Znaczenie wspczesnych technologii informacyjnych w ...

  • Published on
    11-Jan-2017

  • View
    219

  • Download
    4

Transcript

  • 319

    ZNACZENIE WSPCZESNYCH TECHNOLOGII INFORMACYJNYCH DLA ZARZDZANIA POLSKIMI

    PRZEDSIBIORSTWAMI

    Izabela ORZO

    Streszczenie: Celem pracy jest przedstawienie obecnego poziomu wykorzystania technologii informacyjnych oraz ich znaczenia dla zarzdzania polskimi przedsibiorstwami. Niniejszy referat skada si z dwch czci, teoretycznej i empirycznej. W czci teoretycznej zinterpretowano rne pojcia technologii informacyjnej, przedstawiono najnowsze technologie informacyjne 2008 roku oraz rol jak odgrywaj te technologie w nowoczenie zarzdzanych przedsibiorstwach. W czci empirycznej, na podstawie wynikw bada opracowanych w 2008 r. przez Gwny Urzd Statystyczny, przedstawiono zakres wykorzystania technologii informacyjnych w polskich przedsibiorstwach oraz znaczenie tych technologii dla ich zarzdzania. Sowa kluczowe: informatyka, tech. informatyczna, tech. informacyjna (IT), Internet. 1. Pojcie technologii informacyjnych

    Terminem technologii informacyjnych (IT) okrela si wizk bran powizanych z technologiami informatycznymi. IT obejmuje wic produkcj hardware, produkcj software, doradztwo w zakresie sprztu komputerowego i oprogramowania, przetwarzanie danych i tworzenie baz danych oraz sprzeda i serwis sprztu i oprogramowania, a take edukacj w zakresie technologii informatycznych. S to brane wysoko technologiczne, ktre obecnie warunkuj sprawno dziaania prawie wszystkich tradycyjnych dziedzin gospodarki. Obsuguj one zarwno mae i rednie przedsibiorstwa rnych dziedzin, jak te sektor finansowy, administracj publiczn, transport, energetyk, telekomunikacj, farmacj, instytucje naukowe, przemys spoywczy, sieci handlowe i stacje benzynowe oraz wielu innych klientw instytucjonalnych, a take odbiorcw indywidualnych.

    Technologi informacyjn okrela si, jak podaje H. Batorowska jako poczenie samej informatyki ze znanymi technikami komunikacji: teleinformatyki i telematyki. To bardzo oglne okrelenie jest jednak ukazaniem znamiennych zalenoci, cigle tworzonych i precyzowanych w tym obszarze nauki.

    Ju przed masowym wprowadzeniem narzdzi i rodkw informatycznych w roku 1994, J. Ratajewski pisze, e terminem tym jest nazywany zorganizowany zbir metod, rodkw najnowszych dziaa celowych nakierowanych na realizacje wszystkich procesw informacyjnych w spoeczestwie.

    S. Juszczyk definiuje technologi informacyjn jako caoksztat metod i narzdzi przetwarzania informacji, obejmujcy metody poszukiwania i selekcji informacji, jej gromadzenia, zapisywania, przechowywania, przetwarzania, a wreszcie jej przesyania lub usuwania. Autor pisze rwnie, e technologia informacyjna to caoksztat dziaa technicznych zwizanych ze sposobami projektowania architektury oraz wytwarzania technicznych rodkw informatyki.

  • 320

    W dokumentach UNESCO umieszczono natomiast trzy okrelenia znaczenia technologii informacyjnej, najnowszych mianowicie:

    informatyka, to dziedzina dziaalnoci naukowej, zajmujca si projektowaniem, realizacj, ewaluacj, wykorzystaniem i utrzymaniem systemw przetwarzania informacji, z uwzgldnieniem sprztu i oprogramowania;

    technologia informatyczna, to technologiczne zastosowanie informatyki w spoeczestwie;

    technologia informacyjna (IT), to poczenie technologii informatycznej z innymi, zwizanymi z ni technologiami, gownie z technologi komunikacyjn.

    W Popularnej Encyklopedii mass media, technologi informacyjna zdefiniowano jako zesp nowoczesnych urzdze wykorzystywanych w procesie komunikowania. W praktyce mwic najnowszych technologii informacyjnej mamy na myli komputery - sieci komputerowe najnowszych ich oprogramowanie.

    Oglnie uwaa si, e moliwoci technologii informacyjnej mona scharakteryzowa umiejtnociami efektywnego stosowania rodkw i narzdzi oraz rde informacji do analizy, przetwarzania i prezentowania informacji, a take modelowania, pomiaru i sterowania urzdzeniami i wydarzeniami. 2. Najwaniejsze technologie informacyjne 2008r.

    Wykaz najwaniejszych technologii informacyjnych 2008 roku sporzdzono na podstawie listy 10 najwaniejszych technologii opracowanej przez Gartner i zaprezentowanej podczas konferencji Gartner Symposium/ITxpo w Orlando. Znajduj si na niej m.in. takie pomysy i rozwizania, jak zielone centra danych, ujednolicona komunikacja, wirtualizowanie zasobw, nowatorska koncepcja witryn internetowych o nazwie mashup oraz oprogramowanie spoecznociowe.

    1. Zielone IT Do zielonych systemw IT zalicza si wszystkie rozwizania zmierzajce

    do ograniczenia poboru mocy pobieranej przez urzdzenia i aplikacje pracujce w centrach danych. Obecnie istnieje silna potrzeba opracowywania coraz bardziej energooszczdnych serwerw, opartych na wielordzeniowych ukadach CPU. Firmy pracuj te nad rozwizaniami pozwalajcymi oszczdza energie, ktre mona stosowa w urzdzeniach przenonych, takich jak notebooki czy telefony.

    2. Ujednolicona komunikacja Systemy Unified Communications (UC) znajduj zastosowanie w takich obszarach, jak

    poczta gosowa, centrale PBX, e-mail, komunikacja tekstowa oraz konferencje i praca grupowa. Gartner zwraca tu uwag na fakt, e coraz wiksz rol odgrywa w tym obszarze protok IP, a systemy analogowe ustpuj sukcesywnie pola rozwizaniom cyfrowym. Kolejny trend dotyczy tego, ze nowe rozwizania UC integruj glos, dane, technologie wideo, sieci i pamici masowe.

    3. Zarzdzanie procesami biznesowymi Business Process Management (BPM) to w coraz wikszym stopniu termin biznesowy,

    ni technologia. Kluczow rol odgrywaj w tym obszarze architektury SOA (zorientowane na usugi), wspierajce dziaania biznesowe. Cae zjawisko jest bardzo wane w kontekcie wymogw prawnych obowizujcych na wiecie.

  • 321

    4. Zarzdzanie metadanymi Metadane pomagaj zarzdza infrastruktur informacji i zaczynaj mie coraz wiksze

    znaczenie w wielu systemach IT: w przechowywaniu danych, semantyce Web, bazach danych do zarzdzania konfiguracj, rejestrach usug biznesowych czy wdraaniu aplikacji.

    5. Wirtualizacja 2.0 Wirtualizacja 2.0 to wicej ni tylko konsolidacja, upraszcza instalacj

    i przenoszenie aplikacji, czyni atwiejszym przenoszenie zada z jednej maszyny na drug i pozwala na dokonywanie zmian bez wpywu na inne systemy IT, uatwia take odzyskiwanie systemw po awarii.

    6. Strony mashup Mashup to relatywnie nowa koncepcja dostarczania treci na stronach internetowych.

    Strony mashup agreguj treci i aplikacje dostpne z rnych rde. Jeszcze kilkanacie miesicy temu zjawisko to byo praktycznie nieznane, a dzi ju na wielu stronach s dostpne np. wizualizacje lokalizacji za pomoc Google Maps.

    7. Platformy Web Architektura oparta na sieci web - wersja SOA skupiona wok aplikacji web - to cz

    trendu, w ktrym liczba funkcji IT dostarczanych jako usuga cigle ronie. Jedn z nich jest coraz popularniejszy model Software-as-a-Service. Zdaniem ekspertw jako usuga moe by dostarczane praktycznie wszystko - wcznie z pamiciami masowymi i podstawow infrastruktur sieciow.

    8. Komputerowe pule Dzi pamici i procesory w komputerach traktowane s jako poszczeglne komponenty,

    natomiast w przyszoci konstrukcja infrastruktury serwerowej pozwoli na "wypoyczanie" poszczeglnych komponentw z oglnodostpnej puli.

    9. Rzeczywisty World Wide Web Jego celem jest cakowite splecenie Internetu z rzeczywistoci - uniwersalnym

    dostpem do informacji o lokalizacjach, obiektach i ludziach. Dziki temu na przykad robic zdjcia atrakcjom turystycznym mona od razu w aparacie przeczyta informacje na ich temat, zamiast wertowa przewodniki.

    10. Oprogramowanie spoecznociowe Takie zjawiska jak podcasty, wideocasty, blogi, wiki i strony spoecznociowe

    - wszystko znane jako Web 2.0 - cakowicie zmieniaj drog, jak ludzie komunikuj si zarwno na poziomie prywatnym, jak i biznesowym.

    Efektywno zastosowania tych narzdzi w przedsibiorstwie jest zmienna - niektre z nich maj potencja, ktry moe zwikszy produktywno pracownikw, ale wikszo z nich nie jest jeszcze wystarczajco dojrzaa do zastosowania w przedsibiorstwie. Obecnie najczciej wykorzystywane s mechanizmy wiki jako najbardziej dojrzaa, efektywna i bezpieczna platforma. Podcasty i wideocasty s ciekawym narzdziem, ale rzadko s w stanie nie warto biznesow. 3. Rola technologii informacyjnych w zarzdzaniu nowoczesnymi przedsibiorstwami

    Technologie informacyjne peni w przedsibiorstwie dwie gwne funkcje: usugow i innowacyjn. Funkcja usugowa pozwala przedsibiorstwu bardziej efektywnie realizowa strategi, np. poprzez automatyzacj, przyspieszenie przebiegu procesw, redukcj kosztw. Funkcja innowacyjna stwarza przedsibiorstwu nowe moliwoci rozwoju, ktre bez zastosowania IT nie byyby moliwe. Jest to przykadowo dotarcie do nowych

  • 322

    segmentw klientw, wprowadzenie na rynek innowacyjnego produktu czy te stworzenie nowego modelu konkurowania. Obie te funkcje w zasadniczy sposb wpywaj na poziom stopy zwrotu z kapitau zainwestowanego w przedsibiorstwo oraz na moliwoci wzrostu przedsibiorstwa. To z kolei przekada si na przysze przepywy pienine, ktre stanowi o wartoci przedsibiorstwa. Jednoczenie od pewnego czasu czsto syszy si opinie, e IT przestao mie strategiczne znaczenie, stao si tak tanim i powszechnie dostpnym zasobem, e kady moe je mie. W zwizku z tym nie moe ju zapewni przewagi konkurencyjnej. Wzorowe procesy biznesowe i najlepsze praktyki s wbudowane w standardowe oprogramowanie, mog by powielane i s dostpne dla wszystkich przedsibiorstw. Ze wzgldu na atwe kopiowanie i powszechn standaryzacj rwnie moliwoci innowacji z wykorzystaniem IT malej. W zwizku z tym Carr, autor gonego artykuu IT doesn't matter postuluje, aby zmniejsza wydatki na IT i trzyma si za plecami innych, czyli inwestowa tylko w sprawdzone technologie oraz powica uwag przede wszystkim sabociom, a nie szansom, poniewa IT nie moe ju zapewni przewagi konkurencyjnej. Dziki temu przedsibiorstwa bd w stanie uzyska wikszy zwrot z inwestycji w IT. Wydaje si jednak, e teza o braku moliwoci uzyskania przewagi konkurencyjnej dziki IT jest zbyt przesadzona. Tylko niektre kategorie IT s powszechnie dostpne, czyli ulegy utowarowieniu. Te usugi i produkty naley kupowa jak najtaniej, najlepiej gotowe lub zleca na zewntrz (outsourcing IT). Fakt posiadania tych samych narzdzi nie oznacza jednak, e korzyci z ich wykorzystywania bd takie same w kadym przedsibiorstwie. Korzyci dla przedsibiorstwa nie pyn gwnie ze standardowych, wbudowanych w oprogramowanie najlepszych praktyk, lecz z umiejtnego wykorzystania oprogramowania do wspierania kluczowych procesw biznesowych w przedsibiorstwie. W wyniku standaryzacji i upowszechniania si technologii informacyjnych moliwoci innowacji nie malej, a rosn, przykadem jest tutaj Internet. Dziki powszechnej dostpnoci sieci powstay zupenie nowe modele biznesowe, np. eBay, Dell, Google. 4. Zakres wykorzystania technologii informacyjnych i ich znaczenie dla zarzdzania

    w polskich przedsibiorstwach

    Gwny Urzd Statystyczny przeprowadzi badania w kwietniu 2008 r. na reprezentatywnej prbie 14 117 przedsibiorstw, w ktrych liczba pracujcych wynosia co najmniej 10, a prowadzona dziaalno gospodarcza zaklasyfikowana bya wg Polskiej Klasyfikacji Dziaalnoci (PKD) do nastpujcych sekcji: D - przetwrstwo przemysowe, F - budownictwo, G - handel hurtowy detaliczny; naprawa pojazdw mechanicznych, motocykli oraz artykuw uytku osobistego i domowego, H - hotele i restauracje, I -transport, gospodarka magazynowa i czno, K obsuga nieruchomoci, wynajem, informatyka, nauka i usugi zwizane z prowadzeniem dziaalnoci gospodarczej, O - pozostaa dziaalno usugowa komunalna, spoeczna i indywidualna. Wyniki badania nt. wykorzystania technologii informacyjnych w polskich przedsibiorstwach zostay opublikowane w 2008 r.

    Z bada Gwnego Urzdu Statystycznego wynika m. in., e: - 95% przedsibiorstw korzysta z komputerw, a 93% ma dostp do Internetu; - ponad poowa firm posiada szerokopasmowy dostp do sieci; - 36% pracujcych regularnie korzysta z komputerw, a 28% - z Internetu; - 17% przedsibiorstw wykorzystuje bezpatne oprogramowanie, np. systemy Linux; - 19% firm wyposaonych jest w systemy do zarzdzania informacjami o klientach

  • 323

    (CRM); - 12% firm posiada systemy do kompleksowego planowania zasobw (ERP); - 68% przedsibiorstw kontaktuje si z administracj publiczn przez Internet. Oglnie w Polsce 95% firm uywao komputerw, z ktrych korzystao przynajmniej

    raz w tygodniu 36% ich pracownikw. Komputery z dostpem do Internetu wykorzystywane byy przez 93% przedsibiorstw oraz 28% pracujcych. Byy niemal powszechnie uywane przez rednie i due firmy. Wrd maych przedsibiorstw 94% wykorzystywao komputery, z czego 91% komputery z dostpem do Internetu w lokaln sie komputerow LAN wyposaonych byo 58% firm. Co pite przedsibiorstwo posiadao LAN bezprzewodowy. Sieci LAN, Intranet i Ekstranet byy najczciej wykorzystywane w przedsibiorstwach duych i rednich, natomiast w maych firmach uywa si ich znacznie rzadziej. W przypadku Intranetu rnica pomidzy duymi i maymi podmiotami sigaa 33 punktw procentowych, a Extranet by uywany w przedsibiorstwach duych blisko trzy razy czciej ni w maych.

    W tabeli 1 przedstawiono przedsibiorstwa wykorzystujce komputery oraz wybrane sieci informatyczne w 2008 r.

    Tab. 1. Przedsibiorstwa wykorzystujce komputery oraz wybrane sieci informatyczne w 2008 r. (odsetek przedsibiorstw)

    Przedsibiorstwa wg. wielkoci

    Przedsibiorstwa posiadajce

    Sie lokalna LAN

    Komputery Dostp do Internetu

    Ogem

    Bezprze-wodowa

    Intranet Extranet

    Ogem 95 93 58 23 26 7 Mae (10-49 pracownikw)

    94 91 51 19 22 6

    rednie (50-249 pracownikw)

    99 99 81 33 37 11

    Due (powyej 250 pracownikw)

    100 100 96 53 55 19

    W 2008 r. co drugie przedsibiorstwo w Polsce uywao systemw ERP (ang.

    Enterprise Resorce Planning system informatyczny do planowania zasobw przedsibiorstwa). Oprogramowanie CRM (ang. Customer Relatioship Management) suce do zbierania, czenia, przetwarzania i analizowania informacji o klientach ma charakter operacyjny i analityczny. Pierwszy, uywany przez 19% firm w Polsce, integruje procesy biznesowe na styku z klientem, a drugi mniej rozpowszechniony wykorzystywany przez 12% podmiotw gospodarczych obejmuje analiz dostpnych w przedsibiorstwie danych o klientach w celu zdobycia wiedzy o nich i sposobach zaspokojenia ich potrzeb. Co pita firma korzystaa take z bezpatnego oprogramowania (open source, jak np. Linux), przy czym znacznie czciej stosowano je w przedsibiorstwach duych (53%), ni maych (13%). W tabeli 2 przedstawiono przedsibiorstwa wykorzystujce wybrane systemy informatyczne i oprogramowanie w 2008 r.

  • 324

    Tab. 2. Przedsibiorstwa wykorzystujce wybrane systemy informatyczne i oprogramowanie w 2008 r. (odsetek przedsibiorstw)

    Przedsibiorstwa wedug wielkoci

    CRM - oprogramowanie do zarzdzania informacjami o klientach umoliwiajce

    Bezpatne oprogram., systemy open source

    ERP - system informatyczny do planowania zasobw przedsibiorstwa

    Zbieranie, przechowywanie informacji o klientach

    Analiza informacji o klientach

    Ogem 17 12 19 12 Mae (10-49 pracujcych)

    13 8 16 10

    rednie (50-249 pracujcych)

    29 23 29 18

    Due (250 i wicej pracujcych)

    53 51 42 28

    W 2008 r. ponad poowa przedsibiorstw w Polsce (59%) miaa szerokopasmowy

    dostp do Internetu. cze szerokopasmowe miay prawie wszystkie (95%) due przedsibiorstwa i 53% maych firm. W tabeli 3 przedstawiono rodzaje czy internetowych w przedsibiorstwach. Tab. 3. Rodzaje czy internetowych w przedsibiorstwach w 2008 r. (odsetek

    przedsibiorstw)

    Przedsibiorstwa wedug wielkoci

    Dostp do Internetu

    przez modem analogowy

    Szerokopasmowy dostp do Internetu Dostp do internetu

    przez cze bezprzewo-

    dowe

    Ogem Przez cze w technologii

    Przez inne szerokopasmowe cze stae

    Ogem 42 59 49 16 25 Mae (10-49 pracujcych)

    43 53 43 13 19

    rednie (50-249 pracujcych)

    38 77 67 22 38

    Due (250 i wicej pracujcych)

    39 95 79 51 63

    Przedsibiorstwa odnotowuj korzyci ze stosowania technologii informatycznych

    w takich obszarach dziaalnoci, jak: reorganizacja i upowszechnianie rutynowych czynnoci (20%), uwolnienie zasobw (11%), zwikszenie dochodw (10%), rozwj nowych produktw i usug (10%).

    W tabeli 4 przedstawiono korzyci ze stosowania technologii teleinformatycznych w rnych obszarach dziaalnoci przedsibiorstwa w 2008 r.

    Osignite przez przedsibiorstwa efekty w wyniku zastosowanych technologii informacyjnych, ktre przenikaj rne obszary ich dziaalnoci maj istotny wpyw na sposb funkcjonowania i zarzdzania caym przedsibiorstwem. Technologie informacyjne przyczyniaj si bowiem do reorganizacji i uproszczenia rutynowych czynnoci, uwolnienia zasobw i zwikszenie dochodw oraz rozwoju nowych produktw i usug.

  • 325

    Tab. 4. Korzyci ze stosowania technologii teleinformatycznych w rnych obszarach dziaalnoci przedsibiorstwa w 2008 r. (odsetek przedsibiorstw)

    Przedsibiorstwa wedug wielkoci Obszary dziaalnoci przedsibiorstwa

    Reorganizacja, uproszczenie rutynowych czynnoci

    Uwolnienia zasobw

    Zwikszenie dochodw

    Rozwj nowych produktw i usug

    Ogem 20 11 10 10 Mae (10-49 pracujcych)

    16 8 9 9

    rednie (50-249 pracujcych)

    30 16 14 14

    Due (250 i wicej pracujcych)

    50 33 26 26

    Pod wzgldem wyposaenia w infrastruktur technologii informacyjnych

    i dostpu do Internetu polskie przedsibiorstwa nie odbiegaj znaczco od krajw zachodniej Europy, chtnie korzystaj one z usug internetowych, zwaszcza jeeli przyczynia si to do usprawnienia i obnienia kosztw prowadzonej przez nie dziaalnoci. Polskie przedsibiorstwa chtnie take zlecaj na zewntrz wykonywanie usug informatycznych zwizanych z przygotowaniem i obsug serwisw oraz innych usug sieciowych. Swj wizerunek nowoczesnego przedsibiorstwa buduj w sieci, wykorzystujc dostpne na rynku rnorodne narzdzia e-marketingowe, z ktrych najpopularniejszym jest tradycyjny wpis do katalogw branowych. Polskie przedsibiorstwa dostrzegaj rwnie ogromn wag informacji we wspczesnym wiecie, a take sposb, w jaki informacje te docieraj do szerokich rzeszy odbiorcw, czego dowodem jest wysoki stopie inwestycji w infrastruktur oraz ch rozwoju swojej dziaalnoci w sieci. 5. Podsumowanie

    Technologie informacyjne (IT) odgrywaj istotn rol w nowoczenie zarzdzanych przedsibiorstwach, przenikajc ju prawie kady aspekt ich dziaalnoci. Wywieraj one ogromny wpyw na sposb zarzdzania nowoczesnymi przedsibiorstwami. Dziki zastosowaniu najnowszych technologii informacyjnych, polskie przedsibiorstwa s unowoczeniane i usprawniaj wczeniej stosowane sposoby zarzdzania, przyczyniajc si w konsekwencji do rozwoju innowacyjnoci i konkurencyjnoci przedsibiorstw na globalnym rynku. Literatura 1. Wojnicka E., Klimczak P., Wojnicka M., Dbkowski J. (red.): Perspektywy rozwoju

    maych i rednich przedsibiorstw wysokich technologii w Polsce do 2020 roku, Ekspertyza dla Polskiej Agencji Rozwoju Regionalnego, PARP, Warszawa, 2006.

    2. Ratajewski J.: Wybrane problemy metodologiczne informologii nauki (informacji naukowej), Prace Naukowe U, Katowice, 1994.

    3. Juszczyk S.: Edukacja na odlego. Kodyfikacja poj, regu i procesw, Multimedialna Biblioteka Pedagogiczna, Wydawnictwo A. Marszaek, Toru, 2002.

  • 326

    4. Mikulski K.: Technologia informacyjna w administracji i dla administracji, Wydawnictwo Kujawsko-Pomorskiej Szkoy Wyszej, Bydgoszcz, 2008.

    5. Skrzypczak J.: Popularna Encyklopedia mass media, KURPISZ S.A., Pozna, 1999. 6. Mikulski K.: Technologia informacyjna w administracji i dla administracji,

    Wydawnictwo Kujawsko-Pomorskiej Szkoy Wyszej, Bydgoszcz, 2008. 7. http://www.networld.pl (30.06.2009 r.). 8. Carr N.: Does IT Matter? Information Technology and The Corrosion of Competitive

    Advantage, Harvard Business School Press, vol.50, nr 8, 2004, s. 41- 45. 9. Wykorzystanie technologii informacyjno-telekomunikacyjnych w przedsibiorstwach,

    gospodarstwach domowych i przez osoby prywatne w 2008 r., wyniki bada GUS, notatka informacyjna.

    Mgr Izabela ORZO doktorantka WNEiZ UMK w Toruniu 86-300 Grudzidz, ul. Nauczycielska 8/33 tel. kom. 504 945 547 e-mail: izaorzol@wp.pl

Recommended

View more >