Temel Bilgi Teknolojileri Unite09

  • Published on
    07-Apr-2018

  • View
    220

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

<ul><li><p>8/4/2019 Temel Bilgi Teknolojileri Unite09</p><p> 1/16</p><p>181</p><p>BLACK320 C</p><p>Anahtar Kavramlar</p><p>Piksel</p><p>Vektr</p><p>Piksel Tabanl Grsel</p><p>Vektr Tabanl Grsel</p><p>izim Program</p><p>Resim Program</p><p>Fotoraf Dzenlemek</p><p>izim Yapmak</p><p>Ara Kutusu</p><p>Tarayc ya da Kameradan</p><p>181</p><p>Resim veizim Programlar 9</p><p>Ara Kutusu</p><p>Renk Kutusu</p><p>Dndr/evir</p><p>Uzat/E</p><p>znitelikler</p><p>Donuk iz</p><p>Serbest fiekil Se</p><p>Fra</p><p>Pskrtme</p><p>Kvrm</p></li><li><p>8/4/2019 Temel Bilgi Teknolojileri Unite09</p><p> 2/16</p><p>Girifl</p><p>Daha nceki nitelerimizde yazlmlarla birlikte gelen hazr kk resimleri ince-</p><p>lemifltik. rnein, Kelime fllemciler ve Sunum Programlar nitelerinde bir metin</p><p>ve sunufla nasl kk resim (clipart) ekleyebileceimizi renmifltik.</p><p>Ancak, her zaman isteimiz zelliklere sahip hazr izim ya da resimler bula-</p><p>mayabiliriz. Kendimiz izmek ya da hazr bir izim veya resmi deifltirmek duru-</p><p>munda kalabiliriz.</p><p>Bu nite, sz edilen durumla karfl karflya kaldmzda bize yardmc olacak</p><p>bilgileri iermektedir. Baflka bir deyiflle bu nitede, bilgisayarda basit bir resmi ya</p><p>da flekli nasl izebileceimizi ve farkl yollarla elde edebileceimiz hazr resimleri</p><p>nasl kendi gereksinimlerimiz dorultusunda deitirebileceimizi inceleyeceiz.</p><p>Bu niteyi tamamladmzda afladaki yeterliklere sahip olacaz:</p><p>1. izim ve resim yazlmlarn kullanmann yararlarn aklayabileceiz.2. Verilen grselin trn belirleyebileceiz.</p><p>3. Basit bir flekil yaratmak ve hazr bir resim zerinde istenen deifliklikleri yap-</p><p>mak iin afllmas gereken ifllem basamaklarn sralayabileceiz.</p><p>izim Programlar182</p><p>AMALARIMIZ</p></li><li><p>8/4/2019 Temel Bilgi Teknolojileri Unite09</p><p> 3/16</p><p>BLGSAYARDA ZM VE RESM</p><p>izim ve resim yazlmlarn kullanmann yararlarn aklayabileceiz.</p><p>izim, resim, grafik gibi grseller, dflncelerimizi, duygularmz, bilgilerimizibaflkalarna aktarmada bize yardmc olur. Bazlarmz iin bir bilgiyi grsel biim-de sunmak, yazmaktan daha kolaydr. rnein; bir adrese nasl gidebileceiniuzun uzun yazmaktansa, genellikle, gidifl yolunu gsteren bir harita izmeyi tercihederiz. Benzer biimde, bazlarmz da bilgileri yaz yerine grsel biimde almaytercih ederler. rnein; ma boyunca takmmzn hangi gol pozisyonlarna girdi-ini gazetelerde okumaktansa, televizyonda tekrar tekrar izlemeyi tercih ederiz.</p><p>Aslnda, iletiflim kurmak iin yazy, yalnzca 5-6 bin yldr kullanyoruz. Oysaresim ve izimlerden, insanlk tarihinin ilk alarndan itibaren yararlanyoruz.</p><p>Maara duvarlarna izilen resimler bilinen ilk iletiflim arac olarak deerlendiril-mektedir. Televizyonun ortaya kfl ile birlikte radyolarn eskisi kadar ok din-lenmemesi de grsel mesajlara verdiimiz deeri gstermektedir.</p><p>Bilgisayarlarn geliflmesiyle birlikte, dflncelerimizi, duygularmz ve bilgileri-mizi baflkalaryla paylaflrken izim, resim, grafik gibi grsellerden yararlanmakkolaylaflmfltr. zellikle grnt kalitesindeki artfl, bilgisayarlarda izim ve resimyaratmaya ya da dzenlemeye yarayan birok yazlmn gelifltirilmesini salamfl-tr. Bylece, aktarmak istenenlerin daha ilgi ekici, kolay anlafllr ve somut biim-de sunulmasna olanak salanmfltr.</p><p>izim ve resim programlarn kullanarak, bilgisayarda dorudan bir izim yada resim yaratabiliriz. Ya da, farkl kaynaklardaki izim ya da resimleri (rnein;dergideki bir fotoraf, televizyon programnn bir karesi) bilgisayarn farkl evre</p><p>birimleri araclyla bilgisayar ortamna aktarabiliriz. Kendi fotorafnz, rnein,bir tarayc yardmyla saysallafltrarak bilgisayara ykleyebiliriz.</p><p>Bir izimi ya da resmi bilgisayara aktardktan sonra izim programlarn kulla-narak, zerinde istediimiz deifliklikleri yapabiliriz. Renkleri deifltirmek, yalnz-ca bir blmn alarak geriye kalanlar silmek, baflka bir resim ya da izimdenalnan paralarla birlefltirmek bilgisayardaki izim ve resimler zerinde yapabile-ceimiz deiflikliklerden bazlardr. rnein, sarfln bir insan esmerlefltirebilir yada byksz bir adama byk ve sakal takabiliriz.</p><p>Bilgisayarda yaratlan ya da deifltirilen izim ve resimlerin bazlar basit, baz-lar da olduka ayrntl ve geree yakndr. Hatta bazen, bilgisayarda oluflturulanbir resmi gereinden ayrt etmek olduka gtr. Bilgisayarda yaratlan bir izim</p><p>ya da resmin geree yakn olmas onun tr ile dorudan ilgilidir.</p><p>Bilgisayarda izim ve Resim 183</p><p>1A M A </p><p>izim ve resim programlar,aktarmak istenenlerin dahailgi ekici, kolay anlafllr vesomut biimde sunulmasna</p><p>yardmc olur.</p><p>Bilgisayarlardayaratlan resimlerin</p><p>bazlarngereklerindenayrmak oldukagtr.</p><p>fiekil 9.1</p></li><li><p>8/4/2019 Temel Bilgi Teknolojileri Unite09</p><p> 4/16</p><p>Bilgisayarda yaratlmfl geree ok yakn bir izim grdnz m? Ne hissettiniz?</p><p>Bilgisayarda Yaratlan izim ya da Resim (Grsel) Trleri</p><p>Verilen grselin trn belirleyebileceiz.</p><p>Bilgisayarlarda izim ve resim yaratmak iin iki yaklaflm benimsenmektedir.</p><p>Bilgisayar Organizasyonu bafllkl nitede, ekranlarn piksel ad verilen ok k-</p><p>k noktalarn bir araya gelmesiyle olufltuunu renmifltik. Piksel tabanlbir</p><p>grsel de binlerce noktadan ya da pikselden oluflur. Her piksel hafzasnda farkl</p><p>bir gri tonu ya da bir rengi saklar. Bu renklerin bir araya gelmesiyle grsel olu-</p><p>flur. Bu tr grsellere, piksel tabanl grsel ya da bitmap ad verilir.</p><p>Piksel tabanl grsellerin yaratld yazlmlar, geree yakn grnt salaya-</p><p>bilirler. Bunun iin daha ok fotoraf gibi resimlerin dzenlenmesinde kullanlr-</p><p>lar. Bu nedenle, genellikle resim (paint) programlarya da grnt dzenleyici-</p><p>ler(image editors) adn alrlar.</p><p>Tarayc, saysal kamera ve televizyon kart gibi evre birimlerini kullanarak</p><p>bilgisayara aktardmz fotoraf, resim program araclyla istediimiz biimde</p><p>dzenleyebiliriz. rnein; uzun salarn seven bir arkadaflmza, askere gittiinde</p><p>ksa salar ve asker niformas ile nasl grnecei konusunda yardmc olabili-</p><p>riz. Bunun iin, arkadaflmzn fotorafn bilgisayara aktardktan sonra, resimprogram yardmyla yalnzca yzn fotoraftan seerek kopyalarz. Ardndan,</p><p>daha nce bilgisayara yklediimiz bir niformal asker fotorafnda uygun yere</p><p>arkadaflmzn yzn yapfltrrz. Bylece gereinden farksz bir fotoraf elde</p><p>etmifl oluruz.</p><p>Piksel tabanl grsel yaratmaya ve dzenlemeye yarayan resim programlar</p><p>arasnda en basit kullanma sahip olan Windows iflletim sistemleri ile birlikte da-</p><p>tlan Microsoft Paint programdr. Ancak piyasada bu amala kullanlan ok</p><p>sayda geliflmifl resim program bulunmaktadr. Bunlardan en yaygn kullanlan-</p><p>lararasnda Adobe Photoshop ve Corel Photo saylabilir.</p><p>Bilgisayarda izim ve Resim184</p><p>DfiNEL M</p><p>2A M A </p><p>fiekil 9.2</p><p>Herhangi birfotorafbilgisayardabytldnde,</p><p>fotoraf oluflturanpikseller grlebilir.</p><p>Resim programlar,bilgisayarlarda basit flekillerizmek ve zellikle fotorafgibi gerek resimleridzenlemek amacyla</p><p>kullanlan yazlmlardr.</p></li><li><p>8/4/2019 Temel Bilgi Teknolojileri Unite09</p><p> 5/16</p><p>te yandan, vektr tabanlbirgrsel ise izgiler, daireler, dikdrt-genler gibi farkl flekillerin bir arayagelmesiyle oluflur. Bu flekiller de, ek-randaki noktalarn izgiler ve erilerlebirlefltirilmesiyle ortaya kar. Bilgisa-yarda grntleri oluflturmak iin fark-l trde izgilerden yararlandklar iinbu tr yazlmlara izim programlarad verilir.</p><p>Vektr tabanl izim programlar,geree yakn izimler yaratmaya ola-nak salamaktadr. Bu nedenle dergi,kitap ve broflrlerde yer alan grseller</p><p>genellikle vektr tabanl izim prog-ramlar ile yaratlr. Benzer biimde,mhendislik ve animasyon alanlarnda boyutlu nesneler oluflturmak iin de i-zim programlar kullanlr.</p><p>Ancak vektr tabanl izim programlar fotoraf gibi gerek grntler zerin-de alflmaya resim programlar kadar uygun deildir.</p><p>Vektr tabanl grsel yaratmaya yarayan izim programlar arasnda en yaygnkullanlanlar CorelDraw, Adobe Illustration, Macromedia FreeHand, AutoCADprogramlardr.</p><p>Vektr tabanl grseller, piksel tabanl grsellere gre daha fazla tercih edil-mektedir. Bunun temel nedeni, vektr tabanl grsellerin bilgisayarn bellei ilesabit diskte daha az yer kaplamalar ve boyutlaryla oynandnda bozulmamala-rdr. Piksel tabanl grseller hem daha fazla yer kaplamakta hem de boyutlar ileoynandnda -zellikle bytldkle-rinde- grnt kayb ya da bozulmasoluflabilmektedir. Resimler bytld-nde, program kendiliinden pikselle-rin -dier bir deyiflle resmi oluflturanrenkli noktalarn- evresini benzer ya daayn renkte noktalarla doldurur. Bu du-rum, resimdeki netliin bozulmasna yolaar.</p><p>Ancak, herhangi bir izimi ya da res-</p><p>mi tarayc gibi evre birimlerini kullana-rak bilgisayara vektr tabanl bir grselbiiminde aktaramayz. evre birimleri ilesaysallafltrdmz grntler, piksel ta-banl grsel biiminde saklanr. Bu flekil-de bilgisayara aktarlmfl piksel tabanl birgrnt, vektr tabanl grsel biiminednfltrlebilir. Bu ifllem iin zel retilmifl dnfltrme yazlmlarna gereksinimvardr. Son yllarda gelifltirilen birok izim ve resim program bu tr dnfltrmeolanaklarna sahiptir. Ancak, bu dnfltrme ifllemi henz tam anlamyla gereklefl-tirilememekte ve sonuta baz grnt kayp ya da bozulmalar oluflabilmektedir.</p><p>Bilgisayarda izim ve Resim 185</p><p>Resim programlar</p><p>evre birimleraraclylabilgisayaraaktardmz</p><p>fotoraflaristediimiz gibideifltirmemizeolanak tanr.</p><p>Piksel tabanl grseldosyalar genellikle fluuzantlar alrlar: BMP, GIF,</p><p>JPEG, JPG, PNG, PICT, PCX,TIFF, PSD.</p><p>Vektr, bafllang ve bitiflnoktas belli, matematikselnicelik gsteren ynl doruparasdr.</p><p>izim programlar, bilgisa-yarlarda eflitli flekiller vegereki izimler yaratmak</p><p>ya da dzenlemek amacylakullanlan yazlmlardr.</p><p>izim programlarile sanatsalizimler</p><p>yaratlabilir;ancak, fotoraflarzerindedzenleme</p><p>yapmaya pekelveriflli deildir.</p><p>fiekil 9.4</p><p>fiekil 9.3</p></li><li><p>8/4/2019 Temel Bilgi Teknolojileri Unite09</p><p> 6/16</p><p>Ek olarak, vektr tabanl grseller, fotoraftaki gereklii yakalayamazlar. Bunedenle fotoraflarla alfllmak istendiinde piksel tabanl bir resim program ter-cih edilmelidir.</p><p>te yandan, piksel tabanl resim programlar da izim konusunda vektr ta-banl izim programlarna gre yeterince baflarl deildir. Basit izimler yapmayaolanak tanmasna karfln piksel tabanl resim programlarnda karmaflk ve gere-e yakn izimler yaratmak olduka gtr. Piksel tabanl grntler, vektr ta-banl grsel haline dnfltrlebildii gibi tam tersi de mmkndr. Ancak, budnfltrme ifllemi sonunda da grntde kayp ya da bozulma oluflabilmektedir.</p><p>Afladaki grsellerin hangileri piksel hangileri vektr tabanldr. Altlarnda ayrlan yere</p><p>yaznz.</p><p>a ve c piksel tabanl, b ve d vektr tabanl grsellerdir</p><p>BLGSAYARDA BAST ZM YARATMA VERESM DZENLEME</p><p>Basit bir flekil yaratmak ve hazr bir resim zerinde istenen de-</p><p>ifliklikleri yapmak iin afllmas gereken ifllem basamaklarn s-</p><p>ralayabileceiz.</p><p>Bilgisayarda izim yaratmaya ya da hazr bir resim zerinde dzenlemeler yapma-ya yardmc olan birok program bulunmaktadr. Bunlarn ou olduka geliflmiflzelliklere sahiptir ve ounlukla profesyonel grafik uzmanlar tarafndan kullanl-maktadr. Ancak, biz de zerlerinde biraz alfltmzda rahatlkla bu yazlmlarkullanabiliriz. Ancak unutmayalm, geree yakn bir izimi yaratmak ya da resmidzenlemek, izim ve resim programlarn kullanabilmenin yan sra estetik bilgive yeteneini de gerektirmektedir.</p><p>Bi lgisayarda Basit izim Yaratma ve Resim Dzenleme186</p><p>Vektr tabanl grseldosyalar genellikle fluuzantlardan birini alr: AI,CDR, CGM, DXF, WMF</p><p>SIRA S ZDE</p><p>a. b.</p><p>c.. d.</p><p>3A M A </p></li><li><p>8/4/2019 Temel Bilgi Teknolojileri Unite09</p><p> 7/16</p><p>te yandan, basit bir izim ya da resim yaratmak ya da dzenlemek isteyen-ler iin de yazlmlar bulunmaktadr. Bunlardan biri Windows iflletim sistemi ilebirlikte gelen Paint isimli yazlmdr. Aslnda piksel tabanl bir resim program olanPaint, eflitli izimler yaratmaya da olanak tanmaktadr.</p><p>Paint programn amak iin, masast penceresinde Bafllat dmesine tk-landktan sonra srasyla Programlar ve Donatlar seeneklerine tklanr. Orta-ya kan menden Paint komutu seilerek program alr.</p><p>Paint programn kullanarak bir izim yaratabilmek ya da resim dzenleyebil-mek iin ncelikle pencerede grlen, men, dme ve dier eleri tanyalm.</p><p>Paint Program MenleriPaint program da genelde, daha nce Bro Yazlmlarnda Ortak eler nitesin-de grdmz menleri ve bu menlerdekilere benzer komutlar iermektedir.Bu programa zg yalnzca Resim ve Renkler menleri bulunmaktadr. fiimdi, Pa-</p><p>int program menlerindeki Painte zg komutlar ve menleri inceleyelim.</p><p>Bu nitede yalnzca Painte zg men seenekleri tantlmaktadr. Daha nce aklanan</p><p>A, Kapat, Kes, Kopyala, Yapfltr tr komutlarn aklamalarna yer verilmemifltir.</p><p>Dosya mens iinde, dier programlardan farkl olarak Tarayc ya da Ka-meradan ve Bask nizleme komutlar bulunmaktadr. Tarayc ya da Kamera-dankomutuyla, bilgisayarmza bal bir tarayc ya da saysal kameray kullana-rak herhangi bir grnty Paint program iine aktarabiliriz. Bask nizlemeise,hazrladmz izimi ya da resmi kat zerine yazdrdmzda nasl grnecei-ni anlamamzda bize yardmc olur.</p><p>Bi lgisayarda Basit izim Yaratma ve Resim Dzenleme 187</p><p>fiekil 9.5</p><p>Paint programnnpenceresi, menler,alflma alan, arakutusu ve renk</p><p>paletinden oluflur.</p><p>Menler</p><p>AraKutusu</p><p>alflma Alan</p><p>Renk Paleti</p><p>SIRA S ZDE</p></li><li><p>8/4/2019 Temel Bilgi Teknolojileri Unite09</p><p> 8/16</p><p>Dzen mens iindeki komutlarn tamam daha nceki yazlmlarda da varolan ortak elerdir.</p><p>Grnm mens iindeki komutlar ekrandaki baz kutularn ve ubuklarngrnmesini ya da gizlenmesini salar. rnein; Ara Kutususeenei baflndaonay iflareti varken tklandnda, ara kutusu ekrandan kaybolur. Benzeri bir kul-lanm Renk Kutusu, Durum ubuuve Metin Ara ubuuiin de geerlidir.</p><p>Resim mens, Painte zg bir mendr. Mennn Dndr/evirseenei,izimi yatay ve dikey al olarak dndrmemizi salar. Uzat/Eseenei ise izi-mi yatay ve dikey uzantda hem uzatabilmemizi hem de derece derece eebilme-mize olanak verir. Fotoraflarn negatiflerini hemen hemen hepimiz grmflz-dr. Halk dilinde arap olarak da adlandrlan bu grnty Renkleri Ters evirse-enei ile gereklefltirebiliriz. zniteliklerseenei bize izimin ls, siyah be-yaz ya da renkli olufluna iliflkin bilgi verir. Ayn zamanda bu bilgilere mdahaleederek izimin yapsn da deifltirebiliriz. Resmi Temizleseenei ekrandaki izi-</p><p>mi ya da resmi silmemizi salar. Donuk izseenei izimi saydamlafltrma iflle-mi yapar. Bu mendeki, Resmi Temizle ve Renkleri Ters evir dflndaki tm ko-mutlar sz edilen ifllemleri kendileri ile ayn ismi taflyan iletiflim kutular aracl-yla gereklefltirmemizi salar.</p><p>Bi lgisayarda Basit izim Yaratma ve Resim Dzenleme188</p><p>fiekil 9.6</p><p>Resim ve Renkler menlerinde komutlar kendileri ile ayn ad taflyan iletiflim kutularnn almasnsalarlar.a. Dndr/evir letiflim Kutusub. Uzat/E letiflim Kutusuc. znitelikler letiflim Kutusud. Renkler Dzenle letiflim Kutusu</p><p>(a)(b)</p><p>(c) (d)</p></li><li><p>8/4/2019 Temel Bilgi Teknolojileri Unite09</p><p> 9/16</p><p>Renkler mens, Painte zg ikinci mendr. Bu men iinde yalnzcaRenkleri Dzenlekomutu vardr ve ayn isimli iletiflim kutusunun almasn sa-lar. Renkleri Dzenle iletiflim kutusunu kullanarak istediimiz nesnenin ya da ze-minin rengini deifltirebiliriz. Ayrca bu kutuda hazr renklere yeni renkler ekle-memize yardmc olan dmeler vardr.</p><p>Paint Program DmeleriPaint programnda yer alan dmeler genellikle ekrann solunda yer alan</p><p>Ara Kutusu altnda toplanmfllardr. Ara kusunda 16 dme ya da baflka</p><p>bir deyiflle kullanma hazr ara bulunmaktadr.1. Serbest fiekil Se:</p><p>Kesilecek, taflna-cak, kopyalanacakya da silinecek olan</p><p>alann seilmesi iinkullanlr. mle, se-ilecek blgenin birkflesine konumlan-drlr. Farenin soltufluna basl tutula-rak seili alan iinealacak biimde ha-reket ettirilir. Sol tuflbrakldnda iki uarasnda kalan alanseilmifl olur. Bu fle-</p><p>kilde seilen alan,iine tklanp srk-lenerek taflnabilir.Ya da mende ilgili seenekler seilerek farkl biimler verilebilir.</p><p>2. Se: Serbest Biim Seme den farkl olarak yalnzca dikdrtgen bir alannseilmesine olanak...</p></li></ul>