Wszystko Co Powiniene Wiedzie o Udarach slide 0

Wszystko Co Powiniene Wiedzie o Udarach

  • Published on
    03-Feb-2016

  • View
    213

  • Download
    0

DESCRIPTION

udary

Transcript

Wszystko co powiniene wiedzie o udarachFunkcjonowanie mzgu: lewa i prawa pkulaMzg dzieli si na praw i lew pkul oraz pie. Pkule s wyspecjalizowane w rnych funkcjach lewa zarzdza praw czci ciaa, a prawa lew. Oprcz tego lewa pkula odpowiada za mow, pisanie, czytanie, operowanie cyframi, logiczne mylenie. Prawa za za wyobrani, rozpoznawanie ksztatw, orientacj w przestrzeni. Pkule wsppracuj ze sob, cho zwykle lewa dominuje nad praw. Gdy zajdzie taka potrzeba, np. po udarze mzgu, jedna moe przej cz funkcji drugiej.Udar mzgu - nikt si nie spodziewa jego nadejcia. Udar powstaje na skutek zaburze krenia mzgowego. W jakim stopniu zmieni on nasze dotychczasowe ycie, zaley w znacznym stopniu od tego, jak szybko zostanie podjte leczenie neurologiczne. Jest to uszkodzenie tkanki mzgowej spowodowane upoledzeniem krenia krwi w pewnym obszarze mzgu, w skutek zakrzepu czy zatoru ttnic mzgowej lub peknicia naczynia krwiononego (wylew krwi do mzgu)Udar mzgu (ang. stroke) Udary mzgu stanowi:drug co do czstoci przyczyn mierci osb dorosych w krajach rozwinitych gospodarczo gwny powd trwaej niepenosprawnoci osb dorosych na wiecie. najczstsz przyczyn inwalidztwa w Polsce, rocznie dotyka koo 60 tysicy osb. Udary mzgu s gwn przyczyn umieralnoci trwaej niesprawnociotpieniadepresjiolbrzymich wydatkw Mity RzeczywistoUdarom mzgu nie mona zapobiegaNie ma skutecznych metod leczenia udaruUdar wystpuje tylko u ludzi starszych"Atak" dotyczy tylko sercaObjawy udaru ustpuj wkrtce po wystpieniuPrewencja udarw jest bardzo skutecznaUdar mzgu wymaga natychmiastowego leczeniaUdar wystpuje nie tylko w starczym wiekuUdar to "atak mzgu"Zdrowienie po udarze moe trwa przez reszt ycieTypy udarw: Niedokrwienne (ok.80%)Spowodowane zmianami zakrzepowymi w duych naczyniach szyjnych i mzgowych (ok.30%)Spowodowane zmianami w maych ttnicach mzgowych (ok.20%)Spowodowane zatorem (ok.30%)Krwotoczne (ok.20%)Krwotoki rdmzgowe (ok.15%)Krwotoki podpajczynwkowe (ok.5%)Zwona lub zatkana ttnica odcina dopyw krwi do zaopatrywanego przez ni obszaru mzgu, co moe si dokonywa stopniowo (nawet przez 1-2 dni)Jeli komrki nerwowe sa niedotlenione duej ni przez kilka minut, zaczynaj obumiera i dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia mzgu, obszar zniszcze moe si poszerza, jeli udarowi towarzyszy obrzk mzgu W miejscu udaru powstaje stan zapalny, martwa tkanka jest usuwana. Okoo 20 proc. Pacjentw umiera w szpitalu w cigu kilku dni, miertelno ronie wraz z wiekiem.Krew wydostajca si z pknitego naczynia niszczy tkank nerwow i ciska dalej pooone obszary mzgu nagy pocztek choroby, objawy szybko narastajGdy krew przedostaje si do komr mzgu powoduje powstanie zakrzepw, podnosi cinienie rdczaszkowe i wywouje ostre wodogowie co moe doprowadzi do wtrnych krwotokwPo pewnym czasie ukad odpornociowy usuwa krew i martw tkank. Udar krwotoczny z reguy wywouje mniejsze zniszczenia ni niedokrwienny, a chory moe w duym stopniu odzyska sprawnoTest FASTTest FAST co to takiego? Jest to metoda dziki ktrej kady jest w stanie rozpozna udar w cigu minuty! Trafno to a 80%, a wic warto zapamita raz na zawsze jego wykonanie!F (od ang. face, czyli twarz) popro by osoba u ktrej podejrzewasz udar si umiechna, jeeli wystpuje opadanie kcika ust co jest nie takA (od ang. arm, czyli rka) popro by osoba podniosa obie rce do gry jeeli jedna lub obie rce opadaj co jest nie takS (od ang. speech, czyli mowa) powtrzy by osoba powtrzya za Tob krtkie zdanie np. lubi kolor zielony jeeli wypowie to niewyranie, bekotliwie, bdzie mia zmienion mow albo nie zrozumie czego od niej dasz albo zwyczajnie nie bdzie w stanie powtrzy co jest nie takT (od ang. time, czyli czas) jeeli podczas wykonywania powyszych czynnoci zauwaye cho jedno zaburzenie, natychmiast dzwo na pogotowie, opisz objawy, opowiedz o tecie. Natychmiast bo kada minuta opnienia skutkuje obumieraniem coraz wikszej iloci komrek nerwowych. W midzyczasie zapisz godzin wystpienia pierwszych objaww.Profilaktyka udaru mzgu: obni cinienie krwiIstnieje bezporedni i nie budzcy wtpliwoci zwizek midzy nadcinieniem ttniczym a udarami mzgu (niedokrwiennym i krwotocznym). Na szczcie nadcinienie mona skutecznie leczy. Czsto wystarczy tylko zmieni diet i zacz si rusza.Cinienie nie powinno przekracza wartoci 140/90. Obnienie cinienia zmniejsza ryzyko udarw o ponad 40 proc. Regularne przyjmowanie lekw obniajcych cinienie ttnicze pozwala zmniejszy ryzyko o kolejne 25 - 30 proc.Profilaktyka udaru mzgu: zrzu nadwagDowiedziono, e kobiety, u ktrych obwd pasa przekroczy 81 cm, maj o 60 proc. wiksze szanse na rozwj nadcinienia, a tym samym ronie ryzyko udaru mzgu. To samo dotyczy panw, ktrzy w pasie maj wicej ni 101 cm.Kady zrzucony kilogram przyblia ci do zdrowia. Nie stosuj cudownych diet ani tabletek odchudzajcych, ale ogranicz liczb zjadanych kalorii. Zrezygnuj z biaego pieczywa, sodyczy. Jedz mniej sono i pikantnie.Profilaktyka udaru mzgu: trzymaj cukier na uwiziChorzy na cukrzyc s bardziej naraeni na udary mzgu, poniewa ta choroba sama w sobie uszkadza naczynia krwionone.Nowoczesne metody leczenia cukrzycy umoliwiaj utrzymanie cukru w normie, mona wic nie dopuci do gronych naczyniowych powika i unikn udaru.Profilaktyka udaru mzgu: unikaj stresuWiemy, e stres wyniszcza organizm, ale nie walczymy z nim skutecznie. Pod wpywem stresu wytwarza si nadmiar adrenaliny. Ta sprawia, e do mini, take serca, napywa wicej krwi. Szybko podnosi si cinienie ttnicze, a to - zwaszcza gdy trwa dugo - bardzo le oddziauje na naczynia krwionone.Im mniej stresu, tym wicej zdrowia. Naucz si z nim skutecznie walczy. Pomoe spacer przed snem, spotkanie z przyjacimi lub wypad do kina. Bro swojego wolnego czasu. Przede wszystkim nie pracuj w wolne dni i korzystaj z urlopu.Profilaktyka udaru mzgu: alkohol pij z umiaremLekarze zgodnie twierdz, e naduywanie alkoholu powanie zwiksza ryzyko wystpienia udaru krwotocznego. Jeli twj organizm pracuje bez zarzutw - moesz sobie pozwoli (nawet raz dziennie) na butelk piwa, kieliszek wina czy 1 drinka. Jeeli co szwankuje (np. wtroba, nerki), kada dawka alkoholu pogarsza oglny stan zdrowia.Profilaktyka udaru mzgu: nie palPalenie jest bezporedni przyczyn zawau serca i udaru mzgu, poniewa niszczy cianki naczy i zwiksza krzepliwo krwi. Nikotyna obkurcza naczynia, co grozi nad-cinieniem. Gdy palimy, z czsteczkami hemoglobiny (jej rol jest rozprowadzanie tlenu po organizmie) cz si czsteczki tlenku wgla i mzg otrzymuje mniej tlenu, ni potrzebuje. Im szybciej rzucisz palenie, tym wiksze masz szanse na uniknicie choroby. Wypalanie 10 papierosw dziennie przez duszy czas zwiksza ryzyko udaru i niedokrwiennej choroby serca o ok. 100 proc.Udar cieplny Soce na og kojarzy si z wakacyjn sielank, relaksem i pozytywn energi. Jeli sielanka zamienia si w pieko, a intensywna temperatura powoduje u Ciebie dezorientacj, nudnoci i intensywny bl gowy uwaaj, moesz mie udar soneczny! Czasem mog to by take sygnay alarmujce o udarze mzgu. Ten pierwszy nazywany jest letnim zabjc, za drugi chorob cywilizacyjn, ktra zbiera miertelne niwo wrd coraz modszych Polakw.Uwaaj na upayWysoka temperatura to wci lekcewaona przez ludzi przyczyna wielu dolegliwoci, a nawet zgonu. Wedug raportu wiatowej Organizacji Meteorologicznej w latach 2000-2010 najwicej zgonw nastpio na skutek fali upaw, ktre nawiedziy nasz kontynent. Najbardziej morderczy okres to rok 2003, kiedy to w Europie w wyniku udarw cieplnych zgino ok. 35 tys. osb. Z kolei amerykaska instytucja zajmujca si rodowiskiem - Earth Policy Institute podaje, e liczba ofiar moga sign nawet 52 tysicy. Podobne upay nie miay miejsca w Europie w cigu ostatnich 500 lat.Udar cieplnyinaczej poraenie cieplne to efekt przegrzania organizmu. Z kolei udar soneczny to wsze pojcie, ktre dotyczy cile przegrzania na skutek zbyt dugiego przebywania na socu. Promienie soneczne padajce na skr gowy powoduj przekrwienie mzgu i opon mzgowych. Intensywne soce doprowadza do zaburze mechanizmw orodka termoregulacji, zaburze gospodarki elektrolitowej i odwodnienia organizmu. Udar soneczny moe nas zaatakowa podczas np. zbyt dugiego plaowania, za cieplny podczas przebywania w dusznym aucie, ktre stoi w korku UDAR CIEPLNY/SONECZNYSzczeglnie naraone s osoby:o jasnej karnacji skryprzebywajce na socu bez nakrycia gowynie przyjmujce odpowiedniej iloci pynwbdce pod wpywem alkoholupodczas intensywnego wysiku fizycznegocierpice na cukrzyc, choroby serca, otyeprzyjmujce leki moczopdne, przeciwhistaminowe, antydepresyjne, rozszerzajce naczynia krwiononedzieci i osoby starszeOBJAWY: gorca, sucha, zaczerwieniona skranudnoci i wymiotyble i zawroty gowyosabienie lub wyczerpaniezaburzenia wiadomoci i przytomnocizaburzenia oddychaniaprzyspieszone ttnogorczka, dreszcze lub drgawkizatrzymanie kreniaPOSTPOWANIE: Przeprowad do zacienionego miejscazastosuj chodne okady, szczeglnie na gow i szyjpodaj doustnie chodne pynymoesz zastosowa chodn kpielrozmawiaj z poszkodowanym, zwracaj uwag czy nie wystpuj problemy z oddychaniemw przypadku zatrzymania oddechu rozpocznij resuscytacjpamitaj o wezwaniu pomocyNa szczcie ryzyko udaru cieplnego oraz udaru sonecznego mona znacznie zmniejszy, unikajc sytuacji, ktre powoduj przegrzanie i nasonecznienie oraz nawadniajc regularnie organizm. Szczeglnie powinni uwaa ludzie osabieni, w podeszym wieku oraz dzieci. Oznak poraenia cieplnego nie powinno si lekceway tym bardziej, e niektre z nich mog przypomina objawy wylewu krwi do mzgu.PrzygotowaaMagdalena Pliszek