Znaczenie rolnictwa w gospodarce Polski

  • Published on
    11-Jan-2017

  • View
    216

  • Download
    3

Transcript

  • 1.1Rolnictwo jest wanym sektorem polskiej gospodarki. Znajduje to po-twierdzenie przede wszystkim w strukturze uytkowania gruntw i struk-turze zatrudnienia ludnoci. Szczegln rol odgrywa w rozwoju spoecz-nym i gospodarczym obszarw wiejskich.

    Gospodarujc na ponad poowie oglnej powierzchni kraju rolnictwowyznacza gwne funkcje i kierunki uytkowania ziemi oraz ksztatujerodowisko przyrodnicze i krajobraz. Od gospodarki rolnej zaley w zna-cznym stopniu czysto wd, powietrza i gleby oraz rnorodno gatun-kw rolin i zwierzt. Na przykad dziki zachowaniu tradycyjnych formekstensywnej gospodarki rolnej, do naszych czasw zachoway si miejs-cowe odmiany rolin uprawnych oraz lokalne rasy zwierzt gospodar-skich. Liczba zarejestrowanych w Polsce odmian rolin uprawnychw 2000 r. wynosia 917.

    Wspczenie obserwujemy w Polsce modernizacj i specjalizacj pro-dukcji rolnej. Nowoczesne rolnictwo produkujce czsto metodamiprzemysowymi, przynosi duo wiksze korzyci ekonomiczne ni rol-nictwo tradycyjne. Z drugiej strony jednak pojawia si szereg rnorod-nych zagroe. W zwizku z tym nowe zaoenia polityki rolnej UniiEuropejskiej przewiduj rozwj tzw. rolnictwa zrwnowaonego, ukie-runkowane na takie wykorzystanie zasobw ziemi, ktre nie niszczy ichnaturalnych rde, lecz pozwala na zaspokajanie podstawowych potrzebkolejnych pokole producentw i konsumentw.

    Zapewnienie samowystarczalnoci ywnociowej jest jednym ze strate-gicznych celw rolnictwa w gospodarce narodowej. W Polsce wyrnimona kilka gwnych regionw produkcyjnych, ktre stanowi zapleczeywnociowe kraju. W produkcji rolinnej s to przede wszystkim obsza-ry o wysokim przyrodniczym potencjale produkcyjnym: Kujawy, uawyWilane, Nizina lska, Wyyna Miechowska, Wyyna Lubelska i Zie-mia Pyrzycka. W produkcji zwierzcej i mieszanej najwaniejsz rolodgrywaj Nizina Wielkopolska i pnocna cz Niziny Mazowieckiej.Wikszo wymienionych obszarw cechuje intensywna produkcja rolna,a poziom rozwoju gospodarstw dorwna w niedugim czasie poziomowigospodarstw Europy Zachodniej.

    Rolnictwo jest baz dla rozwoju przemysu rolno-spoywczego, aw ostatnich latach ronie te jego znaczenie jako dostawcy surowcwenergetycznych i energii. W latach 1990. przemys rolno-spoywczy prze-szed szybkie zmiany wasnociowe, w wyniku ktrych wikszo jegobran zostaa sprywatyzowana. W prywatyzacji znaczc rol odegra

    kapita zagraniczny, zwaszcza w brany cukierniczej, tytoniowej i kon-centratw spoywczych.

    W rejestrze REGON w 2006 r. zarejestrowanych byo okoo 33 tys.podmiotw deklarujcych dziaalno w produkcji artykuw spoyw-czych i napojw oraz wyrobw tytoniowych, spord ktrych ponad19 tys. naleao do osb fizycznych. Najwiksze znaczenie w przemylespoywczym ma przetwrstwo misa i wytwarzanie wyrobw mleczar-skich.

    Produkcja wybranych wyrobw przemysu spoywczego, 2007

    Produkt Jedn. miary Wielkoprodukcji

    Produkty uboju przemysowego tys. ton 1105

    Miso drobiowe tys. ton 1127

    Wdliny tys. ton 760

    Konserwy i przetwory z misa tys. ton 26,5

    Ryby morskie i filety tys. ton 110,3

    Soki z owocw i warzyw tys. hl 6100

    Margaryna i mieszanki do smarowania pieczywa tys. ton 345

    Mleko pynne przetworzone tys. hl 22830

    Maso tys. ton 172

    Sery tys. ton 570

    Jogurt tys. hl 3692

    Mka pszenna tys. ton 1531

    Piwo tys. hl 36715

    Wdka czysta (w przeliczeniu na 100%) tys. hl 923

    rdo: Nakady i wyniki przemysu w 2006 i 2007, GUS, Warszawa.

    Gwne obszary ywicielskieMain food producing areas

    Spoycie wybranych artykuw ywnociowychna 1 mieszkaca rocznie (kg/sztuk/litrw)

    Produkt 1995 2000 2005

    Ziarno 4 zb na przetwory 121 120 119

    Ziemniaki 136 134 126

    Warzywa 121 121 110

    Owoce 41 52 54

    Miso i podroby 64 66 71

    Maso 4 4 4

    Mleko 197 193 173

    Jaja 155 188 215

    Cukier 42 42 40

    rdo: May Rocznik Statystyczny, GUS, 2008.

    Role of agriculture in national economy

  • 9

    Mie

    jsce

    roln

    ictw

    aw

    gosp

    odar

    cena

    rodo

    wej

    Sytuacja ekonomiczna przemysu spoywczego jest korzystna. W wy-niku otwarcia si rynkw zagranicznych, wzrostu dochodw ludnoci, aw konsekwencji wzrostu spoycia oraz dziki inwestycjom modernizu-jcym produkcj i restrukturyzacji przemysu, jego rentowno jest wyso-ka (w 2007 r. wskanik rentownoci brutto przekroczy 5%).

    Rolnictwo jako podstawowa funkcja gospodarcza na obszarach wiej-skich okrela moliwoci ich rozwoju spoecznego i ekonomicznego, dajezatrudnienie duej grupie mieszkacw wsi oraz ksztatuje strukturprzestrzenn terenw wiejskich. Peni te wane role spoeczne i kultu-rowe. Dziki zachowaniu na niektrych obszarach tradycyjnych metodprodukcji i zagospodarowania terenu, ksztatuje krajobraz kulturowy wsi

    obfitujcy w liczne pierwotne ukady ruralistyczne i zabytkowe obiekty.W odrnieniu od mieszkacw miast, ludno wsi, a szczeglnie lud-no rolnicza, zachowuje tradycje i wielowiekowe wartoci kulturowe.

    Rolnictwo jest podstawowym sektorem zatrudnienia ludnoci wiej-skiej. W sumie znajduje w nim prac okoo 12% ludnoci czynnej zawo-dowo. Oprcz rolnikw sektor ten reprezentuj rwnie przedstawicielernorodnych sub rolnych, usug i handlu, administracji samorzdoweji pastwowej, nauki i owiaty.

    Uwzgldniajc PKB waony parytetem siy nabywczej, w 2005 r. Pol-ska znajdowaa si na 23 miejscu na wiecie (PKB 512 890 mln USD).Biorc jednak pod uwag PKB w przeliczeniu na 1 mieszkaca, kraj nasz

    ustpuje wikszoci nowo przyjtym czonkom Unii Europejskiej. Jeszczegorzej przedstawia si sytuacja pod wzgldem wielkoci wskanika produ-ktu krajowego brutto w ujciu regionalnym. Na 10 regionw UE (bezBugarii i Rumunii) o najniszym PKB, a 6 z nich leao w Polsce (woje-wdztwa: lubelskie, podkarpackie, witokrzyskie, podlaskie, warmisko--mazurskie i opolskie). W duym uproszczeniu mona przyj, e naj-biedniejsze w Polsce s regiony o dominujcej roli funkcji rolniczej. Nieoznacza to jednak, e rolnictwo jest elementem konserwujcym stagnacjgospodarcz. Istnieje wiele przykadw obszarw, gdzie rolnictwo moestymulowa rozwj (pnocno-wschodnie Mazowsze, poudniowa Wiel-kopolska, rejony sadownicze Mazowsza itp.).

    Pomimo wzrostu produkcji rolnej, udzia rolnictwa w produkcie kra-jowym brutto systematycznie zmniejsza si. W 1947 r. udzia rolnictwaw PKB szacowany by na 58% i do 1989 r. spad do poziomu okoo13%. Pniejsze lata przyniosy dalszy spadek tego udziau, co byo wyni-kiem braku wyranego wzrostu wolumenu produkcji w gospodarce rolnejprzy jego wzrocie w innych dziaach gospodarki narodowej. W efekcieudzia rolnictwa, lenictwa i owiectwa w PKB obniy si a do okoo3,8% w 2007 r. Ostatnie lata charakteryzuje zmienna dynamika produ-kcji globalnej rolnictwa, co odbija si w wahaniach jej udziau w PKB.Niemniej jest on nadal okoo dwukrotnie wyszy ni w wikszoci krajwUnii Europejskiej.

    Zmniejszenie barier administracyjno-celnych w obrotach z pastwamiUnii Europejskiej, ktre s dla Polski najwaniejszymi i najwikszymipartnerami handlowymi spowodowao wzrost dynamiki obrotw hand-lowych towarami rolno-spoywczymi. Kraje Unii s odbiorcami ponad80% eksportu produktw ywnociowych. Dziki duej dynamice wzro-stu eksportu, saldo w handlu zagranicznym tymi towarami byo dodat-nie. Konsekwencj tego by rwnie wzrost udziau towarw rolno-spo-ywczych w obrotach zagranicznych ogem.

    W 2007 r. najwikszy eksport produktw rolno-spoywczych realizo-wany by do Niemiec (25% oglnej wartoci eksportu), Wielkiej Brytanii(7,3%), Republiki Czeskiej (6,4%), Holandii (5,8%), Woch (5%)i Rosji (4,5%). Z kolei import pochodzi gwnie z Niemiec (18,6%oglnej wartoci importu), Holandii (9,2%), Hiszpanii (6,1%)i Argentyny (5,7%).

    Udzia rolnictwa, lenictwa i owiectwa w PKB w latach 20012007rdo: Roczniki statystyczne GUS, Warszawa.Share of agriculture, forestry and hunting in the GDP in years 20012007Source: Statistical Yearbooks of the Central Statistical Office (GUS) in Warsaw.

    Typowy krajobraz rolniczy Mazowsza (fot. J. Baski)Typical farming landscape of Masovia (by J. Baski)

    Krajobraz rolniczy Pojezierza Suwalskiego (fot. J. Baski)Farming landscape of the Suwaki Lakeland (by J. Baski)

    Krajobraz rolniczy Lubelszczyzny z kwitncym rzepakiem (fot. J. Baski)Farming landscape of the Lublin region with blooming rapeseed (by J. Baski)

    Pola uprawne wiosn (fot. J. Baski)Cultivated fields in spring (by J. Baski)

  • W strukturze handlu zagranicznego wikszy udzia maj produktypochodzenia rolinnego, stanowic 55% wartoci eksportu i 70% warto-ci importu. W 2007 r. wrd eksportowanych produktw rolinnychnajwiksze znaczenie miay owoce i ich przetwory (21,3% wartoci eks-portu produktw rolinnych) oraz cukier i wyroby cukiernicze (14,8%).Z produktw zwierzcych najwikszy udzia w eksporcie maj misoi przetwory oraz produkty mleczarskie. W imporcie produktw rolin-nych najwikszy udzia maj owoce i ich przetwory oraz roliny oleiste,wrd produktw zwierzcych za ryby i ich przetwory oraz misoi przetwory.

    Znac

    zeni

    ep

    olsk

    ieg

    oro

    lnic

    twa

    wg

    osp

    odar

    ce

    10Towary o najwikszym eksporcie i imporcie, 2007

    Produkty

    Eksport

    Produkty

    Import

    warto(mln euro)

    udziaw eksporcieogem (%)

    warto(mln euro)

    udziaw imporcieogem (%)

    Miso drobiowe 588,7 5,8 Miso wieprzowe 439,2 5,4

    Chleb, pieczywocukiernicze

    504,1 5,0 Makuchy sojowe 433,2 5,4

    Cygara 458,5 4,5 Filety rybne 286,3 3,5

    Soki owocowe 402,3 4,0 Owoce cytrusowe 258,5 3,2

    Czekoladai przetwory z kakao

    390,7 3,9 Tyto 213,2 2,6

    Miso woowe 373,0 3,7 Czekoladai przetwory z kakao

    207,7 2,6

    Sery twarogi 372,2 3,7 Ryby wiee 203,5 2,5

    Owoce i orzechy 322,7 3,2 Pszenica 199,6 2,5

    Miso wieprzowe 321,6 3,2 Pasze 192,2 2,4

    Dane Ministerstwa Finansw.

    Krajobraz wiejski Mazowsza (fot. J. Baski)Rural landscape of Masovia (by J. Baski)

    Geograficzna struktura eksportu i importu towarw rolno-spoywczych w 2007 r.rdo: Rolnictwo i gospodarka ywnociowa w Polsce, Ministerstwo Rolnictwai Rozwoju Wsi, Warszawa, 2008.Geographical structure of exports and imports of agricultural and food products in 2007Source: Rolnictwo i gospodarka ywnociowa w Polsce (Agriculture and food economy inPoland; in Polish), Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Warszawa, 2008.

    Agriculture is an important sector of Polish economy. It uses morethan half of the total area of the country, and thus defines the lead-ing functions and directions of land use, and at the same time shapesnatural environment and landscape. Agriculture is the basis fordevelopment of the food processing industry, and, more recently, itssignificance as the supplier of energy crops and energy itself is on theincrease. Meat processing and dairy industry are the most importantactivities in food processing.

    Being the fundamental economic function on rural areas, farmingdetermines the possibilities of their social and economic develop-ment, provides jobs to an important group of rural inhabitants, andshapes the spatial structure of rural areas. Farming is the primaryemployment sector of rural population. It employs altogetherroughly 12% of all the professionally active Poles.

    Despite the increase of agricultural production, the share of farm-ing in Gross Domestic Product (GDP) systematically decreases. In2007 the share of agriculture, forestry and hunting in GDPamounted to 3.8%. Recent years have been characterised by a vari-able dynamics of global agricultural product, this fact having beenreflected in the fluctuations of the share of agriculture in the GDP.

    Decreasing administrative and custom barriers in the trade withthe member countries of the European Union, the most importanttrade partners of Poland, brought about an upward dynamics oftrade turnover in food and agricultural produce. The countries ofEuropean Union are the destination for more than 80% of value ofexports of food products. The biggest export flows are directed toGermany, United Kingdom, Czechia, The Netherlands, Italy andRussia.

    The structure of foreign trade is dominated by crop products,accounting for 55% of export value and 70% of import value.Among the exported crop products most important are fruits andfruit products, sugar and confectionery, and among animal products meat and meat products, as well as dairy products.

  • 1.2Polskie rolnictwo dysponujce du powierzchni uytkw rolnychi duymi zasobami siy roboczej zajmuje wane miejsce w strukturzegospodarki ywnociowej Unii Europejskiej. Pod wzgldem oglnejpowierzchni uytkw rolnych ustpujemy Wielkiej Brytanii i duo wik-szym obszarowo krajom Francji, Hiszpanii i Niemcom, natomiastjeli chodzi o powierzchni gruntw ornych, to wyprzedzaj nas tylkoFrancja i Hiszpania. Zdecydowana przewaga upraw polowych w uytko-waniu ziemi wiadczca o duej roli produkcji rolinnej oraz moliwouprawy wielu gatunkw rolin w czystym rodowisku przyrodniczymstwarzaj szans, aby Polska staa si zagbiem ywnociowych Wspl-noty.

    Jednym z podstawowych problemw polskiego rolnictwa jest rozdrob-nienie agrarne. Pod tym wzgldem wypadamy bardzo niekorzystnie natle wikszoci krajw UE. rednia powierzchnia gospodarstwa rolnegow Polsce jest dwa razy mniejsza ni przecitna w krajach starej UniiEuropejskiej (okoo 19 ha). Najwiksze podobiestwo z Polsk pod

    wzgldem przecitnej wielkoci gospodarstw wykazuje rolnictwo nowychkrajw czonkowskich (Bugaria, Rumunia, Wgry) i krajw poudnio-wej Europy (Grecja, Portugalia, Wochy). Zwaywszy jednak na innycharakter gospodarki rolnej w poudniowej Europie i wystpujcy doniedawna odmienny model rolnictwa w krajach postkomunistycznych,porwnania nie maj wikszego uzasadnienia. Powinny one dotyczykrajw tej samej strefy klimatycznej, w ktrych od dawna wiodc rolodgrywaj gospodarstwa bdce wasnoci osb fizycznych (np. Danii,Holandii, Niemiec). Tamtejsze gospodarstwa rolne maj przecitniekilkakrotnie wiksz powierzchni uytkw rolnych ni w naszym kraju.

    Niewielka przecitna powierzchnia i dua liczba gospodarstw naj-mniejszych utrudnia polskiemu rolnictwu moliwoci konkurowaniaz rolnictwem Europy Zachodniej. Mae gospodarstwa rolne maj ograni-czone moliwoci modernizacji produkcji, przez co osigaj stosunkowoniskie efekty produkcyjne.

    Konsekwencj duego rozdrobnienia agrarnego jest wysoki odsetekosb zatrudnionych w rolnictwie. To sprawia, e restrukturyzacja i mo-dernizacja sektora ywnociowego jest bardzo utrudniona. Wedug da-nych FAO pod wzgldem udziau zatrudnionych w rolnictwie w oglnejliczbie osb czynnych zawodowo zajmujemy czoowe miejsce w UE naprzykad w porwnaniu z Belgi udzia ten jest ponad 10-krotnie wyszy.

    Mona przypuszcza, e proces odpywu ludnoci do innych dziawgospodarki nabierze w przyszoci wikszego tempa, jednak przez najbli-szych kilka lat bdzie on hamowany kryzysem ekonomicznym i nieko-rzystn sytuacj na rynku pracy. Kraje zachodnioeuropejskie rozwijay siprzez wiele dziesitkw lat, w warunkach penego zatrudnienia. Odcho-dzcy z rolnictwa nie mieli problemw ze znalezieniem pracy w innychdziaach gospodarki. Tymczasem w Polsce, co najmniej przez kilkanastpnych lat, pozarolnicze dziay gospodarki nie bd w stanie wcha-nia ludnoci pracujcej czsto w niepenym wymiarze godzin w gospo-darce rolnej. Ponadto ludno wiejska ma nisze kwalifikacje zawodoweni miejska, co zmniejsza szanse jej zatrudnienia.

    Do niedawna najwiksze dysproporcje pomidzy rolnictwem polskima unijnym dotyczyy wyposaenia gospodarstw rolnych w infrastrukturtechniczn, w tym gwnie sie wodocigow, kanalizacyjn i dostp dooczyszczania ciekw. Dziki krajowym i unijnym programom pomoco-wym oraz wysikowi samorzdw lokalnych i mieszkacw obszarwwiejskich, ostatnie kilkanacie lat charakteryzowa dynamiczny rozwj

    Powierzchnia i struktura uytkw rolnych oraz ich udzia w oglnej powierzchni krajwUnii Europejskiej, 2007Area and structure of agricultural land, and its share in total surface of the countries of theEuropean Union, 2007

    Tablica informacyjna o realizacji projektu wspfinansowanego ze rodkw Unii Euro-pejskiej (fot. J. Baski)Information board on the realisation of a project co-financed from the means of the Euro-pean Union (by J. Baski)

    Polish agriculture against the backgroundof EU and World agriculture

  • infrastruktury technicznej i stopniowe eliminowanie regionalnych rnicwyposaenia w ni gospodarstw rolnych.

    Lepiej wypadaj porwnania Polski z UE pod wzgldem wyposaeniaw maszyny rolnicze. Na przykad porwnujc powierzchni gruntwornych przypadajcych na jeden cignik, Polska ustpuje tylko 4 krajomze starej UE (15) tj. Austrii, Holandii, Irlandii i Wochom. W przelicze-niu mocy na 1 ha okazuje si jednak, e wskanik ten stawia Polsk najednym z ostatnich miejsc. Polskie cigniki s rwnie bardzo wysuone,a ich redni okres eksploatacji przekracza 15 lat.

    Dua cz polskiego rolnictwa ma charakter tradycyjny, a przewaaw nim ekstensywna produkcja rolinna. Wykorzystanie sabej jakocimateriau siewnego, niskie zuycie nawozw sztucznych i rodkwochrony rolin powoduje niezadowalajcy poziom plonw. S one zdecy-dowanie nisze od plonw osiganych w krajach Europy Zachodniejpooonych w podobnych szerokociach geograficznych. Oprcz ograni-

    czonych moliwoci kapitaowych gospodarstw rolnych, na sabe efektyprodukcyjne wpywaj rwnie niskie kwalifikacje zawodowe rolnikw,rozdrobnienie agrarne i ceny rodkw produkcji. Rwnie niskie efektyma polskie rolnictwo w przypadku produkcji zwierzcej.

    Szybki rozwj gospodarczy w krajach Europy Zachodniej sprzyja roz-wojowi nowoczesnego rolnictwa. Postp techniczny i technologicznyzmieni metody wytwarzania produktw rolniczych i obniy oglnekoszty ich produkcji. Fascynacja chemi i inynieri genetyczn dopro-wadzia jednak do pojawienia si zagroe, nawet dla tradycyjnych pro-duktw ywnociowych. Dlatego coraz czciej wraca si do wytwarzaniaywnoci metodami tradycyjnymi, w zgodzie z natur.

    Stosowane w Polsce tradycyjne metody produkcji, ze stosunkowo nis-kim zuyciem rodkw chemicznych, stawiaj jako naszej ywnoci naczoowych miejscach w Europie. Polskie rolnictwo w niewielkim stopniudotkny te choroby zwierzt gospodarskich (pryszczyca, BSE i ptasia

    grypa). Pewne elementy zapnienia polskiego rolnictwa mog wic oka-za si jego atutem, np. w kontekcie rozwoju rolnictwa ekologicznegoi produkcji zdrowej ywnoci o wysokich walorach smakowych.

    Rynek ywnoci ekologicznej w Polsce jest dopiero w stadium tworze-nia, a gospodarstwa ekologiczne produkuj gwnie na potrzeby wasnelub dla wskiej grupy odbiorcw. W 2005 r. udzia uytkw rolnychw gospodarstwach ekologicznych wynosi zaledwie 1% oglnej powierz-chni tych gruntw, podczas gdy np. w Austrii wskanik ten mia warto13%, we Woszech 9%, w Grecji 7,6%, Estonii i Republice Czeskiej po 7,2%.

    Znac

    zeni

    ep

    olsk

    ieg

    oro

    lnic

    twa

    wg

    osp

    odar

    ce

    12

    Liczba, struktura wielkociowa i rednia wielko gospodarstw rolnych w krajach UniiEuropejskiej, 2005Numbers, acreage structures and average acreages of farms in the countries of the Euro-pean Union, 2005

    Liczba cignikw na 100 ha uytkw rolnych w krajach Unii Europejskiej, 2005Number of tractors per 100 hectares of agricultural land in the countries of the EuropeanUnion, 2005

    Liczba ludnoci rolniczej i jej udzia w grupie ludnoci aktywnej zawodowo w krajachUnii Europejskiej, 2006Farming population and its share in the professionally active population in the countries ofthe European Union

    Udzia (%) i miejsce Polski w produkcji niektrych artykuw rolnych, 2006

    Produkt

    wiat Unia Europejska

    udzia Polski[%] miejsce Polski

    udzia Polski[%] miejsce Polski

    Pszenica 1,2 18 5,6 5

    yto 19,8 3 40,1 2

    Jczmie 2,3 13 5,6 6

    Ziemniaki 2,9 7 15,8 2

    Buraki cukrowe 4,5 7 9,7 3

    Jabka 3,6 4 20,2 1

    Miso 1,3 14 8,3 5

    Mleko krowie 2,2 11 8,1 4

    rdo: Rocznik statystyczny rolnictwa i obszarw wiejskich, 2007, GUS Warszawa.

  • 13

    Rol

    nict

    wo

    pols

    kie

    natle

    Uni

    iEur

    opej

    skie

    jiw

    iata

    rednie plony pszenicy w krajach Unii Europejskiej, 19952006Average wheat yields in the countries of the European Union, 19952006

    rednie plony yta w krajach Unii Europejskiej,19952006Average rye yields in the countries of the EuropeanUnion, 19952006

    rednie plony ziemniakw w krajach Unii Europejskiej, 19952006Average potato yields in the countries of the European Union, 19952006

    rednie plony jczmienia w krajach Unii Europejskiej, 19952006Average barley yields in the countries of the European Union, 19952006

    rednie plony burakw cukrowych w krajachUnii Europejskiej, 19952006

    Average sugar beet yields in the countries of theEuropean Union, 19952006

  • Znac

    zeni

    ep

    olsk

    ieg

    oro

    lnic

    twa

    wg

    osp

    odar

    ce

    14

    redni roczny udj mleka krowiego w krajach Unii Europejskiej, 19952006Average annual cow milk yield in the countries of the European Union, 19952006

    rednie pozyskanie wieprzowiny od sztuki trzody w krajach Unii Europejskiej,19952006Average yield of pork from a pig unit in the countries of the European Union, 19952006

    rednie pozyskanie woowiny od sztuki byda w krajach Unii Europejskiej, 19952006Average yield of beef from a cattle unit in the countries of the European Union, 19952006

    As far as the area of arable land is concerned, Poland occupies third posi-tion in the EU. This is the evidence for the pronounced role of cropproduction. One of the basic problems, though, is constituted by theagrarian atomisation small farm acreage resulting in the high shareof persons employed in farming. This brings about, as well, seriousproblems related to the restructuring and modernisation of the food sec-tor and makes effective competition with farming sectors of WesternEurope difficult.

    A large part of Polish agriculture has traditional character, with domi-nation of extensive crop production. Use of low quality sowing material,low intensity of use of mineral fertilisers, herbicides and pesticides,

    entails unsatisfactory level of yields. They are decidedly lower than inthe countries of Western Europe, situated at similar latitudes. Side byside with limited financial capacities of the farms, low productive effectsare also due to low professional skills of farmers, tiny acreage of farmsand fields, and the prices of production inputs.

    The traditional methods of production, with relatively low use ofchemicals, though, put the quality of Polish food at the top positions inEurope. Hence, some aspects of the lagging Polish agriculture may turnout to be its assets, for instance in the context of ecological farming andproduction of healthy food with high taste qualities.