Tài Liệu Thi Triết học - Ptit

  • Published on
    15-Jul-2015

  • View
    190

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

<p>PHN M U I. TNH CP THIT CA TI: L lun, hnh thi kinh t - x hi l l lun c bn ca ch ngha duy vt lch s do C. Mc xy dng ln. N c v tr quan trng trong trit hc Mc. L lun c tha nhn L lun khoa hc v l phng php lun c bn trong vic nghin cu lnh vc x hi. Nh c l lun hnh thi kinh t - x hi, ln u tin trong lch s loi ngi, Mc ch r ngun gc, ng lc bn trong, ni ti ca s pht trin x hi, ch r c bn cht ca tng ch x hi. L lun gip chng ta nghin cu mt cch ng n v khoa hc s vn hnh ca x hi trong giai on pht trin nht nh cng nh tin trnh vn ng lch s ni chung ca x hi loi ngi Song, ngy nay. ng trc s sp ca cc nc x hi ch ngha ng u, l lun ang c ph phn t nhiu pha. S ph phn khng phi t pha k th ca ch ngha Mc m cn c mt s ngi tng i theo ch ngha Mc. H cho rng l lun, hnh thi kinh t - x hi ca ch ngha Mc li thi trong thi i ngy nay. Phi thay th n bng mt l lun khc, chng hn nh l lun v cc nn vn minh. Chnh v vy lm r thc cht l lun hnh thi kinh t - x hi, gi tr khoa hc v tnh thi i ca n ang l mt i hi cp thit . V thc tin, Vit Nam ang tin hnh cng cuc xy dng t nc theo nh hng x hi ch ngha. Cng cuc ang t ra hng lot vn i hi cc nh khoa hc trn cc lnh vc khc nhau phi tp chung nghin cu gii quyt. Trn c s lm r gi tr khoa hc ca l lun hnh thi kinh t - x hi , vic vn dng l lun vo iu kin Vit Nam; vch ra nhng mi lin h hp quy lut v ra cc gii php nhm m bo thc hin thng li cng cuc xy dng t nc Vit Nam thnh mt nc giu, mnh, x hi cng bng vn minh cng l mt nhim v thc tin ang t ra. Chnh v nhng l do trn vic nghin cu ti: Vn dng l lun hnh thi kinh t - x hi chng minh tnh tt yu ca s la chn v kin nh con ng x hi ch ngha ca Vit Nam" II. MC CH V NHIM V NGHIN CU. a. Mc ch: Gp phn tm hiu gi tr khoa hc ca l lun, hnh thi kinh t - x hi v vic vn dng n vo iu kin nc ta hin nay. b. Nhim v: nu r thc cht ca l lun hnh thi kinh t - x hi v chng minh l lun vn gi nguyn gi tr. Vn dng l lun hnh thi kinh t - x hi, chng minh cng cuc xy dng t nc theo nh hng x hi ch ngha Vit Nam l mt tt yu khch quan. Phn tch thc tin xy dng t nc trong thi gian qua v qua cc gii php a cng cuc xy dng t nc n thnh cng. III. PHM VI NGHIN CU: 1</p> <p>Chng minh gi tr khoa hc v tnh thi ica l lun hnh thi kinh t - x hi.</p> <p>2</p> <p>PHN NI DUNG CHNG I : NI DUNG CA L LUN HNH THI KINH T - X HI 1 -QUAN NIM DUY VT V LCH S V HC THUYT HNH THI KINH T - X HI. Trc khi c ch ngha Mc, ch ngha duy tm gi v tr thng tr trong vic gii thch lch s. Khng nhng cc nh trit hc duy tm m ngay c nhng nh t tng tin tin trc Mc cng ng trn lp trng duy tm gii thch cc hin tng lch s x hi. Ngi ta xut pht t mt s tht l trong gii t nhin, th lc lng t nhin hot ng t ng, khng c thc; cn trong x hi, nhn t hot ng l con ngi c l tnh, c thc v tr. Cn c vo s tht y ngi ta i n kt lun sai lm rng: Trong gii t nhin, th tnh quy lut, tnh tt nhin thng tr. S thay i ca ngy m, s thay i ca bn ma, s bin ha ca kh hu v nhng hin tng khng ph thuc vo v ch v thc ca ngi ta, cn nhng s kin lch s th do hot ng t gic v ch ca ngi ta, trc ht l ca nhng nhn vt lch s, nhng lnh t, anh hng quyt nh ; ch ca ngi ta c th thay i tin trnh lch s. Chnh v vy, ng l phi ly s pht trin ca cc iu kin vt cht ca x hi gii thch lch s, ng lc lch s, bn cht ca con ngi; gii thch t nhin x hi, qun im chnh tr, ch chnh tr... ngi ta li i t thc con ngi, t nhng t tng l lun v chnh tr, v trit hc, php lut... gii thch ton b lch s x hi. Nguyn nhn gii thch ca s duy tm v lch s chnh l ch cc nh trit hc trc kia coi thc x hi ra v quyt dnh tn ti x hi. Quan im ny c nhng thiu st cn bn nh sau: Khng vch ra c bn cht ca cc hin tng x hi, nguyn nhn vt cht ca nhng hin tng y. Khng tm ra nhng quy lut ph bin chi phi s vn ng v pht trin ca x hi. Khng thy vai tr quyt nh ca qun chng nhn dn trong lch s. Khc vi cc nh trit hc trc y, khi nghin cu x hi, C.Mc ly con ngi lm xut pht im cho hc thuyt ca mnh. Con ngi m Mc nghin cu khng phi con ngi tru tng, con ngi bit lp, c nh m l con ngi hin thc ang sng v hot ng, trc ht l hot ng sn xut, ti sn xut ra i sng hin thc ca mnh. l con ngi c th, con ngi ca t nhin v x hi. Bt u t vic nghin cu con ngi trong i sng x hi, ng nhn thy ... con ngi cn phi n, ung, v mc, trc khi c th lo n vic lm chnh tr, khoa hc, ngh thut, tn gio... (2)</p> <p>3</p> <p>Mun vy con ngi phi sn xut ra ca ci vt cht tho mn nhu cu ca chnh mnh. Sn xut vt cht l mt iu kin c bn ca mi x hi, l hnh ng lch s m hin nay cng nh hng trm nm trc y ngi ta vn phi tin hnh tng ngy, tng gi ct duy tr cuc sng ca con ngi. Tuy nhin sn xut ca ci vt cht ch l yu t nn tng ca hot ng sn xut ca con ngi. tn ti v pht trin con ngi khng ngng hot ng sn xut, ti sn xut ra: bn cht con ngi, cc quan h x hi v nng lc tinh thn, tr tu. Mc ch r, trn c s vt cht sn xut vt cht, trn c s tn ti x hi, con ngi sn sinh ra thc nh o c, tn gio, h t tng cng nh hnh thi thc khc. Mc v ng-ghen nghin cu bn cht, gc r ca vn , ng thi khng h thp vai tr ca c nhn trong lch s, khng xem thng vai tr, tc dng ca thc, tr, ng c thc y h. Nhng cc ng cng lu rng bn thn thc chng khng phi l nhng nguyn nhn xut pht, m l nhng nguyn nhn pht sinh ca qu trnh lch s, bn thn chng cui cng cng cn c gii thch t nhng iu kin vt cht ca i sng. X hi loi ngi l mt h thng phc tp v bn cht v cu trc. Vic nghin cu vch ra nhng quy lut chung nht ca ton b x hi ch c th c thc hin trn c s mt h thng nhng phm tr cho trit hc duy vt v lch s vch ra gii thch x hi: tnh thi kinh t-x hi sn xut vt cht v quan h sn xut c s h tng v kin trc thng tng, giai cp v quan h giai cp, dn tc v quan h dn tc, cch mng x hi, nh nc v php lut, hnh thi thc x hi,vn ho, c nhn v x hi... Nh vy, ch ngha duy vt v lch s l l lunv phng php d nhn thc x hi. N va cung cp tr thc, va cung cp phng php hot ng nhm tm kim tri thc mi cho cc khoa hc x hi c th. N gip chng ta xc nh ng v tr ca mi hin tng x hi, xut pht t cch gii quyt ng n vn bn ca trit hc trong lnh vc x hi, thy c s tc ng bin chng gia tnh quy lut v tnh ngu nhin trong lch s, gia nhn t khch quan nhn t ch quan, gia hin tng kinh t v hin tng chnh tr... N em li quan h v s thng nht trong ton b tnh a dng phong ph ca i sng x hi. Vic p dng trit ch ngha duy vt bin chng vo vic xem xt cc hin tng x hi, theo L Nin khc phc c nhng khuyt im cn bn ca cc l lun lch s trc y. Cng t y mi hin tng x hi, cng nh bn thn pht trin ca x hi loi ngi c nghin cu trn mt c s l lun khoa hc. Thc cht ca quan nim duy vt lch s c th tm tt nh sau: 1. Tn ti mt x hi quyt nh thc x hi, phng thc sn xut vt cht quyt nh cc qu trnh sinh hot x hi, chnh tr v tinh thn ni chung. 2. Trong sn xut con ngi c nhng quan h nht nh gi l quan h sn xut. Quan h sn xut phi ph hp vi trnh pht trin ca lc lng 4</p> <p>sn xut. Cc lc lng sn xut pht trin n mt mc nht nh s mu thun gay gt vi quan h sn xut c. T ch l hnh thc pht trin lc lng sn xut, cc y li km hm s pht trin ca chng khi s xy ra cch mng x hi thay th x hi ny bng mt x hi khc. 3. Ton b quan h sn xut hp thnh c cu kinh t ca x hi hay c s h tng trn xy dng mt kin trc thng tng khi c s h tng thay i th kin trc thng tng cng thay i t nhiu nhanh chng. 4. S pht trin ca x hi l s thay th hnh thi kinh t-x hi thp bng hnh thi kinh t x hi cao hn. Trong nhng kt lun trn cn nhn mnh thm rng thc x hi, kin trc thng tng thuc vo 7 x hi, vo c s h tng song chng c tnh c lp tng i v c tc ng tr li i vi tn ti x hi v c s h tng. Trong quan nim duy vt v lch s th hc thuyt v hnh thi kinh t-x hi c mt v tr c bit. N ch ra con ng pht trin c tnh quy lut ca x hi loi ngi. S pht trin ca x hi loi ngi ; l s thay th nhng hnh thi kinh t x hi cao hn. S pht trin y khng phi din ra mt cch tu tin m din ra theo cc quy lut khh quan, theo con ng lch s t nhin. 1.2) CC YU T C BN CU THNH MT HNH THI KINH T X HI. Sn xut vt cht l c s ca i sng x hi, quyt nh s tn ti v pht trin ca x hi, cho ln xut pht t con ngi hin thc, trc ht phi xut phtt sn xut i ti cc mt khc ca x hi, tm ra cc quy lut vn ng pht trin khach quan ca x hi. Mc pht hin ra trong sn xut c hai mt khng th tch ri nhau. Mt mt, l quan h gia ngi vi t nhin, mt khc l quan h gia ngi vi ngi. Quan h gia ngi vi t nhin l lc lng sn xut biu hin quan h gia ngi vi t nhin. Trnh ca lc lng th hin trnh chinh phc t nhin ca loi ngi. Lc lng sn xut bao gm: - Ngi lao ng vi nhng kinh nghim sn xut, thi quen lao ng, bit s dng t liu sn xut to ra ca ci vt cht. * T liu sn xut do x hi to ra, trc ht l cng c lao ng. * T liu sn xut gm i tng lao ng v t liu lao ng. Trong t liu lao ng c cng c lao ng v nhng t liu lao ng khc cn thit cho vic vn chuyn bo qun sn phm... * i tng lao ng bao gm b phn ca gii t nhin c a vo sn xut. Th d t canh tc, ngun nc... Con ngi khng ch tm trong gii t nhin nhng i tng c sn, m cn sng to ra bn thn i tng lao ng. S pht trin ca sn xut c lin quan ti vic a nhng i tng ngy cng mi hn vo qu trnh sn xut. * iu hon ton c tnh quy lut bi nhng vt liu mi m rng kh nng sn xut ca con ngi. 5</p> <p>*T liu lao ng l vt hay l phc hp vt th m con ngi t gia mnh vi i tng lao ng, chng dn chuyn tc ng ca con ngi vi i tng lao ng. i tng lao ng v t liu lao ng l nhng yu t vt cht cat qu trnh lao ng sn xut hp thnh t liu sn xut mi. * Trong t liu lao ng cng c lao ng l h thng xng ct, bp tht ca sn xut v l tin ch quan trng nht, trong quan h x hi vi gii t nhin. Cng vi s ci tin v hon thin cng c lao ng th kinh nghim sn xut ca loi ngi cng c pht trin v phong ph thm, nhng nghnh sn xut mi xut hin, s phn cng lao ng pht trin. Trnh pht trin t liu sn xut m ch yu l cng c lao ng l thc o trnh chinh phc t nhin ca loi ngi, l c s xc nh trnh pht trin ca lc lng sn xut, l tiu chun phn bit s khc nhau gia cc thi i kinh t theo Mc. Nhng thi i kinh t khc nhau khng phi ch chng sn xut bng cch no. i vi mi th h, nhng t liu lao ng do th h trc li, tr thnh im xut pht ca s pht trin tng lai. Nhng nhng t liu lao ng ch tr thnh lc lng tch cc ci bin i tng lao ng khi chng kt hp vi lao ng sng. T liu lao ng d c ngha ln lao n u, nhng nu tch khi ngi lao ng th cng khng pht huy c tc dng khng th tr thnh lc lng sn xut ca x hi. Con ngi khnh ch n thun chu s quy dnh khch quan ca iu kin lch s m n cn l ch th tch cc tc dng ci to i kin sng.H khng ch s dng nhng cng c lao ng hin i c m cn sng ch ra nhng cng c lao ng mi. Nng sut lao ng l thc o trnh pht trin ca lc lng lao ng sn xut ng thi xt cng n l nhn t quan trng nht cho s thng li ca mt trt t x hi mi. Mt th hai ca qu trnh sn xut l mi quan h gia ngi vi ngi gi l quan h sn xut. Quan h sn xut l mi quan h c bn ca mt hnh thi kinh t x hi. Mi kiu quan h sn xut tiu biu cho sn xut kinh t x hi nht nh. Quan h sn xut bao gm nhng mt c bn sau y. - Quan h s hu v t liu sn xut. - Quan h qun l v phn cng lao ng. - Quan h phn phi sn xut lao ng;. Ba mt ni trn c quan h hu c vi nhau khng tch ri nhau, trong quan h s hu v t liu sn xut c ngha quyt nh i vi tt c nhng quan h khc. Bn cht ca bt k quan h sn xut no cng u ph thuc vo vn nhng t liu sn xut ch yu trong x hi c gii quyt nh th no. Mi quan h sn xut c mt ch qun l sn xut ring. Ch s hu v t liu sn xut nh th no th ch qun l sn xut cng nh th 6</p> <p>y. Trong ch chim hu t nhn th ngi chim hu t liu sn xut tr thnh k qun l sn xut, con ngi lao ng khng c t liu sn xut tr thnh ngi b qun l. Cn trong ch qun l x hi th ngi lao ng c t vo trong cc mi quan h s hu v qun l mt cch trc tip ng thi c c ch bo m hiu qu quyn lc ca nhn dn. Trn c s nghin cu, hai mt ca qu trnh sn xut Mc- Anghen a ra khi nim mi l Phng thc sn xut. Theo 2 ng th mt hnh thc hot ng nht nh ca nhng c nhn y, mt hnh thc nht nh ca s biu hin i sng ca h, mt phng thc sinh sng nht nh. ( C.Mc-Ph.Anghen tuyn tp, tp I . nxb ST. HN ) C.Mc nu pht hin mi v mi quan h bin chng gia quan h sn xut v s pht trin ca lc lng sn xut trong qu trnh i ln ch ngha x hi lc lng sn xut quyt nh hnh thc giao tip ti mt giai on nht nh, trong s pht trin ca chng, cc lc lng sn xut gia mu thun vi hnh thc giao tip hin ti. Mu thun ny c gii quyt bng mt cuc cch mng x hi. V sau hnh thc giao tip mi n lt n li khng ph hp vi cc lc lng sn xut ang pht trit, li bin thnh sn xut xing xch tri buc lng sn xut v bng con ng cch mng x hi hnh thc giao tip li thi, lc hu. Lc lng sn xut v quan h sn xut hp thnh nhng quan h vt cht ca x hi. Ngoi nhng quan h vt cht trong i sng xhi con tn ti cc quan h tinh thn, t tng. Do vy chng ta cn phi nghin cu mi quan h vt cht trong i sng x hicn tn ti cc quan h tinh thn, t tng .Do vy chng ta cn phi nghin cu mi quan h gia c s h tng v kin trc thng tng C s h tng l ton b nhng quan h sn xut hp thnh c cu kinh t ca mt hnh thi kinh t x hi nht nh . C s h tng ca mt x hi c th ao gm nhng quan h sn xut thng tr, quan h sn xut tn d ca x hi trc v quan h sn xut l mm mng ca x hi sau. Nhng c trng do tnh cht ca c s h tng l do quan h sn xut thng tr quy nh. Trong x hi c giai cp i khng, tnh cht giai cp ca c s h tng l do kiu quan h sn xut thng tr quy nh. Tnh cht i khng giai cp v s xung t giai cp bt ngun t ngay trong c s h tng. Kin trc thng tng bao gm: Nhng t tng chnh tr , php lut, trit hc , o c, tn gio, ngh thut. Nhng t chc v thit ch khc (nh nc, chnh ng, gio hi, cc on th...) Nh vy, kin trc thng tng l ton b nhng t tng x hi, nhng thit ch tng ng v nhng quan h ni ti ca chng hnh thnh trn mt c s h tng nht nh.</p> <p>7</p> <p>Cc yu t kin trc thng tng tc ng qua li ln nhau v u ny sinh trn c s h tng. Trong cc t chc chnh tr, php lut c lin h trc tip vi c s h tng, cn cc yu t trit hc, ngh thut, tn gio, ch c quan h gin tip vi n. Trong x hi c i khng giai cp, c s h tng tn ti nhng quan h i khng th kin trc thng tng cng mang tnh cht i khng. Phn nh tnh cht i khng ca c s h tng biu hin s sung t v cuc u tranh t tng ca cc giai cp i khng. Mi quan h bin chng gia c s h tng v kin trc thng tng biu hin: Vai tr quyt nh ca c s h tng i vi kin trc thng tng th hin trc ht ch quan h sn xut no thng tr th to ra kin trc thng tng tng ng; giai cp no chim a v thng tr v tinh thn th cng chim a v trong i sng x hi. Mu thun trong lnh vc kinh t quyt nh tnh cht mu thun trong vn t tng. Cuc sng u tranh trong lnh vc chnh tr, t tng l biu hin ca nhng mu thun i khng trong lnh vc kinh t, v khin nhng bin i h tng. S bin i din ra trong hnh thi cng nh di chuyn t hnh thi kinh t x hi ny sang hnh thi kinh t x hi khc. Trong x hi c i khng giai cp s bin i din ra theo cuc u tranh giai cp gay go phc tp gia giai cp thng tr v giai cp b tr khi cch mng x hi b qua xo b c s h tng cng thay th bngf c s h tng mi th thng tr giai cp thng tr xo b v c thay th bng giai cp thng tr mi, b my nh nc c hnh thnh thay th b my nh nc c ng thi b my nh nc mi c hnh thnh. C s h tng c mt i th kin trc thng tng ca n vi tnh cch l mt chnh th thng tr cng mt theo Song cng c nhng nhn t ring l ca kin trc thng tng y cn tn ti rt dai dng sau khi c s kinh t sinh ra n b tiu dit. Cng c yu t no ca kin trc thng tng c c giai cp cm quyn mi duy tr li xy dng kin trc thng tng mi. Nh vy, s hnh thnh v pht trin ca kin trc thng tng do c h tng quyt nh, ng thi n cn c quan h k tha i vi cc yu t ca kin trc thng tng ca x hi c . Tnh quyt nh ca c s h tng i vi kin trc thng tng din ra rt phc tp trong qu trnh chuyn t mt hnh thi kinh t x hi ny sang mt hnh thi kinh t x hi khc . Mt khc, kin trc thng tng lun l lc lng tc ng mnh m trn ton b cc mt ca i sng x hi, v tc ng tch cc li c s h tng sinh ra n . iu th hin chc nng x hi ca kin trc thng tng l bo v v duy tr, cng c v pht trin c s h tng sinh ra n, u tranh xo b c s h tng v kin trc thng tng c. Kin trc thng tng c tc dng to ln i vi c s h tng khi n tc ng cng chiu vi quy lut vn ng ca c s h tng, tri li khi n tc ng ng...</p>