VERİ TABANI YNETİM SİSTEMLERİ - Siirt Tabanı Ynetim Sistemi •VTYS, veri tabanı sistemlerini tanımlamak, yaratmak, kullanmak, değiştirmek ve veri tabanı sistemleri ile ilgili her ...

  • Published on
    06-Feb-2018

  • View
    219

  • Download
    2

Transcript

  • VER TABANI YNETM SSTEMLER

  • Veri Taban Nedir?

    Sistematik eriim imkn olan, ynetilebilir, gncellenebilir, tanabilir, birbirleri arasnda tanml ilikiler bulunabilen bilgiler kmesidir.

    Bir kurulua ait bilgilerin dzenli bir yap ierisinde sakland ortamdr.

    Bir bilgisayarda sistematik ekilde saklanm, programlarca ilenebilecek veri yndr.

  • Veri Taban Ynetim Sistemi

    VTYS, veri taban sistemlerini tanmlamak, yaratmak, kullanmak, deitirmek ve veri taban sistemleri ile ilgili her trl iletimsel gereksinimleri karlamak iin kullanlan geni kapsaml yazlm sistemidir.

    VTYS, birbirleri ile ilikili bir veritaban ve o veri tabann yneten programlar topluluundan olumaktadr.

  • Neden VTYS?

    VTYS yaklamnda veri girii ve depolanmas veriye erien uygulama programlarndan bamszdr.

    Klasik dosya kullanmnda ise, kayt desenleri ve dosya yaplarnda ortaya kabilecek en ufak bir deiiklik bile uygulama programlarnn deitirilmesine neden olmaktadr.

  • Veri Taban Sistemlerinin stnlkleri (1)

    Gereksiz veri tekrarn nler.

    Tm uygulamalarn gereksinim duyduu veriler birbirleri ile btnleik yapdadr. Dolaysyla veri kayna tek olarak tasarlanr, bylece veri tekrar nlenmi olur.

    rnein, Trkiyedeki il kodalar ve isimleri hem personel alt sisteminde hem de pazarlama alt sisteminde ayr ayr tutulmaz.

  • Veri Taban Sistemlerinin stnlkleri (2)

    Veri btnln (data integrity) salar.

    Veri btnl, verinin doruluunu ve tutarlln anlatmaktadr.

    Veri btnl iin baz kstlamalar tanmlanabilir.

    rnein, renci bilgileri girilirken doduu il koduna 100 deeri girilirse, yanl bilgi nedeniyle bu istein yerine getirilmemesi istenebilir.

  • Veri Taban Sistemlerinin stnlkleri (3)

    Verilerin gvenliini salar. Tm verilere her kullancnn kolayca eriebilmesi

    ou zaman istenmeyen bir durumdur.

    Her kullancya eitli yetkiler atanarak, bu kullancnn eriebilecei, deitirebilecei ve silebilecei veriler ayr ayr tanmlanabilir.

    rnein, pazarlama blmnde alan bir kullancnn dier personelin zlk bilgilerine ulamas engellenebilir.

  • Veri Taban Sistemlerinin stnlkleri (4)

    Ayn zamanda yaplan eriimlerde tutarszlklarn ortaya kmasn nler.

    ki veya daha fazla kullanc ayn anda ayn veri zerinde deiiklik yapmak istediinde, yetkiye ve/veya kimin nce eritiine bakarak, birine ncelii verir, dierlerini bekletir.

  • Veri Taban Sistemlerinin stnlkleri (5)

    Veriler zerinde merkezi denetim salar. Kullanclar iletim sistemi komutlar ya da genel

    amal programlama dilleri ile yazlm uygulama programlarn kullanarak dorudan veri tabanndaki verilere eriemezler ve bu verileri deitiremezler.

    Veri taban kullanm yalnz VTYS (DBMS - Data Base Management System) olarak adlandrlan yazlm sistemi araclyla mmkndr.

  • Veri Taban Sistemlerinin stnlkleri (6)

    Veri tabannn bilgisayar belleklerindeki fiziksel yaps kullanclardan gizlenir.

    Kullanclara daha yaln mantksal yaplar sunulur.

    VTYS, bir anlamda yksek dzeyli programlama dili derleyicisi gibi davranarak kullancnn, soyut terimler kullanarak veri tabanyla iliki kurmasn salar.

    Bylece kullanc, sistem tarafndan kullanlan karmak veri gsterimleri ve algoritmalarn ayrntlaryla uramadan, neyin yaplmasn istediini belirterek isteklerini ortaya koyabilir.

  • Veri Modeli

    Her Veri Taban Ynetim Sistemi bir Veri Modeli (Data Model) kullanr.

    Veri modeli, verileri mantksal dzeyde dzenlemek iin kullanlan yaplar, kavramlar ve ilemler topluluu olarak tanmlanr.

    Veri tabann tasarlayan kii, veri modelinin yaplarn ve kavramlarn kullanarak mantsal dzeydeki dzenlemelerini oluturur ve bunlar biimsel tanmlara dntrerek Veri Taban Ynetim Sistemine girer.

  • Veri Modelleme

    Ksaca bilginin ilenmemi hali olarak tanmlanan verinin modellenmesi herhangi bir biliim sistemi gelitirmede neredeyse iin yarsn oluturur.

    En ok kullanlan veri modelleme yntemi likisel Model (relational model)dir ve bu modeli kullanan VTYSler likisel Veri Taban Ynetim Sistemleri (VYTS, ng. RDBMS) olarak bilinir.

    likisel modelde veriler tablolarda saklanr.

    Tablonun satrlar (rows) kaytlarn kendisini, stunlar (columns) ise bu kaytlar oluturan bilgi paralarnn ne trden olduklarn belirtir.

    http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%B0li%C5%9Fkisel_Model&action=edit&redlink=1

  • likisel Model rnei HOCALAR

    DERSLER

    RENCLER

    NOTLAR

  • Birincil ve D Anahtarlar

    Bir tabloda birbirini tekrar etmeyen deerlerin bulunduu alanlar anahtar alanlardr.

    Bu alanlardan tablo ieriini belirlemeye en uygun olan birincil anahtar (primary key: PK) olarak seilir. renciler tablosunda hem r_No hem de TC_No varsa, birincil

    anahtar r_No semek daha doru olacaktr. TC_No alan bu durumda ikincil anahtar olacaktr (aday anahtar)

    Bir tablodaki bir alan baka bir tablo ile iliki kurmak iin kullanlyorsa bu alana d anahtar (foreign key: FK) denir. Dersler tablosundaki Hoca alan d anahtardr.

  • 24

    Sorgu Dili

    Veri taban uygulamalarnda en yaygn kullanlan ara sorgu dilidir.

    Kullanc (yada programc), sorgu dili ile, gerekletirmek istedii ilemi yaln bir biimde ifade eder.

    Oluturulan sorguda, neyin yaplmas istendii yer alr; bunun nasl yaplaca ise yer almaz.

  • 25

    Yapsal Sorgu Dili (SQL)

    IBM, deneysel bir ilikisel veritaban ynetim sistemi gelitirmek amacyla System/R adl bir proje balatt.

    Bu sistem iin SEQUEL (Structured English Query Language) adnda bir sorgu dili gelitirilmeye balanmt.

    1979 da tamamlanan bu proje srasnda gelitirilen dilin ad SQL (Structured Query Language) olarak deitirildi.

  • 26

    ORACLE

    System/R projesini izleyen bir grup mhendis, ilikisel veritabanndaki potansiyeli grm ve Relational Software, Inc. adnda bir irket kurmulardr (1979)

    Oracle adn verdikleri ilk ticari ilikisel veri taban ynetim sistemini gelitirmiler ve SQLi bu sistemde sorgu dili olarak kullanmlardr.

  • 27

    SQL rnei

    ngilizce diline ok benzeyen SQL sorgu dilinde oluturulmu bir sorgu aada yer almaktadr.

    SELECT ADI, SOYADI, ADRES FROM PERSONEL WHERE BLMNO = 17 AND

    GREV = 'Sekreter;

    Yukardaki sorgu ile 17 numaral blmde alan sekreterlerin ad, soyad ve adreslerinin bulunmak istendii kolayca anlalmaktadr.

  • 28

    Veri leme Dili (DML)

    Veri taban zerinde, veri ekleme, veriyi silme ve deitirme gibi ilemleri gerekletiren Insert, Delete ve Update komutlarna DML (Data Manipulation Language - Veri leme Dili) komutlar denir.

    Sorgu komutu olan SELECT komutu veri zerinde deiiklik yapmazken, DML komutlar tablo ieriini deitirir. DDL komutlar ise tablonun yapsn deitirir (alan ekler, karr )

Recommended

View more >