ZAKON O OBLIGACIONIM ODNOSIMA - revicon.pdf

  • View
    66

  • Download
    1

Embed Size (px)

Transcript

  • 1Reviconov registar propisa SISTEMSKI PROPISI

    ZAKON O OBLIGACIONIM ODNOSIMA

    Slubeni list SFRJ br. 29/78, 39/85, 57/89Slubeni list RBiH br. 2/92, 13/93, 13/9 i 29/03 FBIHSlubene novine FBiH, br. 29/03 i 42/11(13.07.2011.)

    Dio prviOSNOVI OBLIGACIONIH ODNOSA(OPTI DIO)

    Glava I OSNOVNA NAELA

    Cilj i sadrina Zakona

    lan 1.1) Radi stvaranja uslova za slobodan promet robe i obavljanje

    usluga na tritu i za zadovoljavanje materijalnih i drugih po-treba graana, te radi osiguravanja odgovornosti preduzea i drugih uesnika u pravnom prometu za izvravanje njihovih obaveza, ovim se zakonom ureuju osnove obligacionih odno-sa (opti dio), ugovorni i drugi obligacioni odnosi u prometu robe i usluga.

    2) U Republici Bosni i Hercegovini primjenjuju se odredbe Zako-na o obligacionim odnosima, ukoliko su u saglasnosti s Usta-vom i zakonima Republike Bosne i Hercegovine.

    Uesnici obligacionih odnosa

    lan 2.Uesnici obligacionih odnosa su preduea i druga drutvena

    pravna lica (u daljem tekstu: drutvena pravna lica), pojedinci i graanska pravna lica.

    Obligacioni odnosi i raspolaganje drutvenim sredstvima

    lan 3.(1) Drutvena pravna lica uestvuju u obligacionim odnosima u

    ostvarivanju prava raspolaganja drutvenim sredstvima ko-jima upravljaju radnici u osnovnim i drugim organizacijama udruenog rada, odnosno radni ljudi u drugim drutvenim pravnim licima.

    (2) Drutvena pravna lica ostvaruju pravo raspolaganja drutve-nim sredstva u obligacionim odnosima saglasno odlukama koje radnici u osnovnim i drugim organizacijama udruenog rada, odnosno radni ljudi u drugim drutvenim pravnim licima donose u skladu sa statutom, drugim samoupravnim optim aktima i zakonom.

    Obligacioni odnosi i drutveno planiranje

    lan 4.Drutvena pravna lica u zasnivanju obligacionih odnosa

    postupaju u skladu sa svojim planovima i obezbjeuju izvra-vanje materijalnih obaveza preuzetih samoupravnim sporazu-mom o osnovama planova samoupravnih organizacija i zajed-nica i dogovorima o osnovama planova drutveno politikih zajednica.

    Obligacioni odnosi i korienje drutvenim sredstvima

    lan 5.Drutvena pravna lica u zasnivanju obligacionih odnosa duna

    su da se drutveno i ekonomski cjelishodno koriste drutvenim sredstvima kojima raspolau i da ouvaju njihovu nesmanjenu vrijednost, kao i da obezbjeuju unapreivanje i proirivanje materijalne osnove udruenog rada, odnosno ostvarivanje svojih ciljeva i zadataka i zatitu drutvene svojine.

    Obligacioni odnosi i samoupravni sporazumi

    lan 6.(1) Drutvena pravna lica koja zasnivaju obligacione odnose radi

    izvravanja samoupravnog sporazuma koji su meusobno za-kljuila duna su da postupaju u skladu s tim samoupravnim sporazumom.

    (2) U zasnivanju obligacionih odnosa drutvena pravna lica duna su da vode rauna o samoupravnim i drutvenim dogovorima koje su zakljuila sa drugim i o svojoj odgovornosti za izvr-avanje obaveza preuzetih tim samoupravnim sporazumima i

    drutvenim dogovorima. Saradnja u obligacionim odnosima

    lan 7.(1) U zasnivanju obligacionih odnosa i ostvarivanju prava i oba-

    veza iz tih odnosa, drutvena pravna lica ostvaruju saradnju u odnosima meusobne povezanosti i zavisnosti, uzajamne odgovornosti, kao i solidarnosti radnika u udruenom radu, zasnovanim na samoupravljanju i drutvenoj svojini sredstava za proizvodnju i drugih sredstava rada.

    (2) U meusobnim odnosima saradnje drutvena pravna lica duna su da vode rauna o ciljevima trajnije saradnje i o ostvarivanju drugih zajednikih interesa i da na drugi nain ostvaruju uslove za ostvarivanje prava i izvravanje obaveza iz obligacionih odnosa.

    (3) Na ovim osnovama osnovne i druge organizacije udruenog rada, zemljoradnike i druge zadruge ostvaruju saradnju u obligacionim odnosima i sa zemljoradnicima i drugim radnim ljudima koji samostalno obavljaju djelatnost linim radom.

    Obaveze prema graanima kao potroaima i korisnicima usluga

    lan 8.U zasnivanju obligacionih odnosa i ostvarivanju prava i oba-

    veza iz tih odnosa, osnovne i druge organizacije udruenog rada, zadruge i radni ljudi koji samostalno obavljaju djelatnost linim radom duni su da, kad obavljanjem svoje djelatnosti neposredno zadovoljavaju potrebe graana, svoja prava i obaveze ureuju i vre na nain kojim se obezbjeuju redovno i kvalitetno zadovo-ljavanje potreba graana i to povoljniji uslovi za zadovoljavanje tih potreba.

    Ponaanje na tritu

    lan 9.Organizacije udruenog rada i drugi uesnici u prometu duni

    su da u obligacionim odnosima postupaju u skladu sa naelom jedinstva trita i utvrenom ekonomskom politikom, da ne re-mete stabilnost trita i da ne nanose tetu drugim uesnicima na tritu, potroaima i drutvenoj zajednici kao cjelini.

    Sloboda ureivanja obligacionih odnosa

    lan 10.Uesnici u prometu slobodno ureuju obligacione odnose, a

    ne mogu ih ureivati suprotno Ustavu Republike Bosne i Hercego-vine prinudnim propisima, te moralu drutva.

    Ravnopravnost uesnika u obligacionom odnosu

    lan 11.Uesnici u obligacionom odnosu su ravnopravni.

    Naelo savjesnosti i potenja

    lan 12.U zasnivanju obligacionih odnosa i ostvarivanju prava i oba-

    veza iz tih odnosa uesnici su duni da se pridravaju naela sa-vjesnosti i potenja.

    Zabrana zloupotrebe prava

    lan 13.(1) Zabranjeno je vrenje prava iz obligacionih odnosa protivno

    cilju zbog koga je ono zakonom ustanovljeno ili priznato. (2) Isto tako, zabranjeno je vrenje prava iz obligacionog odnosa

    protivno cilju zbog koga je ono ustanovljeno samoupravnim sporazumom.

    Zabrana stvaranja i iskoriavanja monopolskog poloaja

    lan 14.U zasnivanju obligacionih odnosa uesnici ne mogu ustanov-

    ljavati prava i obaveze kojima se za bilo koga od njih ili za drugog stvara ili iskoriava monopolski poloaj na jedinstvenom tritu, kojim se stiu materijalna ili druga preimustva koja se ne za-snivaju na radu, ili stvaraju neravnopravni odnosi u poslovanju ili naruavaju druge osnove samoupravnih drutveno ekonomskih odnosa.

  • 2Reviconov registar propisa SISTEMSKI PROPISI

    Naelo jednake vrijednosti davanja

    lan 15.(1) U zasnivanju dvostranih ugovora uesnici polaze od naela

    jednake vrijednosti uzajamnih davanja. (2) Zakonom se odreuje u kojim sluajevima naruavanje toga

    naela povlai pravne posljedice.

    Zabrana prouzrokovanja tete

    lan 16.Svako je duan da se uzdri od postupka kojim se moe dru-

    gom prouzrokovati teta.

    Dunosti ispunjenja obaveza

    lan 17.(1) Uesnici u obligacionom odnosu duni su da izvre svoju oba-

    vezu i odgovorni su za njeno ispunjenje. (2) Obaveza se moe ugasiti samo saglasnou volja uesnika u

    obligacionom odnosu ili na osnovu zakona.

    Ponaanje u izvravanju obaveza i ostvarivanju prava

    lan 18.(1) Uesnik u obligacionom odnosu duan je da u izvravanju

    svoje obaveze postupa sa panjom koja se u pravnom pro-metu zahtijeva u odgovarajuoj vrsti obligacionih odnosa (panja dobrog privrednika, odnosno panja dobrog do-maina).

    (2) Uesnik u obligacionom odnosu duan je da u izvravanju oba-veze iz svoje profesionalne djelatnosti postupa s poveanom panjom, prema pravilima struke i obiajima (panja dobrog strunjaka).

    (3) Uesnik u obligacionom odnosu duan je da se u ostvarivanju svog prava uzdri od postupka kojim bi se otealo izvrenje obaveze drugog uesnika.

    Rjeavanje sporova na miran nain

    lan 19.Uesnici u obligacionom odnosu nastojae da sporove rjea-

    vaju usaglaavanjem, posredovanjem ili na drugi miran nain.

    Dispozitivni karakter odredaba zakona

    lan 20.Uesnici mogu svoj obligacioni odnos urediti drukije nego to

    je ovim zakonom odreeno, ako iz pojedine odredbe ovog zakona ili iz njenog smisla ne proizilazi to drugo.

    Primjena dobrih poslovnih obiaja

    lan 21.(1) Uesnici u obligacionim odnosima duni su da u pravnom pro-

    metu postupaju u skladu sa dobrim poslovnim obiajima. (2) Na obligacione odnose se primjenjuju uzanse ako su uesnici

    u obligacionim odnosima ugovorili njihovu primjenu ili ako iz okolnosti proizilazi da su njihovu primjenu htjeli.

    Postupanje u skladu sa statutima i drugim optim aktima

    lan 22.(1) Drutvena pravna lica i graanska pravna lica u zasnivanju

    obligacionog odnosa postupaju u skladu sa svojim statutom i drugim optim aktima.

    (2) Ali, ugovor koji je zakljuen ili druga pravna radnja koja je preduzeta suprotno tim aktima ostaje na snazi, osim ako je za to druga strana znala ili morala znati ili ako je ovim zakonom drukije odreeno.

    Primjena drugih saveznih zakona

    lan 23.Na obligacione odnose koji se ureuju drugim saveznim zako-

    nima primjenjuju se odredbe ovog zakona u pitanjima koja nisu ureena tim zakonom.

    Primjena republikih, odnosno pokrajinskih zakona

    lan 24.lan 24 ukinut je odlukom Ustavnog suda (Sluzbeni list

    SFRJ, broj 45/89).

    Primjena pojedinih odredaba

    lan 25.(1) Odredbe ovog zakona koje se odnose na ugovore primjenjuju

    se na sve vrste ugovor, osim ako za ugovore u privredi nije izriito drukije odreeno.

    (2) Ugovori u privredi su, u smislu ovog zakona, ugovori koje preduzea i druga pravna lica koja obavljaju privrednu dje-latnost, kao i imaoci radnji i drugi pojedinci koji u vidu re-gistrovanog zanimanja obavljaju neku privrednu djelatnost zakljuuju meu sobom u obavljanju djelatnosti koje sai-njavaju predmete njihovog poslovanja ili su u vezi sa tim djelatnostima.

    (3) Odredbe ovog zakona koje se odnose na ugovore shodno se primjenjuju i na druge pravne poslove.

    Glava IINASTANAK OBAVEZA

    ODJELJAK 1.UgovorOdsjek 1.ZAKLJUENJE UGOVORA I SAGLASNOST VOLJA

    Kad je ugovor zakljuen

    lan 26.Ugovor je zakljuen kad su se ugovorne strane saglasile o bit-

    nim sastojcima ugovora.

    Obavezno zakljuenj