Temel bilgi Teknolojileri Kullanımı

  • Published on
    05-Jan-2016

  • View
    48

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Temel bilgi Teknolojileri Kullanm. Salk Hizmetleri Meslek Yksekokulu. Sunum erii. Bilgisayar Giri Tarihsel Geliim Bilgisayar Ana Birimleri Bilgisayar Donanm. Bilgisayara Giri. Bilgisayar Nedir? - PowerPoint PPT Presentation

Transcript

TIBB DOKMANTASYON VE SEKRETERLK PROGRAMI

Temel bilgi Teknolojileri KullanmSalk Hizmetleri Meslek YksekokuluSunum eriiBilgisayar GiriTarihsel GeliimBilgisayar Ana BirimleriBilgisayar DonanmBilgisayara Giri

Bilgisayar Nedir? Bilgisayar, kullancdan ald verilerle mantksal ve aritmetiksel ilemleri yapan yapt ilemlerin sonucunu saklayabilen saklad bilgilere istenildiinde ulalabilen elektronik bir makinedir.Bu ilemleri yaparken veriler girilir ve ilenir. Ayrca, istendiinde yaplan ilemler depolanabilir ve kts alnabilir. Bilgisayar ilem yaparken hzldr, yorulmaz, sklmaz. Bilgisayar programlanabilir. Bilgisayar kendi bana bir i yapmaz.Tarihsel Geliim

1931 ylnda Alman bilim adam Konrad Zuse elektrik enerjisi ile alan ilk hesaplama aralarndan biri olan Z1i tasarlad. Zusenin gelitirmi olduu bu ara, programlanabilen ilk bilgisayar olarak ele alnmaktadr. Z1 bilgisayara klavye ile girilen verileri okuyarak ne yapmas gerektiini belleinde tutabilme yeteneine sahipti. Daha sonra John Von Neumann bu zellii gelitirmi ve yaygnlatrmtr. Zuse daha sonra Z2, Z3 ve Z4 adl bilgisayarlar da gelitirmitir.Tarihsel Geliim

1944 ylnda Harvard niversitesinde hizmete giren Howard H. Aiken tarafndan gelitirilen Mark-I genellikle ilk bilgisayar olarak kabul edilir. Oysa ilk Amerikan bilgisayar Zusenin bilgisayarndan ok daha baarsz olmutur. Mark-I ile Z serisi bilgisayarlar arasnda nemli bir farkllk hkmetleri tarafndan desteklenip destelenmemeleridir. Zuse, bilgisayarlarn kendi kaynaklar ile gerekletirmi; Aiken ise, hkmet ve ordudan byk destekler grmtr.

Tarihsel Geliim

1943te yapmna balanan ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer) adl bilgisayar 1946 ylnda tamamland. ENIAC mali kaynaklar Pentagon tarafndan karlanan bir deneme almas olarak balamtr. ENIAC, 30 ton arlnda, yaklak 18.000 vakum tp, 1500 rle, 70.000 diren ve 10.000 kondansatrden meydana gelen ve 10 x 15 m yani 150 metrekarelik bir alan kaplayan dev bir makine idi. ENIACn almas iin 700 KWlk gce gereksinim vard. Bu makine on haneli 5000 sayy bir saniye iinde toplayabiliyordu (Mark-Iden yaklak 20 kat hzl).Tmyle elektronik olarak alan ilk bilgisayar (1. kuak bilgisayarlarn atas), ENIACtr.

Tarihsel Geliim

Tarihsel Geliim

ENIACtan sonra benzer ilkelerle yaplan ilk bilgisayar UNIVAC-1 (Univesal Automatic Computer) olmutur. ENIACn tasarmclar tarafndan yaplan UNIVAC-1, 1951de tamamland ve ABD Saym Brosuna satld. 1952 ve 1953te , 1954 ve 1955te yedi, 1956da onbe ve 1958de de bir adet retildi ve satld. Buradan da anlalaca gibi UNIVAC-1 ticari olarak retilen ilk bilgisayardr. Ayrca 1954te General Electrice satlan Univac, i dnyasna giren ilk bilgisayar olmutur.UNIVAC-1 veri giri-k iin manyetik teyp kullanan ilk bilgisayar olmutur.

Tarihsel Geliim

Tarihsel Geliim

1950lerin sonlarnda bilgisayar retiminde vakum tpleri yerine transistrler kullanlmaya balad. Bu sayede bilgisayarlarn boyutlar kld. Transistr ieren bilgisayarlara 2. kuak bilgisayarlar denilmektedir.1965ten sonra ok sayda transistrn bir araya getirilmesi ile entegre devreler yaratld. Bu sayede bilgisayarlar daha da kld. Entegre devre kullanan bilgisayarlara 3. kuak bilgisayarlar denilmektedir.1971de ilk mikroilemciler gelitirildi. Bunlardan biri olan Intel 4004, 2.300 transistr ieriyordu. Mikroilemci ieren bilgisayarlar 4. kuak bilgisayarlar olarak bilinmektedir. Gnmzde kullanlan Pentium mikroilemcilerde milyonlarca transistr yer almaktadr.

Bilgisayarlarn SnflandrlmasKiisel BilgisayarlarGenellikle tek kii tarafndan kullanlan bilgisayarlardr (Bu nedenle bu bilgisayarlara kiisel bilgisayar yani PC denir).1970'li yllardan sonra yaygnlam, evlerde ve kk lekli i yerlerinde bir ok kullanm alan bulmutur.Mini Bilgisayarlar (Frame)Uygun klavye ve ekranlar ile en fazla 100 kiinin kullanabildii bilgisayar trdr.Banka ubelerindeki bilgisayar bu tr bilgisayarlara iyi bir rnektir.

Bilgisayarlarn SnflandrlmasAna Bilgisayar (Main Frame)100 kullancdan daha fazlasna hizmet veren bilgisayarlardr. ok byk iyerlerinde kullanlr.Sper BilgisayarlarKullanc says ok olmamakla beraber ok yksek ilem hz gerektiren bilimsel almalarda kullanlr.Byk niversiteler veya NASA gibi bilimsel kurumlarda kullanlmaktadr.lkemizde de TUBTAK bir sper bilgisayar kurulmas iin almalar balatmtr

Bilgisayarn Ana Birimleri

Bilgisayarn Ana BirimleriGiri BirimleriVerilerin bilgisayara giriini salayan, klavye, fare, mikrofon, tarayc, kamera vb. aygtlardr.k Birimlerik bilgilerinin alnd ekran, yazc, hoparlr vb. aygtlardr.Depolama BirimleriVerinin gerektii anda eriilmek zere saklanmasna yarayan, sabit ya da tanabilir disk, disket, CD, DVD, USB bellek vb. aygtlardr.

Bilgisayarn Ana BirimleriMerkezi lem BirimiAritmetik Mantk BirimiAritmetiksel ve mantksal ilemlerin yrtld birimdir. Yaplacak ilemlerin tr ve ileme girecek deerler bellekten alnr, ilem sonular ise tekrar bellee gnderilir. Herhangi bir zamanda bu birimde yalnzca tek bir ilem yaplabilir. Bellek BirimiBilgisayarda ileme girecek programlarn, almas srasnda saklanmasn salayan birimdir. Aritmetik-mantk biriminden alnan sonular bu birimde saklanr.Kontrol BirimiBilgisayarn btn birimleri bu birim araclyla denetlenir. Bu birim bilgisayarn ynetim birimidir.

Bilgisayar DonanmDonanmBilgisayarn zerinde bulunan tm fiziksel elektronik birimlere donanm (hardware) denir.Tm donanm aygtlar mikro ilemci tarafndan kontrol edilir. Donanm oluturan birimler, retim srasnda tasarlanan ana kart, yongalar, devreler, g nitesi ve bilgisayarn yardmc niteleri olan ekran, klavye, fare, yazc, tarayc, hoparlr, kamera, CD/DVD srcs, disket srcs, sabit disk, modem, a adaptrleri, ses/ekran/TV kartlar vb. aygtlardr.

Bilgisayar DonanmDonanmBilgisayar donanm; giri birimleri, sistem birimleri, k birimleri ve saklama birimleri olarak snflandrlabilir.1) Giri BirimleriKlavye(Keyboard)Bilgisayarda kontrol komutlar ve veri girmek iin kullanlan, zerinde harf, rakam ve iaret tularyla zel ilevleri bulunan bir grup tuun yer ald en temel giri birimidir.Genellikle Q ve F klavye olmak zere ikiye ayrlr.

Bilgisayar Donanm1) Giri BirimleriFare (Mouse)aretleme, seme ya da izim vb. zel ilemlerde kullanlan bir, iki ya da daha fazla dmeli kk giri aygtdr. Kzl tesi, Bluetooth ya da radyo dalgalaryla alan kablosuz fareler yaygn olarak kullanlmaktadr.

Tarayc (Scanner)Kat zerindeki yaz, grafik ve fotoraflar saysal bilgiye dntrr. Bu saysal bilgiler daha sonra kaydedilebilir.

Bilgisayar Donanm2) Sistem BirimleriAnakart (MainBoard)Bilgisayarlardaki temel devre ve bileenleri zerinde bulunduran kart. Ana kart, CPU, BIOS, bellek, depolama aygt arabirimleri, seri ve paralel portlar, genileme yuvalar (ISA, PCI, AGP gibi farkl trleri var) ve ekran, klavye gibi evre nitelerinin denetleyicilerini bulundurur.

Bilgisayar Donanm

Bilgisayar Donanm

Bilgisayar Donanm2) Sistem Birimlerilemci (CPU)Bilgisayarn program komutlarn bellekten aldktan sonra kodlarn zen ve karl olan ilemleri yerine getiren merkez birimdir.Ana lem nitesi, Merkezi lemci ya da ksaca mikroilemci de denir.CPU genellikle bilgisayarn beyni olarak tanmlanr. nk tm ilemler CPU tarafndan yaplr. Bu nedenle bir bilgisayarn ilem yetenei ve hz ilemcisinin yetenei ve hzyla dorudan ilgilidir. Anakart deitirilmeden, mevcut anakarta uygun daha hzl bir CPU taklmas ile de bilgisayarn hz arttrlabilir.

Bilgisayar Donanm2) Sistem BirimleriRAM (Random Access Memory)CPU bu bellek tipinin herhangi bir noktasna dorudan ve hzl bir ekilde eriebildii iin, herhangi bir saklama nitesinde yer alan bir program altrlmadan nce RAMe yklenir.RAMde bilgiler elektrik geldii srece saklanrlar. Bilgisayar kapandnda RAMde yer alan bilgiler silinir.Bir bilgisayarn ne kadar RAMa sahip olmas gerektii, kulland iletim sistemi ve altraca programlarn ihtiyalarna baldr. Windows gibi grafik kullanc yzne sahip iletim sistemleri daha ok RAM kullanr.Bilgisayarn ana bellei olarak anakartta kullanlmas haricinde, grafik kartlarnda da RAM kullanlmaktadr.

Bilgisayar Donanm2) Sistem BirimleriBellek BirimleriEn kk bellek birimine Bit denir. 1 Bit, 0 ya da 1'den (kapal devre=0, ak devre=1) oluur.Bir karakteri ifade edebilmek iin 8 bitin bir araya gelmesi ile oluan Byte kullanlr.1024 Byte = 1 KiloByte (KB)1024 KB = 1 MegaByte (MB)1024 MB = 1 GigaByte (GB)1024 GB = 1 TeraByte (TB)

Bilgisayar Donanm2) Sistem BirimleriRAM eitleriSadece anakarta uygun RAM tr kullanlabilir.Eskiden kullanlan Extended Data Out (EDO-RAM), Synchronous Dynamic (SD-RAM) ve Rambus Dynamic (RD-RAM) gibi RAM trleri zamanla yerini Double Data Rate SDRAM (DDR-RAM) trne brakmtr. Gnmzde 533-2000 MHz hzlar arasnda deien DDR2 ve DDR3 tipi RAMler yaygn olarak kullanlmaktadr.

DIP

SIPP

SIMM 30 pin SIMM 72 pin (EDO-RAM)DIMM (168-pin)

DDR DIMM (184-pin)

Bilgisayar Donanm2) Sistem BirimleriROM (Read Only Memory)zerinde retici firmann yklemi olduu yazlm bulunur. ROM yongalar, dorudan CPU tarafndan eriilebilen komutlar ierir. Bilgisayar nyklemesine ve iletim sisteminin yklenmesine ynelik temel komutlar ROM'da saklanr. ROM yongalar, bilgisayar kapatldnda bile ieriklerini korur. ROM eitleri; PROM (Programmable ROM) EPROM ( Erasable Programmable ROM) EEPROM (Electrically Erasable Programmable ROM) FLASH

Bilgisayar Donanm2) Sistem BirimleriVeri YollarBilgisayarn bir bileeninden dierine verileri iletmek iin kullanlan devrelere veriyolu (bus) denir. Donanm aygtlar arasndaki iletiimi salar.

Bilgisayar Donanm2) Sistem BirimleriA Kart (Ethernet Kart)Bilgisayarlarn kablolarla veya kablosuz olarak birbirine balanmasnda a kartlar kullanlr.Kablo ile 10 Mbit/s hznda veri aktaran kartlara Ethernet, 100 Mbit/s hznda olanlara Fast Ethernet, 1000 Mbit/s hznda olanlara ise Gigabit Ethernet denir.WiFi olarak bilinen 802.11g kablosuz balant hz 54Mbit/stir.

Bilgisayar Donanm2) Sistem BirimleriEkran KartGrafik lemci (GPU=Graphic Processing Unit) Ekran kartnda ilenen komutlar icra eden grafik ilemcidir. Ama ilemcinin(CPU) ykn hafifletmektir. Grnt Bellei Ekran kartnn zerinde bulunur ve grnt hesaplamalaryla ilgili veriler burada saklanr. RAMDAC (RAM Dijital-to-Analog Converter) grnt belleindeki verileri analog RGB (Red Green Blue) sinyallerine evirerek monitr kna verir. BIOS alma parametreleri ve temel sistem fontlar kaytldr. Alrken ekran kartna ve onun belleine de kk bir test yapar.

Bilgisayar Donanm2) Sistem BirimleriG Kayna220 Volt ehir elektriini 3.5 / 5 / 12 volta dryor AT ve ATX tipleri var .

Bilgisayar Donanm2) Sistem BirimleriUSB (Universal Serial Bus)USB hzlar: USB 1.0 ve 1.1: Hz 12 Mbit/sn (1.5 MB/sn) USB 2.0: Hz 480 Mbit/sn (60 MB/sn) USB 3.0: Hz 4,8 GBit/sn (600 MB/sn) USB 5 volt k verir.

Bilgisayar Donanm3) Depolama BirimleriDisket SrcDiskete (floppy disk) veri yazan ya da okuyan birimdir. Bilgisayar kasasnn iine yerletirilebilecei gibi, bir d nite olarak da balanabilir.Disket srcler okuyup yazdklar disket tipine gre eitli isimler alr: Manyetik disket srcler, optik disket srcler gibi.60l yllardan beri kullanlan manyetik disketler zamanla boyutlar klmesine ramen yksek saklama kapasitesine eriememilerdir (en fazla 1.44MB). 90l yllarn sonlarnda saklama kapasiteleri daha ok olan ve veri yazma/okuma hzlar daha yksek olan silinebilen CD ve DVDler disketlerin yerini almtr.2000li yllarda hafza kartlar, USB flash bellekler ve tanabilir disklerin yaygnlamas ile kullanm oranlar gittike azalmtr.

Bilgisayar Donanm3) Depolama BirimleriCD Src ve YazcCD-ROM olarak adlandrlan CD srcler, fiyatlarnn ucuzlamasyla birlikte 90l yllarn balarnda PClerde yaygn olarak kullanlmaya baland. CDlerin kapasitesi balarda 650MB iken daha sonra 700MBa kt.lk olarak 1998de gelitirilen CD yazclar bilgi okumann yannda bo CDlere bilgi yazabilme yeteneine de sahiptirler. 2 tr bo CD vardr:CD-R: sadece bir defa bilgi yazlabilir, iindeki bilgiler silinemezCD-RW: birok defa bilgi yazlabilir, iindeki bilgiler silinebilirCD srclerinin ve yazclarnn zerinde yazan numaralar bilgi okuma ve yazma hzlarn gsterir. 1X, saniyede 150KB bilgi anlamna gelir. (52X = 7.800KB/s)52x32x52 trnde bir yazc, tm diskleri 52 hzl okur, 32 hzla CD-RW diske yazar, 52 hzla CD-R diske yazar.

Bilgisayar Donanm3) Depolama BirimleriDVD Src ve Yazc90l yllarn sonlarna doru ortaya kan DVD diskler, CDlere gre daha yksek kapasiteye sahiptirler. Tek katmanl DVD diskler 4.7GB, ift katmanl (double layer) olanlar ise 8.5GB bilgi saklayabilirler.DVD src ve yazclar fiyatlarnn ucuzlamasyla 2000li yllarda yaygnlatlar. DVDde 1X saniyede 1385KB anlamna gelmektedir. 16X DVD src ve yazclar 22MB/s hzlar ile 52X CDlerden 3 kat hzldrlar.

Bilgisayar Donanm3) Depolama BirimleriBLU-RAY DiscBlu-Ray Disc optik diskler ise krmz yerine mavi lazer kullanr. nk dalga boylar krmzya gre daha dktr. BD-R, BD-WR eitleri vardr. Tek katmanda 25GB, ift katmanda 50GB veri depolayabilir. DVDlerin rakibidir.

Bilgisayar Donanm3) Depolama BirimleriSabit DiskBilgisayarlarda en ok kullanlan bilgi depolama nitesidir. inde yer alan manyetik diskler kartlamaz, bu yzden sabit disk adn almlardr.Byk miktarlarda (4 TBa kadar) bilgi depolama zelliine sahiptirler.Depolama kapasitesi dnda, sabit disklerin n bellek bykl ve dn hz da (rpm) nemlidir. Dn hz arttka bilgi okuma yazma hzlar da artar (7200 rpm)Tanabilen (harici) modelleri genellikle USB(universal serial bus) balant noktas zerinden bilgisayara balanrlar.

Bilgisayar Donanm3) Depolama BirimleriSabit Disk ParametreleriDisk Dn Hz (RPM=Rotate Per Minute); Diskin dakikadaki dn hzn gsteren bir parametredir. Gnmzde 15.000, 10.000, 7200, 5400 rpm deerlere sahip diskler bulunmaktadr. Tampon Bellek (Cache veya Buffer); Disk eriimi bellek eriiminden daha yava olduu iin disk performansn artrmak iin HDD zerine bellek hafza birimleri yerletirilmitir. Konumlanma Sresi (Seek Time); Disk zerinde okuma yazma kafasnn, istenen adrese yazma veya okuma amal ulamak iin harcad sredir. Kapasite; Depolayaca veri miktarn gsterir. Gnmzde 750 GB, 1TB ve hatta 4TB kapasiteli diskler bulunmaktadr.

Bilgisayar Donanm3) Depolama BirimleriHHD (Hybrid Hard Disk Drive)Fiziksel olarak sabit diske benzerler. Hem disk hem de flash hafzaya sahip melez bir teknolojidir. Flash yap disk eriimlerindeki bekleme sresini azaltlr.

Bilgisayar Donanm3) Depolama BirimleriSSD (Solid State Drive)Kat Hal Srcs Mekanik(motor, disk, okuma yazma kafas) yapya sahip olmad iin arama ve bekleme gibi mekaniksel gecikmeler burada grlmezler. Veriye ulam daha hzldr. Yapsn SDRAM veya Flash hafza tipleri oluturur. Sabit disklere gre daha hzl, sarsnt ile zarar grmeyen, daha az g harcayan, daha az yer kaplayan bir yaplar vardr.

Bilgisayar Donanm4) k BirimleriMonitrlerGrnt sergilemek iin kullanlan elektronik aygtlarn genel addr. Programlarn ktsn gstermek ve kullanc ile programlarn etkileimini salamak iin kullanlr. Gnmzde yaygn olarak LCD monitrler kullanlr. Ekran Boyutlar "inch" olarak ifade edilir. 15 in-38 ekran 17 in-43 " 19 in-48 "

Bilgisayar Donanm4) k BirimleriEkran Parametreleriznrlk: Ekranlarn ktlar (resim, video, program ara yz...) gsterirken kullanaca nokta saysn gsterir. Bu noktalara piksel denmektedir. Ekran boyutu: Ekrann kegen uzunluunu gster...