TUSZCZE W YWIENIU CZOWIEKA

  • Published on
    14-Jan-2016

  • View
    90

  • Download
    0

DESCRIPTION

TUSZCZE W YWIENIU CZOWIEKA. MARIA MIKOS - BIELAK. Funkcje tuszczw w organizmie czowieka. Tuszcze speniaj w organizmie czowieka wiele rnorodnych funkcji:. s skoncentrowanym rdem energii dla tkanek i narzdw uatwiaj przeykanie pokarmu i odczuwanie smaku - PowerPoint PPT Presentation

Transcript

  • TUSZCZE W YWIENIU CZOWIEKAMARIA MIKOS - BIELAK

  • Funkcje tuszczw w organizmie czowieka

  • Tuszcze speniaj w organizmie czowieka wiele rnorodnych funkcji:

    s skoncentrowanym rdem energii dla tkanek i narzdwuatwiaj przeykanie pokarmu i odczuwanie smakuhamuj skurcze odka i wydzielanie HCl do soku trawiennegow postaci fosfolipidw stanowi materia budulcowy bon komrkowych i biaej masy mzgus rozpuszczalnikami witamin A, D, E i K, uatwiaj ich transport i przyswajanie z rnych produktw

  • Inne funkcje tuszczw:

    w formie tuszczu podskrnego chroni organizm przed nadmiern utrat ciepajako osona okoonarzdowa stabilizuj nerki i inne narzdy wewntrznedecyduj o sprawnoci funkcjonalnej ukadu kreniawpywaj na funkcjonowanie mzgu, stan skry i wosww technologii potraw stanowi medium grzejne umoliwiajce smaenie i duszenie

  • W skad tuszczw spoywczych wchodz: wysze kwasy tuszczowe nasycone

    kwasy tuszczowe nienasycone monoenowe i polienoweRodzaj rodnika decyduje o roli ywieniowej i funkcji fizjologicznej penionej w organizmie.

  • Tuszcze stanowi gwny magazyn energii niezbdnej do funkcjonowania organizmu. Jeden gram tuszczu dostarcza okoo 38 kJ energii.Jest to ilo 2-krotnie wysza od uzyskiwanej przy spalaniu cukrw czy biaek.

  • Spoycie tuszczw a zdrowie

  • Zapotrzebowanie organizmu na tuszcze zaley od:rozpoznawaniezaspokajanie wieku pci stanu fizjologicznego organizmu rodzaju wykonywanej pracy.MKE ustali, e tuszcze powinny zabezpiecza 25% dziennej puli energii.

  • W celu dostarczenia dziennej dawki wystarczy spoycie 65-95g tuszczu (modzie) lub 82-117g (doroli)

    Cz puli tuszczw powinna pochodzi z NNKT:

    dla dzieci, modziey i dorosych do 60-tki 3% dla dorosych powyej 60-tki - 4% dla kobiet ciarnych 4,5% dla kobiet karmicych 6%

  • Nadmiar spoytego tuszczu jest: magazynowany w zapasowej tkance tuszczowej przetwarzany na drodze przemian biochemicznych na metabolity niezbdne do prawidowego funkcjonowania organizmu metabolity, ktre wywouj zmiany chorobowe

  • DODATNIEJ pomidzy spoyciem nasyconych kwasw tuszczowych, cholesterolu i rafinowanych cukrw, a wystpowaniem miadycy i niedokrwiennej choroby serca

    UJEMNEJ pomidzy wystpowaniem tych chorb, a spoyciem NNKT i bonnikaStwierdzono istnienie korelacji :

  • Nasycone kwasy tuszczoweKwasy nasycone Laurynowy C12:0 Mirystynowy C14:0 Palmitynowy C16:0Generuj zwikszenie cholesterolu w surowicy krwi Kwas stearynowy C18:0 Sprzyja agregacji pytek krwi w blaszki miadycowe.Nadmiar wszystkich kwasw nasyconych generuje zmiany nowotworowe w okrnicy jelita grubego, prostaty i gruczou piersiowego

  • IZOMERY cis- i trans-W naturalnych olejach rolinnych w grupie kwasw nienasyconych wystpuj izomery cis-Izomery trans - nie wystpuj w naturalnych tuszczach rolinnych lub nie przekraczaj w nich 3% (podobnie jak w male) Znaczne ich iloci powstaj w procesie utwardzania olejw do margaryny. W niektrych margarynach ilo izomerw trans- dochodzi do 47% sumy kwasw tuszczowych.

  • IZOMERY trans- Nie posiadaj swoistej aktywnoci biologicznej ich analogw w formie cis- Peni tylko rol energetyczn Ich nadmiar wykazuje znacznie silniejsze dziaanie miadycogenne i kancerogenne ni nasycone kwasy tuszczowe Podnosz znacznie poziom cakowitego, a szczeglnie zego cholesterolu LDL Obniaj stenie frakcji dobrego cholesterolu HDL

  • IZOMERY trans- c.d.W zwizku z powyszym naley ogranicza spoywanie margaryn zawierajcych izomery trans- Zaburzaj czynno ukadu immunologicznego Hamuj aktywno enzymw powodujcych powstawanie eikozanoidw Wpywaj negatywnie na rozwj i zdrowie podu

  • Niemowltom, dzieciom do lat 3 oraz kobietom w ciy i kobietom karmicym naley zaleca maso, oleje rolinne i ryby.Liczne badania wskazuj, e jednonienasycone kwasy tuszczowe- gwnie oleinowy C18:1 mog peni rol ochronn w profilaktyce miadycy.

  • StrategiamarketingowaOliwa z oliwek extra virgin zawierajca 70% kwasu oleinowego wg bada lekarzy woskich: obnia poziom cholesterolu oglnego o 13%, zego LDL o 21%, a zwiksza rwnoczenie poziom HDL. zmniejsza lepko krwi i blokuje wchanianie nadmiaru spoytego cholesterolu.

  • nisk zawarto kwasw wielonienasyconych -6 wystpujcych w rolinach i zaliczanych do NNKT W oliwie z oliwek stwierdzono: obecno CYKLOARTHANOLU posiadajcego zdolno neutralizowania cholesterolu i hamowanie jego wchaniania do krwiobiegu1 yka oliwy z oliwek dziennie moe obnia cinienie ttnicze i blokowa wnikanie do krwi 600mg cholesterolu (iloci zawartej w dwch jajkach)

  • Zdrowy dorosy czowiek moe w ten sposb wytworzy w cigu jednej minuty 2mg kwasw na kady kg masy ciaaW warunkach niedostatecznej poday tuszczu z ywnoci w komrkach wtroby moe zachodzi biosynteza kwasw tuszczowych de novo na drodze LIPOGENEZY cukrw.T drog mog powstawa wycznie kwasy nasycone i jednonienasycone.Biosynteza kwasw tuszczowych

  • NNKT Niezbdne Nienasycone Kwasy Tuszczowe NNKT zaliczane do grupy -6 kwasu linolowego oraz -3 kwasu -linolenowego musz by dostarczane z ywnoci

    Tkanki ludzkie na drodze elongacji i desaturacji mog je przebudowa w inne dugoacuchowe wielonienasycone kwasy tuszczowe wg schematu

  • Schemat metabolizmu kwasw tuszczowych z rodziny -6 i -3

  • spadek przyrostu masy ciaa i zahamowanie wzrostuzmiany skrne (zwikszona przepuszczalno skry, utrata wody, stany zapalne) pogorszenie procesu gojenia ranzwikszona podatno na infekcjezaburzenie transportu cholesterolu i relacji pomidzy jego frakcjamikrucho naczy wosowatychzaburzenia nerkowe (nadcinienie ttnicze, zmniejszenie wydalania sodu z moczem)osabienie kurczliwoci minia sercowegoograniczenie biosyntezy eikozanoidw prowadzce do niedoczynnoci wielu tkanek i organw

    Ze wzgldu na funkcje jakie w organizmie speniaj NNKT, ich niedobory w poywieniu maj istotne konsekwencje zdrowotne:

  • Kwasy tuszczowe z rodziny -6 i 3Wysoka poda kwasu linolowego -6 prowadzi do syntezy kwasu arachidonowego, z ktrego powstaj prostaglandyny PGA2, PGH2 oraz tromboksanu TXA2 wykazujce silne dziaanie zwikszajce krzepliwo krwi.Wzrost udziau kwasu a-linolenowego, ktrego gwnym rdem s tuszcze ryb zimnowodnych i dalekomorskich powoduje obnienie zawartoci cholesterolu cakowitego frakcji LDL i trj glicerydw, a w rezultacie przyczynia si do obnienia ryzyka chorb wiecowych.

  • Eikozynoidy w organizmie czowiekaObie grupy eikozynoidw otrzymywanych z kwasw -6 i -3 peni szczegln rol w regulowaniu czynnoci ukadu sercowo-naczyniowego i mzgowo-naczyniowego: Zwikszajc przepyw krwi przez te naczynia poprawiaj dotlenienie mzgu i minia sercowegoWywieraj silny wpyw na rozszerzenie naczy wiecowych i zwikszenie siy skurczu minia sercowego Zapobiegaj nadcinieniu ttniczemu zwikszajc wydzielanie sodu z moczem

  • Gospodarka lipidowa w organizmie czowieka

  • Gospodarka lipidowa w organizmie czowieka Trawienie tuszczw zachodzi gwnie w jelicie cienkim pod wpywem kwasw ciowych.

    Zdrowy czowiek moe w cigu godziny strawi i wchon 8-12g tuszczu.

    W transporcie tuszczu do komrek i tkanek porednicz ich zwizki z biakami zwane LIPOPROTEINAMI.

    Zwizki te transportuj rwnie tuszcze syntetyzowane de novo w wtrobie.

  • S cztery gwne rodzaje lipoprotein rnice si zawartoci trjglicerydw, fosfolipidw, cholesterolu i biaka (apoproteiny)LIPOPROTEINY- rodzaje

    ParametrChylomikronyVLDLLDLHDLGsto (g/cm3)

  • Chylomikrony przenosz tuszcze pokarmowe z jelita cienkiego do komrek i tkanek

    VLDL transportuj lipidy wytwarzane w wtrobie

    LDL cyrkuluj tuszcze po caym organizmie do rnych tkanek i komrek, w tym do nabonka naczy ttniczych

    HDL przenosz tuszcze z tkanek obwodowych z powrotem do wtroby

    LIPOPROTEINY rnice w funkcjach transportowych

  • Struktura lipoprotein nadal nie jest dokadnie poznana. Prawdopodobnie: jdro stanowi trjglicerydy i estry cholesterolu warstw zewntrzn stanowi kompleksy biaka, fosfolipidw i wolnego cholesteroluLIPOPROTEINY c.d.wtroba zapasowa tkanka tuszczowa pozostae tkanki i komrki organizmu, w ktrych zachodzi spalanie tuszczu

    U zdrowego czowieka lipoproteiny transportuj w cigu doby ok. 100g zwizkw tuszczowych ogem. Ich odbiorcami s:

  • LIPAZA LIPOPROTEINOWAmateria energetyczny

    materia budulcowy dla nowych komrek

    materia do syntezy nowych trjglicerydw gromadzonych w cytoplazmieEnzym LIPAZA LIPOPROTEINOWA uwalnia kwasy tuszczowe, a te w zalenoci od zapotrzebowania komrek mog by wykorzystywane jako:

  • Zapasowa tkanka tuszczowaJeli w poywieniu jest zbyt mao materiau energetycznego, z zapasowej tkanki tuszczowej uwalniaj si kwasy tuszczowe, ktre wraz z albuminami wdruj do wtroby i innych tkanek potrzebujcych energii i tam s spalane. W zapasowej tkance tuszczowej spalanie tuszczw waciwie nie zachodzi, a gromadzenie tuszczw w tej tkance zaley od tzw. APIDOCYTW, ktrych liczba ustala si w dziecistwie.

  • Wtroba a gospodarka lipidowaW gospodarce lipidowej kadego czowieka szczegln rol odgrywa wtroba. Jest ona odpowiedzialna za syntez i dystrybucj cholesterolu.

    W normalnych warunkach wtroba syntetyzuje ok. 700mg cholesterolu na dob.

    Wikszo cholesterolu przechodzi w sole kwasw ciowych, ktre s kierowane do przewodu pokarmowego.

    Po spenieniu swej roli emulgatora tuszczw, kwasy ciowe wracaj do wtroby z HDL-em. Jeli dieta bogata jest w bonnik, zwaszcza rozpuszczalny (owsa lub owocw cytrusowych), to wie on kwasy ciowe i w tej postaci s one wydalane z kaem - nie wracaj do wtroby.

    Aby pokry te straty wtroba produkuje nowe kwasy ciowe z cholesterolu, obniajc jego poziom we krwi.

  • Cholesterol w organizmie Synteza cholesterolu w naszym organizmie jest silnie uzaleniona od rodzaju spoywanych tuszczw i cukrw. Ilo cholesterolu wzrasta w obecnoci tuszczw nasyconych oraz sacharozy i fruktozy. Sam cholesterol obok fosfolipidw (lecytyny) jest gwnym skadnikiem strukturalnym wszystkich zwierzcych bon komrkowych i rdkomrkowych. W tkance nerwowej jest skadnikiem strukturalnym otoczki mielinowej, jest rwnie istotnym skadnikiem lipoprotein osocza i prekursorem wielu skadnikw sterydowych

  • Zwizki powstajce z cholesterolu

  • Cholesterol w organizmie c.d. W organizmie czowieka cholesterol jest wytwarzany w sposb cigy. Jedynie 20-40% cholesterolu pochodzi z poywienia, co stanowi ok.300 mg.Jego nadmiar jest czynnikiem ryzyka choroby wiecowej.Zawarto cholesterolu w surowicy nie powinna przekracza:U osb dorosych do 30 lat - 220mg%.U 40-latkw 240mg%U osb starszych - 260mg%

  • Cholesterol w organizmie c.d.O powstaniu zmian miadycowych decyduje nie tylko wysoka zawarto cholesterolu w surowicy, ale jego podzia na frakcje:

    HDL LDLkobietymczyni> 35 mg%< 135 mg%40-160 mg%35-135 mg%TG

  • Zawarto cholesterolu w wybranych tuszczach zwierzcych oraz produktach misnych w mg/100 g produktu wg rnych rde.

  • Dzikuj za uwag

    *

    From two great enterprises, we have created one great company. The new Pfizer is a leader for the 21st century, poised to do more for health and quality of life than any company before us. And it is up to us, the people here in this room and our Pfizer colleagues around the world, to make it happen. Working together, I have no doubt we will live up to what is, as Mr. Steere points out, a tremendous responsibility.

    And by doing so, well create a company unlike any seen before.

    *

    From two great enterprises, we have created one great company. The new Pfizer is a leader for the 21st century, poised to do more for health and quality of life than any company before us. And it is up to us, the people here in this room and our Pfizer colleagues around the world, to make it happen. Working together, I have no doubt we will live up to what is, as Mr. Steere points out, a tremendous responsibility.

    And by doing so, well create a company unlike any seen before.

    *

    From two great enterprises, we have created one great company. The new Pfizer is a leader for the 21st century, poised to do more for health and quality of life than any company before us. And it is up to us, the people here in this room and our Pfizer colleagues around the world, to make it happen. Working together, I have no doubt we will live up to what is, as Mr. Steere points out, a tremendous responsibility.

    And by doing so, well create a company unlike any seen before.

    *

    From two great enterprises, we have created one great company. The new Pfizer is a leader for the 21st century, poised to do more for health and quality of life than any company before us. And it is up to us, the people here in this room and our Pfizer colleagues around the world, to make it happen. Working together, I have no doubt we will live up to what is, as Mr. Steere points out, a tremendous responsibility.

    And by doing so, well create a company unlike any seen before.

    *

    From two great enterprises, we have created one great company. The new Pfizer is a leader for the 21st century, poised to do more for health and quality of life than any company before us. And it is up to us, the people here in this room and our Pfizer colleagues around the world, to make it happen. Working together, I have no doubt we will live up to what is, as Mr. Steere points out, a tremendous responsibility.

    And by doing so, well create a company unlike any seen before.

    *

    From two great enterprises, we have created one great company. The new Pfizer is a leader for the 21st century, poised to do more for health and quality of life than any company before us. And it is up to us, the people here in this room and our Pfizer colleagues around the world, to make it happen. Working together, I have no doubt we will live up to what is, as Mr. Steere points out, a tremendous responsibility.

    And by doing so, well create a company unlike any seen before.

    *

    From two great enterprises, we have created one great company. The new Pfizer is a leader for the 21st century, poised to do more for health and quality of life than any company before us. And it is up to us, the people here in this room and our Pfizer colleagues around the world, to make it happen. Working together, I have no doubt we will live up to what is, as Mr. Steere points out, a tremendous responsibility.

    And by doing so, well create a company unlike any seen before.

    *

    From two great enterprises, we have created one great company. The new Pfizer is a leader for the 21st century, poised to do more for health and quality of life than any company before us. And it is up to us, the people here in this room and our Pfizer colleagues around the world, to make it happen. Working together, I have no doubt we will live up to what is, as Mr. Steere points out, a tremendous responsibility.

    And by doing so, well create a company unlike any seen before.

    *

    From two great enterprises, we have created one great company. The new Pfizer is a leader for the 21st century, poised to do more for health and quality of life than any company before us. And it is up to us, the people here in this room and our Pfizer colleagues around the world, to make it happen. Working together, I have no doubt we will live up to what is, as Mr. Steere points out, a tremendous responsibility.

    And by doing so, well create a company unlike any seen before.

    *

    From two great enterprises, we have created one great company. The new Pfizer is a leader for the 21st century, poised to do more for health and quality of life than any company before us. And it is up to us, the people here in this room and our Pfizer colleagues around the world, to make it happen. Working together, I have no doubt we will live up to what is, as Mr. Steere points out, a tremendous responsibility.

    And by doing so, well create a company unlike any seen before.

    *

    From two great enterprises, we have created one great company. The new Pfizer is a leader for the 21st century, poised to do more for health and quality of life than any company before us. And it is up to us, the people here in this room and our Pfizer colleagues around the world, to make it happen. Working together, I have no doubt we will live up to what is, as Mr. Steere points out, a tremendous responsibility.

    And by doing so, well create a company unlike any seen before.

    *