Verbeteren belangrijker dan winnen

  • Published on
    28-Mar-2016

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Het wordt wel de heilige graal van het management genoemd, maar voor de meeste organisaties is het toch vooral een hulpmiddel om beter te presteren: de high performance organization, in het jargon vaak aangeduid met de af korting hpo. Wat is het en hoe word je er een? De goeroe: Wantrouw elke goeroe die zegt: Als je dit doet, dan ben je succesvol.

Transcript

<ul><li><p>Verbeterenbelangrijker</p><p>danwinnen</p><p>Op zoek naar de high performance organization (hpo)</p><p>54</p><p>slow management presteren zomer 2010</p></li><li><p>Hetwordtweldeheiligegraalvanhetmanagementgenoemd,maarvoordemeesteorganisatiesishettochvooraleenhulpmiddelombetertepresteren:dehigh performance organization,inhetjargonvaakaangeduidmetdeafkortinghpo.Watishetenhoewordjeereen?Degoeroe:Wantrouwelkegoeroediezegt:Alsjeditdoet,danbenjesuccesvol.</p><p>M</p><p>door ben kuiken</p><p>illustraties aad goudappel</p><p>WordthetNederlandsvoetbalelftalditjaarwereldkampioen?Onzejongens hebben hun eerstewedstrijdeninZuid-Afrikaach-ter de rug, dus de resultatenspreken voor zich. De zelfbe-noemdedeskundigenenaldie</p><p>anderemiljoenenstuurluidieaanwalstaan,zullenhunmeninginmiddelswelhebbengevormd.Watzijzichech-ter niet realiseren, is dat de kansen op de eindzegeslechtsvooreendeelophetveldwordenbepaald.Netzobelangrijk,zonietveelbelangrijker,iswaterzichachterde schermenallemaal afspeelt ende afgelopen jarenheeftafgespeeld.Watzijndelangetermijndoelstellingenvandeknvbmethetnationaleelftal?HeeftzijmetBert</p><p>vanMarwijkdejuistemanopdejuisteplekgezet?Krijgtdebondscoachvoldoenderuimteomzijnstempelophetteamenopdespeelstijltedrukken?Maakthijdaarbijvol-doendegebruik van de eigen ideen van de spelers?Heeft VanMarwijk de juiste spelers geselecteerd enspreekthijzeaanophunprestaties?Zijndetrainingeneropgerichtomhetelkedageenstukjebetertedoen?</p><p>Flinke zak geldDetails,daardraaithetominhetmodernevoetbal.</p><p>Johanhadhetkunnenzeggen,maardezewijzewoordenwordennuookgestaafddoorwetenschappelijkonder-zoek. Dat wil zeggen: als je de organisatie rond hetNederlandselftalalseenechtevoetbalorganisatiekuntbeschouwen.Wanthetbetreffendeonderzoekrichtte</p><p>55</p></li><li><p>zichineersteinstantieopzevenclubsuitdeNederlandseeredivisie.Omaanhetonderzoekdeeltekunnennemen,moestendievoetbalorganisatiestenminstevijfjaaropdathoogstenationalepodiumhebbengeacteerd,indieperi-odeeenredelijkstabielepositieopderanglijsthebbeningenomenenfinancieelgezondzijn.Deonderzoekersgingenvervolgenspratenmetbestuursleden,managersentrainersvandeclubsomteachterhalenofersprakewasvaneenhigh performance voetbalorganisatie.Of,metanderewoorden,hetgedachtegoedvandehighperfor-manceorganization(hpo)ooktoepasbaarisoporganisa-tiesinhetbetaalvoetbal.</p><p>Datbleek,gelukkigvoorAndrdeWaal,hetgeval.Gelukkig,omdatAndrdeWaal,directeurvanhetHPOCenterenassociatehoogleraaraandeMaastrichtSchoolofManagement,altijdheeftgeroependatdedoorhemontdektekenmerkenvaneenhpotoepasbaarzijnopomhetevenwelkeorganisatie.Ofhetnouomeenbedrijfgaatdatwinstmoetmaken,eenzorginstellingzonderwinstoogmerk,eenoverheidsorganisatieofeenvoetbal-organisatie:alszeovereenlangereperiodesuccesvollerzijndanhunpeers,scorenzehoogopde35aspectendieeenuitstekendpresterendeorganisatiekenmerken.</p><p>DeWaalhadnogietsandersomverheugdovertezijn:hoewelhijgeennamenmochtnoemenvandedeel-nemendeclubs,konhijhettochnietlatenomtemeldendatdewinnaarvandecompetitieregelmatigeenhpvblijkttezijn.Nietdatditbepalendis,overigens.DeWaal:</p><p>Eenclubdieelkjaargelijkmatigpresteertindemid-denmootkannetzogoedeenhpvzijnalseenclubdieelkjaarmeedoetvoordeprijzen.Enandersom:eenclubdiealtijdboveninstaat,hoeftgeenhpvtezijn.NeemRealMadrid,dattochvooralovereindwordtgehoudendooreenflinkezakgeld.Ikhebhetnietgemeten,maarvolgensmijisdatgeenhpv.</p><p>BuitenbandWatkenmerktdanzonhpv?Debelangrijksteont-</p><p>dekkingdiedeonderzoekersdedenwasmisschienweldatnietzozeerdeprestatiesophetveldbepalendzijn,maarmetnamedekwaliteitvandeorganisatiedaar-achter.Eenvandegenterviewdenverwoorddehetaldus:Heteersteelftaliseenbuitenband.Daarbinnenzitdevelgendiezorgtervoordatdebandkanrollen.Dezevelgisdeorganisatievanmensenomhetteam</p><p>kenmerken van een hpo </p><p>Eenhigh performance organization(hpo)isvolgensdedefinitievanAndrdeWaaleenorganisatiediegedurendeminimaalvijfjaarzowelfinancieelalsniet-financieelbeterpresteertdanzijnpeergroup.VolgensDeWaalhebbenhposdevolgendegemeenschappelijkekenmerken:1 Hetmanagementisvanhogekwaliteit.Hetcombineertintegriteitencoachendleiderschapmetsnellebesluitvorming.</p><p>2 Decultuurisopenenactiegericht.Denadrukligtophetcrerenvanbetrokkenheidenopdialoog.</p><p>3 Gerichtopdelangetermijn,zowelinderelatiemetklanten,partnersalsmetmedewerkers.4 Hetpersoneelisdivers,vanhogekwaliteitenbereidverantwoordelijkheidtedragenvoorhetverbeterenvanhetresultaat.</p><p>5 Deorganisatieverbetertenvernieuwtzichzelfcontinu.</p><p>M</p><p>Echtehposkomenbijnavanzelfbovendrijvenineconomischmoeilijke</p><p>tijden.</p><p>56</p><p>slow management presteren zomer 2010</p></li><li><p>57</p></li><li><p>heen.Dezemensenmoetenallemaalkwalitatieftopzijn.Zo,daarkunnenaldiespelersmethunsterallureshet</p><p>welweermeedoen.Wantookalspelenzijeenkeereenslechtewedstrijdofpresterenzewekenachtereenonderhunniveau,het isdusuiteindelijkdekwaliteitvandeorganisatiediemaaktofdeclubopdelangeretermijnsuccesvolisofniet.Raaktdeleidingnanofeenpaarmindere wedstrijden al in paniek en ontslaat zij</p><p>onmiddellijkdetrainer,dankunjeergevoeglijkvanuit-gaandatergeenduurzaamsuccesinhetnabijeverschietligt.Nogmaals:Johanhadhetkunnenzeggen.Entochzijnervoorbeeldenteovervanvoetbalclubswaardezewijshedenregelmatigindewindwordengeslagen.Metalledesastreuzegevolgenvandien.</p><p>Watvoorvoetbalorganisatiesgeldt,geldtdusookvoorgewoneorganisaties:wieblijvendsucceswilhebben,</p><p>Hetgaateromdatjehetmetznallenbeter</p><p>wiltdoendanjeconcurrenten.</p><p>58</p><p>slow management presteren zomer 2010</p></li><li><p>Mdientzichterichtenopdelangetermijnresultaten.Enzichdusniet te latenafleidendooreentijdelijkedip indeomzetofwinst.Deechtehposkomendanookbijnavanzelfbovendrijvenineconomischmoeilijketijden,zoalsnu.EenvoorbeeldishetbedrijfGrohe,wereldberoemdvanwegezijnwaterkranen.DezezomerondergaatdeNederlandsetakvanhetbedrijfvoordetweedekeereendiagnose,eenenqutediedoorhetvoltalligepersoneelwordtingevuld.MaarDeWaalweetnualvrijwelzekerdatGrohedaarbeteruitnaarvorenkomtdanuitdeeer-stetestdiezontweejaargeledenisgedaan.Waarom?DeWaal:Zehebbenmarktaandeelgewonnenendewinstverhoogd.Endatineenmarkt,debouwmarkt,diezogoedalsstilligt.Dandoejetochietsgoed.</p><p>Ongelooflijke energieRobvandenMaagdenberg,deenthousiastealge-</p><p>meendirecteurvanGroheNederland,bevestigtditbeeld.Bijdeeerstetestscoordezijnbedrijftussendezevenendeacht,waarmeehetvolgensdedefinitievanDeWaalnoggeenechtehpowas,wantdiescoortminimaaleen8,5.NuhooptVandenMaagdenbergopeenachtof</p><p>hoger,waarmeedesterrenstatusbinnenbereikkomt.Maardaargaathethemeigenlijkhelemaalnietom.Hetgaateromdatjehetmetznallen,methetheleteam,beterwiltdoendanjeconcurrenten.Datjewiltwinnen,datjeelkekeerdingenbeterwiltdoen.Alsjedaarmetznallenjaopzegt,danmaaktdatzonongelooflijkeenergielos,datisfantastisch.Ikweetnietofudeontwikkelingenopkranengebieddelaatstetijdeenbeetjeheeftgevolgd,maardeGroheRed,waarzowelkoud,warmalskokendwateruitkomt;dieishierbedacht.Enookdekraanwaargefilterdwateruitkomt:madeinHolland.InDuitsland,waarhetmoederbedrijfvanGrohezit,wordternaaronsgeluisterd,omdatzeookwelziendatwehierheelgoedbezigzijn.Deenergiespateralshetwarevanaf.</p><p>Natuurlijkzijnervelemethodesomdeprestatiesvaneenorganisatieteverbeteren,erkentVandenMaagden-berg.Maardezemethodeheefthetvoordeeldathetheelpraktisch isenmakkelijk te implementeren.Doorhetonderzoekziejeheelsnelaanwelkeknoppenjemoetdraaienomdeprestatiesteverbeteren.Hetiseenhelesimpelemethodiekdiegoeddevingeropdezerepleklegt.Maar,waarschuwtVandenMaagdenberg,hetis</p><p>SindshetberoemdeboekvanTomPetersenRobertWaterman,In search of excellenceuit1982,isereenwarezoektochtopganggekomennaardesuccesfactorenvanexcel-lenteondernemingen,bedrijvendiesignificantbeterpresterendanver-gelijkbareorganisaties.PetersenWatermanidentificeerdenachtthe-mas,waaronderactiegerichtheidenautonomieopdewerkvloer.In2001dedenJimCollinsenzijnteamdiep-gaandonderzoeknaardesuccesfac-torenvanbedrijvendieovereenlangereperiodeaanzienlijkbeterpresteerdenopdebeurs.Zijkwa-mentotzevenfactoren,zoalslevel-5leiderschapenzorgendatje</p><p>dejuistemensenaanboordkrijgt.AndrdeWaalgooidedezeenveleandereonderzoeken(intotaalmaarliefst290)opeenhoopendestil-leerdedaaruit190factorendiemogelijkeenrolspelenbijhetsuc-cesvandezeorganisaties.Vervol-genslegdehijeenvragenlijst,waar-indezefactorenwarenverwerkt,vooraanmeerdan3500profit,non-profitenoverheidsorganisaties.Daaruitdestilleerdehij35aspecten,verdeeldovervijffactoren.Tevenskonhijbepaaldefactoren,zoalsdehoogtevandesalarissenenbonus-senvandedirectieofdekwaliteitvande ict,uitsluitenalszijndeniet-relevant.Hijhadhemgevonden,</p><p>jubeldeDeWaalindemedia,deheiligegraalvanhetmanagement.IneenkritischartikelinhetTijd-schrift voor Management &amp; Organisatie,plaatstorganisatieadviseurSteventenHavedenodigekanttekeningen.Volgenshemwordtervooralgeke-kennaarorganisatiesdiealsucces-volzijnenwordendefactorendieditsucceszoudenkunnenverklarenwataltegemakkelijkgegenerali-seerd.Grondvoorweernieuwemanagementhypeswaarorganisa-tiesnietzoveelmeeopschieten.</p><p>heilige graal of hype?</p><p>59</p></li><li><p>nietzodatjemetdezemethodeevensnelkuntscoren.Om een hpo te worden, moet je continu dingenverbeteren.Datmoetindecultuurvanjebedrijfgaanzit-ten,hetmoeteenautomatismeworden.Datdoejenietinnoftweejaar,daarhebjewelwatmeertijdvoornodig.</p><p>Geen kookboekAndrdeWaal,diemetzijnuitgebreideonderzoek</p><p>naardesuccesfactorenvanhighperformanceorganiza-tionshetbegripdelaatstejarenstevigopdekaartheeftgezet,ismogelijknogvoorzichtiger.Ikkanjenietvertel-lenhoejeeenhpowordt.Dathangtvanzoveelverschil-lendefactorenaf,daarisgeeneenduidigantwoordopte</p><p>Watkunjelerenvanandereorganisaties,ofzelfsvanandereafdelingenbinnendezelfdeorganisatie?</p><p>60</p><p>slow management presteren zomer 2010</p></li><li><p>geven.Wantrouwelkegoeroediezegt:Alsjeditdoet,danbenjesuccesvol.Datispurenepperij.Watikwelkanzeggen,is:Alsjeditdoet,hebjeeengroterekansomblijvendsuccesvoltezijn.Eenkans,geengarantie!Jemoeterwelzelfmeeaandeslaggaan.</p><p>EenveranderingkostvolgensDeWaalbovendientijd:Jehebtmetmensentemaken,metgedragenattitude.Omdatteveranderen,duurzaamteveranderenzonderterugval,kostjeminimaaldrietotvijf jaar.Erzijndusgeenquick wins.OokheeftDeWaalhetlievernietoverbest practices,maaroverbest ideas.Watkunjelerenvanandereorganisaties,ofzelfsvanandereafdelingenbin-nendezelfdeorganisatie?Als jebijvoorbeeldeentestdoetendeverschillendeafdelingenvanhetzelfdebedrijfscorenanders;waarligtdatdanaan?Praatdaareensovermetelkaar.Danblijkteropeensheelveelkennisindeorganisatietezittendieeigenlijknooitmetelkaarwordtgedeeld.Hetisnatuurlijkgeweldigalsjedataanboortmetzononderzoek.</p><p>Hier kan Thed vanKempen overmeepraten. VanKempen is lid van de raad van bestuur van StichtingGroenhuysen,eenorganisatieinWest-Brabantdiezichbezighoudtmetouderenzorg.Uitdeeerstetestbleekdat het management en de raad van bestuur hoog</p><p>scoorden,maardatdescorevanhetverzorgendperso-neeldaarbijachterbleef.Dankrabjejetochwelevenach-terjeorenwaardatdanaankanliggen.Omeenhpotezijn,moetjetochoverdeheleliniegoedscoren.Debij-behorendeaanpakbiedtjedanhandvattenomdaarmeeaan de slag te gaan. Ook voor Van Kempen is hetgedachtegoedopzichnietheilig.Hetisgeenkookboekmetreceptenhoejeeensuccesvolbedrijfwordt.Wenoe-menhetzelfsgeenhpo.Maarhetisvooronswelheelinspirerendomcontinubezigtezijnmetonzeontwikke-ling.Methoejehetiederekeerweerbeterkuntdoen.Enbeterbetekentvooreenorganisatiealsdeonzedannietbetereprestatiesofmeerwinst,maarmensen,ofdatnoumedewerkerszijn,clintenoffamilie,gelukkigmaken.</p><p>NormatiefGroheenStichtingGroenhuysenzijnmaartweevoor-</p><p>beeldenvanorganisatiesdiemethetgedachtegoedvanDeWaalaandeslagzijngegaan.ErisinNederlandzelfssprakevaneenkleinehpo-rage,diemedewordtgevoeddoorpublicatiesvanmedewerkersuitdeschoolvanDeWaal.VoorbeeldenhiervanzijnJandenBreejenmetzijnboekDe high performance organisatieenhetduoMarcoSchreursenSimonvanderVeermetAnimal firm.EnookinhetbuitenlandkrijgtDeWaalvoetaandegrond;zozouhijincontactzijnmeteenAmerikaanseuitgevervoordepublicatievaneenstandaardwerk.</p><p>MaardeideenvanDeWaalcsroepenhierendaartochookbedenkingenop.Diewordenondermeerver-woorddoorLeoKerklaan,schrijvervandeevergreenDe cockpit van de organisatie enoprichter vandeFranekerManagementAcademie.Ikgeloofeigenlijknietzoineenuniverseelsuccesmodel,zegtKerklaandoordetelefoonvanuit Maastricht waar hij deze week college geeft.Andrhoudtweliswaardenodigeslagenomdearm,maarhetgevaarisaltijddatzonmodelnormatievewaar-dekrijgt.Alsjedaneenvijfscoortopleiderschap,hebjevolgensdieinsteekeigenlijktochweleenprobleem.Ikgeloofeigenlijkmeerineendenkmodel,eenmodeldatjeaanhetdenkenzet.Daarbeginnendemeestemodellenookmee,ookdatvanAndr.Maardankomendevragen-lijstenenvoorjehetweetwordtdeuitkomstdaarvanver-absoluteerdentotnormverheven.Dangaanwedepres-tatiesvandepolitieopeensmetenaandehandvanzonvastschema.Maar:watisdevisieachterdatmodel,wat</p><p>ErisinNederlandsprakevaneenkleinehpo-rage.</p><p>M</p><p>61</p></li><li><p>62</p><p>slow management presteren zomer 2010</p></li><li><p>wiljebereiken?Isdatmeerveiligheidopstraat,ofisdatzoveelmogelijkbonnenschrijven?Daarmoetjeheelvoorzichtigmeezijn.</p><p>PrestatiebegripKerklaan schreef eerder samenmetDeWaalhet</p><p>boekDe resultaatgerichte overheid,waarinzijpleitenvoordeinvoeringvanprestatiemanagementbijdeoverheid.Sindsdienwerkenzesamenophetgebiedvanperfor-mancemanagement,waarbijDeWaalzichvooralgingtoespitsenophethpo-gedachtegoedenKerklaandichterbijhetprestatiebegripprobeertteblijven.Andrbaseertzichsterkopzijnstatistischeanalyseendevijfbepalendefactoren.Alsikdiebekijk,denkik:ja,eigenlijkwistikdatwel.Zebevattenvoormijweinignieuws.Degrotevraagisechter:hoekrijgjemensendaarinmee?Andrzoekthetantwoordopdievraagvooralinhetuitvoerenvandiagnoses,terwijl ikvooralgenteresseerdbeninhetbusinessmodelvaneenorganisatie:hoewiljejegeldgaanverdienen?Vervolgens:hoebeweeglijkisjeclubjeeigenlijk?Benjeinstaatomdatmodelteverbeterenofaantepassenaanveranderendeomstandigheden?Datheeftweertemakenmetwateraandebinnenkantvandeorganisatiezit:welkestructurenhebjevoorallignmentontwikkeld,hoewordtergedelegeerdenafgestemd?Entenslottehebjedanooknoggoedecijfersnodigomtewetenwaarjestaat.Alsdatallemaalklopt,danhebjevolgensmijeenhpo.Datisvoormijduseenorganisatiedieoptimaalinteracteertmetzijnomgeving.</p><p>Eigenlijkmaakthethelemaalnietzoveeluitofjealdannieteenhpobent,zegtDeWaal.Dedefinitiedieikhanteerisvooraleenwerkdefinitie:eenhpoiseenorga-nisatiediebeterpresteertdanzijnpeergroup,zowelfinan-cieelalsniet-financieel,overeenperiodevanvijftottienjaar.Maardanhebjemeteenaleenprobleem,wantwatisjepeergroup?Organisatieszijnnauwelijksmetelkaartevergelijken.Bovendien:welkeresultatenvergelijkjemetelkaar?Kijkjealleennaardefinancilecijfers,ofvindjeklanttevredenheidbelangrijker?Wijomzeilenditpro-bleemdoordedeelnemersaandetesttevragenomzichzelftevergelijkenmetdeorganisatiesdiezijzelfalshunpeersbeschouwen.Hetgrotevoordeeldaarvanisdatzijinhunhoofddanalledingenmeenemendiezij-zelfbelangrijkvinden.Datisstatistischverantwoord.Maareigenlijkdoetdaternietzoveeltoe.Hetgaaternietomhoejescoortopdetestoftenopzichtevanjeconcurrenten.Alsjehetvolgendjaarmaarbeterdoet.Hetconceptisheelergverbeteringsgericht.Hetisnetalsmet die topsporter: natuurlijk gaat hij altijd voorgoud,maarhetbelangrijksteistochdathijelkekeerweerzijnpersoonlijkerecordverbetert.</p><p>WereldkampioenOverhpoishetlaatstewoorddusnognietgezegd</p><p>ofgeschreven.Terwijldeherennogevenverderdiscus-siren,kijkenwijnogevennaardeprestatiesvanhetNederlandselftal.Hoedebalookrolt,erzijnaltijdtweezekerhedenwaardeOranje-fanzichindezeenvolgendebangedagenaanvastkanklampen.DeeersteisdathettoernooivoorOranje...</p></li></ul>