The British Library Collections

  • Published on
    09-Mar-2016

  • View
    213

  • Download
    0

DESCRIPTION

British Library jest bibliotek narodow Wielkiej Brytanii. Jest jedn z najwikszych bibliotek na wiecie. Gromadzi egzemplarz obowizkowy wszystkich ksiek wydawanych na obszarze Zjednoczonego Krlestwa i Irlandii. Zbiory licz 150 mln jednostek bibliotecznych ze wszystkich znanych jzykw, co roku przybywa jej 3 mln jednostek. [autor: joanna opia]

Transcript

  • 1

    The British Library Collections Kolekcje Biblioteki Brytyjskiej http://www.bl.uk/collections/

    1. Zawarto British Library jest bibliotek narodow Wielkiej Brytanii. Jest jedn z najwik-

    szych bibliotek na wiecie. Gromadzi egzemplarz obowizkowy wszystkich ksiek wydawanych na obszarze Zjednoczonego Krlestwa i Irlandii. Zbiory licz 150 mln jednostek bibliotecznych ze wszystkich znanych jzykw, co roku przybywa jej 3 mln jednostek. W zamianie na dugo pek ma ich 625 kilometrw, rocznie przybywa 12 kilometrw. W zbiorach znajduj si rkopisy, starodruki, nuty, mapy, atlasy, znaczki pocztowe, nagrania dwikowe, mikrofilmy i wiele innych. Prezentuje zasoby dziedzictwa kultury pogrupowane w obrbie 17 gwnych dziaw. British Library ma cztery kluczowe obszary dziaalnoci midzynarodowej: przywrcenie i utrzymanie kultury, pomaganie i doradzanie innym bibliotekom na wiecie (np. w RPA, Iraku), digitalizacja i ochrona zasobw cyfrowych oraz strategiczne partnerstwo.

    2. Zaoyciele Biblioteka Muzeum Brytyjskiego = The British Museum Library:

    http://www.thebritishmuseum.ac.uk/ Biblioteka Brytyjska = The British Library: http://www.bl.uk/

    3. Historia projektu Najwaniejsza cz zbiorw British Library, czyli Biblioteka British Museum

    powstaa w 1753 roku w oparciu o prywatny ksigozbir sir Hansa Sloane'a, w ktrego skad wchodziy anglo-saksoskie i aciskie redniowieczne rkopisy. Nastpnie krl Jerzy II wspar t inicjatyw i przekaza bibliotek krlewsk, ktr zacz gromadzi Edward IV, ustanowi te prawo obowizkowego egzemplarza, dla wszystkich ksiek wydawanych na terenie Wielkiej Brytanii. W 1823 roku ksigozbir muzeum zosta uzupeniony przez zbiory krla Jerzego III. W 1850 roku w gmachu Muzeum

  • 2

    Brytyjskiego otwarta zostaa czytelnia. W XX wieku biblioteka zostaa wzbogacona w stare buddyjskie teksty z Dunhuang, Kodeks Synajski, rkopisy hebrajskie, syryjskie, koptyjskie i wiele innych.

    British Library powstaa w wyniku poczenia Biblioteki Muzeum Brytyjskiego i kilku innych instytucji istniejcych ju wczeniej (Biblioteki Urzdu Patentowego, Narodowej Biblioteki Centralnej, Narodowej Wypoyczalni Naukowej i Technicznej, Brytyjskiej Bibliografii Narodowej, Urzdu Informacji Naukowej i Technicznej, Indyjskiego Urzdu Bibliotek i Nagra, Brytyjskiego Instytutu Nagra Dwikowych). Po oficjalnym utworzeniu w 1972 roku w Londynie British Library, biblioteka miecia si w budynku British Museum. Nowy gmach zosta otwarty 1 lipca 1973 roku.

    W poowie 1998 r. w Londynie przy St Pancras otwarto now gwn siedzib Brytyjskiej Biblioteki. Obecnie British Library skada si z trzech budynkw: dwa w Londynie i jeden w Yorkshire.

    4. Kolekcje Na British Library skada si 17 gwnych kolekcji: Americas and Australasian

    studies, Asia and Africa, Business & Intellectual Property, Early Printed Collections, European Collections, History and Classics, Manuscripts, Maps, Modern British, Modern Irish, Music, Newspapers, Philatelic, Science, Social Sciences, Sound Archive, Printed Historical Sources.

    Americas and Australasian studies publikacje z zakresu nauk humanistycznych i spoecznych z terenw obu Ameryk, Australii, Nowej Zelandii i wysp Pacyfiku. Rwnie materiay wydawane przez organizacje midzynarodowe i midzyrzdowe. Oprcz materiaw wydanych gwnie w jzyku angielskim istnieje w kolekcji wiele publikacji w jzyku hiszpaskim i rodzimym amerykaskim. Materiay dostpne w rnych formach, m.in.: mikroformy, prasa, materiay o sztuce. Dostp do rde elektronicznych ograniczony, moliwo skorzystania tylko w Czytelni w British Library.

    Asia and Africa kolekcja ksiek i czasopism opublikowanych w krajach Azji, Afryki i Bliskiego Wschodu w jzykach zachodnich, obejmujca nauki spoeczne i humanistyczne, a take materiay na temat historii i kultury spoecznoci imigrantw do Afryki z Azji (Malaje, Hindusi i Chiczycy) oraz z Europy (ydzi), ktrzy stworzyli literatur w Afryce w ich wasnym jzyku (malajski, gudarati, tamilski, telugu, chiski i jidysz). Zbiory te stanowi jedn z najlepszych na wiecie rodkw do bada Azji, Bliskiego Wschodu i Afryki. Obejmuj ponad 500 jzykw i grup jzykowych. Ponad 65 tys. rkopisw (plus kolejne tysice fragmentw w Stein, Genizah i zbiorw innych), ponad 900 tys. drukowanych ksiek w jzykach Azji, Bliskiego Wschodu i Afryki, ponad 120 tys. woluminw czasopism i gazet. Biblioteka posiada wiele przykadw pierwszych tumacze Biblii na jzyki afrykaskie wraz z du kolekcj gramatyk i sownikw w jzykach afrykaskich. British Library posiada rwnie rkopisy z Afryki w jzyku arabskim oraz w jzykach afrykaskich, zwaszcza suahili, w pimie arabskim. Duo materiaw w jzykach afrykaskich jest w formie nagra dwikowych.

    European collections kolekcja materiaw drukowanych i elektronicznych na temat nauk spoecznych i humanistycznych ze wszystkich krajw Europy Zachodniej, Europy rodkowej i Wschodniej, z wyczeniem Wielkiej Brytanii i Irlandii) oraz (z pewnymi wyjtkami) ksiek wydanych w innych jzykach europejskich, a take

  • 3

    materiaw publikowanych na caym wiecie w jzykach tych krajw, np. w jzyku francuskim we francuskojzycznej Kanadzie. Peny dostp.

    Maps kolekcja ta jest drug, tego typu, co do wielkoci na wiecie (po Bibliotece Kongresu). Obszerny zbir materiaw (ponad 4,25 milionw) atlasw, map, globusw oraz ksiek, broszur i czasopism na temat historii kartografii, map i mapowania dla wszystkich okresw i miejsc. Posiada 16 biecych czasopism, ktre zajmuj si historycznymi mapami i mapowaniem. Biblioteka Map otrzymuje pen gam brytyjskiej produkcji. Posiada rwnie zagraniczne mapy topograficzne w skalach rednich i maych. Historyczne zbiory s dodawane systematycznie poprzez zakup i darowizny. Najstarsze zbiory pochodz z XV wieku.

    Music kolekcja ponad 100 tys. rkopisw muzycznych oraz 1,5 mln innych materiaw dotyczcych muzyki, m.in.: nagra dwikowych, programw koncertowych, ksiek i czasopism z dziedziny muzyki. Baza Programw Koncertowych zawiera szczegy dotyczce programw koncertowych przechowywanych w bibliotekach, archiwach i muzeach w Wielkiej Brytanii i Irlandii, zapewniajc dostp do istotnych - ale czsto pomijany - rde informacji o yciu muzycznym od XVIII wieku do wspczesnoci.

    Newspapers kolekcje gazet brytyjskich i zagranicznych od roku 1800 do dzi. Aby uzyska dostp do artykuw, naley si zarejestrowa jako uytkownik a nastpnie wykupi karnet (24-godzinny karnet, ktry zapewnia dostp do 100 artykuw w tym okresie lub 7-dniowy karnet, ktry zapewnia dostp do 200 artykuw w tym okresie). Niektre kolekcje jednak s dostpne bezpatnie, ale tylko na terenie Wielkiej Brytanii lub w czytelniach British Library.

    Philatelic Zbiory powstay w 1891 roku z testamentu z kolekcji Tapling, pniej kolekcja si powikszya o nowe zbiory. cznie na kolekcje skada si ponad 8 mln przedmiotw, reprezentujcych niemal wszystkie kraje i okresy. Do zbiorw nale m.in.: znaczki pocztowe i skarbowe, matryce metalowe i pyty, koperty, broszury, papiery pocztowe, znaczki telegraficzne, lokalne i prywatne wiadomoci, literatura filatelistyczna.

    Sound Archive otwarte w roku 1955 w British Institute of Recorded Sound, od roku 1983 jest czci Biblioteki Brytyjskiej. Jedna z najwikszych kolekcji nagra dwikowych na wiecie. It holds over a million discs, 200,000 tapes, and many other sound and video recordings. Skada si z ponad miliona pyt, 200000 tam, i wielu innych nagra dwikowych i wideo (m. in.: 14 tys. popularnych teledyskw, 9 tys. telewizyjnych programw, obszerne wywiady wideo z ocalaymi z Holokaustu, kino nieme na DVD). Zbiory pochodz z caego wiata i obejmuj rnego rodzaju dwiki (muzyka klasyczna i popularna, sztuka i literatura, akcenty i dialekty, historia mwiona i dwiki przyrody). Gromadzone materiay s w kadym moliwym formacie i pochodz z rnych rde prywatnych, komercyjnych i emisji. W British Library mona rwnie nagra swj wasny dwik.

    5. Interfejs W jzyku angielskim. British Library ma wiele internetowych katalogw, w tym

    ponad 20 specjalistycznych. Wikszo zbiorw Biblioteki znajduje si w tych katalogach, jednak cz materiau nie jest jeszcze dostpna online. Na przykad niektre kategorie wczesnych materiaw drukowanych, s wymienione w drukowanych katalogach. Wyszukiwanie w katalogach jest bezpatne i dostpne dla wszystkich uytkownikw.

  • 4

    Kady z katalogw oferuje wyszukiwanie proste (Simple search) oraz zaawansowane (Advanced search).

    Gwny katalog Explore the British Library zawiera rekordy dla ponad 56 milionw przedmiotw, w tym 13 milionw rekordw ksiek, czasopism, gazet, konferencji, map itp.; 37 mln artykuw, tysice czasopism elektronicznych, e-bookw i setek baz danych. Wyszukiwanie proste - w obrbie sowa lub frazy, kolejno wybr zakadki: wszystkie sowa, autor, tytu, rok publikacji, wydawca itd. lub wyszukiwanie tylko w obrbie frazy.

    rdo: http://explore.bl.uk/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=1&dstmp=1334490268755&vid=BLVU1&fromLogin=true

    Wyszukiwanie zaawansowane - w obrbie sowa lub frazy, wybr zakadki: wszystkie sowa, autor, tytu, rok publikacji, wydawca oraz tytu ujednolicony, format lub numeru w systemie itd.

    rdo: http://explore.bl.uk/primo_library/libweb/action/search.do?mode=Advanced&dscnt=2&fromLogin=true&dstmp=1334490269254&vid=BLVU1

    Wyniki wyszukiwania mona filtrowa: ograniczenie do jzyka, okresu czasu (przedzia oddo), formatu (ksiki, mapy, muzyka, dok. elektroniczne), roku publikacji, wydawcy itp.

  • 5

    Przy uzyskanej pozycji mona: przeczyta dodatkowe informacje (na temat autora, fragment tekstu), znale rekord w Copac lub WorldCat, sprawdzi dostpno na Amazon.co.uk, zgosi bd, zobaczy rekord w formacie MARC.

    Oprcz katalogu Explore the British Library istniej oddzielne katalogi m. in. dla dwikw i ruchomych obrazw, rkopisw, gazet, materiaw dotyczcych Azji, zbiorw chiskich ksiek i czasopism, rkopisw iluminowanych, mikroform, fotografii.

    Katalog online British Library rejestruje 6 mln wyszukiwa.

    6. Metadane Biblioteka korzysta z Integrated Library System, na ktry skadaja si elementy

    gromadzenia, katalogowania oraz OPAC (Online Public Access Catalogue). The British Library opracowuje dokumenty w formacie MARC 21.

    7. Format zasobw cyfrowych Strona jest zaprojektowana dla szerokiej gamy przegldarek internetowych i

    bdzie dziaa z: Internet Explorer 6.0 lub nowszy, Firefox 2.0 i wyej, Safari 4.0 i wyej,

  • 6

    Google Chrome 4.0 i nowszych oraz Opera 9.0 i nowszych. Przegldanie katalogu Explore the British Library i kilka innych obszarw witryny wymagaj oprogramowania JavaScript. Muzyka odtwarzana jest w Windows Media Player lub MPlayer (*wma) dla systemu Linux.

    Wikszo filmw moe by odtwarzana za pomoc Windows Media Player, ale niektre wymagaj Adobe Flash. Niektre treci (np. Turning the Pages) wymagaj Macromedia Director Shockwave lub Microsoft Silverlight dla penego dziaania. W miar moliwoci oferowana jest rwnie wersja alternatywna w postaci HTML, ale trzeba zauway, e niektre z funkcji (np. powikszanie obrazu, wersja dwikowa, przewracanie stron) oryginau mog zosta utracone.

    rdo: http://www.bl.uk/collections/treasures/mercator/mercator_broadband.htm?top

  • 7

    rdo: http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/spicetrail/turmeric/zoomify119174.html

    Oprcz dokumentw prezentowanych w formacie html, kolekcja zawiera rwnie kilka dokumentw w formacie PDF (Portable Document Format). Aby uzyska do nich dostp, trzeba mie zainstalowany program Adobe Acrobat na komputerze.

    8. Osobliwoci Najbardziej znan czci biblioteki s dziay British Museum. Historia odcisna

    swoje pitno na zbiorach, szczeglnie tych, ktre s eksponowane w tzw. Wiey Wiedzy. S to najcenniejsze egzemplarze umieszczone w przeszklonej sali, stanowicej trzon budynku. To pomieszczenie siga wysokoci czwartego pitra i jest dostpne z kadego poziomu. Na parterze biblioteki mieci si Galeria Johna Ritblata, w ktrej w specjalnych gablotach wyeksponowano szczeglnie cenne zbiory, jak: Magna Carta (rkopimienny opis ustpstw krlewskich na rzecz buntujcych si baronw z 1215 r), Diamentowa Sutra (z IX wieku z Chin, drukowana technik klockow), Biblia Gutenberga, pierwsze wydania dzie Szekspira, rkopisy Beatlesw.

    Innymi cennymi egzemplarzami s: Notatnik Leonarda da Vinci, pierwsze wydanie The Times z 18 marca 1788, rkopisy i biurko Jane Austen, rkopisy Jamesa Joycea, rkopisy nut Mesjasza Georgia Friedricha Haendla, nagrania przemwie przywdcy Republiki Poudniowej Afryki Nelsona Mandeli, Beowulf (najstarszy zachowany poemat epicki literatury angielskiej, spisany w staroangielszczynie w XI wieku).

    9. Inne istotne informacje Strona internetowa British Library zawiera wiele informacji. Podstawowe dane

    na temat biblioteki dostpne s w 18 jzykach, w tym w jzyku polskim. Oferuje duy wybr blogw prowadzonych przez pracownikw biblioteki.

    Dotycz one rnych tematw m.in. historii nauki brytyjskiej, digitalizacji, ochrony wasnoci intelektualnej, nagra dwikowych, telewizji, science fiction i wiele innych.

    British Library przygotowuje a 10 newsletterw o rnej tematyce (od wiadomoci kulturalnych po informacje m.in. dla przedsibiorcw, badaczy naukowych,

  • 8

    szk), ktre publikuje na swojej stronie internetowej i rozsya drog mailow w formie biuletynu.

    Na stronie internetowej biblioteki mona obejrze krtkie, kilkuminutowe filmy instruktaowe dotyczce: korzystania z biblioteki, korzystania z poszczeglnych elementw kolekcji (ksiki, dokumenty archiwalne, manuskrypty, globusy, papirusy itp.).

    Biblioteka oferuje pomoc w zakresie wybranej tematyki, np. bibliotekarstwa.

    10. rda

    1. Garrod, P. Ksiki elektroniczne w bibliotekach brytyjskich: aktualna sytuacja, EBiB 2004/7 dostp: http://ebib.oss.wroc.pl/2004/58/garrod.php [14.04.2012]

    2. Gola, K. The British Library Collections. Kolekcje Biblioteki Narodowej Wielkiej Brytanii., 2007 [Dostp 14.04.2012] http://fidkar.wbp.krakow.pl/fidkar/uj/gola_katarzyna_the_british_library_collection.pdf

    3. Klukowski, B. Ksinice narodowe wiata, CEBID, Warszawa 2005 4. Krynicka, M. Biblioteki Narodowe nowe formy prezentacji i komunikacji, EBiB

    2010/2 dostp: http://www.ebib.info/2010/111/a.php?krynicka [14.04.2012] 5. Szamotuo-Kdziela, M. Nasi w Londynie, czyli kilka refleksji z wycieczki do

    Biblioteki Narodowej dostp: http://www.gdynia.tnbsp.pl/biuletyny/biuletyn_5.html [14.04.2012]

    6. Szybowiska, U. Biblioteka i biznes dobry przykad British Library, EBiB 2009/9 dostp: http://www.ebib.info/2009/109/a.php?szybowska [14.04.2012]

    7. Strona internetowa British Library http://www.bl.uk/ [14.04.2012]

    Autor: Joanna Opia Krakw: 2012-04-14

    Zgadzam si na publikacje mego tekstu w sieci Internet: tak.

Recommended

View more >