Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - Łukasz ?· Etiopatogeneza Wrzodziejące zapalenie jelita grubego…

  • Published on
    01-Mar-2019

  • View
    213

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

Wrzodziejce zapalenie jelitagrubego

Colitis ulcerosa

ICD-10 K51 (http://apps.who.int/classifications/icd10/browse/2010/en#/K51)

K51.0 Wrzodziejce (przewleke)zapalenie jelita cienkiego igrubego

K51.1 Wrzodziejce (przewleke)zapalenie jelita krtego igrubego

K51.2 Wrzodziejce (przewleke)zapalenie prostnicy

K51.3 Wrzodziejce (przewleke)zapalenie prostnicy i esicy

K51.4 Rzekoma polipowato jelitagrubego

K51.5 luzowe zapalenie prostnicy iokrnicy

K51.8 Inne wrzodziejce zapaleniejelita grubego

K51.9 Wrzodziejce zapalenie jelitagrubego, nieokrelone

Wrzodziejce zapalenie jelita grubegoWrzodziejce zapalenie jelita grubego (ac. colitis ulcerosa, CU),zaliczane do grupy nieswoistych zapale jelit, jest przewlekymprocesem zapalnym bony luzowej odbytu lub jelita grubego onieustalonej dotychczas etiologii.

Spis treci

1 Epidemiologia

2 Etiopatogeneza

3 Objawy i przebieg

4 Rozpoznanie

5 Powikania6 Leczenie

6.1 Leczenie dietetyczne

6.2 Aminosalicylany

6.3 Glikokortykosteroidy

6.4 rodki immunosupresyjne

6.5 Leki przeciwbakteryjne i probiotyki

6.6 Leki biologiczne

6.7 Leczenie operacyjne7 Nowe metody leczenia w trakcie bada

7.1 Leczenie naltreksonem

7.2 Leczenie bupropionem

8 Przypisy

9 Linki zewntrzne

Epidemiologia

Endoskopowy obraz wrzodziejcegozapalenia jelita ukazujcy utratukadu naczyniowego esicy,ziarnistoci oraz miejscow krucholuzwki

https://pl.wikipedia.org/wiki/Mi%C4%99dzynarodowa_Klasyfikacja_Chor%C3%B3b_ICD-10http://apps.who.int/classifications/icd10/browse/2010/en#/K51https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81acinahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Nieswoiste_zapalenia_jelithttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Epidemiologiahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Etiopatogenezahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Objawy_i_przebieghttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Rozpoznaniehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Powik.C5.82aniahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Leczenie_dietetycznehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Aminosalicylanyhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Glikokortykosteroidyhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#.C5.9Arodki_immunosupresyjnehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Leki_przeciwbakteryjne_i_probiotykihttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Leki_biologicznehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Leczenie_operacyjnehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Leczeniehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Leczenie_naltreksonemhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Leczenie_bupropionemhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Nowe_metody_leczenia_w_trakcie_bada.C5.84https://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Przypisyhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#Linki_zewn.C4.99trznehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:UC_granularity.pnghttps://pl.wikipedia.org/wiki/Kolonoskopiahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Esica

Choroba jest znacznie czstsza u rasy biaej (Europa, Ameryka Pnocna). Zapadalno w Europie 10/100000/rok[potrzebny przypis]. Szczyt zachorowalnoci przypada na wiek 20-40 lat. Obserwuje si rodzinnewystpowanie w okoo 6-7% przypadkw[potrzebny przypis].

EtiopatogenezaWrzodziejce zapalenie jelita grubego jest nieswoist chorob zapaln jelit o niewyjanionej etiologii. Pewnywpyw na rozwj schorzenia maj czynniki:

genetyczne wiadczy o tym rodzinne wystpowanie.Ustalono kilka genw podatnoci na zachorowanie le onena chromosomach 3, 7, 12 i 16.rodowiskowe Istnieje korelacja pomidzy stanempsychicznym pacjentw (takim jak uraz psychiczny inieprawidowa reakcja na stres) a wystpowaniem choroby.Ponadto flora bakteryjna u osb chorych na colitis ulcerosarni si jakociowo i ilociowo od flory wystpujcej u osbzdrowych, jednak nie wiadomo, czy jest to przyczyna czyraczej skutek choroby. Szczeglny wpyw maj niektreszczepy Escherichia coli i Bacteroides vulgatus. Z badakliniczno-kontrolnych wynika, e osoby z wycitymwyrostkiem robaczkowym przed 20 rokiem ycia rzadziejchoruj[1]. W ostatnich latach pojawiy si metaanalizydonoszce o zwikszonym ryzyku zachorowania u osb, ktrenie pal bd zaprzestay palenia papierosw; rwnoczeniepalenie moe zmniejszy dolegliwoci[2].immunologiczne wzmoona aktywacja limfocytw T CD4+.Wytwarzaj one wiksze iloci cytokin, od ktrych zaleydalszy przebieg odpowiedzi immunologicznej. Dominujesubpopulacja limfocytw Th2, produkujcych interleukiny (IL)4, 5, 6, 10 (odpowiadaj za typ humoralny odpowiedzi zezwikszon syntez przeciwcia). Szczeglnie niekorzystnywpyw maj cytokiny prozapalne TNF-, IL-1, IL-8, IL-12.W colitis ulcerosa s one w przewadze nad cytokinami odziaaniu przeciwzapalnym IL-1ra, IL-4, IL-10, IL13. Innymimediatorami zapalenia w jelitach s leukotrieny (zwaszczaleukotrien B4), czynnik aktywujcy pytki (PAF) oraz rodnikitlenowe. Wszystkie one podtrzymuj proces zapalny.

Wrzodziejce zapalenie jelita grubego moe by objawem klinicznymdepresji maskowanej (to jest takiego rodzaju depresji, w ktrymendogenny zesp depresyjny maskowany jest przez inne objawy)[3].

Objawy i przebiegGwne objawy mogce wskazywa na wrzodziejce zapalenie jelita grubego to:

ble brzucha,dugotrwae biegunki i/lub zaparcia (czasem wystpuj naprzemiennie),krew w stolcu (ujawniona lub nie),osabienie, utrata wagi,aftowe zapalenie bony luzowej jamy ustnej.

Pacjenci z wrzodziejcym zapaleniemjelita mog rzadko mie aftyobejmujce jzyk, wargi,podniebienie i gardo

Barwienie hematoksylin i eozynbioptatu z jelita grubego ukazujceropie krypty, typow zmian dlawrzodziejcego zapalenia jelita

https://pl.wikipedia.org/wiki/Bia%C5%82a_odmiana_cz%C5%82owiekahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Pomoc:Przypisyhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Pomoc:Przypisyhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Genhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Chromosomhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Flora_bakteryjna_jelitahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%82eczka_okr%C4%99%C5%BCnicyhttps://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bacteroides_vulgatus&action=edit&redlink=1https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Badanie_kliniczno-kontrolne&action=edit&redlink=1https://pl.wikipedia.org/wiki/Wyrostek_robaczkowyhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#cite_note-1https://pl.wikipedia.org/wiki/Metaanalizahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#cite_note-2https://pl.wikipedia.org/wiki/Limfocyt_Thttps://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=CD4%2B&action=edit&redlink=1https://pl.wikipedia.org/wiki/Cytokinyhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Odpowied%C5%BA_odporno%C5%9Bciowahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Interleukinyhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Interleukina_4https://pl.wikipedia.org/wiki/Interleukina_5https://pl.wikipedia.org/wiki/Interleukina_6https://pl.wikipedia.org/wiki/Interleukina_10https://pl.wikipedia.org/wiki/Odpowied%C5%BA_odporno%C5%9Bciowa_humoralnahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Przeciwcia%C5%82ohttps://pl.wikipedia.org/wiki/TNF-%CE%B1https://pl.wikipedia.org/wiki/IL-8https://pl.wikipedia.org/wiki/IL-12https://pl.wikipedia.org/wiki/Interleukina_13https://pl.wikipedia.org/wiki/Leukotrienyhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Czynnik_aktywuj%C4%85cy_p%C5%82ytkihttps://pl.wikipedia.org/wiki/Reaktywne_formy_tlenuhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Objaw_klinicznyhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Zaburzenia_depresyjnehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#cite_note-3https://pl.wikipedia.org/wiki/Biegunkahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Zaparciehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Aftahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Aphtha2.jpghttps://pl.wikipedia.org/wiki/Aftahttps://pl.wikipedia.org/wiki/J%C4%99zyk_(anatomia)https://pl.wikipedia.org/wiki/Wargi_usthttps://pl.wikipedia.org/wiki/Podniebienie_(anatomia)https://pl.wikipedia.org/wiki/Gard%C5%82ohttps://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Ulcerative_colitis_(2)_active.jpghttps://pl.wikipedia.org/wiki/Barwienie_hematoksylin%C4%85_i_eozyn%C4%85https://pl.wikipedia.org/wiki/Ropie%C5%84

Objawy pozajelitowe:

oczne,stawowe (zapalenie staww),skrne (piodermia zgorzelinowa, rumie guzowaty).

Choroba charakteryzuje si wystpowaniem zaostrze i okresw remisji o rnym okresie trwania.Najczciej obejmuje kocow (lew) cz jelita grubego odbytnic (ktra zajta jest w 95%przypadkw), esic, okrnic zstpujc, zagicie ledzionowe.Rzadziej zajmuje cae jelito grube, a do zastawki krtniczo-ktniczej. Nigdy nie dotyka bezporednio jelita cienkiego. Jedynymobjawem moe by tzw. backwash ileitis, ktry wystpuje wmomencie zajcia jelita grubego na caej dugoci (pancolitis) wraz zzastawk krtniczo-ktnicz, ktra staje si niewydolna i przepuszczamediatory procesu zapalnego w kierunku kocowych odcinkw jelitakrtego. W odrnieniu od choroby Leniowskiego-Crohna wewrzodziejcym zapaleniu jelita grubego istnieje znacznie mniejszatendencja do powstawania przetok okooodbytniczych, ropni iperforacji jelit. Wystpuje natomiast wiksze prawdopodobiestwopowstania raka jelita grubego. Skania to do wykonywaniaregularnych kolonoskopii diagnostycznych u osb dugotrwalechorujcych na wrzodziejce zapalenie jelita grubego. Ze wzgldu nazajcie przez chorob dystalnej czci odbytnicy du wartodiagnostyczn ma rwnie wykonanie rektoskopii.

RozpoznanieW diagnostyce wrzodziejcego zapalenia jelita grubego znaczeniemaj:

badania krwi spadek wartoci HGB, poziomu elaza i biaka,podwyszony wskanik OB;badanie kau umoliwia wykrycie drobnych krwawie zprzewodu pokarmowego (krew utajona), wykluczenie biegunkibakteryjnej, badanie na zawarto kalprotektyny[4] ii laktoferyny (pozwala na odrnienie zapalenia jelita od np.jelita draliwego);badania endoskopowe jelita grubego rektoskopia,kolonoskopia, z pobraniem wycinkw do bada histopatologicznych;inne badania wlew kontrastowy jelita grubego, USG, RTG jamy brzusznej.

Powikaniatoksyczne rozdcie okrnicy (megacolon toxicum)perforacja jelita grubegorak jelita grubegoniewydolno wtroby (ktra moe by take spowodowana dugotrwaym przyjmowaniem lekwstosowanych w CU)pierwotne stwardniajce zapalenie drg ciowychkamica ciowaosteoporoza

Prbka biopsyjna (barwieniehematoksylin i eozyn), na ktrymuwidoczniony jest naciek limfocytw(niebieski/fioletowy) luzwkijelitowej oraz strukturalneznieksztacenie krypt

Pseudopolipy jelita grubego upacjenta z wrzodziejcym zapaleniemjelita

https://pl.wikipedia.org/wiki/Zapalenie_staw%C3%B3whttps://pl.wikipedia.org/wiki/Piodermia_zgorzelinowahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Rumie%C5%84_guzowatyhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Remisjahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Odbytnicahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Esicahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Zst%C4%99pnicahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Zastawka_kr%C4%99tniczo-k%C4%85tniczahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Jelito_cienkiehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Zapaleniehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Jelito_kr%C4%99tehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Choroba_Le%C5%9Bniowskiego-Crohnahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Rak_jelita_grubegohttps://pl.wikipedia.org/wiki/Hemoglobinahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Odczyn_Biernackiegohttps://pl.wikipedia.org/wiki/Test_na_krew_utajon%C4%85_w_kalehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wrzodziej%C4%85ce_zapalenie_jelita_grubego#cite_note-4https://pl.wikipedia.org/wiki/Endoskopiahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Rektoskopiahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Kolonoskopiahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Histopatologiahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Wlew_doodbytniczyhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Ultrasonografiahttps://pl.wikipedia.org/wiki/RTGhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Ostre_rozd%C4%99cie_okr%C4%99%C5%BCnicyhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Perforacja_przewodu_pokarmowegohttps://pl.wikipedia.org/wiki/Rak_jelita_grubegohttps://pl.wikipedia.org/wiki/Niewydolno%C5%9B%C4%87_w%C4%85trobyhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Pierwotne_stwardniaj%C4%85ce_zapalenie_dr%C3%B3g_%C5%BC%C3%B3%C5%82ciowychhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Kamica_%C5%BC%C3%B3%C5%82ciowahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Osteoporozahttps://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Ulcerative_colitis_(2)_endoscopic_biopsy.jpghttps://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Chronic_Ulcerative_Colitis_1.jpg

LeczenieStrategie leczenia moemy podzieli na leczenie zachowawcze (farmakologiczne) i radykalne (chirurgiczne).

Leczenie dietetyczne

Dieta jest wan czci procesu leczniczego w trakcie leczenia i jest integraln jego czci. Zaleceniadietetyczne rni si w zalenoci od fazy choroby[5].

Dieta w fazie remisji obejmuje stosowanie diety lekkostrawnej z ograniczeniem bonnika iograniczeniem mleka i jego przetworw, z uwagi na czste objawy jego nietolerancji. Podstaw jestzapewnienie wszystkich niezbdnych skadnikw pokarmowych, mikroelementw i witaminpodawanych w atwoprzyswajalnej formie. Znaczenie ma rwnie unikanie potraw wzdymajcych(warzywa kapustne i strczkowe, napoje gazowane), alkoholu, ostrych przypraw, potraw smaonych.Dieta w fazie zaostrzenia w czasie zaostrzenia, wskutek nasilenia biegunki dochodzi do odwodnieniai wskutek utraty krwi do niedokrwistoci. Towarzyszy temu take niedoywienie wskutek nadmiernejutraty biaka i wzmoonego katabolizmu. Stopie utraty masy ciaa koreluje z miertelnoci w tejchorobie. U 25 80% chorych w fazie zaostrzenia stwierdza si objawy niedoywienia. W trakciebada nie stwierdzono przewagi ywienia pozajelitowego nad ywieniem dojelitowym, jednakwymagane jest stosowanie diety dojelitowej bezresztkowej, stosowanej doustnie bd bezporedniodojelitowo. Uwaa si, e ten sposb postpowania przyspiesza odbudow luzwki uszkodzonegojelita. Doylnie natomiast trzeba wyrwna stwierdzone niedobory wody, elektrolitw, biaka iniekiedy krwi.

Aminosalicylany

To grupa lekw najduej stosowana w leczeniu CU. Zalicza si do niej sulfasalazyn i mesalazyn. Ichdziaanie zwizane jest z hamowaniem kaskady kwasu arachidonowego i zahamowaniem produkcjileukotrienw (zwaszcza LTB4), prostaglandyn, tromboksanw, czynnika aktywujcego pytki (PAF),interleukin. Hamuj take migracj komrek stanu zapalnego i aktywuj antyproteazy. S stosowanezarwno w fazie zaostrzenia, jak i remisji.

Sulfasalazyn stosuje si w dawkach 3,04,0 grama na dob w fazach zaostrze, zmniejszajc dawkw fazie remisji do 1,5 g na dob (niezalecane jest stosowanie mniejszych dawek, gdy zwykle niepodtrzymuj remisji).

Dziaania niepodane sulfasalazyny to ble brzucha, nudnoci, wymioty, brak apetytu, skrne objawyalergiczne, leukopenia, wzrost aktywnoci AlAT i AspAT. U mczyzn moe te wywoa impotencj.

Mesalazyna jest lekiem o podobnym dziaaniu i mniej wyraonych dziaaniach niepodanych. Obaleki mog by stosowane doustnie i doodbytniczo (tylko w przypadkach zajcia procesemchorobowym odbytnicy i esicy ma to sens) w postaci wlewek doodbytniczych lub w po...

Recommended

View more >