina i etri mjeseca. Fiziko nasilje nad djetetom moe poeti i u prenatalnom period (Condon,1986): fiziki napad kao odgovor na pokrete festusa zanemarivanje i nezatiivanje fetusa od alkohola, droge i drugih tetnih uticaja namjerno izazivanje pobaaja.Napadai su najee i sami bili rtve nasilja. est sluaj su oblici fizikog nasilja koji se deavaju u kui, koli ili na nekom drugom mjestu, a koji nemaju sudski epilog i ne zavre na sudu jer postoje sredine koje toleriu ovu pojavu i smatraju je kao prihvatljivu vaspitnu kaznu u odgoju djeteta.Znakovi fizikog zlostavljanjaU poreenju s ostalim oblicima zlostavljanja, ove znakove najlake je uoiti i prepoznati. To su: este povrede (modrice, masnice, opekotine, ogrebotine, lomovi) oteano kretanje, bolni pokreti tipino ponaanje: sklonost samoranjavanju, povlaenje ili agresija, bjeanje od kue, izbjegavanje povratka kui, izbjegavanje fizikog kontakta.2. Psihiko/emocionalno zlostavljanje

Psihiko/emocionalno nasilje je posebno osjetljiv oblik zlostavljanja koji je u pravilukombinovan sa ostalim oblicima nasilja.Emocionalno zlostavljanje u najirem smislu prema D. Kocijan Hercigonja obuhvatadestruktivno ponaanje odraslih prema djetetu, to ukljuuje prisutnost neprijateljskog ponaanja i odsustvo pozitivnih pristupa.Ako dijete ne dobiva panju i ljubav ili mu se neprestano prijeti i ruga, omalovaava,ono je emocionalno zlostavljano.Roditelji koji uope ne pokazuju ljubav i privrenost, ve stalno viu, prijete ikritikuju dijete te ono gubi povjerenje u sebe i postaje nervozno i povueno,emocionalno zlostavljaju svoje dijete.Emocionalno zlostavljanje je oblik nasilja koji ostavlja najvie traga na rtvi nasilja. Ako je dugotrajnije, ono je destruktivnije od tjelesnog nasilja. Emocionalno zlostavljanje kod rtve stvara konfuziju i dijete esto ne prepoznaje to mu se dogaa, ime je nasilnik zlostavlja, a osjea da se mijenja njegovo psihiko, a esto i opte zdravstveno stanje. (Andri-Ruii, 1999. str.108). Psihiko maltretirano dijete je potiteno, ima slabu socijalnu komunikaciju, nezainteresovano za igru, esto je povueno ili agresivno, a ponekad pokazuje lano dobro raspoloenje.(Braco Kovaevi,2005,Nasilje I djeca,str.55)Znakovi emocionalnog zlostavljanja:- nedostatak povjerenja u sebe i druge, povlaenje ili agresija;- nervozni postupci;- nepovjerenje u druge;- poremeaji spavanja (mogue none more i sl.):- poremeaji uzimanja hrane (pretjerano jedenje ili odbijanje hrane);- tikovi;- bjeanje od kue;- pokuaji samoubojstva.3. Seksualno zlostavljanje

Ako odrasla osoba prisiljava dijete da sudjeluje u bilo kojem obliku seksualneaktivnosti, to je seksualno zlostavljanje. To moe biti: ljubljenje, dodirivanjegenitalija ili grudi, snoaj, oralni seks ili gledanje i pokazivanje pornografskihasopisa i filmova ili nekog drugog pornografskog materijala.Seksualno zlostavljanje moe imati izrazito tetne i dugotrajne posljedice. Seksualno zlostavljana djeca mogu sama postati napadai ili ulaziti u line odnose u kojima preovladava nasilje ili zlostavljanje.

Definicija seksualnog zlostavljanja:Seksualno zlostavljanje djece predstavlja vid ekslotacije djeteta mlaeg od esnaest godina radi seksualnog zadovoljenja i uivanja odrasle osobe i obuhvata: pokazivanje inae pokrivenih djelova tijela i voajerizam,milovanje, ljubljenje, masturbaciju, pokazivanje fotografija sa pornografskim sadrajem,snimanje pornografskih fotografija, pokuaj da se obavi seksualni odnos, bilo kakavvaginalni, analni ili oralni kontakt, silovanje, incest i djeiju prostituciju (definicija navedena upisanom materijalu Incest trauma centra iz Beograda). Jedna druga definicija (dr. Dubravka Buljan Flander) navodi: Seksualno zlostavljanje djece je bilo koja vrsta seksualnog kontakta izmeudjeteta i odraslog. Moe imati formu djeije pornografije, pipanja, masturbacije, izlaganjadjeteta pornografskim sadrajima, vaginalnog, oralnog ili analnog kontakta, odnosno seksualnog odnosa.Najei oblici seksualnog zlostavljanja djeteta su: pedofilija I incest.Pedofilija se odreuje kao seksualna naklonost prema djeci istog ili razliitog pola. Pedofili su uglavnom mukarci. Poinitelj nasilja je obino poznat rtvi.

Incest je seksualni poremeaj u kojemu osoba seksualno zadovoljenje doivljava u odnosu s osobama s kojima je u krvnom srodstvu. Najei oblik incestne veze je brat-sestra, dok nije rijedak sluaj i otac-ki, ili majka - sin (Davison i Neale, 1999). Seksualno zlostavljanje ima uistinu vrlo teke i dugotrajne posljedice za rtvu zlostavljanja. Ovaj oblik zlostavljanja rtva najee preuuje zbog osjeaja stida, a to onda rezultira kasnim otkrivanjem i teim oporavkom od tako strane traume. Osnovni razlog zbog kojeg rtve ute o ovom nasilju je, to su najei poinitelji seksualnog zlostavljanja (oko 80%) djeci poznate, bliske i drage osobe (roditelji, roaci, skrbnici, odgojitelji, itd.). Znakovi seksualnog zlostavljanjaEinbender i Friedrich (1989) navode znakove seksualnog zlostavljanja u djevojicaod 6 do 14 godina:- problematino ponaanje: pojaane seksualne preokupacije, preranaseksualna zrelost, naglaena seksualnost, sklonost seksualnim igrama;- smanjene kognitivne sposobnosti i kolsko postignue;- slabo socijalno prilagoavanje;- depresivni i suicidalni simptomi;- impulsivne reakcije;- nezadovoljavajui odnosi u porodici (pojavljuju se i kao uzrok i kao posljedicaseksualnog zlostavljanja).

4. Ekonomsko zlostavljanjeEkonomsko zlostavljanjese odnosi na izlaganje djece poslovima koji oteavaju njihov prirodni rast i razvoj i zbog kojih ne mogu ostvarivati svoja osnovna prava na obrazovanje, igru, i sl. Postoje tri osnovna vida ekonomskog eksploatiranja koja u sebi sadre sve pojedinane naine ekonomskog zlostavljanja (International Labour Organization,1998):-Svi oblici ropstva i zlostavljanja slinih ropstvu kao to su prodaja i trgovina djece, prisilni rad, zajmeno ropstvo ili kmetstvo.-Koritenje, izlaganje i ponuda djece u ilegalnim radnjama, kao to je prostitucija, pornografska produkcija i pornografske predstave.-Bilo koji oblik posla ili aktivnosti koji u sebi sadrava okolnosti u kojima je dijete zanemareno i preoptereeno, i gdje je narueno njegovo zdravlje, sigurnost i moralnost.5. Zanemarivanje (zaputanje) djeceKada roditelji ne zadovoljavaju osnovne djeje potrebe, kao to je primjerena ishrana, odgovarajua odjea, toplina i medicinska njega, oni zanemaruju svoje dijete. Ostavljanje djece koja su premala da se brinu sama za sebe takoe je zanemarivanje.

Znakovi zanemarivanja:- bijedan izgled (zaputena i neodgovarajua odjea, prljava kosa, nokti i sl.):- dijete napreduje slabije od svojih vrnjaka;- izgladnjelost;- agresivno ponaanje;- problemi s uzimanjem hrane;- povlaenje;- pospanost;- dugotrajni problemi sa zdravljem;- tekoe u koliZAKLJUAKSvi oblici nasilja nad djecom, kojih poesto nismo svjesni i iju teinu ne doivljavamo, u mjeri i na nain, kakav po svome znaaju zasluuju, ostavljaju neizbrisive tragove u ivotu svakog djeteta, koji ga poesto i cijeli ivot prate. Ono to je zajedniko svim oblicimato je "tradicija" zlostavljanja koja se prenosi s generacije na generaciju, s roditeljana dijete, s poinitelja na rtvu zlostavljanja.

Veina onih koji danas zlostavljaju i sama je bila zlostavljana u djetinjstvu.Danas nezatieno dijete sutra je napada.Zato, ako se pojavi nasilja nad djecom posveti odgovarajua panja i pokua sesmanjiti danas, to je ujedno i preventivno djelovanje za budunost.Mogunosti su za prevenciju zlostavljanja razliite: od edukacije roditelja do psihijatrijskih tretmana.Iako se javnost esto upozorava na razliite sluajeve nasilja nad djecom, to je problem koji u praksi jo uvjek rjeava mali broj strunjaka i kome se ne posveuje dovoljno panje.

LITERATURA:1. Braco Kovaevi, Nasilje I djeca, Pravni fakultet, Banja luka, 2005.god.2. Braco Kovaevi, Socijalna patologija, Narodna I univerzitetska biblioteka Republike srpske, Banja Luka, 2009.god.3. Inicijalni izvjetaj o nasilju nad djecom u Bosni i Hercegovini,2006.god.4. Internet: www.svjetlorijeci.ba www.kontra-pukt.info www.bhdani.com

www.BesplatniSeminarskiRadovi.com

12