Technika poday diet pynnych w ywieniu dojelitowym

  • Published on
    31-Dec-2015

  • View
    54

  • Download
    0

DESCRIPTION

Technika poday diet pynnych w ywieniu dojelitowym. dr hab. n. med. Jarosaw Kierku Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Zaburze Odywiania INSTYTUT POMNIK CENTRUM ZDROWIA DZIECKA, WARSZAWA. Sonda n-. Sonda n-j. Drogi dostpu do przewodu pokarmowego. sonda nosowo-odkowa - PowerPoint PPT Presentation

Transcript

  • dr hab. n. med. Jarosaw KierkuKlinika Gastroenterologii, Hepatologii i Zaburze Odywiania INSTYTUT POMNIK CENTRUM ZDROWIA DZIECKA, WARSZAWA

  • Drogi dostpu do przewodu pokarmowegosonda nosowo-odkowasonda nosowo-jelitowagastrostomiajejunostomiaSonda n-Sonda n-jgastrostomiajejunostomia1234

  • Wybr drogi dostpu do przewodu pokarmowegoywienie doustneniemoliwe, niedostatecznekrtkoterminowodugoterminowobez wczeniejszych zabiegw operacyjnychbez wczeniejszych zabiegw operacyjnychprzebyty zabieg operacyjnybrak ryzyka zachyniciaryzyko zachyniciazgbnik nosowo-odkowyzgbnik nosowo-czczybrak ryzyka zachyniciaryzyko zachyniciaPEGPEJJET-PEG

    NCJkonieczno duszego stosowania

  • Sprzt stosowany w ywieniu dojelitowym 1. Zgbniki2. GastrostomiepierwszorazoweZestawy wymienne3. Strzykawki (bolusy)4. Dreny i pompy (wlew cigy)

  • Sondy (zgbniki) - rodzajew zalenoci od miejsca wprowadzenia:odkowedwunastniczejelitowe (poza wizado Treitza)

    w zalenoci od sposobu zakadania:tradycyjnesamowprowadzajce:- obcinik- wypustki- balon- spirala

  • Zgbniki - rodzajew zalenoci od rozmiaru i materiau, z ktrego s wykonane:zgbniki grube (gumowe, PCV), 14-22 Ch

    szczeglnie gdy utrzymywane zbyt dugo ryzyko gronych powika t. j.: martwicy przegrody nosa, martwicy tkanek przeyku i perforacji, zapalenia zatok obocznych nosa i zapalenia ucha rodkowego, refluksu odkowo-przeykowego oraz zachystowego zapalenia puc10 dni

    zgbniki cienkie (PCV, poliuretanowe, silikonowe); 6-12 Chtylko dieta przemysowa do 6 tygodni

    potrzeba ywienia dugoterminowego - konieczne zaoenie przetoki odywczej (doodkowej lub dojelitowej); obecnie najczciej stosowan jest PEG (przezskrna endoskopowa gastrostomia)

  • Zgbniki porwnanie: wady/zalety

    cechazgbniki cienkiezgbniki gruberozmiar6-12 F14-22 Fzastosowanieywienie dojelitoweodbarczanie odkakomfort pacjentamikki => zwykle pacjent zapomina o zgbniku w cigu kilku h od zaoenianiewygodny, pozostaje sztywny, powodujc rozszerzanie nozdrza i gardawpyw na tkanki przeykub. mayczste podranienia i owrzodzeniamateriaPCV, poliuretan, silikonPCVczas utrzymywaniaPVC- ok. 10 dni; silikon/poliuretan 6 tyg.7-10 dnicenadrogietanieryzyko zego umiejscowieniawikszemniejszepotwierdzenie pooeniaaspiracja, osuchiwanie lub kontrola radiologicznaaspiracja, osuchiwanie lub kontrola radiologiczna nie ma znacznika dlatego sabo widoczny na zdjciu

    prowadnica z prowadnic lub bezbez prowadnicyywienie doustnepacjent moe je i pipacjent moe pi, przyjmowanie pokarmw staych ograniczone przez rozmiar zgbnika

  • Zgbnik nosowo-odkowyzalety:atwo zaoenia, dostpnoatwiejszy sposb poday (bolus, wlew)bardziej fizjologiczna poda do odkaniski koszt

    wady:zwikszone ryzyko zachystowego zapalenia pucalkalizacja treci odkowej kolonizacja bakteriami Gram (-)odleyny, otarcia, krwawienie itp.

  • Przykadypoliuretanowy; wersja odkowo-dwunastnicza

    dugo: 120 cm rednica: Ch 8, Ch 12 w skad zestawu wchodz: zgbnikprowadnik oliwkaznacznik RTG Freka

  • Przykadysilikonowy; wersja odkowo - dwunastnicza dugo 130 cm rednica: Ch 7,6 w skad zestawu wchodz:zgbnikprowadnikoliwkaznacznik RTG

  • Przykadypoliuretanowy; do ywienia doodkowego/dojelitowego:

    Dostpne rozmiary (dugo/rednica): Ch 6/60 cm => do ywienia niemowlt i dzieci Ch 8/110 cm Ch 8/130 cm Ch 10/110 Ch 10/130 Ch 12/110dugo 110 cm ywienie doodkowedugo 130 cm ywienie dojelitoweFlocare zgbnik PUR

  • Zgbnik nosowo-jelitowywskazania: nasilony refluks -p, gastropareza chorzy z OIOM, po cikich urazach, z ryzykiem przeduonej niedronoci poraennej cikie ostre zapalenie trzustki

  • Zgbnik nosowo-jelitowyMetody zakadania:grawitacyjnie prokinetyki metoclopramid, erytromycyna endoskopia pod kontrol RTG

  • PrzykadyDostpny w rozmiarze Ch 10/140 cmCzci skadowe:cznik umoliwiajcy poczenie z zestawem do ywieniacakowicie nieprzezroczysty przewd zgbnika,kontrastujcy w promieniach RTGnadrukowane znaczniki dugoci i nazwa produktupoliuretanowa kocwka z powok hydromerow, zamknitym ujciem, dwoma duymi i dwoma maymi bocznymi otworamiprowadnica pokryta silikonem z kulkow kocwk i eskim cznikiemFlocare zgbnik nosowo-jelitowy Bengmark

  • Gastrostomiawskazania ywienie enteralne dusze ni 2-3 tygodnie, moliwa poda do odkametody zakadania: endoskopowo

    chirurgicznie: - laparoskopowa- otwarta

  • PEG przezskrna endoskopowa gastrostomia

    cewnik zakadany przez cian jamy brzusznej do odka przy pomocy endoskopuzabieg przeprowadza si w warunkach sali operacyjnej, najczciej w znieczuleniu oglnymnie wymaga otwarcia jamy brzusznej i zabiegu operacyjnegonie powoduje powstawania odleyn przy dugotrwaym kontakcie ze skr bd cian odkawskazany przy koniecznoci dugoterminowego ywienia doodkowego > 30 dnimoe suy on tak dugo jak jest to konieczne (miesice, czy nawet lata) => w razie koniecznoci (uszkodzeniu) moe by atwo wymieniany na nowywarunek bezwzgldnie konieczny do zastosowania = > drono przeyku

  • PEG - rodzajerednica zgbnika 14-20 Frny rodzaj materiaurny rodzaj mocowania zewntrznego talerzyka

  • zestaw PEG

    Dostpne rozmiary:Ch 10/40 cmCh 14/40 cmCh 18/40 cmFlocare zestaw PEG

  • zgbnik gastrostomijny G-Tubedo zaoenia operacyjnego lub zamiennik ju zaoonego zgbnika np. PEGDostpne rozmiary:Ch 14/23 cmCh 18/23 cmCh 20/23 cmFlocare zgbnik gastrostomijny G-Tube

  • zgbnik gastrostomijny G-Tubebez balonika, rozmiary: 16 F i 20 Fz balonikiem, rozmiary: 12-24 F12BARD

  • Gastrostomia niskoprofilowazakadana w drugiej kolejnociwymaga dokadnego pomiaru i dopasowania zaleta: odpinana rurka dziki czemu PEG nie utrudnia pacjentowi swobodnego poruszania si

    BARD

  • Wymiana gastrostomiiZawsze, kiedy gastrostomia wysunie si czciowo lub cakowicie, a ywienie musi by kontynuowane miejsce: przy ku chorego (dom) szpital (endoskopia)materia: cewnik Foleya G-Tube

  • Jejunostomiawskazania: brak moliwoci poday do odka wiksze ryzyko aspiracji (?)wady: utrudniona poda (wlew grawitacyjny, pompa) specjalne wymagania odnonie diety (jako, ilo) zgbniki z wskim wiatem (atwiejsze zatkanie) ograniczenia poday np. leki

  • PEJWymaga specjalistycznego sprztu (jejunoskop, dziecicy kolonoskop)Technika i zasada zakadania podobna jak przy PEG

  • PEG/JZestaw do przezskrnej endoskopowej jejunostomii: ywienie bezporednio do dwunastnicy/jelita cienkiego przez przetok wytworzon do odka wskazany u pacjentw z: upoledzeniem motoryki odka zwikszonym ryzykiem aspiracji treci pokarmowej do drg oddechowych dostpny rozmiar - Ch 9/105

    Flocare Bengmark PEG/PEJ

  • Jejunostomia

    dugotrwae ywienie enteralne do jelita zakadany rdciennie metoda chirurgiczn = > operacja na jamie brzusznej lub laparoskopowo znacznik RTG podziaka kocwka luer-lockzestaw do rdciennej chirurgicznej jejunostomii:Freka FKJ/FCJ set

  • Zasady i metody poday diet

  • Sposoby podawaniaBolus tylko do odkaWlew cigy:Grawitacyjnie przy uyciu pompy perystaltycznej

    Poda:Do odka: bolus (100-400, max 500ml); 20-30 min./h wlew 40-150 ml/h => jeli bolusy le tolerowane; mniej zaburze metabolicznychDo dwunastnicy wlew 25-120 ml/hDo jelita wlew 25-120 ml/h

  • Sposoby podayBolusy:Ustalona porcja podawana powoli strzykawk w okrelonym czasieSzybko nie powinna przekracza 30 ml/min

    Wlew cigy:ywienie przerywane pokarm podawany przez ca dob z przerwami np. 3 h ywienia i 2 h przerwy => wiksza mobilno choregoywienie nocne wiksza swoboda chorego w cigu dnia; najczciej u pacjentw u ktrych ywienie dojelitowe jest uzupenieniem ywienia doustnego (np. u chorych na mukowiscydoz)ywienie cige poda diety do 20 h/dob, bez przerwy

  • Zasady poday dietysprawdzenie pooenia zgbnika/stomii => pH treci pokarmowej moliwe podawanie dietyprzepukanie zgbnika/stomii 2-40 ml przegotowanej wody o temp. pokojowej

    podanie pynu po raz pierwszy powinno odbywa si w obecnoci lekarza: podaje si ok. 20-50 ml wody przegotowanej, nastpnie porcje zwiksza si w czasie, obserwujc, czy nie wypywa tre koo przetoki, czy chory nie ma uczucia rozpierania w odku i czy nie wystpuje zaleganie odkowe

  • Zasady poday diety

    temperatura posiku nie powinna przekracza 40C, temperatura optymalna 35-37C

    poda posikw naley rozoy tak aby pacjent mia zachowan przerw nocn minimum 6-8 godz. (chyba , e prowadzimy ywienie nocne) zapewnienie higieny jamy ustnej i nosowej => jest rwnie wane nawet wtedy, gdy pokarm podawany jest drog enteraln

  • Poda diet przy uyciu zestawwOpakowania diety (butelki, worki) podcza si do zgbnika lub stomii za pomoc zestaww (przyrzdw do poday).

    Peen zestaw do karmienia skada si z:opakowania diety: butelka lub worek zestawu do podawania; zestawy maj rne zakoczenia, w zalenoci od tego pasuj do butelek i/lub workwzestawy s rwnie w dwch wariantach do podawania przy uyciu pompy lub w wersji grawitacyjnej

    zgbnika lub stomii(opcjonalnie) pompy

  • Dreny wlew cigydo poday grawitacyjnej opakowania: worek butelka

  • Dreny wlew cigydo poday grawitacyjnej

    => do rnych typw opakowa

  • Podczanie opakowa diety we wlewie grawitacyjnymDieta w butelkach:zdjcie kapsla, dezynfekcja butelki alkoholemnaoenie kocwki waciwego zestawuzamknicie zacisku rolkowego na przewodzie zestawuzawieszenie butelki ok. 1 m nad odkiemrozpoczcie podawania diety

  • Podczanie opakowa diety we wlewie grawitacyjnymDieta w worku:zawieszenie opakowanie ok. 1 m nad odkiemnakrcenie kocwki waciwego zestawuzamknicie zacisku rolkowego na przewodzie zestawunapenienie komory kroplowej do ok. 1/3 wysokoci (poprzez delikatne nacinicie)otwarcie zacisku rolkowego i napenienie przewodu zestawu dietzamknicie zacisku rolkowegowsunicie kocwki zestawu do kocwki zgbnika/stomii ponowne otwarcie zacisku i rozpoczcie podawania dietyustawienie waciwej prdkoci podawania poprzez regulacj zaciskiem rolkowym

  • Pompyzasilane zwykle prdem elektrycznym, wyposaone w dodatkowy akumulatoruywane przy ku chorego: umieszczone na stojaku od kroplwki lub mobilne => noszone w specjalnej torbiepokarm podawany przez pomp perystaltyczn z licznikiem kropli lub pomp objtociow

  • Pompy - zastosowaniegsty i lepki pokarmywienie bezporednio do dwunastnicy lub jelita cienkiegogdy konieczne ywienie w okrelonych przedziaach czasowych np. w ywieniu dzieci celem zapobieenia interakcjom z lekamigdy niewskazane jest podawanie duych objtoci pokarmu w krtkim czasie

  • Poda przez pompOpakowania : worek butelka zakres szybkoci przepywu 1-300 ml/h ustawianie szybkoci poday z dokadnoci 1ml/h zakres cakowitej dawki 5-2500 ml

    Pompa Flocare 800

  • Poda przez pomp zakres szybkoci przepywu 1-400 ml/h zakres cakowitej dawki 1-4000 ml ustawienie szybkoci poday diety z dokadnoci 1 ml/hdo zastosowa stacjonarnychdo zastosowa mobilnychcznik do workwkomora kroplowacznik do pompyKranik typu luerPompa Flocare Infinity

  • Poda przez pomp zakres ustawie objtoci 1-5000 ml zakres ustawie prdkoci 1-600 ml/hPompa Applix Smart

  • Podczanie opakowa diety przy poday przez pompumieszczenie komory kroplowej (po napenieniu) w gniedzie detektorapowolne zwolnienie zacisku rolkowego aby przewd napeni si diet i nastpnie zamknicie zaciskuowinicie przewodu zestawu dookoa rotora pompywprowadzenie zestawu w prowadnic w pompiewsunicie kocwki zestawu do kocwki zgbnika/stomiiwczenie pompyustawienie podanej prdkoci poday w ml/hotwarcie zacisku rolkowegorozpoczcie podawania diety

    !Ze wzgldu na ryzyko zakaenia zestawy zarwno w poday grawitacyjnej jak i przez pomp naley wymienia co 24 godziny

  • Ustalanie tempa wlewu1 doba 1 12 h10 ml/h2 doba 2 12 h 20 ml/h2 doba 30 ml/h3 doba 40 ml/h4 doba 50 ml/h5 doba 60 ml/hkontynuujc do osignicia zaplanowanej objtoci cakowitej

  • Bolusymetoda bolusw: dawki zwiksza si stopniowo, maksymalnie do 200-500 ml na porcjkad porcj naley podawa przez 10- 30min

  • Strzykawki poda w bolusachLuer

    Luer-lock

    z kocwk do cewnikw aneta

  • Zasady poday dietpo zakoczeniu podawania ponowne pukanie zgbnika/stomii 20-40 ml przegotowanej wody o temp. pokojowejsprawdzenie zalegania pokarmu w odku przez poczenie strzykawki z sond i wykonanie aspiracji treci odkowej: brak treci wskazuje na prawidowe trawienie i przesuwanie si pokarmu zaleganie treci odkowej informuje o nieprawidowoci i koniecznoci ponownego przeanalizowania sposobu ywienia

  • Przechowywanie diet i sprztuzamknite opakowania diet oraz sprzt powinny by przechowywane w temperaturze pokojowej (midzy 5C a 25C)opakowania w workach mog by podawane (uywane po otwarciu) przez 24 h; w butelkach 8 h; pozostae (np. przygotowane z proszku) 4 h

    unikanie trzymania diet i sprztu blisko grzejnikw, kominkw, piecwzim, gdy temperatury spadaj poniej 0C, nie przechowywa diet i sprztu w garaach lub innych nieogrzewanych pomieszczeniach

  • Zapobieganie zatkaniu zgbnika/stomii

    dokadne mycie rk przed przepukiwaniem zgbnikaprzepukiwanie zgbnika, przy pomocy strzykawki: przed podaniem diety, lekw i po ich podaniu lub co 46 godzin, jeli dieta nie jest podawana (wyjtek stanowi przerwa nocna)nie naley podawa przez zgbnik nierozdrobnionych pokarmw lub lekw, Wszystko, co jest podawane, powinno mie posta pynn, zbyt gste zawiesiny mog zatka zgbnikdo przepukiwania najlepiej uywa 2040 ml przegotowanej wody, ostudzonej do temperatury pokojowej (lekarz moe zaleci inny pyn do przepukiwania)

  • Dzikuj za uwag!